Saltar al contenido
प्रश्नोपनिषत्

Praśna Upaniṣad 4.8

Cuarta pregunta, mantra 8 — qué es «todo eso»: los elementos burdos y sutiles, los órganos con sus objetos, el órgano interno y prāṇa

Sánscrito en

पृथिवी च पृथिवीमात्रा च, आपश्च आपोमात्रा च, तेजश्च तेजोमात्रा च,

वायुश्च वायुमात्रा च, आकाशश्च आकाशमात्रा च, चक्षुश्च द्रष्टव्यं च,

श्रोत्रं च श्रोतव्यं च, घ्राणं च घ्रातव्यं च, रसश्च रसयितव्यं च, त्वक् च

स्पर्शयितव्यं च, वाक् च वक्तव्यं च, हस्तौ च आदातव्यं च, उपस्थश्च

आनन्दयितव्यं च, पायुश्च विसर्जयितव्यं च, पादौ च गन्तव्यं च, मनश्च मन्तव्यं च,

बुद्धिश्च बोद्धव्यं च, अहंकारश्च अहंकर्तव्यं च, चित्तं च चेतयितव्यं च,

तेजश्च विद्योतयितव्यं च, प्राणश्च विधारयितव्यं च ॥ ८ ॥

pṛthivī ca pṛthivīmātrā ca, āpaśca āpomātrā ca, tejaśca tejomātrā ca,

vāyuśca vāyumātrā ca, ākāśaśca ākāśamātrā ca, cakṣuśca draṣṭavyaṃ ca,

śrotraṃ ca śrotavyaṃ ca, ghrāṇaṃ ca ghrātavyaṃ ca, rasaśca rasayitavyaṃ ca, tvak ca

sparśayitavyaṃ ca, vāk ca vaktavyaṃ ca, hastau ca ādātavyaṃ ca, upasthaśca

ānandayitavyaṃ ca, pāyuśca visarjayitavyaṃ ca, pādau ca gantavyaṃ ca, manaśca mantavyaṃ ca,

buddhiśca boddhavyaṃ ca, ahaṃkāraśca ahaṃkartavyaṃ ca, cittaṃ ca cetayitavyaṃ ca,

tejaśca vidyotayitavyaṃ ca, prāṇaśca vidhārayitavyaṃ ca || 4-8 ||

La tierra y la tierra sutil, el agua y el agua sutil, el fuego y el fuego sutil, el aire y el aire sutil, el espacio y el espacio sutil; el ojo y lo que se ve, el oído y lo que se oye, el olfato y lo que se huele, el gusto y lo que se gusta, la piel y lo que se toca, el habla y lo que se dice, las manos y lo que se toma, el órgano genital y lo que se goza, el órgano de excreción y lo que se excreta, los pies y adonde se va; la mente y lo que se piensa, el intelecto y lo que se discierne, el ego y aquello con lo que uno se identifica, el citta y aquello de lo que se es consciente, el brillo y lo que ha de iluminarse, prāṇa y lo que ha de sostenerse [: todo esto se establece en el ātman supremo].

Palabra por palabra

पृथिवीpṛthivī1/1पृथिवीpṛthivī-ईīनदीnadī fla tierraचca0yपृथिवीमात्राpṛthivīmātrā1/1पृथिवीमात्राpṛthivīmātrā-आāसीताsītā f[पृथिव्याः मात्राpṛthivyāḥ mātrā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla tierra sutilचca0yआपःāpaḥ1/3अप्ap-प्pf (siempre pl.)el aguaचca0yआपोमात्राāpomātrā1/1आपोमात्राāpomātrā-आāसीताsītā f[अपां मात्राapāṃ mātrā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel agua sutilचca0yतेजःtejaḥ1/1तेजस्tejas-स्sमनस्manas nel fuegoचca0yतेजोमात्राtejomātrā1/1तेजोमात्राtejomātrā-आāसीताsītā f[तेजसः मात्राtejasaḥ mātrā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fuego sutilचca0yवायुःvāyuḥ1/1वायुvāyu-उuगुरुःguruḥ mel aireचca0yवायुमात्राvāyumātrā1/1वायुमात्राvāyumātrā-आāसीताsītā f[वायोः मात्राvāyoḥ mātrā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel aire sutilचca0yआकाशःākāśaḥ1/1आकाशākāśa-अaरामःrāmaḥ mel espacioचca0yआकाशमात्राākāśamātrā1/1आकाशमात्राākāśamātrā-आāसीताsītā f[आकाशस्य मात्राākāśasya mātrā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel espacio sutilचca0yचक्षुःcakṣuḥ1/1चक्षुस्cakṣus-स्sमनस्manas nel ojoचca0yद्रष्टव्यम्draṣṭavyam1/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaद्रष्टव्यdraṣṭavya-अaफलम्phalam nlo que se veचca0yश्रोत्रम्śrotram1/1श्रोत्रśrotra-अaफलम्phalam nel oídoचca0yश्रोतव्यम्śrotavyam1/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaश्रोतव्यśrotavya-अaफलम्phalam nlo que se oyeचca0yघ्राणम्ghrāṇam1/1घ्राणghrāṇa-अaफलम्phalam nel olfatoचca0yघ्रातव्यम्ghrātavyam1/1√घ्राghrā (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaघ्रातव्यghrātavya-अaफलम्phalam nlo que se hueleचca0yरसःrasaḥ1/1रसrasa-अaरामःrāmaḥ mel gustoचca0yरसयितव्यम्rasayitavyam1/1√रसrasa (10 चुरादिcurādi U)तव्यtavyaरसयितव्यrasayitavya-अaफलम्phalam nlo que se gustaचca0yत्वक्tvak1/1त्वच्tvac-च्cवाच्vāc fla pielचca0yस्पर्शयितव्यम्sparśayitavyam1/1√स्पृश्spṛś (6 तुदादिtudādi P)णिच्ṇic+तव्यtavyaस्पर्शयितव्यsparśayitavya-अaफलम्phalam nlo que se tocaचca0yवाक्vāk1/1वाच्vāc-च्cवाच्vāc fel hablaचca0yवक्तव्यम्vaktavyam1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)तव्यtavyaवक्तव्यvaktavya-अaफलम्phalam nlo que se diceचca0yहस्तौhastau1/2हस्तhasta-अaरामःrāmaḥ mlas manosचca0yआदातव्यम्ādātavyam1/1आā+√दाdā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)तव्यtavyaआदातव्यādātavya-अaफलम्phalam nlo que se tomaचca0yउपस्थःupasthaḥ1/1उपस्थupastha-अaरामःrāmaḥ mel órgano genitalचca0yआनन्दयितव्यम्ānandayitavyam1/1आā+√नन्द्nand (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+तव्यtavyaआनन्दयितव्यānandayitavya-अaफलम्phalam nlo que se gozaचca0yपायुःpāyuḥ1/1पायुpāyu-उuगुरुःguruḥ mel órgano de excreciónचca0yविसर्जयितव्यम्visarjayitavyam1/1विvi+√सृज्sṛj (6 तुदादिtudādi P)णिच्ṇic+तव्यtavyaविसर्जयितव्यvisarjayitavya-अaफलम्phalam nlo que se excretaचca0yपादौpādau1/2पादpāda-अaरामःrāmaḥ mlos piesचca0yगन्तव्यम्gantavyam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaगन्तव्यgantavya-अaफलम्phalam nadonde se vaचca0yमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteचca0yमन्तव्यम्mantavyam1/1√मन्man (4 दिवादिdivādi A)तव्यtavyaमन्तव्यmantavya-अaफलम्phalam nlo que se piensaचca0yबुद्धिःbuddhiḥ1/1बुद्धिbuddhi-इiमतिmati fel intelectoचca0yबोद्धव्यम्boddhavyam1/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)तव्यtavyaबोद्धव्यboddhavya-अaफलम्phalam nlo que se discierneचca0yअहंकारःahaṃkāraḥ1/1अहंकारahaṃkāra-अaरामःrāmaḥ mel egoचca0yअहंकर्तव्यम्ahaṃkartavyam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तव्यtavyaअहंकर्तव्यahaṃkartavya-अaफलम्phalam naquello con lo que uno se identificaचca0yचित्तम्cittam1/1चित्तcitta-अaफलम्phalam nel cittaचca0yचेतयितव्यम्cetayitavyam1/1√चित्cit (10 चुरादिcurādi A)तव्यtavyaचेतयितव्यcetayitavya-अaफलम्phalam naquello de lo que se es conscienteचca0yतेजःtejaḥ1/1तेजस्tejas-स्sमनस्manas nel brilloचca0yविद्योतयितव्यम्vidyotayitavyam1/1विvi+√द्युत्dyut (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇic+तव्यtavyaविद्योतयितव्यvidyotayitavya-अaफलम्phalam nlo que ha de iluminarseचca0yप्राणःprāṇaḥ1/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaचca0yविधारयितव्यम्vidhārayitavyam1/1विvi+√धृdhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)णिच्ṇic+तव्यtavyaविधारयितव्यvidhārayitavya-अaफलम्phalam nlo que ha de sostenerseचca0y

Anvaya (el verso en orden de prosa)

पृथिवी च पृथिवीमात्रा चpṛthivī ca pṛthivīmātrā ca, आपः च आपोमात्रा चāpaḥ ca āpomātrā ca, तेजः च तेजोमात्रा चtejaḥ ca tejomātrā ca, वायुः च वायुमात्रा चvāyuḥ ca vāyumātrā ca, आकाशः च आकाशमात्रा चākāśaḥ ca ākāśamātrā ca, चक्षुः च द्रष्टव्यं चcakṣuḥ ca draṣṭavyaṃ ca, श्रोत्रं च श्रोतव्यं चśrotraṃ ca śrotavyaṃ ca, घ्राणं च घ्रातव्यं चghrāṇaṃ ca ghrātavyaṃ ca, रसः च रसयितव्यं चrasaḥ ca rasayitavyaṃ ca, त्वक् च स्पर्शयितव्यं चtvak ca sparśayitavyaṃ ca, वाक् च वक्तव्यं चvāk ca vaktavyaṃ ca, हस्तौ च आदातव्यं चhastau ca ādātavyaṃ ca, उपस्थः च आनन्दयितव्यं चupasthaḥ ca ānandayitavyaṃ ca, पायुः च विसर्जयितव्यं चpāyuḥ ca visarjayitavyaṃ ca, पादौ च गन्तव्यं चpādau ca gantavyaṃ ca, मनः च मन्तव्यं चmanaḥ ca mantavyaṃ ca, बुद्धिः च बोद्धव्यं चbuddhiḥ ca boddhavyaṃ ca, अहंकारः च अहंकर्तव्यं चahaṃkāraḥ ca ahaṃkartavyaṃ ca, चित्तं च चेतयितव्यं चcittaṃ ca cetayitavyaṃ ca, तेजः च विद्योतयितव्यं चtejaḥ ca vidyotayitavyaṃ ca, प्राणः च विधारयितव्यं चprāṇaḥ ca vidhārayitavyaṃ ca (सर्वं परे आत्मनि संप्रतिष्ठतेsarvaṃ pare ātmani saṃpratiṣṭhate) ॥||

La tierra y la tierra sutil, el agua y el agua sutil, el fuego y el fuego sutil, el aire y el aire sutil, el espacio y el espacio sutil, el ojo y lo que se ve, el oído y lo que se oye, el olfato y lo que se huele, el gusto y lo que se gusta, la piel y lo que se toca, el habla y lo que se dice, las manos y lo que se toma, el órgano genital y lo que se goza, el órgano de excreción y lo que se excreta, los pies y adonde se va, la mente y lo que se piensa, el intelecto y lo que se discierne, el ego y aquello con lo que uno se identifica, el citta y aquello de lo que se es consciente, el brillo y lo que ha de iluminarse, prāṇa y lo que ha de sostenerse: [todo esto se establece en el ātman supremo].

भाष्यम्bhāṣyamLeer el comentario de Śaṅkara a este mantra
Íntegro, frase a frase, con su traducción y su análisis gramatical.

॥ इति चतुर्थप्रश्ने अष्टमो मन्त्रः ॥|| iti caturthapraśne aṣṭamo mantraḥ ||
Así, el octavo mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.