Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.52

cuándo llega la buddhi purificada: al cruzar el lodo de la confusión

Sánscrito en

यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति ।

तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥ २.५२ ॥

yadā te mohakalilaṃ buddhirvyatitariṣyati |

tadā gantāsi nirvedaṃ śrotavyasya śrutasya ca || 2.52 ||

Cuando tu inteligencia haya cruzado el lodo de la confusión, entonces alcanzarás el desapego respecto de lo que se ha de oír y de lo ya oído.

«When your intellect crosses over the impurity of delusion, then you shall gain a dispassion towards what has been heard and what is yet to be heard.» — Swami Dayānanda

Palabra por palabra

यदाyadā0यद्yad+दाच्dāc (taddhita)cuandoतेte6/1युष्मद्yuṣmadtuमोहकलिलम्mohakalilam2/1मोहकलिलmohakalila-अaफलम्phalam n[मोहः एव कलिलम्mohaḥ eva kalilam] KDel lodo de la confusiónबुद्धिःbuddhiḥ1/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinबुद्धिbuddhi-इiमतिmati fla inteligenciaव्यतितरिष्यतिvyatitariṣyatiIII/1विvi+अतिati+√तॄtṝ (1 भ्वादिbhvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartarihaya cruzadoतदाtadā0तद्tad+दाच्dāc (taddhita)entoncesगन्तासिgantāsiII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लुट्luṭकर्तरिkartarialcanzarásनिर्वेदम्nirvedam2/1निर्nir+√विद्vid (2 अदादिadādi P)घञ्ghañनिर्वेदnirveda-अaरामःrāmaḥ mel desapegoश्रोतव्यस्यśrotavyasya6/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaश्रोतव्यśrotavya-अaफलम्phalam nrespecto de lo que se ha de oírश्रुतस्यśrutasya6/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaश्रुतśruta-अaफलम्phalam nde lo ya oídoचca0y

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यदा ते बुद्धिः मोहकलिलं व्यतितरिष्यति तदा श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च निर्वेदं गन्ता असि ॥yadā te buddhiḥ mohakalilaṃ vyatitariṣyati tadā śrotavyasya śrutasya ca nirvedaṃ gantā asi ||

Cuando tu inteligencia haya cruzado el lodo de la confusión, entonces alcanzarás el desapego respecto de lo que se ha de oír y de lo ya oído.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: ¿cuándo se obtiene la buddhi nacida de la pureza del sattva?

योगानुष्ठानyogānuṣṭhāna-जनितjanita-सत्त्वsattva-शुद्धिजा बुद्धिः कदा प्राप्स्यते इत्युच्यतेśuddhijā buddhiḥ kadā prāpsyate ityucyate -

¿Cuándo se obtendrá esa sabiduría nacida de la pureza del sattva que produce la práctica del yoga? A eso se responde:

Análisis palabra por palabra
योगानुष्ठानजनितसत्त्वशुद्धिजाyogānuṣṭhānajanitasattvaśuddhijā1/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)डḍaयोगानुष्ठानजनितसत्त्वशुद्धिजाyogānuṣṭhānajanitasattvaśuddhijā-आāसीताsītā f[योगानुष्ठानेन जनितायाः सत्त्वशुद्धेः जाताyogānuṣṭhānena janitāyāḥ sattvaśuddheḥ jātā] उपपदupapada-TPnacida de la pureza del sattva que produce la práctica del yogaबुद्धिःbuddhiḥ1/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinबुद्धिbuddhi-इiमतिmati fla sabiduríaकदाkadā0किम्kim+दाच्dāc (taddhita)¿cuándo?प्राप्स्यतेprāpsyateIII/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लृट्lṛṭकर्मणिkarmaṇise obtendráइतिiti0(así se pregunta)उच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise responde

Segmento 2 — «moha-kalila»: el enturbiamiento que enloda el discernimiento entre Ātman y no-Ātman

यदेति।yadeti | यदाyadā यस्मिन् कालेyasmin kāle तेte तवtava मोहकलिलंmohakalilaṃ मोहात्मकमविवेकmohātmakamaviveka-रूपं कालुष्यंrūpaṃ kāluṣyaṃ, येन आत्मानात्मyena ātmānātma-विवेकviveka-बोधं कलुषीकृत्य विषयं प्रत्यन्तःकरणं प्रवर्त्तते तत्bodhaṃ kaluṣīkṛtya viṣayaṃ pratyantaḥkaraṇaṃ pravarttate tat, तवtava बुद्धिःbuddhiḥ व्यतितरिष्यतिvyatitariṣyati व्यतिक्रमिष्यतिvyatikramiṣyati, शुद्धिśuddhi-भावमापत्स्यत इत्यर्थः।bhāvamāpatsyata ityarthaḥ |

[Comentando] «yadā»: «cuando», en el momento en que, «tu inteligencia haya cruzado», esto es, haya rebasado, «el lodo de la confusión», es decir, ese enturbiamiento hecho de confusión y consistente en la falta de discernimiento, por el cual el órgano interno, tras enlodar la comprensión que discierne entre el Ātman y lo que no lo es, se dirige a los objetos. El sentido es: [cuando la inteligencia] alcance el estado de pureza.

Análisis palabra por palabra
यदाyadā0यद्yad+दाच्dāc (taddhita)«yadā»इतिiti0(se comenta)यदाyadā0यद्yad+दाच्dāc (taddhita)«cuando»यस्मिन्yasmin7/1यद्yad men el queकालेkāle7/1कालkāla-अaरामःrāmaḥ mmomento (glosa)तेte6/1युष्मद्yuṣmad«tu»तवtava6/1युष्मद्yuṣmadtu (glosa)मोहकलिलम्mohakalilam2/1मोहकलिलmohakalila-अaफलम्phalam n[मोहः एव कलिलम्mohaḥ eva kalilam] KD«el lodo de la confusión»मोहात्मकम्mohātmakam2/1मोहात्मकmohātmaka-अaफलम्phalam n[मोहः आत्मा यस्य तत्mohaḥ ātmā yasya tat] BV (कप्kap)hecho de confusiónअविवेकरूपम्avivekarūpam2/1अविवेकरूपavivekarūpa-अaफलम्phalam n[अविवेकः रूपं यस्य तत्avivekaḥ rūpaṃ yasya tat] BVconsistente en la falta de discernimientoकालुष्यम्kāluṣyam2/1कलुषkaluṣa+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)कालुष्यkāluṣya-अaफलम्phalam nenturbiamientoयेनyena3/1यद्yad npor el cualआत्मानात्मविवेकबोधम्ātmānātmavivekabodham2/1√बुध्budh (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañआत्मानात्मविवेकबोधātmānātmavivekabodha-अaरामःrāmaḥ m[आत्मानात्मनोः विवेकस्य बोधःātmānātmanoḥ vivekasya bodhaḥ] DV-गर्भ षष्ठीgarbha ṣaṣṭhī-TPla comprensión que discierne entre el Ātman y lo que no lo esकलुषीकृत्यkaluṣīkṛtya0कलुषkaluṣa+च्विcvi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्यप्lyaptras enlodarविषयम्viṣayam2/1विषयviṣaya-अaरामःrāmaḥ mlos objetosप्रतिprati0haciaअन्तःकरणम्antaḥkaraṇam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्युट्lyuṭअन्तःकरणantaḥkaraṇa-अaफलम्phalam n[अन्तः करणम्antaḥ karaṇam] KDel órgano internoप्रवर्त्ततेpravarttateIII/1प्रpra+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise dirigeतत्tat2/1तद्tad nesoतवtava6/1युष्मद्yuṣmadtuबुद्धिःbuddhiḥ1/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinबुद्धिbuddhi-इiमतिmati f«inteligencia»व्यतितरिष्यतिvyatitariṣyatiIII/1विvi+अतिati+√तॄtṝ (1 भ्वादिbhvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartari«haya cruzado»व्यतिक्रमिष्यतिvyatikramiṣyatiIII/1विvi+अतिati+√क्रम्kram (1 भ्वादिbhvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartarihaya rebasado (glosa)शुद्धिभावम्śuddhibhāvam2/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañशुद्धिभावśuddhibhāva-अaरामःrāmaḥ m[शुद्धेः भावःśuddheḥ bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel estado de purezaआपत्स्यतेāpatsyateIII/1आā+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लृट्lṛṭकर्तरिkartarialcanzaráइत्यर्थःityarthaḥ1/1इत्यर्थityartha-अaरामःrāmaḥ m[इति अर्थःiti arthaḥ] KDtal es el sentido

Segmento 3 — «nirveda»: lo oído y lo por oír se presentarán como estériles

तदाtadā तस्मिन् कालेtasmin kāle गन्तासिgantāsi प्राप्स्यसिprāpsyasi निर्वेदंnirvedaṃ वैराग्यंvairāgyaṃ श्रोतव्यस्यśrotavyasya श्रुतस्यśrutasya चca तदा श्रोतव्यं श्रुतं च निष्फलं प्रतिपद्यत इत्यभिप्रायः।। ५२ ।।tadā śrotavyaṃ śrutaṃ ca niṣphalaṃ pratipadyata ityabhiprāyaḥ | | 52 | |

«Entonces», en ese momento, «alcanzarás», obtendrás, «el desapego», esto es, el desasimiento, «respecto de lo que se ha de oír y de lo ya oído». La intención es: entonces lo que queda por oír y lo ya oído se te presentarán como estériles. ॥||52॥ ||

Análisis palabra por palabra
तदाtadā0तद्tad+दाच्dāc (taddhita)«entonces»तस्मिन्tasmin7/1तद्tad men eseकालेkāle7/1कालkāla-अaरामःrāmaḥ mmomento (glosa)गन्तासिgantāsiII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लुट्luṭकर्तरिkartari«alcanzarás»प्राप्स्यसिprāpsyasiII/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartariobtendrás (glosa)निर्वेदम्nirvedam2/1निर्nir+√विद्vid (2 अदादिadādi P)घञ्ghañनिर्वेदnirveda-अaरामःrāmaḥ m«el desapego»वैराग्यम्vairāgyam2/1विरागvirāga+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)वैराग्यvairāgya-अaफलम्phalam nel desasimiento (glosa)श्रोतव्यस्यśrotavyasya6/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaश्रोतव्यśrotavya-अaफलम्phalam n«respecto de lo que se ha de oír»श्रुतस्यśrutasya6/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaश्रुतśruta-अaफलम्phalam n«de lo ya oído»चca0«y»तदाtadā0तद्tad+दाच्dāc (taddhita)entoncesश्रोतव्यम्śrotavyam1/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)तव्यtavyaश्रोतव्यśrotavya-अaफलम्phalam nlo que queda por oírश्रुतम्śrutam1/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaश्रुतśruta-अaफलम्phalam nlo ya oídoचca0yनिष्फलम्niṣphalam1/1निष्फलniṣphala-अaफलम्phalam n[निर्गतं फलं यस्मात् तत्nirgataṃ phalaṃ yasmāt tat] प्रादिprādi-BVestérilप्रतिपद्यतेpratipadyateIII/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise presentaइत्यभिप्रायःityabhiprāyaḥ1/1अभिabhi+प्रpra+√इi (2 अदादिadādi P)अच्acइत्यभिप्रायityabhiprāya-अaरामःrāmaḥ m[इति अभिप्रायःiti abhiprāyaḥ] KDtal es la intención
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.