Śrī Bhagavān dijo: Cuando alguien abandona todos los deseos que están en la mente, ¡oh Pārtha!, satisfecho en el Sí mismo y solo por el Sí mismo, entonces se dice que es de sabiduría firme (sthitaprajña).
«Śrī Bhagavān said: When a person gives up all the desires as they appear in the mind, Oh! Pārtha, happy in oneself, with oneself alone, that person is said to be one of ascertained knowledge.» — Swami Dayānanda
Palabra por palabra
श्रीभगवान्1/1श्रीभगवत्-त्भगवत् mel SeñorउवाचIII/1√वच् (2 अदादि P)लिट्कर्तरिdijoप्रजहातिIII/1प्र+√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्तरिabandonaयदा0यद्+दा (taddhita)cuandoकामान्2/3काम-अरामः mlos deseosसर्वान्2/3सर्व mtodosपार्थS/1पृथा+अण् (taddhita)पार्थ-अरामः m¡oh Pārtha!मनोगतान्2/3√गम् (1 भ्वादि P)क्तमनोगत-अरामः m[मनः गतः] द्वितीया-TPque están en la menteआत्मनि7/1आत्मन्-न्आत्मन् men el Sí mismoएव0solamenteआत्मना3/1आत्मन्-न्आत्मन् mpor el Sí mismoतुष्टः1/1√तुष् (4 दिवादि P)क्ततुष्ट-अरामः msatisfechoस्थितप्रज्ञः1/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BVel de sabiduría firmeतदा0तद्+दा (taddhita)entoncesउच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse dice
¡Oh Pārtha!, cuando una persona, satisfecha en el Sí mismo y solo por el Sí mismo, abandona todos los deseos que están en la mente, entonces se dice que es de sabiduría firme.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — avataraṇikā (1): de aquí al final del capítulo, la característica y el medio del sthitaprajña
यो हि आदितः एव संन्यस्य कर्माणि ज्ञानयोगनिष्ठायां प्रवृत्तः यश्च कर्मयोगेन तयोः स्थितप्रज्ञस्य “प्रजहाति” इत्यारभ्य अध्यायपरिसमाप्तिपर्यन्तं स्थितप्रज्ञलक्षणं साधनं च उपदिश्यते।
Pues, tanto para aquel que, tras renunciar desde el principio a las acciones, está entregado a la firmeza en el yoga del conocimiento, como para aquel que [está entregado] por el yoga de la acción, para ambos, comenzando por «prajahāti» [este verso] hasta la conclusión del capítulo, se enseña la característica del de sabiduría firme y también el medio [para alcanzarla].
Análisis palabra por palabra
यः1/1यद् mquienहि0puesआदितः0आदि+तसिल् (taddhita)desde el principioएव0precisamenteसंन्यस्य0सम्+नि+√अस् (4 दिवादि P)ल्यप्tras renunciarकर्माणि2/3कर्मन्-न्नाम na las accionesज्ञानयोगनिष्ठायाम्7/1नि+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्ज्ञानयोगनिष्ठा-आसीता f[ज्ञानयोगे निष्ठा] सप्तमी-TPen la firmeza en el yoga del conocimientoप्रवृत्तः1/1प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)क्तप्रवृत्त-अरामः mentregadoयः1/1यद् mquienच0yकर्मयोगेन3/1कर्मयोग-अरामः m[कर्म एव योगः] KDpor el yoga de la acciónतयोः6/2तद् mde esos dosस्थितप्रज्ञस्य6/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BVdel de sabiduría firmeप्रजहातिIII/1प्र+√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्तरि«abandona»इति0(con)आरभ्य0आ+√रभ् (1 भ्वादि A)ल्यप्comenzandoअध्यायपरिसमाप्तिपर्यन्तम्0[अध्यायपरिसमाप्तिः पर्यन्तः यस्य तत्] BV (adverbio)hasta la conclusión del capítuloस्थितप्रज्ञलक्षणम्1/1√लक्ष् (10 चुरादि U)ल्युट्स्थितप्रज्ञलक्षण-अफलम् n[स्थितप्रज्ञस्य लक्षणम्] षष्ठी-TPla característica del de sabiduría firmeसाधनम्1/1√सिध् (4 दिवादि P)णिच् + ल्युट्साधन-अफलम् nel medioच0yउपदिश्यतेIII/1उप+√दिश् (6 तुदादि U)लट्कर्मणिse enseña
Segmento 2 — avataraṇikā (2): las características del que ha llegado son los medios del que se esfuerza
सर्वत्र एव हि अध्यात्मशास्त्रे कृतार्थलक्षणानि यानि तान्येव साधनान्युपदिश्यन्ते यत्नसाध्यत्वात्। यानि यत्नसाध्यानि साधनानि लक्षणानि (च) भवन्ति तानि -
Pues en toda escritura espiritual, las características de los que han logrado su fin son enseñadas precisamente como los medios [para los aspirantes], porque se logran con esfuerzo. Las cosas que, logrables con esfuerzo, son medios [(y)] son también características son estas [que siguen]:
Análisis palabra por palabra
सर्वत्र0सर्व+त्रल् (taddhita)en todaएव0precisamenteहि0puesअध्यात्मशास्त्रे7/1अध्यात्मशास्त्र-अफलम् n[अध्यात्मविषयं शास्त्रम्] मध्यमपदलोपी KDescritura espiritualकृतार्थलक्षणानि1/3√लक्ष् (10 चुरादि U)ल्युट्कृतार्थलक्षण-अफलम् n[कृतार्थस्य लक्षणानि] षष्ठी-TPlas características del que ha logrado su finयानि1/3यद् nlas queतानि1/3तद् nesasएव0precisamenteसाधनानि1/3√सिध् (4 दिवादि P)णिच् + ल्युट्साधन-अफलम् n[como] mediosउपदिश्यन्तेIII/3उप+√दिश् (6 तुदादि U)लट्कर्मणिse enseñanयत्नसाध्यत्वात्5/1यत्नसाध्य+त्व (taddhita)यत्नसाध्यत्व-अफलम् n[यत्नेन साध्यम्] तृतीया-TPporque se logran con esfuerzoयानि1/3यद् nlas queयत्नसाध्यानि1/3√सिध् (4 दिवादि P)णिच् + यत्यत्नसाध्य-अफलम् n[यत्नेन साध्यम्] तृतीया-TPlogrables con esfuerzoसाधनानि1/3√सिध् (4 दिवादि P)णिच् + ल्युट्साधन-अफलम् nmediosलक्षणानि1/3√लक्ष् (10 चुरादि U)ल्युट्लक्षण-अफलम् ncaracterísticasच0yभवन्तिIII/3√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिsonतानि1/3तद् nestas
Segmento 3 — «prajahāti»: cuando abandona todos los deseos que han entrado en la mente
[Comentando] «prajahāti»: «abandona» significa abandona con énfasis, deja completamente, renuncia por entero. «Cuando», en cualquier momento, [abandona] «todos», íntegros, los «deseos», las variaciones del anhelo, ¡«oh Pārtha»!, «que están en la mente», es decir, que han penetrado en la mente, que han entrado en el corazón.
Análisis palabra por palabra
प्रजहातिIII/1प्र+√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्तरि«prajahāti»इति0(se comenta)प्रजहातिIII/1प्र+√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्तरि«abandona»प्रकर्षेण3/1प्र+√कृष् (1 भ्वादि P)घञ्प्रकर्ष-अरामः mcon énfasisजहातिIII/1√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्तरिabandona (glosa)परित्यजतिIII/1परि+√त्यज् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिrenuncia por entero (glosa)यदा0यद्+दा (taddhita)«cuando»यस्मिन्7/1यद् men el queकाले7/1काल-अरामः mmomentoसर्वान्2/3सर्व m«todos»समस्तान्2/3सम्+√अस् (4 दिवादि P)क्तसमस्त-अरामः míntegros (glosa)कामान्2/3काम-अरामः m«los deseos»इच्छाभेदान्2/3√भिद् (7 रुधादि U)घञ्इच्छाभेद-अरामः m[इच्छायाः भेदाः] षष्ठी-TPlas variaciones del anheloहे0¡oh!पार्थS/1पृथा+अण् (taddhita)पार्थ-अरामः m«Pārtha»मनोगतान्2/3√गम् (1 भ्वादि P)क्तमनोगत-अरामः m[मनः गतः] द्वितीया-TP«que están en la mente»मनसि7/1मनस्-स्मनस् nen la menteप्रविष्टान्2/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)क्तप्रविष्ट-अरामः mque han penetradoहृदि7/1हृद्-द्जगत् nen el corazónप्रविष्टान्2/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)क्तप्रविष्ट-अरामः mque han entrado
Segmento 4 — la objeción: sin deseos, ¿no actuaría como un loco?
Y podría objetarse que, al abandonar por completo todo deseo, faltando la causa de satisfacción salvo el resto necesario para sostener el cuerpo, resultaría una conducta semejante a la de un loco o un descuidado; por eso se dice:
Análisis palabra por palabra
सर्वकामपरित्यागे7/1परि+√त्यज् (1 भ्वादि P)घञ्सर्वकामपरित्याग-अरामः m[सर्वेषां कामानां परित्यागः] षष्ठी-TPal abandonar por completo todo deseoतुष्टिकारणाभावात्5/1तुष्टिकारणाभाव-अरामः m[तुष्टेः कारणस्य अभावः] षष्ठी-TPpor faltar la causa de satisfacciónशरीरधारणनिमित्तशेषे7/1शरीरधारणनिमित्तशेष-अरामः m[शरीरधारणस्य निमित्तम्, तस्य शेषः] षष्ठी-TPquedando el resto necesario para sostener el cuerpoच0yसति7/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्पचत् msiendoउन्मत्तप्रमत्तस्य6/1प्र+√मद् (4 दिवादि P)क्तउन्मत्तप्रमत्त-अरामः m[उन्मत्तः च असौ प्रमत्तः च] KDde un loco o un descuidadoइव0comoप्रवृत्तिः1/1प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)क्तिन्प्रवृत्ति-इमति funa conductaप्राप्ता1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तप्राप्ता-आसीता fresultaríaइति0(así se objeta)अतः0इदम्+तसिल् (taddhita)por esoउच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse dice
Segmento 5 — «satisfecho en el Sí mismo, por el Sí mismo»: el néctar de la visión de lo supremo
«Satisfecho en el Sí mismo solamente», es decir, en la naturaleza propia del Sí interior (pratyagātman), «y solo por el Sí mismo», por sí mismo, sin depender de ningún logro externo; «satisfecho» por la obtención del néctar-sabor de la visión de la Realidad Suprema, sin necesitar certeza de plenitud en ninguna otra cosa,
Análisis palabra por palabra
आत्मनि7/1आत्मन्-न्आत्मन् m«en el Sí mismo»एव0«solamente»प्रत्यगात्मस्वरूपे7/1प्रत्यगात्मस्वरूप-अफलम् n[प्रत्यगात्मनः स्वरूपम्] षष्ठी-TPen la naturaleza propia del Sí interiorएव0precisamenteआत्मना3/1आत्मन्-न्आत्मन् m«por el Sí mismo»स्वेन3/1स्व mpor síएव0mismoबाह्यलाभनिरपेक्षः1/1बाह्यलाभनिरपेक्ष-अरामः m[बाह्ये लाभे निरपेक्षः] सप्तमी-TPsin depender de ningún logro externoतुष्टः1/1√तुष् (4 दिवादि P)क्ततुष्ट-अरामः m«satisfecho»परमार्थदर्शनामृतरसलाभेन3/1√लभ् (1 भ्वादि A)घञ्परमार्थदर्शनामृतरसलाभ-अरामः m[परमार्थदर्शनम् एव अमृतरसः, तस्य लाभः] KD-गर्भ षष्ठी-TPpor la obtención del néctar-sabor de la visión de la Realidad Supremaअन्यस्मात्5/1अन्य nrespecto de cualquier otra cosaअलंप्रत्ययवान्1/1अलंप्रत्यय+मतुप् (taddhita)अलंप्रत्ययवत्-त्भगवत् mque tiene la convicción de «basta»
Segmento 6 — «el de sabiduría firme»: el renunciante que se recrea en el Sí mismo
«El de sabiduría firme»: aquel cuya sabiduría, nacida del discernimiento entre el Sí mismo y el no-Sí, está firme, establecida, ese sabio, el de sabiduría firme, «entonces se dice» [que es tal]. Es decir: el que ha abandonado el anhelo de hijos, riqueza y fama (mundo), el renunciante que se recrea y juega en el Sí mismo, ese es el de sabiduría firme. ॥55॥
Análisis palabra por palabra
स्थितप्रज्ञः1/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BV«el de sabiduría firme»स्थिता1/1√स्था (1 भ्वादि P)क्तस्थिता-आसीता ffirmeप्रतिष्ठिता1/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)क्तप्रतिष्ठिता-आसीता festablecidaआत्मानात्मविवेकजा1/1√जन् (4 दिवादि A)डआत्मानात्मविवेकजा-आसीता f[आत्मानात्मनोः विवेकात् जाता] उपपद-TPnacida del discernimiento entre el Sí mismo y el no-Síप्रज्ञा1/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्प्रज्ञा-आसीता fla sabiduríaयस्य6/1यद् mde quienसः1/1तद् meseस्थितप्रज्ञः1/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BVel de sabiduría firmeविद्वान्1/1√विद् (2 अदादि P)क्वसुविद्वस्-स्विद्वस् mel sabioतदा0तद्+दा (taddhita)«entonces»उच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणि«se dice»त्यक्तपुत्रवित्तलोकैषणः1/1त्यक्तपुत्रवित्तलोकैषण-अरामः m[त्यक्ताः पुत्रवित्तलोकानाम् एषणाः येन सः] BVque ha abandonado el anhelo de hijos, riqueza y mundoसंन्यासी1/1सम्+नि+√अस् (4 दिवादि P)णिनिसंन्यासिन्-न्योगिन् mel renuncianteआत्मारामः1/1आत्माराम-अरामः m[आत्मनि आरामः यस्य सः] BVque se recrea en el Sí mismoआत्मक्रीडः1/1आत्मक्रीड-अरामः m[आत्मनि क्रीडा यस्य सः] BVque juega en el Sí mismoस्थितप्रज्ञः1/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BV[es] el de sabiduría firmeइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información
