गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.60

los sentidos arrebatan la mente incluso del que se esfuerza y discierne

यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।

इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥ २.६० ॥

yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ |

indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ || 2.60 ||

Pues, oh hijo de Kuntī, los sentidos, impetuosos, arrebatan por la fuerza la mente incluso del hombre que se esfuerza y que ve con claridad.

«Because, the powerful senses of even the person who makes effort, who sees clearly, forcefully take the mind away, Oh! Arjuna.» — Swami Dayānanda, tal como la imprime el PDF amarillo (p. 95)

Palabra por palabra

यततः6/1√यत् (1 भ्वादि A)शतृ (ārṣa)यतत्-त्पचत् mde quien se esfuerzaहि0puesअपि0inclusoकौन्तेयS/1कुन्ती+ढक् (taddhita)कौन्तेय-अरामः m¡oh hijo de Kuntī!पुरुषस्य6/1पुरुष-अरामः mdel hombreविपश्चितः6/1विपश्चित्-त्मरुत् mque ve con claridadइन्द्रियाणि1/3इन्द्रिय-अफलम् nlos sentidosप्रमाथीनि1/3प्र+√मथ् (1 भ्वादि P)णिनिप्रमाथिन्-न्दण्डिन् nimpetuososहरन्तिIII/3√हृ (1 भ्वादि U)लट्कर्तरिarrebatanप्रसभम्0por la fuerzaमनः2/1मनस्-स्मनस् nla mente

Anvaya (el verso en orden de prosa)

कौन्तेय विपश्चितः यततः हि पुरुषस्य अपि प्रमाथीनि इन्द्रियाणि प्रसभं मनः हरन्ति ॥

Oh hijo de Kuntī, los sentidos impetuosos arrebatan por la fuerza la mente incluso del hombre que se esfuerza y que ve con claridad.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): primero hay que someter los sentidos; el defecto de no hacerlo

संयग्दर्शनलक्षणप्रज्ञास्थैर्यं चिकीर्षता आदौ इन्द्रियाणि स्ववशे स्थापयितव्यानि यस्मात् तदनवस्थापने दोषमाह -

Quien desea alcanzar la firmeza de la sabiduría que consiste en la visión correcta (samyag-darśana) debe, ante todo, poner los sentidos bajo su propio dominio; y como no ponerlos así acarrea un defecto, [el Señor] enuncia ese defecto:

Análisis palabra por palabra

सम्यग्दर्शनलक्षणप्रज्ञास्थैर्यम्2/1स्थिर+ष्यञ् (taddhita)सम्यग्दर्शनलक्षणप्रज्ञास्थैर्य-अफलम् n[सम्यग्दर्शनं लक्षणं यस्याः सा प्रज्ञा, तस्याः स्थैर्यम्] BV + षष्ठी-TPla firmeza de la sabiduría que consiste en la visión correctaचिकीर्षता3/1√कृ (8 तनादि U)सन् + शतृचिकीर्षत्-त्पचत् mpor quien desea alcanzarआदौ7/1आदि-इहरिः mante todoइन्द्रियाणि1/3इन्द्रिय-अफलम् nlos sentidosस्ववशे7/1स्ववश-अरामः m[स्वस्य वशः] षष्ठी-TPbajo el propio dominioस्थापयितव्यानि1/3√स्था (1 भ्वादि P)णिच् + तव्यस्थापयितव्य-अफलम् ndeben ser puestosयस्मात्5/1यद् npuesto queतदनवस्थापने7/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)णिच् + ल्युट्तदनवस्थापन-अफलम् n[न अवस्थापनम् अनवस्थापनम्, तेषाम् अनवस्थापनम्] नञ्-TP + षष्ठी-TPen el no ponerlos [así]दोषम्2/1√दुष् (4 दिवादि P)घञ्दोष-अरामः mel defectoआहIII/1√ब्रू (2 अदादि U)लट्कर्तरि[el Señor] enuncia

Segmento 2 — «yatataḥ»: «api» se construye con un término separado: «incluso del inteligente»

यतत इति। यततः प्रयत्नं कुर्वतः अपि हि यस्मात् कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः मेधाविनो अपि इति व्यवहितेन सम्बन्धः।

[Comentando] «yatataḥ»: «de quien se esfuerza», esto es, de quien pone empeño. «Pues» (hi) significa «puesto que». «Oh hijo de Kuntī»: «del hombre» «que ve con claridad», es decir, del inteligente. La palabra «incluso» (api) se construye con un término separado por otras palabras: «incluso del inteligente».

Análisis palabra por palabra

यततः6/1√यत् (1 भ्वादि A)शतृ (ārṣa)यतत्-त्पचत् m«yatataḥ»इति0(se comenta)यततः6/1√यत् (1 भ्वादि A)शतृ (ārṣa)यतत्-त्पचत् m«de quien se esfuerza»प्रयत्नम्2/1प्र+√यत् (1 भ्वादि A)नङ्प्रयत्न-अरामः mempeñoकुर्वतः6/1√कृ (8 तनादि U)शतृकुर्वत्-त्पचत् mde quien pone (glosa)अपि0«incluso»हि0«pues»यस्मात्5/1यद् npuesto que (glosa)कौन्तेयS/1कुन्ती+ढक् (taddhita)कौन्तेय-अरामः m«¡oh hijo de Kuntī!»पुरुषस्य6/1पुरुष-अरामः m«del hombre»विपश्चितः6/1विपश्चित्-त्मरुत् m«que ve con claridad»मेधाविनः6/1मेधा+विनि (taddhita)मेधाविन्-न्योगिन् mdel inteligente (glosa)अपि0inclusoइति0asíव्यवहितेन3/1वि+अव+√धा (3 जुहोत्यादि U)क्तव्यवहित-अफलम् ncon [un término] separado por otras palabrasसम्बन्धः1/1सम्+√बन्ध् (9 क्र्यादि P)घञ्सम्बन्ध-अरामः m[es] la construcción

Segmento 3 — «pramāthīni»: de índole agitadora, trastornan al hombre vuelto hacia los objetos

इन्द्रियाणि प्रमाथीनि प्रमथन-शीलानि विषयाभिमुखं हि पुरुषं विक्षोभयन्त्याकुली कुर्वन्ति।

«Los sentidos», «impetuosos», es decir, de índole agitadora, sacuden al hombre vuelto hacia los objetos y lo trastornan.

Análisis palabra por palabra

इन्द्रियाणि1/3इन्द्रिय-अफलम् n«los sentidos»प्रमाथीनि1/3प्र+√मथ् (1 भ्वादि P)णिनिप्रमाथिन्-न्दण्डिन् n«impetuosos»प्रमथनशीलानि1/3प्रमथनशील-अफलम् n[प्रमथनं शीलं येषां तानि] BVde índole agitadora (glosa)विषयाभिमुखम्2/1विषयाभिमुख-अरामः m[विषयाणाम् अभिमुखः] षष्ठी-TPvuelto hacia los objetosहि0puesपुरुषम्2/1पुरुष-अरामः mal hombreविक्षोभयन्तिIII/3वि+√क्षुभ् (4 दिवादि P)णिच्लट्कर्तरिsacudenआकुलीकुर्वन्तिIII/3आकुल+च्वि+√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिlo trastornan

Segmento 4 — «haranti prasabham»: arrebatan por la fuerza, a plena vista, la mente que discierne

आकुलीकृत्य च हरन्ति प्रसभं प्रसह्य प्रकाशमेव पश्यतो विवेक-विज्ञान-युक्तं मनः।। ६० ।।

Y, una vez lo han trastornado, «arrebatan» «por la fuerza», esto es, violentamente y a plena vista, la mente dotada de discernimiento de quien está mirando. ॥60॥

Análisis palabra por palabra

आकुलीकृत्य0आकुल+च्वि+√कृ (8 तनादि U)ल्यप्habiéndolo trastornadoच0yहरन्तिIII/3√हृ (1 भ्वादि U)लट्कर्तरि«arrebatan»प्रसभम्0«por la fuerza»प्रसह्य0प्र+√सह् (1 भ्वादि A)ल्यप्violentamente (glosa)प्रकाशम्0a plena vistaएव0mismoपश्यतः6/1√दृश् (1 भ्वादि P)शतृपश्यत्-त्पचत् mde quien está mirandoविवेकविज्ञानयुक्तम्2/1√युज् (7 रुधादि U)क्तविवेकविज्ञानयुक्त-अफलम् n[विवेकविज्ञानेन युक्तम्] तृतीया-TPdotada de discernimientoमनः2/1मनस्-स्मनस् nla mente

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →