गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.46

lo que da un pequeño depósito de agua cuando todo está inundado

यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके ।

तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥ २.४६ ॥

yāvānartha udapāne sarvataḥ saṃplutodake |

tāvān sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ || 2.46 ||

Para el brāhmaṇa que conoce [el Ser], todos los Vedas tienen tanta utilidad como la que tiene un pequeño depósito de agua cuando hay inundación por todas partes.

«For the Brāhmaṇa who knows the self, all the Vedas are of so much use as a small reservoir is when there is a flood everywhere.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika (Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā)

Palabra por palabra

यावान्1/1यद्+वतुप् (taddhita)यावत्-त्भगवत् mcuantaअर्थः1/1अर्थ-अरामः mutilidadउदपाने7/1उदपान-अरामः men un depósito de aguaसर्वतः0सर्व+तसिल् (taddhita)por todas partesसंप्लुतोदके7/1सम्+√प्लु (1 भ्वादि A)क्तसंप्लुतोदक-अफलम् n[संप्लुतम् उदकम्] KDhabiendo agua desbordada (sati saptamī)तावान्1/1तद्+वतुप् (taddhita)तावत्-त्भगवत् mtantaसर्वेषु7/3सर्व men todosवेदेषु7/3वेद-अरामः mlos Vedasब्राह्मणस्य6/1ब्राह्मण-अरामः mpara el brāhmaṇaविजानतः6/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)शतृविजानत्-त्पचत् mque conoce

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यावान् सर्वतः संप्लुतोदके उदपाने अर्थः, तावान् विजानतः ब्राह्मणस्य सर्वेषु वेदेषु (अर्थः) ॥

Cuanta utilidad tiene un pequeño depósito de agua cuando hay inundación por todas partes, tanta [tienen] todos los Vedas para el brāhmaṇa que conoce.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): si no se desean sus frutos, ¿para qué ofrecer las acciones a Īśvara?

सर्वेषु वेदोक्तेषु कर्मसु यान्यनन्तानि फलानि तानि नापेक्ष्यन्ते चेत् किमर्थं तानि ईश्वराय अनुष्ठीयन्ते इति, उच्यते शृणु -

[Pregunta:] «Si no se desean los frutos infinitos que tienen todas las acciones prescritas en los Vedas, ¿para qué se realizan esas [acciones] para Īśvara?». Se responde: escucha.

Análisis palabra por palabra

सर्वेषु7/3सर्व nen todasवेदोक्तेषु7/3√वच् (2 अदादि P)क्तवेदोक्त-अफलम् n[वेदे उक्तानि] सप्तमी-TPprescritas en los Vedasकर्मसु7/3कर्मन्-न्नाम naccionesयानि1/3यद् nlos queअनन्तानि1/3अनन्त-अफलम् n[न विद्यते अन्तः येषां तानि] नञ्-BVinfinitosफलानि1/3फल-अफलम् nfrutosतानि1/3तद् nesosन0noअपेक्ष्यन्तेIII/3अप+√ईक्ष् (1 भ्वादि A)लट्कर्मणिse deseanचेत्0siकिमर्थम्0[किम् अर्थः यस्य तत्] BV (adverbio)¿para qué?तानि1/3तद् nesas [acciones]ईश्वराय4/1√ईश् (2 अदादि A)वरच्ईश्वर-अरामः mpara Īśvaraअनुष्ठीयन्तेIII/3अनु+√स्था (1 भ्वादि P)लट्कर्मणिse realizanइति0(así se pregunta)उच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse respondeशृणुII/1√श्रु (1 भ्वादि P)लोट्कर्तरिescucha

Segmento 2 — el ejemplo: todo lo que dan los pequeños depósitos está incluido en la inundación

यावानिति। यथा लोके कूप-तडागाद्यनेकस्मिन् उदपाने परिच्छिन्नोदके यावान् यावत् परिमाणः स्नान-पानादिः अर्थः फलं प्रयोजनं स सर्वोऽर्थः सर्वतः संप्लुदोदके तावान् एव सम्पद्यते, तत्रान्तर्भवतीत्यर्थः।

[Comentando] «yāvān»: así como en el mundo, en los numerosos «depósitos de agua» como pozos, estanques, etc., de agua limitada, «cuanta», es decir, de cualquier magnitud que sea, la «utilidad» (el fruto, el propósito: bañarse, beber, etc.), toda esa utilidad se obtiene exactamente en esa misma medida en [una extensión de] «agua desbordada por todas partes»; quiere decir que queda incluida en ella.

Análisis palabra por palabra

यावान्1/1यद्+वतुप् (taddhita)यावत्-त्भगवत् m«yāvān»इति0(se comenta)यथा0यद्+थाल् (taddhita)así comoलोके7/1लोक-अरामः men el mundoकूपतडागाद्यनेकस्मिन्7/1कूपतडागाद्यनेक m[कूपतडागादिः च असौ अनेकः च] KDen los numerosos [depósitos] como pozos, estanques, etc.उदपाने7/1उदपान-अरामः m«en el depósito de agua»परिच्छिन्नोदके7/1परि+√छिद् (7 रुधादि U)क्तपरिच्छिन्नोदक-अरामः m[परिच्छिन्नम् उदकं यस्मिन् सः] BVde agua limitadaयावान्1/1यद्+वतुप् (taddhita)यावत्-त्भगवत् m«cuanta»यावत्परिमाणः1/1परि+√मा (2 अदादि P)ल्युट्यावत्परिमाण-अरामः m[यावत् परिमाणं यस्य सः] BVde cualquier magnitud (glosa)स्नानपानादिः1/1स्नानपानादि-इहरिः m[स्नानं पानम् आदिः यस्य सः] BVbañarse, beber, etc.अर्थः1/1अर्थ-अरामः m«la utilidad»फलम्1/1फल-अफलम् nel fruto (glosa)प्रयोजनम्1/1प्र+√युज् (7 रुधादि U)णिच् + ल्युट्प्रयोजन-अफलम् nel propósito (glosa)सः1/1तद् mesaसर्वः1/1सर्व mtodaअर्थः1/1अर्थ-अरामः mutilidadसर्वतः0सर्व+तसिल् (taddhita)«por todas partes»संप्लुतोदके7/1सम्+√प्लु (1 भ्वादि A)क्तसंप्लुतोदक-अफलम् n[संप्लुतम् उदकम्] KD«en el agua desbordada»तावान्1/1तद्+वतुप् (taddhita)तावत्-त्भगवत् men esa medidaएव0exactamenteसम्पद्यतेIII/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse obtieneतत्र0तद्+त्रल् (taddhita)en ellaअन्तर्भवतिIII/1अन्तर्+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिqueda incluidaइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido

Segmento 3 — lo ejemplificado: el fruto de todas las acciones védicas queda incluido en el fruto del conocimiento

एवं तावान् तावत् परिमाण एव सम्पद्यते सर्वेषु वेदेषु वेदोक्तेषु कर्मसु योऽर्थो यत्कर्म-फलं सोऽर्थो ब्राह्मणस्य संन्यासिनः परमार्थ-तत्त्वं विजानतः योऽर्थो विज्ञान-फलं सर्वतः संप्लुदोदकस्थानीयं तस्मिन् तावानेव सम्पद्यते। तत्रैवान्तर्भवतीत्यर्थः।

Del mismo modo, «tanta», es decir, en esa misma medida exactamente, se obtiene: la utilidad que hay «en todos los Vedas», esto es, en las acciones prescritas por los Vedas, que es el fruto de la acción, esa utilidad se obtiene exactamente en esa medida en la utilidad que tiene «el brāhmaṇa», el renunciante (saṃnyāsin), «que conoce» la realidad suprema; [esa utilidad] es el fruto del conocimiento, que equivale al agua desbordada por todas partes. Quiere decir que queda incluida precisamente en él.

Análisis palabra por palabra

एवम्0del mismo modoतावान्1/1तद्+वतुप् (taddhita)तावत्-त्भगवत् m«tanta»तावत्परिमाणः1/1परि+√मा (2 अदादि P)ल्युट्तावत्परिमाण-अरामः m[तावत् परिमाणं यस्य सः] BVen esa misma medida (glosa)एव0exactamenteसम्पद्यतेIII/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse obtieneसर्वेषु7/3सर्व m«en todos»वेदेषु7/3वेद-अरामः m«los Vedas»वेदोक्तेषु7/3√वच् (2 अदादि P)क्तवेदोक्त-अफलम् n[वेदे उक्तानि] सप्तमी-TPprescritas por los Vedas (glosa)कर्मसु7/3कर्मन्-न्नाम nen las accionesयः1/1यद् mla queअर्थः1/1अर्थ-अरामः mutilidadयत्1/1यद् nel cualकर्मफलम्1/1कर्मफल-अफलम् n[कर्मणः फलम्] षष्ठी-TPel fruto de la acciónसः1/1तद् mesaअर्थः1/1अर्थ-अरामः mutilidadब्राह्मणस्य6/1ब्राह्मण-अरामः m«del brāhmaṇa»संन्यासिनः6/1सम्+नि+√अस् (4 दिवादि P)णिनिसंन्यासिन्-न्योगिन् mdel renunciante (glosa)परमार्थतत्त्वम्2/1परमार्थतत्त्व-अफलम् n[परमार्थः एव तत्त्वम्] KDla realidad supremaविजानतः6/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)शतृविजानत्-त्पचत् m«que conoce»यः1/1यद् mla queअर्थः1/1अर्थ-अरामः mutilidadविज्ञानफलम्1/1विज्ञानफल-अफलम् n[विज्ञानस्य फलम्] षष्ठी-TPel fruto del conocimientoसर्वतःसंप्लुतोदकस्थानीयम्1/1स्थान+छ (taddhita)सर्वतःसंप्लुतोदकस्थानीय-अफलम् n[सर्वतःसंप्लुतोदकस्य स्थाने भवम्] षष्ठी-TPque equivale al agua desbordada por todas partesतस्मिन्7/1तद् men ellaतावान्1/1तद्+वतुप् (taddhita)तावत्-त्भगवत् men esa medidaएव0exactamenteसम्पद्यतेIII/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse obtieneतत्र0तद्+त्रल् (taddhita)en ellaएव0precisamenteअन्तर्भवतिIII/1अन्तर्+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिqueda incluidaइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido

Segmento 4 — la śruti y lo que dirá el Señor: todo lo bueno queda incluido en el que conoce

“यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति, यस्तद्वेद यत्स वेद” इति श्रुतेः (छा. ४.१.४)। “सर्वं कर्माखिलम्” (गी ४.३३) इति च वक्ष्यति।

Pues dice la śruti: «Así como al [lance] kṛta, cuando se gana, se suman los inferiores, así a este va a parar todo lo bueno que hacen las criaturas: a quien conoce lo que aquel conoce» (Chā. 4.1.4). Y [el Señor] dirá también: «Toda acción, sin excepción, [culmina en el conocimiento]» (Gī. 4.33).

Análisis palabra por palabra

यथा0यद्+थाल् (taddhita)así comoकृताय4/1√कृ (8 तनादि U)क्तकृत-अरामः mal [lance] kṛtaविजिताय4/1वि+√जि (1 भ्वादि P)क्तविजित-अरामः mcuando se ganaअधरेयाः1/3अधरेय-अरामः mlos [lances] inferioresसंयन्तिIII/3सम्+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिse sumanएवम्0asíएनम्2/1एतद् ma esteसर्वम्1/1सर्व ntodoतत्1/1तद् nesoअभिसमेतिIII/1अभि+सम्+आ+√इ (2 अदादि P)लट्कर्तरिva a pararयत्2/1यद् nlo queकिञ्च0sea lo que seaप्रजाः1/3प्र+√जन् (4 दिवादि A)डप्रजा-आसीता flas criaturasसाधु2/1साधु-उमधु nbuenoकुर्वन्तिIII/3√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिhacenयः1/1यद् mel queतत्2/1तद् nesoवेदIII/1√विद् (2 अदादि P)लट्कर्तरिconoceयत्2/1यद् nlo queसः1/1तद् maquelवेदIII/1√विद् (2 अदादि P)लट्कर्तरिconoceइति0asíश्रुतेः5/1√श्रु (1 भ्वादि P)क्तिन्श्रुति-इमति fpor la śrutiसर्वम्1/1सर्व ntodaकर्म1/1कर्मन्-न्नाम nacciónअखिलम्1/1अखिल-अफलम् n[न विद्यते खिलं यस्य तत्] नञ्-BVsin excepciónइति0asíच0tambiénवक्ष्यतिIII/1√वच् (2 अदादि P)लृट्कर्तरिdirá

Segmento 5 — conclusión: antes de estar capacitado para el conocimiento, hay que hacer la acción

तस्मात् प्राग्ज्ञाननिष्ठाधिकार-प्राप्तेः कर्मण्यधिकृतेन कूप-तडागाद्यर्थस्थानीयमपि कर्म कर्त्तव्यम्।। ४६ ।।

Por tanto, antes de alcanzar la capacitación (adhikāra) para la dedicación exclusiva al conocimiento (jñāna-niṣṭhā), quien está capacitado para la acción debe realizar la acción, aunque equivalga a la utilidad de pozos, estanques, etc. ॥46॥

Análisis palabra por palabra

तस्मात्5/1तद् npor tantoप्राक्0antes deज्ञाननिष्ठाधिकारप्राप्तेः5/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्ज्ञाननिष्ठाधिकारप्राप्ति-इमति f[ज्ञाननिष्ठायाम् अधिकारस्य प्राप्तिः] षष्ठी-TPalcanzar la capacitación para la dedicación al conocimientoकर्मणि7/1कर्मन्-न्नाम npara la acciónअधिकृतेन3/1अधि+√कृ (8 तनादि U)क्तअधिकृत-अरामः mpor quien está capacitadoकूपतडागाद्यर्थस्थानीयम्1/1स्थान+छ (taddhita)कूपतडागाद्यर्थस्थानीय-अफलम् n[कूपतडागादीनाम् अर्थस्य स्थाने भवम्] षष्ठी-TPque equivale a la utilidad de pozos, estanques, etc.अपि0aunqueकर्म1/1कर्मन्-न्नाम nla acciónकर्त्तव्यम्1/1√कृ (8 तनादि U)तव्यकर्त्तव्य-अफलम् ndebe realizarse

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →