गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.17

lo que todo lo penetra es indestructible: nadie puede destruirlo

अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।

विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ॥ २.१७ ॥

avināśi tu tadviddhi yena sarvamidaṃ tatam |

vināśamavyayasyāsya na kaścitkartumarhati || 2.17 ||

Conoce que es indestructible, en verdad, aquello por lo cual todo esto está penetrado. Nadie puede llevar a cabo la destrucción de esto, que no cambia.

«Know that, by which this entire world is pervaded, to be indeed indestructible. No one can bring about the destruction of the one that does not change.» — Swami Dayānanda (amarillo, p. 34; igual en Michika)

Palabra por palabra

अविनाशि2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)णिनिअविनाशिन्-इन्दण्डिन् n[न विनाशि] नञ्-TPindestructibleतु0en verdadतत्2/1तद् nesoविद्धिII/1√विद् (2 अदादि P)लोट्कर्तरिconoceयेन3/1यद् npor lo cualसर्वम्1/1सर्व ntodoइदम्1/1इदम् nestoततम्1/1√तन् (8 तनादि U)क्ततत-अफलम् nestá penetradoविनाशम्2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)घञ्विनाश-अरामः mla destrucciónअव्ययस्य6/1वि+√इ (2 अदादि P)अच्अव्यय-अफलम् n[न व्ययः] नञ्-TPde lo que no cambiaअस्य6/1इदम् nde estoन0noकश्चित्1/1किम् m + चित्nadieकर्तुम्0√कृ (8 तनादि U)तुमुन्llevar a caboअर्हतिIII/1√अर्ह् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिpuede

Anvaya (el verso en orden de prosa)

तत् तु अविनाशि विद्धि, येन इदम् सर्वम् ततम् । कश्चित् अस्य अव्ययस्य विनाशम् कर्तुम् न अर्हति ॥

Conoce, en verdad, que es indestructible aquello por lo cual todo esto está penetrado. Nadie puede llevar a cabo la destrucción de esto, que no cambia.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): ¿qué es lo que, siendo real, existe siempre?

किं पुनस्तत् यत् सदेव सर्वदा एव अस्तीत्युच्यते -

¿Qué es, entonces, aquello que, siendo real (sat), existe siempre? A esto se responde:

Análisis palabra por palabra

किम्1/1किम् n¿qué?पुनः0entoncesतत्1/1तद् nesoयत्1/1यद् nqueसत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्जगत् nsiendo realएव0precisamenteसर्वदा0सर्व+दा (taddhita)siempreएव0en verdadअस्तिIII/1√अस् (2 अदादि P)लट्कर्तरिexisteइति0(a esto)उच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse responde

Segmento 2 — «avināśi»: aquello cuya naturaleza no es perecer; «tu» lo distingue de lo irreal

अविनाशीति। अविनाशि न विनष्टुं शीलमस्येति। तुशब्दोऽसतो विशेषणार्थः।

[Comentando] «avināśi»: «indestructible» es aquello cuya naturaleza no es perecer. La palabra «tu» sirve para distinguir[lo] de lo irreal (asat).

Análisis palabra por palabra

अविनाशि2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)णिनिअविनाशिन्-इन्दण्डिन् n[न विनाशि] नञ्-TP«avināśi»इति0(se comenta)अविनाशि2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)णिनिअविनाशिन्-इन्दण्डिन् n[न विनाशि] नञ्-TP«indestructible»न0noविनष्टुम्0वि+√नश् (4 दिवादि P)तुमुन्perecerशीलम्1/1शील-अफलम् n[es] la naturalezaअस्य6/1इदम् nde estoइति0asíतुशब्दः1/1तुशब्द-अरामः m[तु इति शब्दः] KDla palabra «tu»असतः5/1√अस् (2 अदादि P)शतृअसत्-त्जगत् n[न सत्] नञ्-TPde lo irrealविशेषणार्थः1/1विशेषणार्थ-अरामः m[विशेषणम् अर्थः यस्य सः] BVsirve para distinguir

Segmento 3 — «tad viddhi»: Brahman, llamado «sat», lo penetra todo como el espacio a las vasijas

तद्विद्धि विजानीहि। किम् येन सर्वमिदं जगत् ततं व्याप्तं सदाख्येन ब्रह्मणा साकाशम्। आकाशेनेव घटादयः।

«Conoce eso», es decir, conócelo bien (vijānīhi). ¿Qué? Aquello «por lo cual todo esto», el universo junto con el espacio, «está penetrado» (vyāptam): por Brahman, llamado «sat», como las vasijas y demás [están penetradas] por el espacio.

Análisis palabra por palabra

तत्2/1तद् n«eso»विद्धिII/1√विद् (2 अदादि P)लोट्कर्तरि«conoce»विजानीहिII/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लोट्कर्तरिconoce bien (glosa)किम्2/1किम् n¿qué?येन3/1यद् n«por lo cual»सर्वम्1/1सर्व n«todo»इदम्1/1इदम् n«esto»जगत्1/1जगत्-त्जगत् nel universoततम्1/1√तन् (8 तनादि U)क्ततत-अफलम् n«está penetrado»व्याप्तम्1/1वि+आ+√आप् (5 स्वादि P)क्तव्याप्त-अफलम् npenetrado (glosa)सदाख्येन3/1सदाख्य-अफलम् n[सत् आख्या यस्य तत्] BVllamado «sat»ब्रह्मणा3/1ब्रह्मन्-न्नाम npor Brahmanसाकाशम्1/1साकाश-अफलम् n[आकाशेन सह वर्तते] BVjunto con el espacioआकाशेन3/1आकाश-अरामः mpor el espacioइव0comoघटादयः1/3घटादि-इहरिः m[घटः आदिः येषां ते] BVlas vasijas y demás

Segmento 4 — «vināśam», «avyayasya»: lo que no está sujeto a crecer ni a menguar

विनाशम् अदर्शनमभावम् अव्ययस्य न व्येति उपचयापचयौ न याति इत्यव्ययं तस्य अव्ययस्य।

«La destrucción»: la desaparición, la no existencia. «De lo que no cambia»: lo que no mengua (na vyeti), es decir, lo que no está sujeto a crecimiento ni a mengua, es avyaya; de eso que es avyaya.

Análisis palabra por palabra

विनाशम्2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)घञ्विनाश-अरामः m«la destrucción»अदर्शनम्2/1√दृश् (1 भ्वादि P)ल्युट्अदर्शन-अफलम् n[न दर्शनम्] नञ्-TPla desaparición (glosa)अभावम्2/1√भू (1 भ्वादि P)घञ्अभाव-अरामः m[न भावः] नञ्-TPla no existencia (glosa)अव्ययस्य6/1वि+√इ (2 अदादि P)अच्अव्यय-अफलम् n[न व्ययः] नञ्-TP«de lo que no cambia»न0noव्येतिIII/1वि+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिmenguaउपचयापचयौ2/2उपचयापचय-अरामः m[उपचयः च अपचयः च] DVel crecimiento y la menguaन0noयातिIII/1√या (2 अदादि P)लट्कर्तरिsufreइति0por esoअव्ययम्1/1वि+√इ (2 अदादि P)अच्अव्यय-अफलम् n[न व्ययः] नञ्-TP[es] avyayaतस्य6/1तद् nde esoअव्ययस्य6/1वि+√इ (2 अदादि P)अच्अव्यय-अफलम् n[न व्ययः] नञ्-TPque es avyaya

Segmento 5 — Brahman no mengua ni por su propia forma ni por algo suyo

नैतत् सदाख्यं ब्रह्म स्वेन रूपेण व्येति व्यभिचरति निरवयवत्वाद् देहादिवत्। नाप्यात्मीयेनात्मीयाभावात्, यथा देवदत्तो धनहान्या व्येति, न त्वेवं ब्रह्म व्येति।

Este Brahman llamado «sat» no mengua, es decir, no se aparta [de sí], por su propia forma, como el cuerpo y demás, porque carece de partes. Tampoco [mengua] por algo suyo, porque no hay nada que le pertenezca: Devadatta mengua por la pérdida de su riqueza, pero Brahman no mengua así.

Análisis palabra por palabra

न0noएतत्1/1एतद् nesteसदाख्यम्1/1सदाख्य-अफलम् n[सत् आख्या यस्य तत्] BVllamado «sat»ब्रह्म1/1ब्रह्मन्-न्नाम nBrahmanस्वेन3/1स्व npropiaरूपेण3/1रूप-अफलम् npor su formaव्येतिIII/1वि+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिmenguaव्यभिचरतिIII/1वि+अभि+√चर् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse aparta (glosa)निरवयवत्वात्5/1निरवयव+त्व (taddhita)निरवयवत्व-अफलम् n[निर्गताः अवयवाः यस्मात्] BV + त्वporque carece de partesदेहादिवत्0देहादि+वति (taddhita)[देहः आदिः येषां ते] BVcomo el cuerpo y demásन0noअपि0tampocoआत्मीयेन3/1आत्मन्+छ (taddhita)आत्मीय-अफलम् npor algo suyoआत्मीयाभावात्5/1आत्मीयाभाव-अरामः m[आत्मीयस्य अभावः] षष्ठी-TPporque no hay nada que le pertenezcaयथा0así comoदेवदत्तः1/1देवदत्त-अरामः mDevadattaधनहान्या3/1√हा (3 जुहोत्यादि P)क्तिन्धनहानि-इमति f[धनस्य हानिः] षष्ठी-TPpor la pérdida de su riquezaव्येतिIII/1वि+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिmenguaन0noतु0peroएवम्0asíब्रह्म1/1ब्रह्मन्-न्नाम nBrahmanव्येतिIII/1वि+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिmengua

Segmento 6 — nadie puede destruirlo, ni siquiera Īśvara: el Ser es Brahman

अतोऽव्ययस्य अस्य ब्रह्मणो विनाशं न कश्चित् कर्त्तुमर्हति न कश्चिदात्मानं विनाशयितुं शक्नोतीश्वरोऽपि। आत्मा हि ब्रह्म, स्वात्मनि च क्रिया विरोधात्।। १७ ।।

Por eso «nadie puede llevar a cabo la destrucción de este» Brahman que no cambia: nadie, ni siquiera Īśvara, puede destruir al Ser. Pues el Ser es Brahman, y una acción sobre uno mismo es contradictoria. ॥17॥

Análisis palabra por palabra

अतः0इदम्+तसिल् (taddhita)por esoअव्ययस्य6/1वि+√इ (2 अदादि P)अच्अव्यय-अफलम् n[न व्ययः] नञ्-TPque no cambiaअस्य6/1इदम् n«de este»ब्रह्मणः6/1ब्रह्मन्-न्नाम nBrahmanविनाशम्2/1वि+√नश् (4 दिवादि P)घञ्विनाश-अरामः mla destrucciónन0«no»कश्चित्1/1किम् m + चित्«nadie»कर्त्तुम्0√कृ (8 तनादि U)तुमुन्«llevar a cabo»अर्हतिIII/1√अर्ह् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरि«puede»न0noकश्चित्1/1किम् m + चित्nadieआत्मानम्2/1आत्मन्-न्आत्मन् mal Serविनाशयितुम्0वि+√नश् (4 दिवादि P)णिच् + तुमुन्destruirशक्नोतिIII/1√शक् (5 स्वादि P)लट्कर्तरिpuedeईश्वरः1/1√ईश् (2 अदादि A)वरच्ईश्वर-अरामः mĪśvaraअपि0ni siquieraआत्मा1/1आत्मन्-न्आत्मन् mel Serहि0puesब्रह्म1/1ब्रह्मन्-न्नाम n[es] Brahmanस्वात्मनि7/1स्वात्मन्-न्आत्मन् m[स्वः आत्मा] KDsobre uno mismoच0yक्रियाविरोधात्5/1क्रियाविरोध-अरामः m[क्रियायाः विरोधः] षष्ठी-TPporque la acción es contradictoria

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →