गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.15

a quien estos no perturban, igual en el placer y el dolor, es apto para la inmortalidad

यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।

समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ २.१५ ॥

yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha |

samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate || 2.15 ||

Oh Arjuna, el más destacado entre los hombres: la persona a la que estos [placer y dolor] no afectan, que permanece igual en el placer y en el dolor y que tiene discernimiento, esa es apta para alcanzar la liberación.

«Oh! Arjuna, the prominent among men, the person whom these (sukha and duḥkha) do not affect, who is the same in pleasure and pain, and who is discriminative, is fit for gaining liberation.» — Swami Dayānanda, tal como la imprime el PDF de clase (p. 29)

Palabra por palabra

यम्2/1यद् ma la queहि0en verdadन0noव्यथयन्तिIII/3√व्यथ् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिafectanएते1/3एतद् mestosपुरुषम्2/1पुरुष-अरामः mpersonaपुरुषर्षभS/1पुरुषर्षभ-अरामः m[पुरुषाणाम् ऋषभः] षष्ठी-TP¡oh el más destacado entre los hombres!समदुःखसुखम्2/1समदुःखसुख-अरामः m[समे दुःखसुखे यस्य सः] BVigual en el dolor y el placerधीरम्2/1धीर-अरामः mque tiene discernimientoसः1/1तद् mesaअमृतत्वाय4/1अमृत+त्व (taddhita)अमृतत्व-अफलम् npara la inmortalidadकल्पतेIII/1√कृप् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिes apta

Anvaya (el verso en orden de prosa)

पुरुषर्षभ, हि यम् समदुःखसुखम् धीरम् पुरुषम् एते न व्यथयन्ति, सः अमृतत्वाय कल्पते ॥

Oh el más destacado entre los hombres, la persona a la que estos no afectan, igual en el dolor y el placer y con discernimiento, esa es apta para la inmortalidad.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: qué le sucede al que soporta el frío, el calor y demás

शीतोष्णादीन् सहतः किं स्याद् इति शृणु -

Escucha qué le sucede al que soporta el frío, el calor y demás:

Análisis palabra por palabra

शीतोष्णादीन्2/3शीतोष्णादि-इहरिः m[शीतोष्णे आदी येषां ते] BVel frío, el calor y demásसहतः6/1√सह् (1 भ्वादि A)शतृसहत्-त्पचत् mal que soportaकिम्1/1किम् nquéस्यात्III/1√अस् (2 अदादि P)विधिलिङ्कर्तरिsucedeइति0(así)शृणुII/1√श्रु (1 भ्वादि P)लोट्कर्तरिescucha

Segmento 2 — «yaṃ hi…»: a quien el frío y el calor no hacen vacilar

यं हीति। यं हि पुरुषं समदुःखसुखं समे दुःख-सुखे यस्य तं सम-दुःख-सुखं सुख-दुःख-प्राप्तौ हर्ष-विषाद-रहितं धीरं धीमन्तं न व्यथयन्ति न चालयन्ति नित्यात्म-दर्शनाद् एते यथोक्ताः शीतोष्णादयः

[Comentando] «yaṃ hi»: «estos», el frío, el calor y demás ya mencionados, «no afectan», no hacen vacilar, gracias a la visión del Ser eterno, «a la persona» «que», «en verdad», es «igual en el dolor y el placer» (aquella para quien dolor y placer son iguales, es decir, que no siente euforia ni abatimiento cuando le llegan el placer o el dolor) y «que tiene discernimiento», la inteligente (dhīmān).

Análisis palabra por palabra

यम्2/1यद् m«yamहि0hi»इति0(se comenta)यम्2/1यद् m«a la que»हि0«en verdad»पुरुषम्2/1पुरुष-अरामः m«persona»समदुःखसुखम्2/1समदुःखसुख-अरामः m[समे दुःखसुखे यस्य सः] BV«igual en el dolor y el placer»समे1/2सम-अफलम् nigualesदुःखसुखे1/2दुःखसुख-अफलम् n[दुःखं च सुखं च] DVdolor y placerयस्य6/1यद् mpara quienतम्2/1तद् ma eseसमदुःखसुखम्2/1समदुःखसुख-अरामः m[समे दुःखसुखे यस्य सः] BVigual en el dolor y el placerसुखदुःखप्राप्तौ7/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्सुखदुःखप्राप्ति-इमति f[सुखदुःखयोः प्राप्तिः] षष्ठी-TPcuando le llegan el placer o el dolorहर्षविषादरहितम्2/1√रह् (1 भ्वादि P)क्तहर्षविषादरहित-अरामः m[हर्षविषादाभ्यां रहितः] तृतीया-TPsin euforia ni abatimientoधीरम्2/1धीर-अरामः m«que tiene discernimiento»धीमन्तम्2/1धी+मतुप् (taddhita)धीमत्-त्भगवत् minteligente (glosa)न0«no»व्यथयन्तिIII/3√व्यथ् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरि«afectan»न0noचालयन्तिIII/3√चल् (1 भ्वादि P)णिच्लट्कर्तरिhacen vacilar (glosa)नित्यात्मदर्शनात्5/1√दृश् (1 भ्वादि P)ल्युट्नित्यात्मदर्शन-अफलम् n[नित्यस्य आत्मनः दर्शनम्] षष्ठी-TPgracias a la visión del Ser eternoएते1/3एतद् m«estos»यथोक्ताः1/3√वच् (2 अदादि P)क्तयथोक्त-अरामः m[यथा उक्ताः] सुप्सुपा-समासya mencionadosशीतोष्णादयः1/3शीतोष्णादि-इहरिः m[शीतोष्णे आदी येषां ते] BVel frío, el calor y demás

Segmento 3 — «saḥ amṛtatvāya kalpate»: ese es capaz de la liberación

सः नित्यात्म-दर्शन-निष्ठो द्वन्द्व-सहिष्णुः अमृतत्वाय अमृतभावाय मोक्षाय कल्पते समर्थो भवति।। १५ ।।

«Esa» [persona], firme en la visión del Ser eterno y capaz de soportar los pares de opuestos, «es apta», es capaz, «para la inmortalidad», para el estado inmortal, es decir, para la liberación. ॥15॥

Análisis palabra por palabra

सः1/1तद् m«esa»नित्यात्मदर्शननिष्ठः1/1नि+√स्था (1 भ्वादि P)कनित्यात्मदर्शननिष्ठ-अरामः m[नित्यात्मदर्शने तिष्ठति] उपपद-TPfirme en la visión del Ser eternoद्वन्द्वसहिष्णुः1/1√सह् (1 भ्वादि A)इष्णुच्द्वन्द्वसहिष्णु-उगुरुः m[द्वन्द्वानां सहिष्णुः] षष्ठी-TPcapaz de soportar los pares de opuestosअमृतत्वाय4/1अमृत+त्व (taddhita)अमृतत्व-अफलम् n«para la inmortalidad»अमृतभावाय4/1√भू (1 भ्वादि P)घञ्अमृतभाव-अरामः m[अमृतस्य भावः] षष्ठी-TPpara el estado inmortal (glosa)मोक्षाय4/1मोक्ष-अरामः mpara la liberaciónकल्पतेIII/1√कृप् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरि«es apta»समर्थः1/1समर्थ-अरामः mcapaz (glosa)भवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिes

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →