गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.19

el Ser no mata ni es matado

य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।

उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ २.१९ ॥

ya enaṃ vetti hantāraṃ yaścainaṃ manyate hatam |

ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate || 2.19 ||

Ni el que piensa que este [Ser] es el que mata ni el que piensa que es el matado lo conocen. Este [Ser] no mata, ni es matado.

«Both, the one who thinks this (self) to be the killer and the one who thinks of it as the killed, do not know. This (self) does not kill; nor is it killed.» — Swami Dayānanda (amarillo, p. 39)

Palabra por palabra

यः1/1यद् mel queएनम्2/1एतद् m (अन्वादेश)a esteवेत्तिIII/1√विद् (2 अदादि P)लट्कर्तरिconoceहन्तारम्2/1√हन् (2 अदादि P)तृच्हन्तृ-ऋदातृ mcomo el que mataयः1/1यद् mel queच0yएनम्2/1एतद् m (अन्वादेश)a esteमन्यतेIII/1√मन् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिpiensaहतम्2/1√हन् (2 अदादि P)क्तहत-अरामः mcomo el matadoउभौ1/2उभ mambosतौ1/2तद् mellosन0noविजानीतःIII/2वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरिconocenन0noअयम्1/1इदम् mesteहन्तिIII/1√हन् (2 अदादि P)लट्कर्तरिmataन0niहन्यतेIII/1√हन् (2 अदादि P)लट्कर्मणिes matado

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यः एनम् हन्तारम् (इति) वेत्ति, यः च एनम् हतम् मन्यते, तौ उभौ न विजानीतः । (यस्मात्) अयम् न हन्ति, (अयम्) न हन्यते ॥

El que conoce a este (como) el que mata y el que piensa que es el matado, ambos no conocen; (porque) este no mata, (y este) no es matado.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): el Señor trae dos versos védicos como testigos

शोकमोहादिसंसारकारणनिवृत्त्यर्थं गीताशास्त्रं न प्रवर्त्तकम् इत्येतस्य अर्थस्य साक्षिभूते ऋचौ आनिनाय भगवान्।

La enseñanza de la Gītā tiene por fin eliminar las causas del saṃsāra, como el dolor y el engaño; no impulsa a la acción. Como testigos de este sentido, el Señor trajo dos versos védicos (ṛc).

Análisis palabra por palabra

शोकमोहादिसंसारकारणनिवृत्त्यर्थम्1/1शोकमोहादिसंसारकारणनिवृत्त्यर्थ-अफलम् n[शोकमोहादीनां संसारकारणानां निवृत्तिः अर्थः यस्य तत्] BVtiene por fin eliminar las causas del saṃsāra, como el dolor y el engañoगीताशास्त्रम्1/1गीताशास्त्र-अफलम् n[गीता एव शास्त्रम्] KDla enseñanza de la Gītāन0noप्रवर्त्तकम्1/1प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)णिच् + ण्वुल्प्रवर्त्तक-अफलम् n[es] lo que impulsa [a la acción]इति0(que)एतस्य6/1एतद् mde esteअर्थस्य6/1अर्थ-अरामः msentidoसाक्षिभूते2/2√भू (1 भ्वादि P)क्तसाक्षिभूता-आसीता f[साक्षिणी भूते] सुप्सुपाque son testigosऋचौ2/2ऋच्-च्वाच् fdos versos védicosआनिनायIII/1आ+√नी (1 भ्वादि U)लिट्कर्तरिtrajoभगवान्1/1भग+मतुप् (taddhita)भगवत्-त्भगवत् mel Señor

Segmento 2 — avataraṇikā (2): tu idea de que eres tú quien mata es falsa

यत्तु मन्यसे युद्धे भीष्मादयः मया हन्यन्ते अहमेव तेषां हन्ता इत्येषा बुद्धिः मृषा एव ते। कथम् -

En cuanto a lo que piensas, «en la batalla Bhīṣma y los demás son matados por mí; yo soy quien los mata», esa idea tuya es completamente falsa. ¿Cómo?

Análisis palabra por palabra

यत्2/1यद् nlo queतु0en cuanto aमन्यसेII/1√मन् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिpiensasयुद्धे7/1√युध् (4 दिवादि A)क्तयुद्ध-अफलम् nen la batallaभीष्मादयः1/3भीष्मादि-इहरिः m[भीष्मः आदिः येषां ते] BVBhīṣma y los demásमया3/1अस्मद्por míहन्यन्तेIII/3√हन् (2 अदादि P)लट्कर्मणिson matadosअहम्1/1अस्मद्yoएव0precisamenteतेषाम्6/3तद् mde ellosहन्ता1/1√हन् (2 अदादि P)तृच्हन्तृ-ऋदातृ m[soy] el que mataइति0(así)एषा1/1एतद् festaबुद्धिः1/1√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति fideaमृषा0falsaएव0completamenteते6/1युष्मद्tuyaकथम्0¿cómo?

Segmento 3 — «ya enam»: el que lo tiene por agente y el que lo tiene por objeto de la acción de matar

य एनमिति। य एनं प्रकृतं देहिनं वेत्ति जानाति हन्तारं हनन-क्रियायाः कर्त्तारं यश्चैनं अन्यः मन्यते हतं देह-हननेन हतोऽहम् इति हनन-क्रियायाः कर्मभूतं

[Comentando] «ya enam»: «el que conoce» (jānāti) a «este», al que habita el cuerpo, de quien se viene hablando, «como el que mata», es decir, como agente de la acción de matar, «y» el otro, «el que piensa» que «este» es «el matado», objeto de la acción de matar, [pensando] «estoy muerto» por la muerte del cuerpo…

Análisis palabra por palabra

यः1/1यद् m«ya»एनम्2/1एतद् m (अन्वादेश)«enam»इति0(se comenta)यः1/1यद् m«el que»एनम्2/1एतद् m (अन्वादेश)«a este»प्रकृतम्2/1प्र+√कृ (8 तनादि U)क्तप्रकृत-अरामः mde quien se viene hablandoदेहिनम्2/1देह+इनि (taddhita)देहिन्-इन्योगिन् mal que habita el cuerpoवेत्तिIII/1√विद् (2 अदादि P)लट्कर्तरि«conoce»जानातिIII/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरिsabe (glosa)हन्तारम्2/1√हन् (2 अदादि P)तृच्हन्तृ-ऋदातृ m«como el que mata»हननक्रियायाः6/1हननक्रिया-आसीता f[हननम् एव क्रिया] KDde la acción de matarकर्त्तारम्2/1√कृ (8 तनादि U)तृच्कर्तृ-ऋदातृ magente (glosa)यः1/1यद् m«el que»च0«y»एनम्2/1एतद् m (अन्वादेश)«a este»अन्यः1/1अन्य motroमन्यतेIII/1√मन् (4 दिवादि A)लट्कर्तरि«piensa»हतम्2/1√हन् (2 अदादि P)क्तहत-अरामः m«el matado»देहहननेन3/1√हन् (2 अदादि P)ल्युट्देहहनन-अफलम् n[देहस्य हननम्] षष्ठी-TPpor la muerte del cuerpoहतः1/1√हन् (2 अदादि P)क्तहत-अरामः mmuertoअहम्1/1अस्मद्[estoy] yoइति0(pensando así)हननक्रियायाः6/1हननक्रिया-आसीता f[हननम् एव क्रिया] KDde la acción de matarकर्मभूतम्2/1√भू (1 भ्वादि P)क्तकर्मभूत-अरामः m[कर्म भूतः] सुप्सुपाque es objeto (glosa)

Segmento 4 — «ubhau tau na vijānītaḥ»: ambos desconocen la naturaleza del Ser

तावुभौ न विजानीतः न ज्ञातवन्तौ अविवेकेनाऽऽत्मानमहं-प्रत्यय-विषयम्। हन्ताहम्, हतोऽस्मि अहम् इति देह-हननेन आत्मानं यौ विजानीतः तावात्म-स्वरूपानभिज्ञौ इत्यर्थः।

…«ambos no lo conocen»: por falta de discernimiento, no han conocido al Ser, que es el objeto de la noción «yo». El sentido es: los que, por la muerte del cuerpo, conocen al Ser como «yo soy el que mata» o «yo estoy muerto» desconocen ambos la naturaleza del Ser.

Análisis palabra por palabra

तौ1/2तद् m«ellos»उभौ1/2उभ m«ambos»न0«no»विजानीतःIII/2वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरि«conocen»न0noज्ञातवन्तौ1/2√ज्ञा (9 क्र्यादि P)क्तवतुज्ञातवत्-त्भगवत् mhan conocido (glosa)अविवेकेन3/1वि+√विच् (7 रुधादि U)घञ्अविवेक-अरामः m[न विवेकः] नञ्-TPpor falta de discernimientoआत्मानम्2/1आत्मन्-न्आत्मन् mal Serअहंप्रत्ययविषयम्2/1अहंप्रत्ययविषय-अरामः m[अहम् इति प्रत्ययः, तस्य विषयः] षष्ठी-TPobjeto de la noción «yo»हन्ता1/1√हन् (2 अदादि P)तृच्हन्तृ-ऋदातृ mel que mataअहम्1/1अस्मद्[soy] yoहतः1/1√हन् (2 अदादि P)क्तहत-अरामः mmuertoअस्मिI/1√अस् (2 अदादि P)लट्कर्तरिestoyअहम्1/1अस्मद्yoइति0asíदेहहननेन3/1√हन् (2 अदादि P)ल्युट्देहहनन-अफलम् n[देहस्य हननम्] षष्ठी-TPpor la muerte del cuerpoआत्मानम्2/1आत्मन्-न्आत्मन् mal Serयौ1/2यद् mlos queविजानीतःIII/2वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरिconocenतौ1/2तद् mellosआत्मस्वरूपानभिज्ञौ1/2अभि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कआत्मस्वरूपानभिज्ञ-अरामः m[आत्मनः स्वरूपम्, तस्य अनभिज्ञः] षष्ठी-TPdesconocen la naturaleza del Serइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido

Segmento 5 — «nāyaṃ hanti na hanyate»: el Ser no es agente ni objeto, porque es inmutable

यस्माद् नायम् आत्मा हन्ति न हनन-क्रियायाः कर्त्ता भवति न हन्यते न च कर्म भवतीत्यर्थः अविक्रियत्वात्।। १९ ।।

Porque «este» Ser «no mata», es decir, no es el agente de la acción de matar, «ni es matado», es decir, tampoco es su objeto; tal es el sentido, porque es inmutable. ॥19॥

Análisis palabra por palabra

यस्मात्5/1यद् nporqueन0«no»अयम्1/1इदम् m«este»आत्मा1/1आत्मन्-न्आत्मन् mSerहन्तिIII/1√हन् (2 अदादि P)लट्कर्तरि«mata»न0noहननक्रियायाः6/1हननक्रिया-आसीता f[हननम् एव क्रिया] KDde la acción de matarकर्त्ता1/1√कृ (8 तनादि U)तृच्कर्तृ-ऋदातृ magenteभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिesन0«ni»हन्यतेIII/1√हन् (2 अदादि P)लट्कर्मणि«es matado»न0noच0yकर्म1/1कर्मन्-न्नाम nobjetoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिesइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentidoअविक्रियत्वात्5/1अविक्रिय+त्व (taddhita)अविक्रियत्व-अफलम् n[न विद्यते विक्रिया यस्य] नञ्-BV + त्वporque es inmutable

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →