Praśna Upaniṣad 1.1

Segmento 1 — qué es este texto y para qué sirve el relato

मन्त्रोक्तस्य अर्थस्य विस्तरानुवादीदं ब्राह्मणमारभ्यते। ऋषि-प्रश्न-प्रतिवचनाख्यायिका तु विद्या-स्तुतये।

Se inicia este brāhmaṇa, que reitera por extenso (vistara-anuvādī) el tema ya expuesto en los mantras. El relato de las preguntas de los ṛṣis y de las respuestas sirve, en cambio, para alabar el conocimiento (vidyā-stutaye).

Nota. Según Ānandagiri (recogido por Gambhirananda), los «mantras» son los del Muṇḍaka Upaniṣad: el Praśna es su brāhmaṇa, la explicación en prosa de lo que el Muṇḍaka dijo en verso.

Segmento 2 — cómo alaba el relato al conocimiento

एवं संवत्सर-ब्रह्मचर्य-संवासादियुक्तैः तपोयुक्तैः ग्राह्या, पिप्पलादादिवत् सर्वज्ञ-कल्पैः आचार्यैः वक्तव्या च, न येन केनचिदिति विद्यां स्तौति। ब्रह्मचर्यादि-साधन-सूचनाच्च तत्कर्तव्यता स्यात्॥

Así alaba el conocimiento: ha de ser recibido por quienes tienen austeridad (tapas), por quienes han vivido un año con el maestro guardando brahmacarya, etc.; y han de impartirlo maestros casi omniscientes, como Pippalāda y otros, no uno cualquiera. Además, al mencionar medios como el brahmacarya, queda establecido que deben practicarse.

Segmento 3 — glosa de सुकेशा च भारद्वाजः … सौर्यायणी च गार्ग्यः

सुकेशा च नामतः। भरद्वाजस्यापत्यं भारद्वाजः। शैब्यश्च शिबेरपत्यं शैब्यः। सत्यकामः नामतः। सौर्यायणी सूर्यस्य अपत्यं सौर्यः तस्यापत्यं सौर्यायणिः। छान्दसः ‘सौर्यायणी’ इति। गार्ग्यः गर्गगोत्रोत्पन्नः।

«Sukeśā» es su nombre; «Bhāradvāja», por ser hijo de Bharadvāja. «Śaibya», hijo de Śibi; «Satyakāma» es su nombre. «Sauryāyaṇī»: el hijo de Sūrya es Saurya, y el hijo de este, Sauryāyaṇi; la forma «Sauryāyaṇī» [con ī larga] es védica. «Gārgya»: nacido en el linaje de Garga.

Segmento 4 — glosa de कौशल्यश्च आश्वलायनः … कबन्धी कात्यायनः

कौशल्यश्च नामतः। अश्वलस्य अपत्यम् आश्वलायनः। भार्गवः भृगोर्गोत्रापत्यं भार्गवः। वैदर्भिः विदर्भे भवः। कबन्धी नामतः कत्यस्यापत्यं कात्यायनः। विद्यमानः प्रपितामहः यस्य सः। युव-प्रत्ययः।

«Kauśalya» es su nombre; «Āśvalāyana», por ser hijo de Aśvala. «Bhārgava»: descendiente del linaje de Bhṛgu; «Vaidarbhi»: nacido en Vidarbha. «Kabandhī» es su nombre; «Kātyāyana», descendiente de Katya: aquel cuyo bisabuelo vive. El sufijo es el de yuvan.

Segmento 5 — glosa de ते हैते ब्रह्मपरा ब्रह्मनिष्ठाः परं ब्रह्मान्वेषमाणाः

ते ह एते ब्रह्मपराः अपरं ब्रह्म परत्वेन गताः, तदनुष्ठान-निष्ठाः च ब्रह्मनिष्ठाः, परं ब्रह्म अन्वेषमाणाः।

«Ellos» eran «entregados a Brahman»: tenían al Brahman inferior (aparaṃ brahma) por el supremo. Eran «firmes en Brahman»: constantes en las prácticas dirigidas a él. Y «buscaban el Brahman supremo».

Nota. Paramārthānanda lee brahmaparāḥ como «entregados a los Vedas» (brahma = Veda: habían completado la vida védica) y brahmaniṣṭhāḥ como devoción a Īśvara saguṇa. Śaṅkara toma las dos palabras como referidas al Brahman inferior. En el fondo coinciden: los seis discípulos ya estaban preparados por la vida religiosa y ahora buscan el Brahman nirguṇa.

Segmento 6 — qué buscaban; glosa de एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यतीति

किं तत्? यन्नित्यं विज्ञेयमिति तत्प्राप्त्यर्थं यथाकामं यतिष्यामः - इत्येवं तदन्वेषणं कुर्वन्तः तदधिगमाय एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यति इति आचार्यम् उपजग्मुः।

¿Qué es eso [el Brahman supremo]? Lo que es eterno y ha de ser conocido. Lo buscaban así, [pensando]: «Para alcanzarlo nos esforzaremos cuanto haga falta». Y, para conocerlo, acudieron a un maestro [pensando]: «Este, sin duda, nos explicará todo eso».

Segmento 7 — glosa de ते ह समित्पाणयो भगवन्तं पिप्पलादम् उपसन्नाः

कथम्? ते ह समित्पाणयो समिद्भार-गृहीत-हस्ताः सन्तः भगवन्तं पूजावन्तं पिप्पलादम् आचार्यम् उपसन्नाः उपजग्मुः॥ १ ॥

¿Cómo [acudieron]? «Ellos», «con leña en la mano» —es decir, llevando en las manos haces de leña—, «se acercaron» al maestro, «al venerable» (digno de veneración) «Pippalāda». ॥1॥