गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.41

una sola comprensión resuelta frente a las infinitas ramas de los irresolutos

व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन ।

बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् ॥ २.४१ ॥

vyavasāyātmikā buddhir ekeha kurunandana |

bahuśākhā hy anantāś ca buddhayo 'vyavasāyinām || 2.41 ||

Respecto de esto [el sendero a la liberación], la comprensión bien resuelta es una sola; en cambio, ¡oh vástago de los Kuru!, las nociones de los irresolutos son de muchas ramas e innumerables.

«With reference to this (mokṣa), O Descendant of Kurus, there is a single, well-ascertained understanding. The notions of those who lack discrimination are many-branched and innumerable indeed.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika (Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā)

Palabra por palabra

व्यवसायात्मिका1/1व्यवसायात्मिका-आसीता f[व्यवसायः आत्मा यस्याः सा] BV (कप्)de naturaleza resueltaबुद्धिः1/1√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति fla comprensiónएका1/1एक funa solaइह0en estoकुरुनन्दनS/1√नन्द् (1 भ्वादि P)ल्युकुरुनन्दन-अरामः m[कुरूणां नन्दनः] षष्ठी-TP¡oh vástago de los Kuru!बहुशाखाः1/3बहुशाखा-आसीता f[बह्व्यः शाखाः यासां ताः] BVde muchas ramasहि0en verdadअनन्ताः1/3अनन्ता-आसीता f[न विद्यते अन्तः यासां ताः] नञ्-BVinnumerablesच0yबुद्धयः1/3√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति flas nocionesअव्यवसायिनाम्6/3व्यवसाय+इनि (taddhita)अव्यवसायिन्-इन्योगिन् m[न व्यवसायिनः] नञ्-TPde los irresolutos

Anvaya (el verso en orden de prosa)

इह व्यवसायात्मिका बुद्धिः एका (एव) । हे कुरुनन्दन, अव्यवसायिनां बुद्धयः तु बहुशाखाः हि अनन्ताः च (सन्ति) ॥

Respecto de esto, la comprensión bien resuelta es una sola. Pero, ¡oh vástago de los Kuru!, las nociones de los irresolutos son de muchas ramas e innumerables.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): la comprensión enseñada en el sāṅkhya y la que se expondrá en el yoga

येऽयं सांख्ये बुद्धिः उक्ता योगे च वक्ष्यमाणलक्षणा सा -

Esta comprensión que se ha enseñado respecto del sāṅkhya, y cuya característica respecto del yoga se va a exponer, esa [comprensión]:

Análisis palabra por palabra

या1/1यद् fla cualइयम्1/1इदम् festaसांख्ये7/1सङ्ख्या+अण् (taddhita)सांख्य-अफलम् nrespecto del sāṅkhyaबुद्धिः1/1√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति fcomprensiónउक्ता1/1√वच् (2 अदादि P)क्त + टाप्उक्ता-आसीता fse ha enseñadoयोगे7/1√युज् (7 रुधादि U)घञ्योग-अरामः mrespecto del yogaच0yवक्ष्यमाणलक्षणा1/1वक्ष्यमाणलक्षणा-आसीता f[वक्ष्यमाणं लक्षणं यस्याः सा] BVcuya característica se va a exponerसा1/1तद् fesa

Segmento 2 — «vyavasāya»: la comprensión resuelta es una sola y anula las demás, por nacer de un medio válido

व्यवसायेति। व्यवसायात्मिका निश्चयस्वभावा एका एव बुद्धिः इतर-विपरीत-बुद्धि-शाखा-भेदस्य बाधिका सम्यक् प्रमाण-जनितत्वाद् इह श्रेयोमार्गे हे कुरुनन्दन।

[Comentando] «vyavasāya»: «la comprensión de naturaleza resuelta», es decir, cuya naturaleza es la certeza, es «una sola», y anula las ramas y divisiones de las demás comprensiones, que le son contrarias, por haber nacido de un medio de conocimiento válido, «aquí», en el camino hacia el bien supremo, «oh vástago de los Kuru».

Análisis palabra por palabra

व्यवसाय«vyavasāya[ātmikā]» (pratīka abreviado)इति0(se comenta)व्यवसायात्मिका1/1व्यवसायात्मिका-आसीता f[व्यवसायः आत्मा यस्याः सा] BV (कप्)«de naturaleza resuelta»निश्चयस्वभावा1/1निश्चयस्वभावा-आसीता f[निश्चयः स्वभावः यस्याः सा] BVcuya naturaleza es la certeza (glosa)एका1/1एक f«una»एव0solaबुद्धिः1/1√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति f«la comprensión»इतरविपरीतबुद्धिशाखाभेदस्य6/1√भिद् (7 रुधादि U)घञ्इतरविपरीतबुद्धिशाखाभेद-अरामः m[इतरासां विपरीतानां बुद्धीनां शाखाभेदः] षष्ठी-TPde las ramas y divisiones de las demás comprensiones, contrariasबाधिका1/1√बाध् (1 भ्वादि A)ण्वुल् + टाप्बाधिका-आसीता fla que anulaसम्यक्0válidoप्रमाणजनितत्वात्5/1प्रमाणजनित+त्व (taddhita)प्रमाणजनितत्व-अफलम् n[प्रमाणेन जनितस्य भावः] तृतीया-TP + त्वpor haber nacido de un medio de conocimientoइह0«aquí»श्रेयोमार्गे7/1श्रेयोमार्ग-अरामः m[श्रेयसः मार्गः] षष्ठी-TPen el camino hacia el bien supremo (glosa)हे0ohकुरुनन्दनS/1√नन्द् (1 भ्वादि P)ल्युकुरुनन्दन-अरामः m[कुरूणां नन्दनः] षष्ठी-TP«vástago de los Kuru»

Segmento 3 — las demás comprensiones extienden el saṃsāra; cuando cesan, también cesa el saṃsāra

याः पुनरितरा बुद्धयः यासां शाखा-भेद-प्रचार-वशादनन्तः अपारोऽनुपरतः संसारो नित्य-प्रततो विस्तीर्णो भवति, प्रमाण-जनित-विवेक-बुद्धि-निमित्त-वशाच्चोपरतास्वनन्त-भेद-बुद्धिषु संसारोऽप्युपरमते,

En cambio, las demás «comprensiones», por cuya proliferación de ramas y divisiones el saṃsāra se vuelve infinito, sin orilla, incesante, perpetuamente extendido y vasto, y con cuyo cese, por la fuerza de la comprensión discriminativa nacida de un medio de conocimiento válido, también cesa el saṃsāra,

Análisis palabra por palabra

याः1/3यद् flas queपुनः0en cambioइतराः1/3इतर fdemásबुद्धयः1/3√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति f«comprensiones»यासाम्6/3यद् fde las cualesशाखाभेदप्रचारवशात्5/1शाखाभेदप्रचारवश-अरामः m[शाखाभेदानां प्रचारस्य वशः] षष्ठी-TPpor la fuerza de la proliferación de ramas y divisionesअनन्तः1/1अनन्त-अरामः m[न विद्यते अन्तः यस्य सः] नञ्-BVinfinitoअपारः1/1अपार-अरामः m[न विद्यते पारः यस्य सः] नञ्-BVsin orillaअनुपरतः1/1उप+√रम् (1 भ्वादि A)क्तअनुपरत-अरामः m[न उपरतः] नञ्-TPincesanteसंसारः1/1सम्+√सृ (1 भ्वादि P)घञ्संसार-अरामः mel saṃsāraनित्यप्रततः1/1प्र+√तन् (8 तनादि U)क्तनित्यप्रतत-अरामः m[नित्यं प्रततः] सुप्सुपा-TPperpetuamente extendidoविस्तीर्णः1/1वि+√स्तॄ (9 क्र्यादि U)क्तविस्तीर्ण-अरामः mvastoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveप्रमाणजनितविवेकबुद्धिनिमित्तवशात्5/1प्रमाणजनितविवेकबुद्धिनिमित्तवश-अरामः m[प्रमाणजनिता विवेकबुद्धिः निमित्तम्, तस्य वशः] षष्ठी-TPpor la fuerza de la causa que es la comprensión discriminativa nacida de un medio válidoच0yउपरतासु7/3उप+√रम् (1 भ्वादि A)क्त + टाप्उपरता-आसीता fal cesarअनन्तभेदबुद्धिषु7/3अनन्तभेदबुद्धि-इमति f[अनन्ताः भेदाः यासां ताः बुद्धयः] BV-गर्भ KDlas comprensiones de infinitas divisionesसंसारः1/1सम्+√सृ (1 भ्वादि P)घञ्संसार-अरामः mel saṃsāraअपि0tambiénउपरमतेIII/1उप+√रम् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिcesa

Segmento 4 — esas son «de muchas ramas» e infinitas: las de los que carecen de discernimiento

ता बुद्धयो बहुशाखाः बह्व्यः शाखा यासां ताः बहु-शाखाः। बहु-भेदा इत्येतत्। प्रति-शाखा-भेदेन ह्यनन्ताः च बुद्धयः। केषाम् अव्यवसायिनां प्रमाण-जनित-विवेक-बुद्धि-रहितानामित्यर्थः।। ४१ ।।

esas comprensiones son «de muchas ramas»: aquellas que tienen muchas ramas son «de muchas ramas»; esto es, de muchas divisiones. Y, por la división de cada rama, las comprensiones son «en verdad infinitas». ¿De quiénes? «De los irresolutos», es decir, de los que carecen de la comprensión discriminativa nacida de un medio de conocimiento válido. ॥41॥

Análisis palabra por palabra

ताः1/3तद् fesasबुद्धयः1/3√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति fcomprensionesबहुशाखाः1/3बहुशाखा-आसीता f[बह्व्यः शाखाः यासां ताः] BV«de muchas ramas»बह्व्यः1/3बहु+ङीष्बह्वी-ईनदी fmuchasशाखाः1/3शाखा-आसीता framasयासाम्6/3यद् fque tienenताः1/3तद् fesasबहुशाखाः1/3बहुशाखा-आसीता f[बह्व्यः शाखाः यासां ताः] BV[son] de muchas ramasबहुभेदाः1/3√भिद् (7 रुधादि U)घञ्बहुभेदा-आसीता f[बहवः भेदाः यासां ताः] BVde muchas divisionesइति0talएतत्1/1एतद् nesto [quiere decir]प्रतिशाखाभेदेन3/1√भिद् (7 रुधादि U)घञ्प्रतिशाखाभेद-अरामः m[प्रतिशाखं भेदः] अव्ययीभाव-गर्भ TPpor la división de cada ramaहि0«en verdad»अनन्ताः1/3अनन्ता-आसीता f[न विद्यते अन्तः यासां ताः] नञ्-BV«infinitas»च0yबुद्धयः1/3√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति flas comprensionesकेषाम्6/3किम् m¿de quiénes?अव्यवसायिनाम्6/3व्यवसाय+इनि (taddhita)अव्यवसायिन्-इन्योगिन् m[न व्यवसायिनः] नञ्-TP«de los irresolutos»प्रमाणजनितविवेकबुद्धिरहितानाम्6/3√रह् (1 भ्वादि P)क्तप्रमाणजनितविवेकबुद्धिरहित-अरामः m[प्रमाणजनितया विवेकबुद्ध्या रहिताः] तृतीया-TPde los que carecen de la comprensión discriminativa nacida de un medio válido (glosa)इत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →