प्रश्नोपनिषत्

Praśna Upaniṣad 6.5

Sexta pregunta, mantra 5 — como los ríos en el mar, las dieciséis partes desaparecen en el Puruṣa; el sabio queda sin partes e inmortal

स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति।

भिद्येते तासां नामरूपे। समुद्र इत्येवं प्रोच्यते।

एवमेवास्य परिद्रष्टुः इमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति।

भिद्येते च आसां नामरूपे। पुरुष इत्येवं प्रोच्यते। स एषः अकलः अमृतः भवति।

तदेषः श्लोकः ॥ ५ ॥

sa yathemā nadyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ samudraṃ prāpya astaṃ gacchanti |

bhidyete tāsāṃ nāmarūpe | samudra ityevaṃ procyate |

evamevāsya paridraṣṭuḥ imāḥ ṣoḍaśa kalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpya astaṃ gacchanti |

bhidyete ca āsāṃ nāmarūpe | puruṣa ityevaṃ procyate | sa eṣaḥ akalaḥ amṛtaḥ bhavati |

tadeṣaḥ ślokaḥ || 6-5 ||

El ejemplo es este: así como estos ríos que fluyen, que tienen el mar por destino, al llegar al mar desaparecen, se destruyen su nombre y su forma, y se los llama solo «mar», del mismo modo estas dieciséis partes del que todo lo ve, que tienen al Puruṣa por destino, al llegar al Puruṣa desaparecen, se destruyen su nombre y su forma, y se las llama solo «Puruṣa». Ese [sabio] queda sin partes, inmortal. Sobre esto hay este verso:

Palabra por palabra

सः1/1तद् mese [es el ejemplo]यथा0así comoइमाः1/3इदम् festosनद्यः1/3नदी-ईनदी fríosस्यन्दमानाः1/3√स्यन्द् (1 भ्वादि A)शानच्स्यन्दमाना-आसीता fque fluyenसमुद्रायणाः1/3समुद्रायणा-आसीता f[समुद्रः अयनं यासां ताः] BVque tienen el mar por destinoसमुद्रम्2/1समुद्र-अरामः mal marप्राप्य0प्र+√आप् (5 स्वादि P)ल्यप्al llegarअस्तम्0a la desapariciónगच्छन्तिIII/3√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिvan (desaparecen)भिद्येतेIII/2√भिद् (7 रुधादि U)लट्कर्मणिse destruyenतासाम्6/3तद् fde ellosनामरूपे1/2नामरूप-अफलम् n[नाम च रूपं च] DVnombre y formaसमुद्रः1/1समुद्र-अरामः m«mar»इति0asíएवम्0soloप्रोच्यतेIII/1प्र+√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse llamaएवम्0asíएव0mismoअस्य6/1इदम् mde esteपरिद्रष्टुः6/1परि+√दृश् (1 भ्वादि P)तृच्परिद्रष्टृ-ऋदातृ mdel que todo lo veइमाः1/3इदम् festasषोडश1/3षोडशन्-न् (numeral, como पञ्चन्) fdieciséisकलाः1/3कला-आसीता fpartesपुरुषायणाः1/3पुरुषायणा-आसीता f[पुरुषः अयनं यासां ताः] BVque tienen al Puruṣa por destinoपुरुषम्2/1पुरुष-अरामः mal Puruṣaप्राप्य0प्र+√आप् (5 स्वादि P)ल्यप्al llegarअस्तम्0a la desapariciónगच्छन्तिIII/3√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिvan (desaparecen)भिद्येतेIII/2√भिद् (7 रुधादि U)लट्कर्मणिse destruyenच0yआसाम्6/3इदम् fde ellasनामरूपे1/2नामरूप-अफलम् n[नाम च रूपं च] DVnombre y formaपुरुषः1/1पुरुष-अरामः m«Puruṣa»इति0asíएवम्0soloप्रोच्यतेIII/1प्र+√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse llamaसः1/1तद् meseएषः1/1एतद् meste [sabio]अकलः1/1अकल-अरामः m[न विद्यन्ते कलाः यस्य सः] BVsin partesअमृतः1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तअमृत-अरामः m[न मृतः] नञ्-TPinmortalभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिquedaतत्0sobre estoएषः1/1एतद् mesteश्लोकः1/1श्लोक-अरामः mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

सः (दृष्टान्तः) — यथा इमाः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः नद्यः समुद्रं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति, तासां नामरूपे भिद्येते, समुद्रः इति एवं प्रोच्यते; एवम् एव अस्य परिद्रष्टुः इमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति, आसां च नामरूपे भिद्येते, पुरुषः इति एवं प्रोच्यते । सः एषः अकलः अमृतः भवति । तत् एषः श्लोकः ॥

El ejemplo es este: así como estos ríos que fluyen y tienen el mar por destino, al llegar al mar desaparecen, se destruyen su nombre y su forma y se los llama solo «mar», del mismo modo estas dieciséis partes del que todo lo ve, que tienen al Puruṣa por destino, al llegar al Puruṣa desaparecen, se destruyen su nombre y su forma y se las llama solo «Puruṣa». Ese [sabio] queda sin partes, inmortal. Sobre esto hay este verso.

भाष्यम्Leer el comentario de Śaṅkara a este mantra
Íntegro, frase a frase, con su traducción y su análisis gramatical.

॥ इति षष्ठप्रश्ने पञ्चमो मन्त्रः ॥
Así, el quinto mantra de la sexta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →