Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 1.3

Primera pregunta, mantra 3 — pasado el año, Kabandhī Kātyāyana pregunta de dónde nacen las criaturas

Sánscrito en

अथ कबन्धी कात्यायनः उपेत्य पप्रच्छ ।

भगवन् कुतो ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति ॥ ३ ॥

atha kabandhī kātyāyanaḥ upetya papraccha |

bhagavan kuto ha vā imāḥ prajāḥ prajāyanta iti || 1-3 ||

Entonces Kabandhī Kātyāyana se acercó y preguntó: «Venerable señor, ¿de dónde nacen estas criaturas?».

Palabra por palabra

अथatha0entoncesकबन्धीkabandhī1/1कबन्धिन्kabandhin-इन्inयोगिन्yogin mKabandhīकात्यायनःkātyāyanaḥ1/1कत्यkatya+taddhita (युवन्yuvan)कात्यायनkātyāyana-अaरामःrāmaḥ mdescendiente de Katyaउपेत्यupetya0उपupa+√इi (2 अदादिadādi P)ल्यप्lyaptras acercarseपप्रच्छpapracchaIII/1√प्रच्छ्pracch (6 तुदादिtudādi P)लिट्liṭकर्तरिkartaripreguntóभगवन्bhagavanS/1भगवत्bhagavat-त्tभगवत्bhagavat m¡venerable señor!कुतःkutaḥ0किम्kim+तसिल्tasil (taddhita)¿de dónde?हha0(partícula)वाvā0(partícula)इमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacenइतिiti0(fin de la pregunta)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथ कबन्धी कात्यायनः उपेत्य पप्रच्छatha kabandhī kātyāyanaḥ upetya papraccha — “भगवन्bhagavan, इमाः प्रजाः कुतः ह वा प्रजायन्तेimāḥ prajāḥ kutaḥ ha vā prajāyante” इति ॥iti ||

Entonces Kabandhī Kātyāyana, tras acercarse, preguntó: «Venerable señor, ¿de dónde nacen estas criaturas?».

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de अथ कबन्धी कात्यायनः उपेत्य पप्रच्छatha kabandhī kātyāyanaḥ upetya papraccha

अथatha संवत्सराद् ऊर्ध्वंsaṃvatsarād ūrdhvaṃ कबन्धीkabandhī कात्यायनःkātyāyanaḥ उपेत्यupetya उपगम्यupagamya पप्रच्छpapraccha पृष्टवान्।pṛṣṭavān |

«Entonces», pasado el año, «Kabandhī Kātyāyana», «tras acercarse» (upagamya), «preguntó» (pṛṣṭavān):

Análisis palabra por palabra
अथatha0entoncesसंवत्सरात्saṃvatsarāt5/1संवत्सरsaṃvatsara-अaरामःrāmaḥ mdel añoऊर्ध्वम्ūrdhvam0despuésकबन्धीkabandhī1/1कबन्धिन्kabandhin-इन्inयोगिन्yogin mKabandhīकात्यायनःkātyāyanaḥ1/1कत्यkatya+taddhita (युवन्yuvan)कात्यायनkātyāyana-अaरामःrāmaḥ mKātyāyanaउपेत्यupetya0उपupa+√इi (2 अदादिadādi P)ल्यप्lyaptras acercarseउपगम्यupagamya0उपupa+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्यप्lyaptras aproximarse (glosa)पप्रच्छpapracchaIII/1√प्रच्छ्pracch (6 तुदादिtudādi P)लिट्liṭकर्तरिkartaripreguntóपृष्टवान्pṛṣṭavān1/1√प्रच्छ्pracch (6 तुदादिtudādi P)क्तवतुktavatuपृष्टवत्pṛṣṭavat-त्tभगवत्bhagavat mpreguntó (glosa)

Segmento 2 — glosa de भगवन् कुतो ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इतिbhagavan kuto ha vā imāḥ prajāḥ prajāyanta iti

हेhe भगवन्bhagavan कुतःkutaḥ कस्माद्kasmād हha वाvā इमाः ब्राह्मणाद्याःimāḥ brāhmaṇādyāḥ प्रजाःprajāḥ प्रजायन्तेprajāyante उत्पद्यन्ते।utpadyante |

«Venerable señor, ¿de dónde» (kasmāt) «nacen» (utpadyante) «estas criaturas», empezando por los brāhmaṇas?

Análisis palabra por palabra
हेhe0ohभगवन्bhagavanS/1भगवत्bhagavat-त्tभगवत्bhagavat m¡venerable señor!कुतःkutaḥ0किम्kim+तसिल्tasil (taddhita)¿de dónde?कस्मात्kasmāt5/1किम्kim n¿de qué? (glosa)हha0(partícula)वाvā0(partícula)इमाःimāḥ1/3इदम्idam festasब्राह्मणाद्याःbrāhmaṇādyāḥ1/3ब्राह्मणाद्याbrāhmaṇādyā-आāसीताsītā f[ब्राह्मणाः आद्याः यासां ताःbrāhmaṇāḥ ādyāḥ yāsāṃ tāḥ] BVempezando por los brāhmaṇasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacenउत्पद्यन्तेutpadyanteIII/3उत्ut+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise originan (glosa)

Segmento 3 — para qué se hace esta pregunta

अपरapara-विद्याvidyā-कर्मणोः समुच्चितयोः यत्कार्यंkarmaṇoḥ samuccitayoḥ yatkāryaṃ, या गतिःyā gatiḥ, तद्वक्तव्यमिति तदर्थोऽयं प्रश्नः॥ ३ ॥tadvaktavyamiti tadartho'yaṃ praśnaḥ || 3 ||

Hay que exponer cuál es el resultado y cuál el destino del conocimiento inferior y de la acción [ritual] practicados conjuntamente; ese es el propósito de esta pregunta. ॥||3॥ ||

Nota. Paramārthānanda subraya el contenido de la pregunta: la creación (sṛṣṭi), que el primer praśna expone por etapas. Śaṅkara explica su función en el texto: llevar a exponer el fruto del ritual unido a la meditación (samuccaya), para que el discípulo vea sus límites.

Análisis palabra por palabra
अपरविद्याकर्मणोःaparavidyākarmaṇoḥ6/2अपरविद्याकर्मन्aparavidyākarman-न्nनामnāma n[अपरविद्या च कर्म चaparavidyā ca karma ca] DVdel conocimiento inferior y la acciónसमुच्चितयोःsamuccitayoḥ6/2सम्sam+उत्ut+√चिci (5 स्वादिsvādi U)क्तktaसमुच्चितsamuccita-अaफलम्phalam npracticados conjuntamenteयत्yat1/1यद्yad nlo queकार्यम्kāryam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ण्यत्ṇyatकार्यkārya-अaफलम्phalam n[es su] resultadoयाyā1/1यद्yad fla queगतिःgatiḥ1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinगतिgati-इiमतिmati f[es su] destinoतत्tat1/1तद्tad nesoवक्तव्यम्vaktavyam1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)तव्यtavyaवक्तव्यvaktavya-अaफलम्phalam nha de exponerseइतिiti0asíतदर्थःtadarthaḥ1/1तदर्थtadartha-अaरामःrāmaḥ m[तत् अर्थः यस्य सःtat arthaḥ yasya saḥ] BVcon ese propósitoअयम्ayam1/1इदम्idam mestaप्रश्नःpraśnaḥ1/1प्रश्नpraśna-अaरामःrāmaḥ mpregunta

॥ इति प्रथमप्रश्ने तृतीयो मन्त्रः ॥|| iti prathamapraśne tṛtīyo mantraḥ ||
Así, el tercer mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.