Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 6.5

Sexta pregunta, mantra 5 — como los ríos en el mar, las dieciséis partes desaparecen en el Puruṣa; el sabio queda sin partes e inmortal

Sánscrito en

स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति।

भिद्येते तासां नामरूपे। समुद्र इत्येवं प्रोच्यते।

एवमेवास्य परिद्रष्टुः इमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति।

भिद्येते च आसां नामरूपे। पुरुष इत्येवं प्रोच्यते। स एषः अकलः अमृतः भवति।

तदेषः श्लोकः ॥ ५ ॥

sa yathemā nadyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ samudraṃ prāpya astaṃ gacchanti |

bhidyete tāsāṃ nāmarūpe | samudra ityevaṃ procyate |

evamevāsya paridraṣṭuḥ imāḥ ṣoḍaśa kalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpya astaṃ gacchanti |

bhidyete ca āsāṃ nāmarūpe | puruṣa ityevaṃ procyate | sa eṣaḥ akalaḥ amṛtaḥ bhavati |

tadeṣaḥ ślokaḥ || 6-5 ||

El ejemplo es este: así como estos ríos que fluyen, que tienen el mar por destino, al llegar al mar desaparecen, se destruyen su nombre y su forma, y se los llama solo «mar», del mismo modo estas dieciséis partes del que todo lo ve, que tienen al Puruṣa por destino, al llegar al Puruṣa desaparecen, se destruyen su nombre y su forma, y se las llama solo «Puruṣa». Ese [sabio] queda sin partes, inmortal. Sobre esto hay este verso:

Palabra por palabra

सःsaḥ1/1तद्tad mese [es el ejemplo]यथाyathā0así comoइमाःimāḥ1/3इदम्idam festosनद्यःnadyaḥ1/3नदीnadī-ईīनदीnadī fríosस्यन्दमानाःsyandamānāḥ1/3√स्यन्द्syand (1 भ्वादिbhvādi A)शानच्śānacस्यन्दमानाsyandamānā-आāसीताsītā fque fluyenसमुद्रायणाःsamudrāyaṇāḥ1/3समुद्रायणाsamudrāyaṇā-आāसीताsītā f[समुद्रः अयनं यासां ताःsamudraḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque tienen el mar por destinoसमुद्रम्samudram2/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ mal marप्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapal llegarअस्तम्astam0a la desapariciónगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivan (desaparecen)भिद्येतेbhidyeteIII/2√भिद्bhid (7 रुधादिrudhādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise destruyenतासाम्tāsām6/3तद्tad fde ellosनामरूपेnāmarūpe1/2नामरूपnāmarūpa-अaफलम्phalam n[नाम च रूपं चnāma ca rūpaṃ ca] DVnombre y formaसमुद्रःsamudraḥ1/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ m«mar»इतिiti0asíएवम्evam0soloप्रोच्यतेprocyateIII/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise llamaएवम्evam0asíएवeva0mismoअस्यasya6/1इदम्idam mde esteपरिद्रष्टुःparidraṣṭuḥ6/1परिpari+√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)तृच्tṛcपरिद्रष्टृparidraṣṭṛ-ऋṛदातृdātṛ mdel que todo lo veइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasषोडशṣoḍaśa1/3षोडशन्ṣoḍaśan-न्n (numeral, como पञ्चन्pañcan) fdieciséisकलाःkalāḥ1/3कलाkalā-आāसीताsītā fpartesपुरुषायणाःpuruṣāyaṇāḥ1/3पुरुषायणाpuruṣāyaṇā-आāसीताsītā f[पुरुषः अयनं यासां ताःpuruṣaḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque tienen al Puruṣa por destinoपुरुषम्puruṣam2/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mal Puruṣaप्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapal llegarअस्तम्astam0a la desapariciónगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivan (desaparecen)भिद्येतेbhidyeteIII/2√भिद्bhid (7 रुधादिrudhādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise destruyenचca0yआसाम्āsām6/3इदम्idam fde ellasनामरूपेnāmarūpe1/2नामरूपnāmarūpa-अaफलम्phalam n[नाम च रूपं चnāma ca rūpaṃ ca] DVnombre y formaपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ m«Puruṣa»इतिiti0asíएवम्evam0soloप्रोच्यतेprocyateIII/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise llamaसःsaḥ1/1तद्tad meseएषःeṣaḥ1/1एतद्etad meste [sabio]अकलःakalaḥ1/1अकलakala-अaरामःrāmaḥ m[न विद्यन्ते कलाः यस्य सःna vidyante kalāḥ yasya saḥ] BVsin partesअमृतःamṛtaḥ1/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaरामःrāmaḥ m[न मृतःna mṛtaḥ] नञ्nañ-TPinmortalभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariquedaतत्tat0sobre estoएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

सःsaḥ (दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ) — यथा इमाः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः नद्यः समुद्रं प्राप्य अस्तं गच्छन्तिyathā imāḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ nadyaḥ samudraṃ prāpya astaṃ gacchanti, तासां नामरूपे भिद्येतेtāsāṃ nāmarūpe bhidyete, समुद्रः इति एवं प्रोच्यतेsamudraḥ iti evaṃ procyate; एवम् एव अस्य परिद्रष्टुः इमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्य अस्तं गच्छन्तिevam eva asya paridraṣṭuḥ imāḥ ṣoḍaśa kalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpya astaṃ gacchanti, आसां च नामरूपे भिद्येतेāsāṃ ca nāmarūpe bhidyete, पुरुषः इति एवं प्रोच्यते । सः एषः अकलः अमृतः भवति । तत् एषः श्लोकः ॥puruṣaḥ iti evaṃ procyate | saḥ eṣaḥ akalaḥ amṛtaḥ bhavati | tat eṣaḥ ślokaḥ ||

El ejemplo es este: así como estos ríos que fluyen y tienen el mar por destino, al llegar al mar desaparecen, se destruyen su nombre y su forma y se los llama solo «mar», del mismo modo estas dieciséis partes del que todo lo ve, que tienen al Puruṣa por destino, al llegar al Puruṣa desaparecen, se destruyen su nombre y su forma y se las llama solo «Puruṣa». Ese [sabio] queda sin partes, inmortal. Sobre esto hay este verso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā

कथम्katham?

¿Cómo [se disuelven]?

Análisis palabra por palabra
कथम्katham0¿cómo?

Segmento 2 — glosa de स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाःsa yathemā nadyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ

सsa दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ यथाyathā लोकेloke इमाimāःḥ नद्यnadyaःḥ स्यन्दमानाsyandamānāः स्रवन्त्यःḥ sravantyaḥ समुद्रायणाsamudrāyaṇāः समुद्रः एव अयनं गतिः आत्मभावः यासां ताः समुद्रायणाः।ḥ samudraḥ eva ayanaṃ gatiḥ ātmabhāvaḥ yāsāṃ tāḥ samudrāyaṇāḥ |

«El» ejemplo [es este]: «así como» en el mundo «estos ríos» «que fluyen» (sravantyaḥ), «que tienen el mar por destino» —ríos cuyo destino, cuyo término, cuya identidad es precisamente el mar—,

Análisis palabra por palabra
सःsaḥ1/1तद्tad mel [ejemplo]दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ mejemploयथाyathā0así comoलोकेloke7/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ men el mundoइमाःimāḥ1/3इदम्idam festosनद्यःnadyaḥ1/3नदीnadī-ईīनदीnadī fríosस्यन्दमानाःsyandamānāḥ1/3√स्यन्द्syand (1 भ्वादिbhvādi A)शानच्śānacस्यन्दमानाsyandamānā-आāसीताsītā fque fluyenस्रवन्त्यःsravantyaḥ1/3√स्रुsru (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛ+ङीप्ṅīpस्रवन्तीsravantī-ईīनदीnadī fque corren (glosa)समुद्रायणाःsamudrāyaṇāḥ1/3समुद्रायणाsamudrāyaṇā-आāसीताsītā f[समुद्रः अयनं यासां ताःsamudraḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque tienen el mar por destinoसमुद्रःsamudraḥ1/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ mel marएवeva0precisamenteअयनम्ayanam1/1√इi (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭअयनayana-अaफलम्phalam ndestinoगतिःgatiḥ1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinगतिgati-इiमतिmati ftérminoआत्मभावःātmabhāvaḥ1/1आत्मभावātmabhāva-अaरामःrāmaḥ m[आत्मनः भावःātmanaḥ bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPidentidadयासाम्yāsām6/3यद्yad fcuyoताःtāḥ1/3तद्tad fesos [son]समुद्रायणाःsamudrāyaṇāḥ1/3समुद्रायणाsamudrāyaṇā-आāसीताsītā f[समुद्रः अयनं यासां ताःsamudraḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BV«que tienen el mar por destino»

Segmento 3 — glosa de समुद्रं प्राप्य अस्तं गच्छन्ति। भिद्येते तासां नामरूपे। समुद्र इत्येवं प्रोच्यतेsamudraṃ prāpya astaṃ gacchanti | bhidyete tāsāṃ nāmarūpe | samudra ityevaṃ procyate

समुद्रंsamudraṃ प्राप्यprāpya उपगम्यupagamya अस्तम्astam अदर्शनं नामरूपadarśanaṃ nāmarūpa-तिरस्कारंtiraskāraṃ गच्छन्तिgacchanti। | तासांtāsāṃ च अस्तं गतानांca astaṃ gatānāṃ भिद्येतेbhidyete विनश्यतःvinaśyataḥ नामरूपेnāmarūpe गङ्गाgaṅgā-यमुनेत्यादिyamunetyādi-लक्षणे तदभेदेlakṣaṇe tadabhede समुद्रsamudra इत्येवंityevaṃ प्रोच्यतेprocyate तद्वस्तु उदकtadvastu udaka-लक्षणम्।lakṣaṇam |

«al llegar» (upagamya) «al mar», «desaparecen»: dejan de verse, su nombre y su forma quedan ocultos. «Y» cuando han desaparecido, «su nombre y su forma», como «Gaṅgā», «Yamunā», etc., «se destruyen» (vinaśyataḥ); y, identificados ya con él, esa realidad, que es agua, «se llama solo mar».

Análisis palabra por palabra
समुद्रम्samudram2/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ mal marप्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapal llegarउपगम्यupagamya0उपupa+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्यप्lyapal alcanzar (glosa)अस्तम्astam0a la desapariciónअदर्शनम्adarśanam2/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭअदर्शनadarśana-अaफलम्phalam n[न दर्शनम्na darśanam] नञ्nañ-TPdejar de verseनामरूपतिरस्कारम्nāmarūpatiraskāram2/1तिरस्tiras+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañनामरूपतिरस्कारnāmarūpatiraskāra-अaरामःrāmaḥ m[नामरूपयोः तिरस्कारःnāmarūpayoḥ tiraskāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla ocultación del nombre y la formaगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivanतासाम्tāsām6/3तद्tad fde ellosचca0yअस्तम्astam0a la desapariciónगतानाम्gatānām6/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगताgatā-आāसीताsītā fidosभिद्येतेbhidyeteIII/2√भिद्bhid (7 रुधादिrudhādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise destruyenविनश्यतःvinaśyataḥIII/2विvi+√नश्naś (4 दिवादिdivādi P)लट्laṭकर्तरिkartariperecen (glosa)नामरूपेnāmarūpe1/2नामरूपnāmarūpa-अaफलम्phalam n[नाम च रूपं चnāma ca rūpaṃ ca] DVnombre y formaगङ्गायमुनेत्यादिलक्षणेgaṅgāyamunetyādilakṣaṇe1/2गङ्गायमुनेत्यादिलक्षणgaṅgāyamunetyādilakṣaṇa-अaफलम्phalam n[गङ्गा यमुना इत्यादि लक्षणं ययोः तेgaṅgā yamunā ityādi lakṣaṇaṃ yayoḥ te] BVcomo «Gaṅgā», «Yamunā», etc.तदभेदेtadabhede7/1तदभेदtadabheda-अaरामःrāmaḥ m[तेन अभेदःtena abhedaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPidentificados con élसमुद्रःsamudraḥ1/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ m«mar»इतिiti0asíएवम्evam0soloप्रोच्यतेprocyateIII/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise llamaतत्tat1/1तद्tad nesaवस्तुvastu1/1वस्तुvastu-उuमधुmadhu nrealidadउदकलक्षणम्udakalakṣaṇam1/1उदकलक्षणudakalakṣaṇa-अaफलम्phalam n[उदकं लक्षणं यस्य तत्udakaṃ lakṣaṇaṃ yasya tat] BVque es agua

Segmento 4 — glosa de एवमेवास्य परिद्रष्टुःevamevāsya paridraṣṭuḥ

एवंevaṃ यथा अयं दृष्टान्तः। उक्तyathā ayaṃ dṛṣṭāntaḥ | ukta-लक्षणस्य प्रकृतस्यlakṣaṇasya prakṛtasya अस्यasya पुरुषस्यpuruṣasya परिद्रष्टुparidraṣṭuः परि समन्ताद् द्रष्टुः दर्शनस्य कर्तुः स्वरूपḥ pari samantād draṣṭuḥ darśanasya kartuḥ svarūpa-भूतस्य। यथा अर्कः स्वात्मप्रकाशस्य कर्ता सर्वतः तद्वद्।bhūtasya | yathā arkaḥ svātmaprakāśasya kartā sarvataḥ tadvad |

«Del mismo modo» —como en este ejemplo—: «de este» Puruṣa del que se trata, con las características dichas, «del que todo lo ve», es decir, del que ve por todas partes, agente de una visión que es su propia naturaleza, igual que el sol es por todas partes el agente de su propia luz,

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0del mismo modoयथाyathā0comoअयम्ayam1/1इदम्idam mesteदृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ mejemploउक्तलक्षणस्यuktalakṣaṇasya6/1उक्तलक्षणuktalakṣaṇa-अaरामःrāmaḥ m[उक्तं लक्षणं यस्य सःuktaṃ lakṣaṇaṃ yasya saḥ] BVcon las características dichasप्रकृतस्यprakṛtasya6/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaप्रकृतprakṛta-अaरामःrāmaḥ mdel que se trataअस्यasya6/1इदम्idam mde esteपुरुषस्यpuruṣasya6/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mPuruṣaपरिद्रष्टुःparidraṣṭuḥ6/1परिpari+√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)तृच्tṛcपरिद्रष्टृparidraṣṭṛ-ऋṛदातृdātṛ mdel que todo lo veपरिpari0por completoसमन्तात्samantāt0por todas partesद्रष्टुःdraṣṭuḥ6/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)तृच्tṛcद्रष्टृdraṣṭṛ-ऋṛदातृdātṛ mdel que veदर्शनस्यdarśanasya6/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭदर्शनdarśana-अaफलम्phalam nde la visiónकर्तुःkartuḥ6/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तृच्tṛcकर्तृkartṛ-ऋṛदातृdātṛ magenteस्वरूपभूतस्यsvarūpabhūtasya6/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaस्वरूपभूतsvarūpabhūta-अaफलम्phalam n[स्वरूपं भूतम्svarūpaṃ bhūtam] TPque es su propia naturalezaयथाyathā0comoअर्कःarkaḥ1/1अर्कarka-अaरामःrāmaḥ mel solस्वात्मप्रकाशस्यsvātmaprakāśasya6/1स्वात्मप्रकाशsvātmaprakāśa-अaरामःrāmaḥ m[स्वात्मभूतः प्रकाशःsvātmabhūtaḥ prakāśaḥ] KDde su propia luzकर्ताkartā1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तृच्tṛcकर्तृkartṛ-ऋṛदातृdātṛ magenteसर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)por todas partesतद्वत्tadvat0तद्tad+वतिvati (taddhita)así

Segmento 5 — glosa de इमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्य अस्तं गच्छन्तिimāḥ ṣoḍaśa kalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpya astaṃ gacchanti

इमाimāःḥ षोडशṣoḍaśa कलाkalāः प्राणाद्याः उक्ताः कलाःḥ prāṇādyāḥ uktāḥ kalāḥ पुरुषायणाpuruṣāyaṇāः नदीनामिव समुद्रःḥ nadīnāmiva samudraḥ, पुरुषः अयनं आत्मभावpuruṣaḥ ayanaṃ ātmabhāva-गमनं यासां कलानां ताः पुरुषायणाः।gamanaṃ yāsāṃ kalānāṃ tāḥ puruṣāyaṇāḥ | पुरुषंpuruṣaṃ प्राप्यprāpya पुरुषात्मभावमुपगम्य तथैवpuruṣātmabhāvamupagamya tathaiva अस्तंastaṃ गच्छन्तिgacchanti। |

«estas dieciséis partes», las partes mencionadas, empezando por el prāṇa, «que tienen al Puruṣa por destino» —como el mar para los ríos: partes cuyo destino, cuyo ir a identificarse, es el Puruṣa—, «al llegar al Puruṣa», al alcanzar la identidad con el Puruṣa, igualmente «desaparecen».

Análisis palabra por palabra
इमाःimāḥ1/3इदम्idam festasषोडशṣoḍaśa1/3षोडशन्ṣoḍaśan-न्n (numeral, como पञ्चन्pañcan) fdieciséisकलाःkalāḥ1/3कलाkalā-आāसीताsītā fpartesप्राणाद्याःprāṇādyāḥ1/3प्राणाद्याprāṇādyā-आāसीताsītā f[प्राणः आद्यः यासां ताःprāṇaḥ ādyaḥ yāsāṃ tāḥ] BVempezando por el prāṇaउक्ताःuktāḥ1/3√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaउक्ताuktā-आāसीताsītā fmencionadasकलाःkalāḥ1/3कलाkalā-आāसीताsītā flas partesपुरुषायणाःpuruṣāyaṇāḥ1/3पुरुषायणाpuruṣāyaṇā-आāसीताsītā f[पुरुषः अयनं यासां ताःpuruṣaḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque tienen al Puruṣa por destinoनदीनाम्nadīnām6/3नदीnadī-ईīनदीnadī fpara los ríosइवiva0comoसमुद्रःsamudraḥ1/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ mel marपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mel Puruṣaअयनम्ayanam1/1√इi (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭअयनayana-अaफलम्phalam ndestinoआत्मभावगमनम्ātmabhāvagamanam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭआत्मभावगमनātmabhāvagamana-अaफलम्phalam n[आत्मभावस्य गमनम्ātmabhāvasya gamanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel ir a identificarseयासाम्yāsām6/3यद्yad fcuyoकलानाम्kalānām6/3कलाkalā-आāसीताsītā fde las partesताःtāḥ1/3तद्tad fesas [son]पुरुषायणाःpuruṣāyaṇāḥ1/3पुरुषायणाpuruṣāyaṇā-आāसीताsītā f[पुरुषः अयनं यासां ताःpuruṣaḥ ayanaṃ yāsāṃ tāḥ] BV«que tienen al Puruṣa por destino»पुरुषम्puruṣam2/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mal Puruṣaप्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapal llegarपुरुषात्मभावम्puruṣātmabhāvam2/1पुरुषात्मभावpuruṣātmabhāva-अaरामःrāmaḥ m[पुरुषः एव आत्माpuruṣaḥ eva ātmā; तस्य भावःtasya bhāvaḥ] KD+षष्ठीṣaṣṭhī-TPla identidad con el Puruṣaउपगम्यupagamya0उपupa+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्यप्lyapal alcanzar (glosa)तथाtathā0igualmenteएवeva0mismoअस्तम्astam0a la desapariciónगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivan

Segmento 6 — glosa de भिद्येते च आसां नामरूपे। पुरुष इत्येवं प्रोच्यतेbhidyete ca āsāṃ nāmarūpe | puruṣa ityevaṃ procyate

भिद्येतेbhidyete चca आसांāsāṃ नामरूपेnāmarūpe कलानां प्राणाद्याख्या रूपं च यथास्वम्। भेदे च नामkalānāṃ prāṇādyākhyā rūpaṃ ca yathāsvam | bhede ca nāma-रूपयोः यदनष्टं तत्वंrūpayoḥ yadanaṣṭaṃ tatvaṃ पुरुषpuruṣa इत्येवंityevaṃ प्रोच्यतेprocyate ब्रह्मविद्भिः।brahmavidbhiḥ |

«Y» «el nombre y la forma de ellas», de las partes —su designación como prāṇa, etc., y su forma, cada cual la suya—, «se destruyen». Y destruidos el nombre y la forma, la realidad que no se destruye es la que los conocedores de Brahman «llaman solo Puruṣa».

Nota. Nota al pie 77 (पाpā.भेदbheda), sobre यदनष्टंyadanaṣṭaṃ: तत् तत्वमितिtat tatvamiti.

Análisis palabra por palabra
भिद्येतेbhidyeteIII/2√भिद्bhid (7 रुधादिrudhādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise destruyenचca0yआसाम्āsām6/3इदम्idam fde ellasनामरूपेnāmarūpe1/2नामरूपnāmarūpa-अaफलम्phalam n[नाम च रूपं चnāma ca rūpaṃ ca] DVnombre y formaकलानाम्kalānām6/3कलाkalā-आāसीताsītā fde las partesप्राणाद्याख्याprāṇādyākhyā1/1प्राणाद्याख्याprāṇādyākhyā-आāसीताsītā f[प्राणः आदिः यस्याः सा आख्याprāṇaḥ ādiḥ yasyāḥ sā ākhyā] BVla designación «prāṇa», etc.रूपम्rūpam1/1रूपrūpa-अaफलम्phalam nla formaचca0yयथास्वम्yathāsvam0[स्वम् अनतिक्रम्यsvam anatikramya] अव्ययीभावavyayībhāvacada cual la suyaभेदेbhede7/1√भिद्bhid (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañभेदbheda-अaरामःrāmaḥ mal destruirseचca0yनामरूपयोःnāmarūpayoḥ6/2नामरूपnāmarūpa-अaफलम्phalam n[नाम च रूपं चnāma ca rūpaṃ ca] DVel nombre y la formaयत्yat1/1यद्yad nlo queअनष्टम्anaṣṭam1/1√नश्naś (4 दिवादिdivādi P)क्तktaअनष्टanaṣṭa-अaफलम्phalam n[न नष्टम्na naṣṭam] नञ्nañ-TPno se destruyeतत्वम्tatvam1/1तत्वtatva-अaफलम्phalam nla realidadपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ m«Puruṣa»इतिiti0asíएवम्evam0soloप्रोच्यतेprocyateIII/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise llamaब्रह्मविद्भिःbrahmavidbhiḥ3/3√विद्vid (2 अदादिadādi P)क्विप्kvipब्रह्मविद्brahmavid-द्dजगत्jagat (aquí m)[ब्रह्म विदन्ति इतिbrahma vidanti iti] उपपदupapada-TPpor los conocedores de Brahman

Segmento 7 — glosa de स एषः अकलःsa eṣaḥ akalaḥ: el sabio queda sin partes

यः एवं विद्वान् गुरुणा प्रदर्शितyaḥ evaṃ vidvān guruṇā pradarśita-कलाkalā-प्रलयpralaya-मार्गःmārgaḥ सsa एषeṣaः विद्यया प्रविलापितासु अविद्याḥ vidyayā pravilāpitāsu avidyā-कामkāma-कर्मkarma-जनितासु प्राणादिjanitāsu prāṇādi-कलासुkalāsu अकलःakalaḥ। अविद्या | avidyā-कृतkṛta-कलाkalā-निमित्तः हि मृत्युः।nimittaḥ hi mṛtyuḥ |

El que así sabe, a quien el maestro ha mostrado el camino de la disolución de las partes, «ese» queda «sin partes» cuando el conocimiento ha disuelto las partes —el prāṇa, etc.—, nacidas de la avidyā, el deseo y la acción. Porque la muerte se debe a las partes que produce la avidyā.

Nota. Paramārthānanda lee स एषः अकलः अमृतः भवतिsa eṣaḥ akalaḥ amṛtaḥ bhavati del Puruṣa (Brahman), sin divisiones e inmortal; Śaṅkara, del discípulo que sabe (यः एवं विद्वान्yaḥ evaṃ vidvān). Se traduce a Śaṅkara.

Análisis palabra por palabra
यःyaḥ1/1यद्yad mel queएवम्evam0asíविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasu (विदेः शतुर्वसुःvideḥ śaturvasuḥ)विद्वस्vidvas-स्s msabeगुरुणाguruṇā3/1गुरुguru-उuगुरुःguruḥ mpor el maestroप्रदर्शितकलाप्रलयमार्गःpradarśitakalāpralayamārgaḥ1/1प्रpra+√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+क्तktaप्रदर्शितकलाप्रलयमार्गpradarśitakalāpralayamārga-अaरामःrāmaḥ m[प्रदर्शितः कलानां प्रलयस्य मार्गः यस्मै सःpradarśitaḥ kalānāṃ pralayasya mārgaḥ yasmai saḥ] BVa quien se ha mostrado el camino de la disolución de las partesसःsaḥ1/1तद्tad meseएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteविद्ययाvidyayā3/1विद्याvidyā-आāसीताsītā fpor el conocimientoप्रविलापितासुpravilāpitāsu7/3प्रpra+विvi+√लीlī (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇic (विभाषा लीयतेःvibhāṣā līyateḥ)+क्तktaप्रविलापिताpravilāpitā-आāसीताsītā fdisueltasअविद्याकामकर्मजनितासुavidyākāmakarmajanitāsu7/3√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇic+क्तktaअविद्याकामकर्मजनिताavidyākāmakarmajanitā-आāसीताsītā f[अविद्या च कामः च कर्म चavidyā ca kāmaḥ ca karma ca; तैः जनिताःtaiḥ janitāḥ] DV+तृतीयाtṛtīyā-TPnacidas de la avidyā, el deseo y la acciónप्राणादिकलासुprāṇādikalāsu7/3प्राणादिकलाprāṇādikalā-आāसीताsītā f[प्राणः आदिः यासां ताः कलाःprāṇaḥ ādiḥ yāsāṃ tāḥ kalāḥ] BVlas partes, empezando por el prāṇaअकलःakalaḥ1/1अकलakala-अaरामःrāmaḥ m[न विद्यन्ते कलाः यस्य सःna vidyante kalāḥ yasya saḥ] BVsin partesअविद्याकृतकलानिमित्तःavidyākṛtakalānimittaḥ1/1अविद्याकृतकलानिमित्तavidyākṛtakalānimitta-अaरामःrāmaḥ m[अविद्यया कृताः कलाः निमित्तं यस्य सःavidyayā kṛtāḥ kalāḥ nimittaṃ yasya saḥ] BVque se debe a las partes que produce la avidyāहिhi0porqueमृत्युःmṛtyuḥ1/1मृत्युmṛtyu-उuगुरुःguruḥ mla muerte

Segmento 8 — glosa de अमृतः भवति। तदेषः श्लोकःamṛtaḥ bhavati | tadeṣaḥ ślokaḥ

तदपगमे अकलत्वादेवtadapagame akalatvādeva अमृतamṛtaःḥ भवतिbhavati। | तद्tad एतस्मिन् अर्थेetasmin arthe एषeṣaःḥ श्लोकślokaः॥ ५ ॥ḥ || 5 ||

Cuando ellas desaparecen, precisamente por estar sin partes, «queda inmortal». «Sobre» este asunto hay «este verso». ॥||5॥ ||

Análisis palabra por palabra
तदपगमेtadapagame7/1अपapa+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apतदपगमtadapagama-अaरामःrāmaḥ m[तासाम् अपगमःtāsām apagamaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcuando ellas desaparecenअकलत्वात्akalatvāt5/1अकलakala+त्वtva (taddhita)अकलत्वakalatva-अaफलम्phalam npor estar sin partesएवeva0precisamenteअमृतःamṛtaḥ1/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaरामःrāmaḥ m[न मृतःna mṛtaḥ] नञ्nañ-TPinmortalभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariquedaतत्tat0sobre estoएतस्मिन्etasmin7/1एतद्etad men esteअर्थेarthe7/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ masunto (glosa)एषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mverso

॥ इति षष्ठप्रश्ने पञ्चमो मन्त्रः ॥|| iti ṣaṣṭhapraśne pañcamo mantraḥ ||
Así, el quinto mantra de la sexta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.