Saltar al contenido
प्रश्नोपनिषत्

Praśna Upaniṣad 3.5

Tercera pregunta, mantra 5 — apāna abajo, prāṇa en el ojo y el oído, samāna en medio; de él surgen las siete llamas

Sánscrito en

पायूपस्थे अपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः स्वयं प्रातिष्ठते । मध्ये तु समानः ।

एष हि एतद्धुतमन्नं समं नयति । तस्मादेताः सप्तार्चिषो भवन्ति ॥ ५ ॥

pāyūpasthe apānaṃ cakṣuḥśrotre mukhanāsikābhyāṃ prāṇaḥ svayaṃ prātiṣṭhate | madhye tu samānaḥ |

eṣa hi etaddhutamannaṃ samaṃ nayati | tasmādetāḥ saptārciṣo bhavanti || 3-5 ||

[Dispone] el apāna en el ano y el órgano genital. Prāṇa mismo se establece en el ojo y el oído, [saliendo] por la boca y la nariz. En medio está el samāna, pues este lleva por igual este alimento ofrecido. De él surgen estas siete llamas.

Palabra por palabra

पायूपस्थेpāyūpasthe7/1पायूपस्थpāyūpastha-अaफलम्phalam n[पायुः च उपस्थः चpāyuḥ ca upasthaḥ ca] DV (समाहारsamāhāra)en el ano y el órgano genitalअपानम्apānam2/1अपानapāna-अaरामःrāmaḥ mal apānaचक्षुःश्रोत्रेcakṣuḥśrotre7/1चक्षुःश्रोत्रcakṣuḥśrotra-अaफलम्phalam n[चक्षुः च श्रोत्रं चcakṣuḥ ca śrotraṃ ca] DV (समाहारsamāhāra)en el ojo y el oídoमुखनासिकाभ्याम्mukhanāsikābhyām5/2मुखनासिकाmukhanāsikā-आāसीताsītā f[मुखं च नासिका चmukhaṃ ca nāsikā ca] DV[saliendo] por la boca y la narizप्राणःprāṇaḥ1/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaस्वयम्svayam0mismoप्रातिष्ठतेprātiṣṭhateIII/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)se estableceमध्येmadhye7/1मध्यmadhya-अaफलम्phalam nen medioतुtu0yसमानःsamānaḥ1/1समानsamāna-अaरामःrāmaḥ mel samānaएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteहिhi0puesएतत्etat2/1एतद्etad nesteहुतम्hutam2/1√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तktaहुतhuta-अaफलम्phalam nofrecidoअन्नम्annam2/1अन्नanna-अaफलम्phalam nalimentoसमम्samam2/1समsama-अaफलम्phalam npor igualनयतिnayatiIII/1√नीnī (1 भ्वादिbhvādi U)लट्laṭकर्तरिkartarillevaतस्मात्tasmāt5/1तद्tad mde élएताःetāḥ1/3एतद्etad festasसप्तsapta1/3सप्तन्saptan-न्n (numeral)sieteअर्चिषःarciṣaḥ1/3अर्चिस्arcis-स्sमनस्manas (aquí f)llamasभवन्तिbhavantiIII/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarisurgen

Anvaya (el verso en orden de prosa)

(प्राणःprāṇaḥ) पायूपस्थे अपानंpāyūpasthe apānaṃ (संनिधत्तेsaṃnidhatte) । प्राणः स्वयं मुखनासिकाभ्यां| prāṇaḥ svayaṃ mukhanāsikābhyāṃ (निर्गच्छन्nirgacchan) चक्षुःश्रोत्रे प्रातिष्ठते । मध्ये तु समानः । हि एषः एतत् हुतम् अन्नं समं नयति । तस्मात् एताः सप्त अर्चिषः भवन्ति ॥cakṣuḥśrotre prātiṣṭhate | madhye tu samānaḥ | hi eṣaḥ etat hutam annaṃ samaṃ nayati | tasmāt etāḥ sapta arciṣaḥ bhavanti ||

[Prāṇa dispone] el apāna en el ano y el órgano genital. Prāṇa mismo, [saliendo] por la boca y la nariz, se establece en el ojo y el oído. En medio está el samāna, pues este lleva por igual este alimento ofrecido. De él surgen estas siete llamas.

भाष्यम्bhāṣyamLeer el comentario de Śaṅkara a este mantra
Íntegro, frase a frase, con su traducción y su análisis gramatical.

॥ इति तृतीयप्रश्ने पञ्चमो मन्त्रः ॥|| iti tṛtīyapraśne pañcamo mantraḥ ||
Así, el quinto mantra de la tercera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.