Oh hijo de Kuntī, los contactos de los órganos de los sentidos con el mundo sensible, que dan lugar al frío y al calor, al placer y al dolor, y que por naturaleza vienen y se van, no son constantes. Sopórtalos, oh descendiente de Bharata.
«Oh! Son of Kuntī, the contacts of the sense organs with the sensory world which give rise to cold and heat, pleasure and pain, which have the nature of coming and going are not constant. Endure them. Oh! Descendant of Bharata.» — Swami Dayānanda, tal como la imprime el PDF de clase (p. 27)
Palabra por palabra
मात्रास्पर्शाः1/3√स्पृश् (6 तुदादि P)घञ्मात्रास्पर्श-अरामः m[मात्राणां स्पर्शाः] षष्ठी-TPlos contactos de los sentidosतु0en verdadकौन्तेयS/1कुन्ती+ढक् (taddhita)कौन्तेय-अरामः m¡oh hijo de Kuntī!शीतोष्णसुखदुःखदाः1/3√दा (3 जुहोत्यादि U)कशीतोष्णसुखदुःखद-अरामः m[शीतोष्णसुखदुःखानि ददाति] उपपद-TPque dan frío y calor, placer y dolorआगमापायिनः1/3आगमापाय+इनि (taddhita)आगमापायिन्-इन्योगिन् m[आगमः च अपायः च] DVque vienen y se vanअनित्याः1/3अनित्य-अरामः m[न नित्याः] नञ्-TPno son constantesतान्2/3तद् mlosतितिक्षस्वII/1√तिज् (1 भ्वादि A)सन्लोट्कर्तरिsoportaभारतS/1भरत+अण् (taddhita)भारत-अरामः m¡oh descendiente de Bharata!
Oh hijo de Kuntī, los contactos de los sentidos, que dan frío y calor, placer y dolor, vienen y se van; no son constantes. Oh descendiente de Bharata, sopórtalos.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — avataraṇikā: aunque no haya engaño sobre el Ser, sí se ven el engaño y el pesar mundanos
यद्यपि आत्मविनाशनिमित्तः मोहः न सम्भवति नित्यः आत्मा इति विजानतः तथापि शीतोष्णसुखदुःख-प्राप्तिनिमित्तः मोहः लौकिकः दृश्यते सुखवियोगनिमित्तः दुःखसंयोगनिमित्तः च शोकः इत्येतदर्जुनस्य वचनमाशङ्क्य आह -
Aunque en quien sabe que el Ser es eterno no cabe el engaño causado por la destrucción del Ser, se ve, sin embargo, el engaño mundano causado por recibir frío y calor, placer y dolor, y el pesar causado por separarse del placer y por unirse al dolor. Previendo estas palabras de Arjuna, [el Señor] dice:
Análisis palabra por palabra
यद्यपि0aunqueआत्मविनाशनिमित्तः1/1आत्मविनाशनिमित्त-अरामः m[आत्मनः विनाशः निमित्तं यस्य सः] BVcausado por la destrucción del Serमोहः1/1√मुह् (4 दिवादि P)घञ्मोह-अरामः mel engañoन0noसम्भवतिIII/1सम्+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिcabeनित्यः1/1नित्य-अरामः meternoआत्मा1/1आत्मन्-न्आत्मन् mel Serइति0queविजानतः6/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)शतृविजानत्-त्पचत् men quien sabeतथापि0sin embargoशीतोष्णसुखदुःखप्राप्तिनिमित्तः1/1शीतोष्णसुखदुःखप्राप्तिनिमित्त-अरामः m[शीतोष्णसुखदुःखानां प्राप्तिः निमित्तं यस्य सः] BVcausado por recibir frío y calor, placer y dolorमोहः1/1√मुह् (4 दिवादि P)घञ्मोह-अरामः mel engañoलौकिकः1/1लोक+ठक् (taddhita)लौकिक-अरामः mmundanoदृश्यतेIII/1√दृश् (1 भ्वादि P)लट्कर्मणिse veसुखवियोगनिमित्तः1/1सुखवियोगनिमित्त-अरामः m[सुखस्य वियोगः निमित्तं यस्य सः] BVcausado por separarse del placerदुःखसंयोगनिमित्तः1/1दुःखसंयोगनिमित्त-अरामः m[दुःखस्य संयोगः निमित्तं यस्य सः] BVcausado por unirse al dolorच0yशोकः1/1√शुच् (1 भ्वादि P)घञ्शोक-अरामः mel pesarइति0asíएतत्2/1एतद् nestasअर्जुनस्य6/1अर्जुन-अरामः mde Arjunaवचनम्2/1√वच् (2 अदादि P)ल्युट्वचन-अफलम् npalabrasआशङ्क्य0आ+√शङ्क् (1 भ्वादि A)ल्यप्previendoआहIII/1√ब्रू (2 अदादि U)लट्कर्तरिdice
Segmento 2 — «mātrāsparśāḥ»: los sentidos y sus contactos con el sonido y demás
मात्रास्पर्शा इति। मात्रा आभिर्मीयन्ते शब्दादय इति श्रोत्रादीनीन्द्रियाणि, मात्राणांस्पर्शाः शब्दादिभिः संयोगाः ते शीतोष्णसुखदुःखदाः शीतम् उष्णं सुखं दुःखं च प्रयच्छन्तीति।
[Comentando] «mātrāsparśāḥ»: mātrā son los órganos de los sentidos, el oído y los demás, porque con ellos se miden (mīyante) el sonido y los demás [objetos]. «Los contactosde los sentidos» son sus uniones con el sonido y los demás; estos «dan frío y calor, placer y dolor», porque procuran frío, calor, placer y dolor.
Análisis palabra por palabra
मात्रास्पर्शाः1/3√स्पृश् (6 तुदादि P)घञ्मात्रास्पर्श-अरामः m«mātrāsparśāḥ»इति0(se comenta)मात्राः1/3मात्रा-आसीता fmātrāआभिः3/3इदम् fcon ellosमीयन्तेIII/3√मा (2 अदादि P)लट्कर्मणिse midenशब्दादयः1/3शब्दादि-इहरिः m[शब्दः आदिः येषां ते] BVel sonido y los demásइति0por esoश्रोत्रादीनि1/3श्रोत्रादि-इवारि n[श्रोत्रम् आदिः येषां तानि] BVel oído y los demásइन्द्रियाणि1/3इन्द्रिय-अफलम् nórganos de los sentidosमात्राणाम्6/3मात्रा-आसीता f«de los sentidos»स्पर्शाः1/3√स्पृश् (6 तुदादि P)घञ्स्पर्श-अरामः m«los contactos»शब्दादिभिः3/3शब्दादि-इहरिः m[शब्दः आदिः येषां ते] BVcon el sonido y los demásसंयोगाः1/3सम्+√युज् (7 रुधादि U)घञ्संयोग-अरामः m[son] las unionesते1/3तद् mestosशीतोष्णसुखदुःखदाः1/3√दा (3 जुहोत्यादि U)कशीतोष्णसुखदुःखद-अरामः m[शीतोष्णसुखदुःखानि ददाति] उपपद-TP«dan frío y calor, placer y dolor»शीतम्2/1शीत-अफलम् nfríoउष्णम्2/1उष्ण-अफलम् ncalorसुखम्2/1सुख-अफलम् nplacerदुःखम्2/1दुःख-अफलम् ndolorच0yप्रयच्छन्तिIII/3प्र+√दा (दाण्, 1 भ्वादि P; यच्छ-आदेश)लट्कर्तरिprocuranइति0porque
Segmento 3 — o bien: «sparśa» son los objetos
अथवा स्पृश्यन्ते इति स्पर्शा विषयाः शब्दादयः। मात्राश्च स्पर्शाश्च शीतोष्ण-सुखदुःखदाः
O bien: sparśa son los objetos, el sonido y los demás, porque son tocados (spṛśyante). [Así,] los sentidos y los objetos dan frío y calor, placer y dolor.
Análisis palabra por palabra
अथवा0o bienस्पृश्यन्तेIII/3√स्पृश् (6 तुदादि P)लट्कर्मणिson tocadosइति0por esoस्पर्शाः1/3√स्पृश् (6 तुदादि P)घञ्स्पर्श-अरामः msparśaविषयाः1/3विषय-अरामः m[son] los objetosशब्दादयः1/3शब्दादि-इहरिः m[शब्दः आदिः येषां ते] BVel sonido y los demásमात्राः1/3मात्रा-आसीता flos sentidosच0yस्पर्शाः1/3√स्पृश् (6 तुदादि P)घञ्स्पर्श-अरामः mlos objetosच0yशीतोष्णसुखदुःखदाः1/3√दा (3 जुहोत्यादि U)कशीतोष्णसुखदुःखद-अरामः m[शीतोष्णसुखदुःखानि ददाति] उपपद-TPdan frío y calor, placer y dolor
Segmento 4 — por qué se nombran frío y calor aparte de placer y dolor
El frío unas veces es placer y otras dolor, y del mismo modo el calor tampoco tiene una forma fija. El placer y el dolor, en cambio, tienen una forma fija, porque no varían; por eso se nombran el frío y el calor aparte de ellos.
Análisis palabra por palabra
शीतम्1/1शीत-अफलम् nel fríoकदाचित्0unas vecesसुखम्1/1सुख-अफलम् n[es] placerकदाचित्0otrasदुःखम्1/1दुःख-अफलम् ndolorतथा0तद्+थाल् (taddhita)del mismo modoउष्णम्1/1उष्ण-अफलम् nel calorअपि0tambiénअनियतरूपम्1/1अनियतरूप-अफलम् n[न नियतं रूपं यस्य तत्] नञ्-BV[es] de forma no fijaसुखदुःखे1/2सुखदुःख-अफलम् n[सुखं च दुःखं च] DVel placer y el dolorपुनः0en cambioनियतरूपे1/2नियतरूप-अफलम् n[नियतं रूपं ययोः ते] BV[son] de forma fijaयतः0यद्+तसिल् (taddhita)porqueन0noव्यभिचरतःIII/2वि+अभि+√चर् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिvaríanअतः0इदम्+तसिल् (taddhita)por esoताभ्याम्5/2तद् nde ellosपृथक्0aparteशीतोष्णयोः6/2शीतोष्ण-अफलम् n[शीतं च उष्णं च] DVdel frío y el calorग्रहणम्1/1√ग्रह् (9 क्र्यादि U)ल्युट्ग्रहण-अफलम् nla mención
Segmento 5 — «āgamāpāyinaḥ… titikṣasva»: no son constantes; sopórtalos
यस्मात् ते मात्रा-स्पर्शादयः आगमापायिनः आगमापाय-शीलाः तस्माद् अनित्याः। अतः तान् शीतोष्णादीन् तितिक्षस्व प्रसहस्व। तेषु हर्षं विषादं च मा कार्षीः इत्यर्थः।। १४ ।।
Puesto que esos contactos de los sentidos y demás «vienen y se van», es decir, tienen por naturaleza el venir y el irse, por eso «no son constantes». Por tanto, «sopórtalos», al frío, al calor y demás: aguántalos. El sentido es: no sientas euforia ni abatimiento por ellos. ॥14॥
Análisis palabra por palabra
यस्मात्5/1यद् npuesto queते1/3तद् mesosमात्रास्पर्शादयः1/3मात्रास्पर्शादि-इहरिः m[मात्रास्पर्शाः आदयः येषां ते] BVcontactos de los sentidos y demásआगमापायिनः1/3आगमापाय+इनि (taddhita)आगमापायिन्-इन्योगिन् m[आगमः च अपायः च] DV«vienen y se van»आगमापायशीलाः1/3आगमापायशील-अरामः m[आगमापायौ शीलं येषां ते] BVtienen por naturaleza el venir y el irse (glosa)तस्मात्5/1तद् npor esoअनित्याः1/3अनित्य-अरामः m[न नित्याः] नञ्-TP«no son constantes»अतः0इदम्+तसिल् (taddhita)por tantoतान्2/3तद् m«los»शीतोष्णादीन्2/3शीतोष्णादि-इहरिः m[शीतोष्णे आदी येषां ते] BVal frío, al calor y demásतितिक्षस्वII/1√तिज् (1 भ्वादि A)सन्लोट्कर्तरि«soporta»प्रसहस्वII/1प्र+√सह् (1 भ्वादि A)लोट्कर्तरिaguanta (glosa)तेषु7/3तद् mpor ellosहर्षम्2/1√हृष् (4 दिवादि P)घञ्हर्ष-अरामः meuforiaविषादम्2/1वि+√सद् (1 भ्वादि P)घञ्विषाद-अरामः mabatimientoच0yमा0noकार्षीःII/1√कृ (8 तनादि U)लुङ्कर्तरि (con मा)hagasइति0(así)अर्थः1/1अर्थ-अरामः mes el sentido
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información
