गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.13

como en este cuerpo hay niñez, juventud y vejez, así también se obtiene otro cuerpo

देहिनोऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।

तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ॥ २.१३ ॥

dehino'smin yathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā |

tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati || 2.13 ||

Así como para el que habita este cuerpo, el jīva, hay niñez, juventud y vejez, así también es la obtención de otro cuerpo. Respecto a eso, el sabio no se turba.

«Just as, how, for an indweller of this body, the jīva, there is childhood, youth, and old age, so too, is the gaining of another body. With reference to that, a wise person does not come to grief.» — Swami Dayānanda, tal como la imprime el PDF de clase (p. 26)

Palabra por palabra

देहिनः6/1देह+इनि (taddhita)देहिन्-इन्योगिन् mpara el que habita el cuerpoअस्मिन्7/1इदम् men esteयथा0यद्+थाल् (taddhita)así comoदेहे7/1देह-अरामः mcuerpoकौमारम्1/1कुमार+अण् (taddhita)कौमार-अफलम् nla niñezयौवनम्1/1युवन्+अण् (taddhita)यौवन-अफलम् nla juventudजरा1/1√जॄ (4 दिवादि P)अङ्जरा-आसीता fla vejezतथा0तद्+थाल् (taddhita)así tambiénदेहान्तरप्राप्तिः1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्देहान्तरप्राप्ति-इमति f[देहान्तरस्य प्राप्तिः] षष्ठी-TPla obtención de otro cuerpoधीरः1/1धीर-अरामः mel sabioतत्र0तद्+त्रल् (taddhita)respecto a esoन0noमुह्यतिIII/1√मुह् (4 दिवादि P)लट्कर्तरिse turba

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यथा अस्मिन् देहे देहिनः कौमारम् यौवनम् जरा (च), तथा देहान्तरप्राप्तिः । तत्र धीरः न मुह्यति ॥

Así como en este cuerpo hay, para el que lo habita, niñez, juventud y vejez, así también es la obtención de otro cuerpo. Respecto a eso, el sabio no se turba.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: un ejemplo de cómo es eterno el Ser

तत्र कथमिव नित्यः आत्मा इति दृष्टान्तमाह -

Ante esto, [para mostrar] cómo es eterno el Ser, [el Señor] da un ejemplo:

Análisis palabra por palabra

तत्र0तद्+त्रल् (taddhita)ante estoकथम्0cómoइव0(acaso)नित्यः1/1नित्य-अरामः meternoआत्मा1/1आत्मन्-न्आत्मन् mel Serइति0(así)दृष्टान्तम्2/1दृष्टान्त-अरामः mun ejemploआहIII/1√ब्रू (2 अदादि U)लट्कर्तरिdice

Segmento 2 — «dehinaḥ…»: niñez, juventud y vejez, tres etapas distintas

देहिन इति। देहोऽस्यास्तीति देही तस्य देहिनः देहवत आत्मनः अस्मिन् वर्त्तमाने देहे यथा येन प्रकारेण कौमारं कुमारभावो बाल्यावस्था यौवनं यूनो भावो मध्यमावस्था जरा वयोहानिर्जीर्णावस्थेत्येतास्तिस्रोऽवस्था अन्योन्य-विलक्षणाः।

[Comentando] «dehinaḥ»: el que tiene un cuerpo es dehī; de él, «del que habita el cuerpo», es decir, del Ser que tiene un cuerpo, «así como», del modo en que, «en este» «cuerpo» presente [se dan] «la niñez» (el estado de niño, la etapa infantil), «la juventud» (el estado de joven, la etapa intermedia) y «la vejez» (la merma de la edad, la etapa de decrepitud): estas son tres etapas distintas unas de otras.

Análisis palabra por palabra

देहिनः6/1देह+इनि (taddhita)देहिन्-इन्योगिन् m«dehinaḥ»इति0(se comenta)देहः1/1देह-अरामः mun cuerpoअस्य6/1इदम् mde esteअस्तिIII/1√अस् (2 अदादि P)लट्कर्तरिhayइति0por esoदेही1/1देह+इनि (taddhita)देहिन्-इन्योगिन् mdehīतस्य6/1तद् mde élदेहिनः6/1देह+इनि (taddhita)देहिन्-इन्योगिन् m«del que habita el cuerpo»देहवतः6/1देह+मतुप् (taddhita)देहवत्-त्भगवत् mque tiene un cuerpo (glosa)आत्मनः6/1आत्मन्-न्आत्मन् mdel Serअस्मिन्7/1इदम् m«en este»वर्त्तमाने7/1√वृत् (1 भ्वादि A)शानच्वर्त्तमान-अरामः mpresenteदेहे7/1देह-अरामः m«cuerpo»यथा0यद्+थाल् (taddhita)«así como»येन3/1यद् mdelप्रकारेण3/1प्र+√कृ (8 तनादि U)घञ्प्रकार-अरामः mmodo en que (glosa)कौमारम्1/1कुमार+अण् (taddhita)कौमार-अफलम् n«la niñez»कुमारभावः1/1√भू (1 भ्वादि P)घञ्कुमारभाव-अरामः m[कुमारस्य भावः] षष्ठी-TPel estado de niño (glosa)बाल्यावस्था1/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्बाल्यावस्था-आसीता f[बाल्यम् एव अवस्था] KDla etapa infantilयौवनम्1/1युवन्+अण् (taddhita)यौवन-अफलम् n«la juventud»यूनः6/1युवन्-न्युवन् mdel jovenभावः1/1√भू (1 भ्वादि P)घञ्भाव-अरामः mel estado (glosa)मध्यमावस्था1/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्मध्यमावस्था-आसीता f[मध्यमा अवस्था] KDla etapa intermediaजरा1/1√जॄ (4 दिवादि P)अङ्जरा-आसीता f«la vejez»वयोहानिः1/1√हा (3 जुहोत्यादि P)निवयोहानि-इमति f[वयसः हानिः] षष्ठी-TPla merma de la edad (glosa)जीर्णावस्था1/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्जीर्णावस्था-आसीता f[जीर्णा अवस्था] KDla etapa de decrepitudइति0asíएताः1/3एतद् festasतिस्रः1/3त्रि f (संख्या)tresअवस्थाः1/3अव+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्अवस्था-आसीता fetapasअन्योन्यविलक्षणाः1/3अन्योन्यविलक्षणा-आसीता f[अन्योन्यस्मात् विलक्षणाः] पञ्चमी-TPdistintas unas de otras

Segmento 3 — el Ser no perece ni nace con las etapas: las alcanza sin cambiar

तासां प्रथमावस्था-नाशे न नाशो द्वितीयावस्थोपजनने नोपजननमात्मनः। किं तर्हि अविक्रियस्यैव द्वितीयतृतीयावस्था-प्राप्तिरात्मनो दृष्टा।

De ellas, cuando perece la primera etapa no perece el Ser, y cuando surge la segunda etapa no nace el Ser. ¿Qué [ocurre] entonces? Se ve que es el Ser mismo, sin cambio alguno, el que alcanza la segunda y la tercera etapa.

Análisis palabra por palabra

तासाम्6/3तद् fde ellasप्रथमावस्थानाशे7/1√नश् (4 दिवादि P)घञ्प्रथमावस्थानाश-अरामः m[प्रथमायाः अवस्थायाः नाशः] षष्ठी-TPcuando perece la primera etapaन0no [hay]नाशः1/1√नश् (4 दिवादि P)घञ्नाश-अरामः mdestrucciónद्वितीयावस्थोपजनने7/1उप+√जन् (4 दिवादि A)ल्युट्द्वितीयावस्थोपजनन-अफलम् n[द्वितीयायाः अवस्थायाः उपजननम्] षष्ठी-TPcuando surge la segunda etapaन0no [hay]उपजननम्1/1उप+√जन् (4 दिवादि A)ल्युट्उपजनन-अफलम् nnacimientoआत्मनः6/1आत्मन्-न्आत्मन् mdel Serकिम्1/1किम् n¿qué?तर्हि0entoncesअविक्रियस्य6/1अविक्रिय-अरामः m[न विद्यते विक्रिया यस्य सः] नञ्-BVsin cambio algunoएव0mismoद्वितीयतृतीयावस्थाप्राप्तिः1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्द्वितीयतृतीयावस्थाप्राप्ति-इमति f[द्वितीया च तृतीया च अवस्थे, तयोः प्राप्तिः] DV-गर्भ षष्ठी-TPel alcanzar la segunda y la tercera etapaआत्मनः6/1आत्मन्-न्आत्मन् mdel Serदृष्टा1/1√दृश् (1 भ्वादि P)क्तदृष्टा-आसीता fse ve

Segmento 4 — «tathā dehāntaraprāptiḥ»: así también otro cuerpo; el sabio no se turba

तथा तद्वदेव देहादन्यो देहो देहान्तरं तस्य प्राप्तिः देहान्तरप्राप्तिः अविक्रियस्यैव आत्मन इत्यर्थः। धीरः धीमान् तत्र एवं सति न मुह्यति न मोहमापद्यते।। १३ ।।

«Así también», exactamente del mismo modo, [es] «la obtención de otro cuerpo»: otro cuerpo, distinto de este, es dehāntara, y su obtención es dehāntara-prāpti; [obtención] del Ser mismo, sin cambio alguno: ese es el sentido. «El sabio», el inteligente (dhīmān), «respecto a eso», siendo así, «no se turba», no cae en el engaño. ॥13॥

Análisis palabra por palabra

तथा0तद्+थाल् (taddhita)«así también»तद्वत्0तद्+वति (taddhita)del mismo modo (glosa)एव0exactamenteदेहात्5/1देह-अरामः mde este cuerpoअन्यः1/1अन्य motroदेहः1/1देह-अरामः mcuerpoदेहान्तरम्1/1देहान्तर-अफलम् n[अन्यः देहः] TP (मयूरव्यंसकादि)[es] dehāntaraतस्य6/1तद् nde élप्राप्तिः1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्प्राप्ति-इमति fla obtenciónदेहान्तरप्राप्तिः1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्देहान्तरप्राप्ति-इमति f[देहान्तरस्य प्राप्तिः] षष्ठी-TP«la obtención de otro cuerpo»अविक्रियस्य6/1अविक्रिय-अरामः m[न विद्यते विक्रिया यस्य सः] नञ्-BVsin cambio algunoएव0mismoआत्मनः6/1आत्मन्-न्आत्मन् mdel Serइति0(así)अर्थः1/1अर्थ-अरामः mes el sentidoधीरः1/1धीर-अरामः m«el sabio»धीमान्1/1धी+मतुप् (taddhita)धीमत्-त्भगवत् mel inteligente (glosa)तत्र0तद्+त्रल् (taddhita)«respecto a eso»एवम्0asíसति7/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्जगत् nsiendoन0«no»मुह्यतिIII/1√मुह् (4 दिवादि P)लट्कर्तरि«se turba»न0noमोहम्2/1√मुह् (4 दिवादि P)घञ्मोह-अरामः men el engañoआपद्यतेIII/1आ+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिcae (glosa)

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →