Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.46

lo que da un pequeño depósito de agua cuando todo está inundado

Sánscrito en

यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके ।

तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥ २.४६ ॥

yāvānartha udapāne sarvataḥ saṃplutodake |

tāvān sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ || 2.46 ||

Para el brāhmaṇa que conoce [el Ser], todos los Vedas tienen tanta utilidad como la que tiene un pequeño depósito de agua cuando hay inundación por todas partes.

«For the Brāhmaṇa who knows the self, all the Vedas are of so much use as a small reservoir is when there is a flood everywhere.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika (Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā)

Palabra por palabra

यावान्yāvān1/1यद्yad+वतुप्vatup (taddhita)यावत्yāvat-त्tभगवत्bhagavat mcuantaअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mutilidadउदपानेudapāne7/1उदपानudapāna-अaरामःrāmaḥ men un depósito de aguaसर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)por todas partesसंप्लुतोदकेsaṃplutodake7/1सम्sam+√प्लुplu (1 भ्वादिbhvādi A)क्तktaसंप्लुतोदकsaṃplutodaka-अaफलम्phalam n[संप्लुतम् उदकम्saṃplutam udakam] KDhabiendo agua desbordada (sati saptamī)तावान्tāvān1/1तद्tad+वतुप्vatup (taddhita)तावत्tāvat-त्tभगवत्bhagavat mtantaसर्वेषुsarveṣu7/3सर्वsarva men todosवेदेषुvedeṣu7/3वेदveda-अaरामःrāmaḥ mlos Vedasब्राह्मणस्यbrāhmaṇasya6/1ब्राह्मणbrāhmaṇa-अaरामःrāmaḥ mpara el brāhmaṇaविजानतःvijānataḥ6/1विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)शतृśatṛविजानत्vijānat-त्tपचत्pacat mque conoce

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यावान् सर्वतः संप्लुतोदके उदपाने अर्थःyāvān sarvataḥ saṃplutodake udapāne arthaḥ, तावान् विजानतः ब्राह्मणस्य सर्वेषु वेदेषुtāvān vijānataḥ brāhmaṇasya sarveṣu vedeṣu (अर्थःarthaḥ) ॥||

Cuanta utilidad tiene un pequeño depósito de agua cuando hay inundación por todas partes, tanta [tienen] todos los Vedas para el brāhmaṇa que conoce.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): si no se desean sus frutos, ¿para qué ofrecer las acciones a Īśvara?

सर्वेषु वेदोक्तेषु कर्मसु यान्यनन्तानि फलानि तानि नापेक्ष्यन्ते चेत् किमर्थं तानि ईश्वराय अनुष्ठीयन्ते इतिsarveṣu vedokteṣu karmasu yānyanantāni phalāni tāni nāpekṣyante cet kimarthaṃ tāni īśvarāya anuṣṭhīyante iti, उच्यते शृणुucyate śṛṇu -

[Pregunta:] «Si no se desean los frutos infinitos que tienen todas las acciones prescritas en los Vedas, ¿para qué se realizan esas [acciones] para Īśvara?». Se responde: escucha.

Análisis palabra por palabra
सर्वेषुsarveṣu7/3सर्वsarva nen todasवेदोक्तेषुvedokteṣu7/3√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaवेदोक्तvedokta-अaफलम्phalam n[वेदे उक्तानिvede uktāni] सप्तमीsaptamī-TPprescritas en los Vedasकर्मसुkarmasu7/3कर्मन्karman-न्nनामnāma naccionesयानिyāni1/3यद्yad nlos queअनन्तानिanantāni1/3अनन्तananta-अaफलम्phalam n[न विद्यते अन्तः येषां तानिna vidyate antaḥ yeṣāṃ tāni] नञ्nañ-BVinfinitosफलानिphalāni1/3फलphala-अaफलम्phalam nfrutosतानिtāni1/3तद्tad nesosनna0noअपेक्ष्यन्तेapekṣyanteIII/3अपapa+√ईक्ष्īkṣ (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise deseanचेत्cet0siकिमर्थम्kimartham0[किम् अर्थः यस्य तत्kim arthaḥ yasya tat] BV (adverbio)¿para qué?तानिtāni1/3तद्tad nesas [acciones]ईश्वरायīśvarāya4/1√ईश्īś (2 अदादिadādi A)वरच्varacईश्वरīśvara-अaरामःrāmaḥ mpara Īśvaraअनुष्ठीयन्तेanuṣṭhīyanteIII/3अनुanu+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise realizanइतिiti0(así se pregunta)उच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise respondeशृणुśṛṇuII/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartariescucha

Segmento 2 — el ejemplo: todo lo que dan los pequeños depósitos está incluido en la inundación

यावानिति। यथा लोके कूपyāvāniti | yathā loke kūpa-तडागाद्यनेकस्मिन्taḍāgādyanekasmin उदपानेudapāne परिच्छिन्नोदकेparicchinnodake यावान्yāvān यावत् परिमाणः स्नानyāvat parimāṇaḥ snāna-पानादिःpānādiḥ अर्थःarthaḥ फलं प्रयोजनं स सर्वोऽर्थःphalaṃ prayojanaṃ sa sarvo'rthaḥ सर्वतःsarvataḥ संप्लुदोदकेsaṃpludodake तावान् एव सम्पद्यतेtāvān eva sampadyate, तत्रान्तर्भवतीत्यर्थः।tatrāntarbhavatītyarthaḥ |

[Comentando] «yāvān»: así como en el mundo, en los numerosos «depósitos de agua» como pozos, estanques, etc., de agua limitada, «cuanta», es decir, de cualquier magnitud que sea, la «utilidad» (el fruto, el propósito: bañarse, beber, etc.), toda esa utilidad se obtiene exactamente en esa misma medida en [una extensión de] «agua desbordada por todas partes»; quiere decir que queda incluida en ella.

Análisis palabra por palabra
यावान्yāvān1/1यद्yad+वतुप्vatup (taddhita)यावत्yāvat-त्tभगवत्bhagavat m«yāvān»इतिiti0(se comenta)यथाyathā0यद्yad+थाल्thāl (taddhita)así comoलोकेloke7/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ men el mundoकूपतडागाद्यनेकस्मिन्kūpataḍāgādyanekasmin7/1कूपतडागाद्यनेकkūpataḍāgādyaneka m[कूपतडागादिः च असौ अनेकः चkūpataḍāgādiḥ ca asau anekaḥ ca] KDen los numerosos [depósitos] como pozos, estanques, etc.उदपानेudapāne7/1उदपानudapāna-अaरामःrāmaḥ m«en el depósito de agua»परिच्छिन्नोदकेparicchinnodake7/1परिpari+√छिद्chid (7 रुधादिrudhādi U)क्तktaपरिच्छिन्नोदकparicchinnodaka-अaरामःrāmaḥ m[परिच्छिन्नम् उदकं यस्मिन् सःparicchinnam udakaṃ yasmin saḥ] BVde agua limitadaयावान्yāvān1/1यद्yad+वतुप्vatup (taddhita)यावत्yāvat-त्tभगवत्bhagavat m«cuanta»यावत्परिमाणःyāvatparimāṇaḥ1/1परिpari+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭयावत्परिमाणyāvatparimāṇa-अaरामःrāmaḥ m[यावत् परिमाणं यस्य सःyāvat parimāṇaṃ yasya saḥ] BVde cualquier magnitud (glosa)स्नानपानादिःsnānapānādiḥ1/1स्नानपानादिsnānapānādi-इiहरिःhariḥ m[स्नानं पानम् आदिः यस्य सःsnānaṃ pānam ādiḥ yasya saḥ] BVbañarse, beber, etc.अर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ m«la utilidad»फलम्phalam1/1फलphala-अaफलम्phalam nel fruto (glosa)प्रयोजनम्prayojanam1/1प्रpra+√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)णिच्ṇic + ल्युट्lyuṭप्रयोजनprayojana-अaफलम्phalam nel propósito (glosa)सःsaḥ1/1तद्tad mesaसर्वःsarvaḥ1/1सर्वsarva mtodaअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mutilidadसर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)«por todas partes»संप्लुतोदकेsaṃplutodake7/1सम्sam+√प्लुplu (1 भ्वादिbhvādi A)क्तktaसंप्लुतोदकsaṃplutodaka-अaफलम्phalam n[संप्लुतम् उदकम्saṃplutam udakam] KD«en el agua desbordada»तावान्tāvān1/1तद्tad+वतुप्vatup (taddhita)तावत्tāvat-त्tभगवत्bhagavat men esa medidaएवeva0exactamenteसम्पद्यतेsampadyateIII/1सम्sam+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise obtieneतत्रtatra0तद्tad+त्रल्tral (taddhita)en ellaअन्तर्भवतिantarbhavatiIII/1अन्तर्antar+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariqueda incluidaइत्यर्थःityarthaḥ1/1इत्यर्थityartha-अaरामःrāmaḥ m[इति अर्थःiti arthaḥ] KDtal es el sentido

Segmento 3 — lo ejemplificado: el fruto de todas las acciones védicas queda incluido en el fruto del conocimiento

एवंevaṃ तावान्tāvān तावत् परिमाण एव सम्पद्यतेtāvat parimāṇa eva sampadyate सर्वेषुsarveṣu वेदेषुvedeṣu वेदोक्तेषु कर्मसु योऽर्थो यत्कर्मvedokteṣu karmasu yo'rtho yatkarma-फलं सोऽर्थोphalaṃ so'rtho ब्राह्मणस्यbrāhmaṇasya संन्यासिनः परमार्थsaṃnyāsinaḥ paramārtha-तत्त्वंtattvaṃ विजानतःvijānataḥ योऽर्थो विज्ञानyo'rtho vijñāna-फलं सर्वतः संप्लुदोदकस्थानीयं तस्मिन् तावानेव सम्पद्यते। तत्रैवान्तर्भवतीत्यर्थः।phalaṃ sarvataḥ saṃpludodakasthānīyaṃ tasmin tāvāneva sampadyate | tatraivāntarbhavatītyarthaḥ |

Del mismo modo, «tanta», es decir, en esa misma medida exactamente, se obtiene: la utilidad que hay «en todos los Vedas», esto es, en las acciones prescritas por los Vedas, que es el fruto de la acción, esa utilidad se obtiene exactamente en esa medida en la utilidad que tiene «el brāhmaṇa», el renunciante (saṃnyāsin), «que conoce» la realidad suprema; [esa utilidad] es el fruto del conocimiento, que equivale al agua desbordada por todas partes. Quiere decir que queda incluida precisamente en él.

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0del mismo modoतावान्tāvān1/1तद्tad+वतुप्vatup (taddhita)तावत्tāvat-त्tभगवत्bhagavat m«tanta»तावत्परिमाणःtāvatparimāṇaḥ1/1परिpari+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭतावत्परिमाणtāvatparimāṇa-अaरामःrāmaḥ m[तावत् परिमाणं यस्य सःtāvat parimāṇaṃ yasya saḥ] BVen esa misma medida (glosa)एवeva0exactamenteसम्पद्यतेsampadyateIII/1सम्sam+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise obtieneसर्वेषुsarveṣu7/3सर्वsarva m«en todos»वेदेषुvedeṣu7/3वेदveda-अaरामःrāmaḥ m«los Vedas»वेदोक्तेषुvedokteṣu7/3√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaवेदोक्तvedokta-अaफलम्phalam n[वेदे उक्तानिvede uktāni] सप्तमीsaptamī-TPprescritas por los Vedas (glosa)कर्मसुkarmasu7/3कर्मन्karman-न्nनामnāma nen las accionesयःyaḥ1/1यद्yad mla queअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mutilidadयत्yat1/1यद्yad nel cualकर्मफलम्karmaphalam1/1कर्मफलkarmaphala-अaफलम्phalam n[कर्मणः फलम्karmaṇaḥ phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fruto de la acciónसःsaḥ1/1तद्tad mesaअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mutilidadब्राह्मणस्यbrāhmaṇasya6/1ब्राह्मणbrāhmaṇa-अaरामःrāmaḥ m«del brāhmaṇa»संन्यासिनःsaṃnyāsinaḥ6/1सम्sam+निni+√अस्as (4 दिवादिdivādi P)णिनिṇiniसंन्यासिन्saṃnyāsin-न्nयोगिन्yogin mdel renunciante (glosa)परमार्थतत्त्वम्paramārthatattvam2/1परमार्थतत्त्वparamārthatattva-अaफलम्phalam n[परमार्थः एव तत्त्वम्paramārthaḥ eva tattvam] KDla realidad supremaविजानतःvijānataḥ6/1विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)शतृśatṛविजानत्vijānat-त्tपचत्pacat m«que conoce»यःyaḥ1/1यद्yad mla queअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mutilidadविज्ञानफलम्vijñānaphalam1/1विज्ञानफलvijñānaphala-अaफलम्phalam n[विज्ञानस्य फलम्vijñānasya phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fruto del conocimientoसर्वतःसंप्लुतोदकस्थानीयम्sarvataḥsaṃplutodakasthānīyam1/1स्थानsthāna+छcha (taddhita)सर्वतःसंप्लुतोदकस्थानीयsarvataḥsaṃplutodakasthānīya-अaफलम्phalam n[सर्वतःसंप्लुतोदकस्य स्थाने भवम्sarvataḥsaṃplutodakasya sthāne bhavam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque equivale al agua desbordada por todas partesतस्मिन्tasmin7/1तद्tad men ellaतावान्tāvān1/1तद्tad+वतुप्vatup (taddhita)तावत्tāvat-त्tभगवत्bhagavat men esa medidaएवeva0exactamenteसम्पद्यतेsampadyateIII/1सम्sam+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise obtieneतत्रtatra0तद्tad+त्रल्tral (taddhita)en ellaएवeva0precisamenteअन्तर्भवतिantarbhavatiIII/1अन्तर्antar+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariqueda incluidaइत्यर्थःityarthaḥ1/1इत्यर्थityartha-अaरामःrāmaḥ m[इति अर्थःiti arthaḥ] KDtal es el sentido

Segmento 4 — la śruti y lo que dirá el Señor: todo lo bueno queda incluido en el que conoce

“यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्तिyathā kṛtāya vijitāyādhareyāḥ saṃyantyevamenaṃ sarvaṃ tadabhisameti yatkiñca prajāḥ sādhu kurvanti, यस्तद्वेद यत्स वेदyastadveda yatsa veda” इति श्रुतेःiti śruteḥ (छाchā. ४4.१1.४4)। | “सर्वं कर्माखिलम्sarvaṃ karmākhilam” (गी ४gī 4.३३33) इति च वक्ष्यति।iti ca vakṣyati |

Pues dice la śruti: «Así como al [lance] kṛta, cuando se gana, se suman los inferiores, así a este va a parar todo lo bueno que hacen las criaturas: a quien conoce lo que aquel conoce» (Chā. 4.1.4). Y [el Señor] dirá también: «Toda acción, sin excepción, [culmina en el conocimiento]» (Gī. 4.33).

Análisis palabra por palabra
यथाyathā0यद्yad+थाल्thāl (taddhita)así comoकृतायkṛtāya4/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaकृतkṛta-अaरामःrāmaḥ mal [lance] kṛtaविजितायvijitāya4/1विvi+√जिji (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaविजितvijita-अaरामःrāmaḥ mcuando se ganaअधरेयाःadhareyāḥ1/3अधरेयadhareya-अaरामःrāmaḥ mlos [lances] inferioresसंयन्तिsaṃyantiIII/3सम्sam+√इi (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise sumanएवम्evam0asíएनम्enam2/1एतद्etad ma esteसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoतत्tat1/1तद्tad nesoअभिसमेतिabhisametiIII/1अभिabhi+सम्sam+आā+√इi (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariva a pararयत्yat2/1यद्yad nlo queकिञ्चkiñca0sea lo que seaप्रजाःprajāḥ1/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)डḍaप्रजाprajā-आāसीताsītā flas criaturasसाधुsādhu2/1साधुsādhu-उuमधुmadhu nbuenoकुर्वन्तिkurvantiIII/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लट्laṭकर्तरिkartarihacenयःyaḥ1/1यद्yad mel queतत्tat2/1तद्tad nesoवेदvedaIII/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariconoceयत्yat2/1यद्yad nlo queसःsaḥ1/1तद्tad maquelवेदvedaIII/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariconoceइतिiti0asíश्रुतेःśruteḥ5/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinश्रुतिśruti-इiमतिmati fpor la śrutiसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodaकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nacciónअखिलम्akhilam1/1अखिलakhila-अaफलम्phalam n[न विद्यते खिलं यस्य तत्na vidyate khilaṃ yasya tat] नञ्nañ-BVsin excepciónइतिiti0asíचca0tambiénवक्ष्यतिvakṣyatiIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartaridirá

Segmento 5 — conclusión: antes de estar capacitado para el conocimiento, hay que hacer la acción

तस्मात् प्राग्ज्ञाननिष्ठाधिकारtasmāt prāgjñānaniṣṭhādhikāra-प्राप्तेः कर्मण्यधिकृतेन कूपprāpteḥ karmaṇyadhikṛtena kūpa-तडागाद्यर्थस्थानीयमपि कर्म कर्त्तव्यम्।। ४६ ।।taḍāgādyarthasthānīyamapi karma karttavyam | | 46 | |

Por tanto, antes de alcanzar la capacitación (adhikāra) para la dedicación exclusiva al conocimiento (jñāna-niṣṭhā), quien está capacitado para la acción debe realizar la acción, aunque equivalga a la utilidad de pozos, estanques, etc. ॥||46॥ ||

Análisis palabra por palabra
तस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor tantoप्राक्prāk0antes deज्ञाननिष्ठाधिकारप्राप्तेःjñānaniṣṭhādhikāraprāpteḥ5/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तिन्ktinज्ञाननिष्ठाधिकारप्राप्तिjñānaniṣṭhādhikāraprāpti-इiमतिmati f[ज्ञाननिष्ठायाम् अधिकारस्य प्राप्तिःjñānaniṣṭhāyām adhikārasya prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPalcanzar la capacitación para la dedicación al conocimientoकर्मणिkarmaṇi7/1कर्मन्karman-न्nनामnāma npara la acciónअधिकृतेनadhikṛtena3/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaअधिकृतadhikṛta-अaरामःrāmaḥ mpor quien está capacitadoकूपतडागाद्यर्थस्थानीयम्kūpataḍāgādyarthasthānīyam1/1स्थानsthāna+छcha (taddhita)कूपतडागाद्यर्थस्थानीयkūpataḍāgādyarthasthānīya-अaफलम्phalam n[कूपतडागादीनाम् अर्थस्य स्थाने भवम्kūpataḍāgādīnām arthasya sthāne bhavam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque equivale a la utilidad de pozos, estanques, etc.अपिapi0aunqueकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónकर्त्तव्यम्karttavyam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तव्यtavyaकर्त्तव्यkarttavya-अaफलम्phalam ndebe realizarse
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.