Saltar al contenido
प्रश्नोपनिषत्

Praśna Upaniṣad 1.4

Primera pregunta, mantra 4 — Prajāpati, deseoso de criaturas, hace tapas y produce la pareja de rayi y prāṇa

Sánscrito en

तस्मै स होवाच । प्रजाकामो वै प्रजापतिः । स तपोऽतप्यत ।

स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते ।

रयिं च प्राणं च इत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति ॥ ४ ॥

tasmai sa hovāca | prajākāmo vai prajāpatiḥ | sa tapo'tapyata |

sa tapastaptvā sa mithunamutpādayate |

rayiṃ ca prāṇaṃ ca ityetau me bahudhā prajāḥ kariṣyata iti || 1-4 ||

Él le dijo: Prajāpati, deseoso de criaturas, hizo tapas. Tras hacer tapas, produjo una pareja —rayi y prāṇa—, [pensando]: «Estos dos me crearán criaturas de muchas maneras».

Palabra por palabra

तस्मैtasmai4/1तद्tad ma élसःsaḥ1/1तद्tad mélहha0(partícula)उवाचuvācaIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लिट्liṭकर्तरिkartaridijoप्रजाकामःprajākāmaḥ1/1प्रजाकामprajākāma-अaरामःrāmaḥ m[प्रजासु कामः यस्य सःprajāsu kāmaḥ yasya saḥ] BVdeseoso de criaturasवैvai0en verdadप्रजापतिःprajāpatiḥ1/1प्रजापतिprajāpati-इiहरिःhariḥ m[प्रजानां पतिःprajānāṃ patiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPPrajāpatiसःsaḥ1/1तद्tad mélतपःtapaḥ2/1तपस्tapas-स्sमनस्manas ntapasअतप्यतatapyataIII/1√तप्tap (1 भ्वादिbhvādi P)लङ्laṅकर्मवत्karmavat (तपस्तपःकर्मकस्यैवtapastapaḥkarmakasyaiva)hizoसःsaḥ1/1तद्tad mélतपःtapaḥ2/1तपस्tapas-स्sमनस्manas ntapasतप्त्वाtaptvā0√तप्tap (1 भ्वादिbhvādi P)क्त्वाktvātras hacerसःsaḥ1/1तद्tad mélमिथुनम्mithunam2/1मिथुनmithuna-अaफलम्phalam nuna parejaउत्पादयतेutpādayateIII/1उत्ut+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartariprodujoरयिम्rayim2/1रयिrayi-इiहरिःhariḥ mrayiचca0yप्राणम्prāṇam2/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaचca0yइतिiti0así (pensando)एतौetau1/2एतद्etad mestos dosमेme6/1अस्मद्asmadpara míबहुधाbahudhā0बहुbahu+धाdhā (taddhita)de muchas manerasप्रजाःprajāḥ2/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasकरिष्यतःkariṣyataḥIII/2√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लृट्lṛṭकर्तरिkartariharánइतिiti0(fin del pensamiento)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

सः तस्मै ह उवाचsaḥ tasmai ha uvāca — प्रजाकामः वै प्रजापतिः सः तपः अतप्यत । सः तपः तप्त्वाprajākāmaḥ vai prajāpatiḥ saḥ tapaḥ atapyata | saḥ tapaḥ taptvā, “एतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यतःetau me bahudhā prajāḥ kariṣyataḥ” इतिiti, रयिं च प्राणं च मिथुनम् उत्पादयते ॥rayiṃ ca prāṇaṃ ca mithunam utpādayate ||

Él le dijo: Prajāpati, deseoso de criaturas, hizo tapas. Tras hacer tapas, [pensando] «estos dos me crearán criaturas de muchas maneras», produjo una pareja: rayi y prāṇa.

भाष्यम्bhāṣyamLeer el comentario de Śaṅkara a este mantra
Íntegro, frase a frase, con su traducción y su análisis gramatical.

॥ इति प्रथमप्रश्ने चतुर्थो मन्त्रः ॥|| iti prathamapraśne caturtho mantraḥ ||
Así, el cuarto mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.