गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.67

el símil de la barca: la mente que sigue a los sentidos arrastra la prajñā

इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।

तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥ २.६७ ॥

indriyāṇāṃ hi caratāṃ yanmano'nuvidhīyate |

tadasya harati prajñāṃ vāyurnāvamivāmbhasi || 2.67 ||

Pues aquella mente que se pliega a los sentidos que vagan, esa arrebata a este [asceta] la sabiduría, como el viento a una barca en las aguas.

«The mind that follows the moving senses indeed robs the person of his knowledge, just as the wind carries away a small boat on the waters.» — Swami Dayānanda

Palabra por palabra

इन्द्रियाणाम्6/3इन्द्रिय-अफलम् na los sentidosहि0puesचरताम्6/3√चर् (1 भ्वादि P)शतृचरत्-त्जगत् nque vaganयत्1/1यद् naquella queमनः1/1मनस्-स्मनस् nmenteअनुविधीयतेIII/1अनु+वि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्मणिse pliegaतत्1/1तद् nesa [mente]अस्य6/1इदम् ma este [asceta]हरतिIII/1√हृ (1 भ्वादि U)लट्कर्तरिarrebataप्रज्ञाम्2/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्प्रज्ञा-आसीता fla sabiduríaवायुः1/1वायु-उगुरुः mel vientoनावम्2/1नौ-औनौ fla barcaइव0comoअम्भसि7/1अम्भस्-स्मनस् nen las aguas

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यत् मनः चरताम् इन्द्रियाणां हि अनुविधीयते वायुः अम्भसि नावम् इव तद् अस्य प्रज्ञां हरति ॥

Aquella mente que se pliega a los sentidos que vagan, esa arrebata a este [asceta] la sabiduría, como el viento a una barca en las aguas.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): ¿por qué el no recogido carece de buddhi?

अयुक्तस्य कस्माद् बुद्धिः नास्ति इत्युच्यते -

¿Por qué el que no está recogido carece de conocimiento? A eso se responde:

Análisis palabra por palabra

अयुक्तस्य6/1√युज् (7 रुधादि U)क्तअयुक्त-अरामः m[न युक्तः] नञ्-TPdel no recogidoकस्मात्5/1किम् n¿por qué?बुद्धिः1/1√बुध् (4 दिवादि A)क्तिन्बुद्धि-इमति fel conocimientoन0noअस्तिIII/1√अस् (2 अदादि P)लट्कर्तरिhayइति0(así se pregunta)उच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse responde

Segmento 2 — la mente que sigue a los sentidos destruye la prajñā nacida del discernimiento entre ātman y anātman

इन्द्रियाणामिति। इन्द्रियाणां हि यस्मात् चरतां स्व-स्व-विषयेषु प्रवर्त्तमानानां यन्मनः अनुविधीयते अनुप्रवर्त्तते तद् इन्द्रिय-विषय-विकल्पने प्रवृत्तं मनः अस्य यतेः हरति प्रज्ञाम् आत्मानात्म-विवेकजां नाशयति।

[Comentando] «indriyāṇām»: puesto que «aquella mente» «se pliega», esto es, se pone en marcha en pos «de los sentidos» «que vagan», es decir, que se dirigen cada uno a su propio objeto, «esa» mente, entregada a imaginar los objetos de los sentidos, «arrebata», destruye, «a este» asceta «la sabiduría» nacida del discernimiento entre el Ātman y lo que no es el Ātman.

Nota. Lecturas propias de la edición de clase, que se siguen: इन्द्रिय-विषय-विकल्पने, en locativo (las ediciones corrientes y Michika, विकल्पनेन), y, en el segmento siguiente, प्रज्ञां हत्वा, «habiendo destruido» (las corrientes, हृत्वा, «habiendo arrebatado»).

Análisis palabra por palabra

इन्द्रियाणाम्6/3इन्द्रिय-अफलम् n«indriyāṇām»इति0(se comenta)इन्द्रियाणाम्6/3इन्द्रिय-अफलम् n«de los sentidos»हि0«pues»यस्मात्5/1यद् npuesto que (glosa)चरताम्6/3√चर् (1 भ्वादि P)शतृचरत्-त्जगत् n«que vagan»स्वस्वविषयेषु7/3स्वस्वविषय-अरामः m[स्वे स्वे विषयाः] KDcada uno a su propio objetoप्रवर्त्तमानानाम्6/3प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)शानच्प्रवर्त्तमान-अफलम् nque se dirigen (glosa)यत्1/1यद् n«aquella que»मनः1/1मनस्-स्मनस् n«mente»अनुविधीयतेIII/1अनु+वि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्मणि«se pliega»अनुप्रवर्त्ततेIII/1अनु+प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिse pone en marcha en pos (glosa)तत्1/1तद् n«esa»इन्द्रियविषयविकल्पने7/1वि+√कृप् (1 भ्वादि A)णिच् + ल्युट्इन्द्रियविषयविकल्पन-अफलम् n[इन्द्रियाणां विषयाणां विकल्पनम्] षष्ठी-TPen imaginar los objetos de los sentidosप्रवृत्तम्1/1प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)क्तप्रवृत्त-अफलम् nentregadaमनः1/1मनस्-स्मनस् nla menteअस्य6/1इदम् m«a este»यतेः6/1यति-इहरिः mal asceta (glosa)हरतिIII/1√हृ (1 भ्वादि U)लट्कर्तरि«arrebata»प्रज्ञाम्2/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्प्रज्ञा-आसीता f«la sabiduría»आत्मानात्मविवेकजाम्2/1√जन् (4 दिवादि A)डआत्मानात्मविवेकजा-आसीता f[आत्मानात्मनोः विवेकात् जाता] उपपद-TPnacida del discernimiento entre el Ātman y lo que no es el ĀtmanनाशयतिIII/1√नश् (4 दिवादि P)णिच्लट्कर्तरिdestruye (glosa)

Segmento 3 — el símil: como el viento saca a la barca de su rumbo, la mente vuelve la prajñā hacia los objetos

कथम् वायुर्नावमिवाम्भसि उदके जिगमिषतां मार्गाद् उद्धृत्योन्मार्गे यथा वायुर्नावं प्रवर्त्तयति, एवम् आत्म-विषयां प्रज्ञां हत्वा मनो विषय-विषयां करोति।। ६७

¿Cómo? «Como el viento a una barca en las aguas»: así como el viento, arrancándola del rumbo de quienes quieren ir por el agua, lleva la barca por mal camino, del mismo modo la mente, habiendo destruido la sabiduría que tiene por objeto el Ātman, la vuelve una sabiduría que tiene por objeto los objetos. ॥67॥

Análisis palabra por palabra

कथम्0किम्+थमु (taddhita)¿cómo?वायुः1/1वायु-उगुरुः m«el viento»नावम्2/1नौ-औनौ f«a la barca»इव0«como»अम्भसि7/1अम्भस्-स्मनस् n«en las aguas»उदके7/1उदक-अफलम् nen el agua (glosa)जिगमिषताम्6/3√गम् (1 भ्वादि P)सन् + शतृजिगमिषत्-त्पचत् mde quienes quieren irमार्गात्5/1मार्ग-अरामः mdel rumboउद्धृत्य0उद्+√हृ (1 भ्वादि U)ल्यप्arrancándolaउन्मार्गे7/1उन्मार्ग-अरामः m[उत्क्रान्तः मार्गम्] प्रादि-TPpor mal caminoयथा0यद्+थाल् (taddhita)así comoवायुः1/1वायु-उगुरुः mel vientoनावम्2/1नौ-औनौ fla barcaप्रवर्त्तयतिIII/1प्र+√वृत् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिllevaएवम्0del mismo modoआत्मविषयाम्2/1आत्मविषया-आसीता f[आत्मा विषयः यस्याः सा] BVque tiene por objeto el Ātmanप्रज्ञाम्2/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्प्रज्ञा-आसीता fla sabiduríaहत्वा0√हन् (2 अदादि P)क्त्वाhabiendo destruidoमनः1/1मनस्-स्मनस् nla menteविषयविषयाम्2/1विषयविषया-आसीता f[विषयाः विषयः यस्याः सा] BVque tiene por objeto los objetosकरोतिIII/1√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिla vuelve

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →