Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.69

la noche del sabio es el día del ignorante: por qué el ātmavit no tiene adhikāra en la acción

Sánscrito en

या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्त्ति संयमी ।

यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥ २.६९ ॥

yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgartti saṃyamī |

yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ || 2.69 ||

Aquella que es noche para todos los seres, en ella está despierto el que tiene dominio de sí; aquella en la que los seres están despiertos, esa es noche para el muni que ve [la Realidad].

«In that which is night for all beings, the one who is wise, who has mastery over oneself, is awake. That, in which beings are awake, is night for the wise one who sees.» — Swami Dayānanda

Palabra por palabra

याyā1/1यद्yad faquella queनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f[es] nocheसर्वभूतानाम्sarvabhūtānām6/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaसर्वभूतsarvabhūta-अaफलम्phalam n[सर्वाणि भूतानिsarvāṇi bhūtāni] KDpara todos los seresतस्याम्tasyām7/1तद्tad fen ellaजागर्त्तिjāgarttiIII/1√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariestá despiertoसंयमीsaṃyamī1/1संयमsaṃyama+इनिini (taddhita)संयमिन्saṃyamin-न्nयोगिन्yogin mel que tiene dominio de síयस्याम्yasyām7/1यद्yad fen la cualजाग्रतिjāgratiIII/3√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariestán despiertosभूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seresसाsā1/1तद्tad fesaनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f[es] nocheपश्यतःpaśyataḥ6/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛपश्यत्paśyat-त्tपचत्pacat mque veमुनेःmuneḥ6/1मुनिmuni-इiहरिःhariḥ mpara el muni

Anvaya (el verso en orden de prosa)

या सर्वभूतानां निशा तस्यां संयमी जागर्त्ति । सा पश्यतो मुनेः निशा यस्यां भूतानि जाग्रति ॥yā sarvabhūtānāṃ niśā tasyāṃ saṃyamī jāgartti | sā paśyato muneḥ niśā yasyāṃ bhūtāni jāgrati ||

Aquella que es noche para todos los seres, en ella está despierto el que tiene dominio de sí; aquella en la que los seres están despiertos, esa es noche para el muni que ve.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): la conducta mundana y védica cesa para el sthitaprajña al cesar la avidyā

योऽयं लौकिको वैदिकश्च व्यवहारः स उत्पन्नविवेकज्ञानस्य स्थितप्रज्ञस्य अविद्याकार्यत्वात् अविद्यानिवृत्तौ निवर्त्तते अविद्यायाः च विद्याविरोधाद् निवृत्तिः इत्येतमर्थं स्फुटीकुर्वन्नाहyo'yaṃ laukiko vaidikaśca vyavahāraḥ sa utpannavivekajñānasya sthitaprajñasya avidyākāryatvāt avidyānivṛttau nivarttate avidyāyāḥ ca vidyāvirodhād nivṛttiḥ ityetamarthaṃ sphuṭīkurvannāha -

Esta conducta (vyavahāra), mundana y védica, cesa para el de firme sabiduría (sthita-prajña), en quien ha surgido el conocimiento discriminativo, al cesar la nesciencia (avidyā), porque es efecto de la nesciencia; y la nesciencia cesa porque es contraria al conocimiento (vidyā). Para aclarar este sentido, [el Señor] dice:

Análisis palabra por palabra
यःyaḥ1/1यद्yad mla queअयम्ayam1/1इदम्idam mestaलौकिकःlaukikaḥ1/1लोकloka+ठञ्ṭhañ (taddhita)लौकिकlaukika-अaरामःrāmaḥ mmundanaवैदिकःvaidikaḥ1/1वेदveda+ठञ्ṭhañ (taddhita)वैदिकvaidika-अaरामःrāmaḥ mvédicaचca0yव्यवहारःvyavahāraḥ1/1विvi+अवava+√हृhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)घञ्ghañव्यवहारvyavahāra-अaरामःrāmaḥ mconductaसःsaḥ1/1तद्tad mesaउत्पन्नविवेकज्ञानस्यutpannavivekajñānasya6/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭउत्पन्नविवेकज्ञानutpannavivekajñāna-अaरामःrāmaḥ m[उत्पन्नं विवेकज्ञानं यस्य सःutpannaṃ vivekajñānaṃ yasya saḥ] BVen quien ha surgido el conocimiento discriminativoस्थितप्रज्ञस्यsthitaprajñasya6/1प्रpra+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)अङ्aṅस्थितप्रज्ञsthitaprajña-अaरामःrāmaḥ m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सःsthitā prajñā yasya saḥ] BVpara el de firme sabiduríaअविद्याकार्यत्वात्avidyākāryatvāt5/1अविद्याकार्यavidyākārya+त्वtva (taddhita)अविद्याकार्यत्वavidyākāryatva-अaफलम्phalam n[अविद्यायाः कार्यम्avidyāyāḥ kāryam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPporque es efecto de la nescienciaअविद्यानिवृत्तौavidyānivṛttau7/1निni+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)क्तिन्ktinअविद्यानिवृत्तिavidyānivṛtti-इiमतिmati f[अविद्यायाः निवृत्तिःavidyāyāḥ nivṛttiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPal cesar la nescienciaनिवर्त्ततेnivarttateIII/1निni+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartaricesaअविद्यायाःavidyāyāḥ6/1अविद्याavidyā-आāसीताsītā f[न विद्याna vidyā] नञ्nañ-TPde la nescienciaचca0yविद्याविरोधात्vidyāvirodhāt5/1विvi+√रुध्rudh (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañविद्याविरोधvidyāvirodha-अaरामःrāmaḥ m[विद्यया विरोधःvidyayā virodhaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPpor ser contraria al conocimientoनिवृत्तिःnivṛttiḥ1/1निni+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)क्तिन्ktinनिवृत्तिnivṛtti-इiमतिmati fel ceseइतिiti0(así)एतम्etam2/1एतद्etad mesteअर्थम्artham2/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ msentidoस्फुटीकुर्वन्sphuṭīkurvan1/1स्फुटsphuṭa+च्विcvi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)शतृśatṛस्फुटीकुर्वत्sphuṭīkurvat-त्tपचत्pacat maclarandoआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭकर्तरिkartaridice

Segmento 2 — «yā niśā … saṃyamī»: la Realidad Suprema es noche para los ignorantes; en ella está despierto el yogui

या निशेति।yā niśeti | याyā निशाniśā रात्रिः सर्वrātriḥ sarva-पदार्थानामविवेकpadārthānāmaviveka-करी तमःस्वभावत्वात्karī tamaḥsvabhāvatvāt, सर्वेषां भूतानांsarveṣāṃ bhūtānāṃ सर्वभूतानाम्sarvabhūtānām। किं तत् परमार्थ | kiṃ tat paramārtha-तत्त्वं स्थितtattvaṃ sthita-प्रज्ञस्य विषयः। यथा नक्तञ्चराणां अहरेव सद् अन्येषां निशा भवति तद्वन्नक्तञ्चरprajñasya viṣayaḥ | yathā naktañcarāṇāṃ ahareva sad anyeṣāṃ niśā bhavati tadvannaktañcara-स्थानीयानामज्ञानां सर्वsthānīyānāmajñānāṃ sarva-भूतानां निशेव निशा परमार्थbhūtānāṃ niśeva niśā paramārtha-तत्त्वम्tattvam, अगोचरत्वादतद्बुद्धीनाम्।agocaratvādatadbuddhīnām | तस्यांtasyāṃ परमार्थparamārtha-तत्त्वtattva-लक्षणायामज्ञानlakṣaṇāyāmajñāna-निद्रायाः प्रबुद्धोnidrāyāḥ prabuddho जागर्त्तिjāgartti संयमीsaṃyamī संयमवान् जितेन्द्रियो योगीत्यर्थः।saṃyamavān jitendriyo yogītyarthaḥ |

[Comentando] «yā niśā»: «la que es noche» (rātri), la que hace no discernir todas las cosas por tener la naturaleza de la oscuridad (tamas), [lo es] de todos los seres: «para todos los seres». ¿Qué es eso? La Realidad Suprema, objeto del de firme sabiduría. Así como lo que es día para los demás es noche para los que andan de noche, del mismo modo, para los ignorantes, que están en el lugar de los que andan de noche, para todos los seres, la Realidad Suprema es noche, como si fuera noche, porque no está al alcance de quienes no tienen el intelecto puesto en ella. «En ella», caracterizada por la Realidad Suprema, «está despierto» el que ha despertado del sueño de la ignorancia: «el que tiene dominio de sí», es decir, el dueño de sí, el de sentidos conquistados, el yogui.

Análisis palabra por palabra
याyā1/1यद्yad f«yā»निशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f«niśā»इतिiti0(se comenta)याyā1/1यद्yad f«la que»निशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f«es noche»रात्रिःrātriḥ1/1रात्रिrātri-इiमतिmati fnoche (glosa)सर्वपदार्थानाम्sarvapadārthānām6/3सर्वपदार्थsarvapadārtha-अaरामःrāmaḥ m[सर्वे पदार्थाःsarve padārthāḥ] KDde todas las cosasअविवेककरीavivekakarī1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)टṭaअविवेककरीavivekakarī-ईīनदीnadī f[अविवेकं करोतिavivekaṃ karoti] उपपदupapada-TPla que hace no discernirतमःस्वभावत्वात्tamaḥsvabhāvatvāt5/1तमःस्वभावtamaḥsvabhāva+त्वtva (taddhita)तमःस्वभावत्वtamaḥsvabhāvatva-अaफलम्phalam n[तमः स्वभावः यस्याः साtamaḥ svabhāvaḥ yasyāḥ sā, तस्याः भावःtasyāḥ bhāvaḥ] BVpor tener la naturaleza de la oscuridadसर्वेषाम्sarveṣām6/3सर्वsarva nde todosभूतानाम्bhūtānām6/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seresसर्वभूतानाम्sarvabhūtānām6/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaसर्वभूतsarvabhūta-अaफलम्phalam n[सर्वाणि भूतानिsarvāṇi bhūtāni] KD«para todos los seres»किम्kim1/1किम्kim n¿qué?तत्tat1/1तद्tad nesoपरमार्थतत्त्वम्paramārthatattvam1/1परमार्थतत्त्वparamārthatattva-अaफलम्phalam n[परमार्थः एव तत्त्वम्paramārthaḥ eva tattvam] KDla Realidad Supremaस्थितप्रज्ञस्यsthitaprajñasya6/1प्रpra+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)अङ्aṅस्थितप्रज्ञsthitaprajña-अaरामःrāmaḥ m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सःsthitā prajñā yasya saḥ] BVdel de firme sabiduríaविषयःviṣayaḥ1/1विषयviṣaya-अaरामःrāmaḥ mobjetoयथाyathā0यद्yad+थाल्thāl (taddhita)así comoनक्तञ्चराणाम्naktañcarāṇām6/3√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)टṭaनक्तञ्चरnaktañcara-अaरामःrāmaḥ m[नक्तं चरन्तिnaktaṃ caranti] उपपदupapada-TPpara los que andan de nocheअहःahaḥ1/1अहन्ahan-न्nअहन्ahan ndíaएवeva0precisamenteसत्sat1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tजगत्jagat nsiendoअन्येषाम्anyeṣām6/3अन्यanya mpara los demásनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā fnocheभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariesतद्वत्tadvat0तद्tad+वतिvati (taddhita)del mismo modoनक्तञ्चरस्थानीयानाम्naktañcarasthānīyānām6/3स्थानsthāna+छcha (taddhita)नक्तञ्चरस्थानीयnaktañcarasthānīya-अaरामःrāmaḥ m[नक्तञ्चराणां स्थाने भवाःnaktañcarāṇāṃ sthāne bhavāḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque están en el lugar de los que andan de nocheअज्ञानाम्ajñānām6/3√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)कkaअज्ञajña-अaरामःrāmaḥ m[न ज्ञःna jñaḥ] नञ्nañ-TPpara los ignorantesसर्वभूतानाम्sarvabhūtānām6/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaसर्वभूतsarvabhūta-अaफलम्phalam n[सर्वाणि भूतानिsarvāṇi bhūtāni] KDpara todos los seresनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā fnocheइवiva0comoनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f[es] nocheपरमार्थतत्त्वम्paramārthatattvam1/1परमार्थतत्त्वparamārthatattva-अaफलम्phalam n[परमार्थः एव तत्त्वम्paramārthaḥ eva tattvam] KDla Realidad Supremaअगोचरत्वात्agocaratvāt5/1अगोचरagocara+त्वtva (taddhita)अगोचरत्वagocaratva-अaफलम्phalam n[न गोचरःna gocaraḥ, तस्य भावःtasya bhāvaḥ] नञ्nañ-TPporque no está al alcanceअतद्बुद्धीनाम्atadbuddhīnām6/3√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinअतद्बुद्धिatadbuddhi-इiहरिःhariḥ m[न तस्मिन् बुद्धिः येषां तेna tasmin buddhiḥ yeṣāṃ te] नञ्nañ-BVde quienes no tienen el intelecto puesto en ellaतस्याम्tasyām7/1तद्tad f«en ella»परमार्थतत्त्वलक्षणायाम्paramārthatattvalakṣaṇāyām7/1परमार्थतत्त्वलक्षणाparamārthatattvalakṣaṇā-आāसीताsītā f[परमार्थतत्त्वं लक्षणं यस्याः साparamārthatattvaṃ lakṣaṇaṃ yasyāḥ sā] BVcaracterizada por la Realidad Supremaअज्ञाननिद्रायाःajñānanidrāyāḥ5/1अज्ञाननिद्राajñānanidrā-आāसीताsītā f[अज्ञानम् एव निद्राajñānam eva nidrā] KDdel sueño de la ignoranciaप्रबुद्धःprabuddhaḥ1/1प्रpra+√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तktaप्रबुद्धprabuddha-अaरामःrāmaḥ mel que ha despertadoजागर्त्तिjāgarttiIII/1√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«está despierto»संयमीsaṃyamī1/1संयमsaṃyama+इनिini (taddhita)संयमिन्saṃyamin-न्nयोगिन्yogin m«el que tiene dominio de sí»संयमवान्saṃyamavān1/1संयमsaṃyama+मतुप्matup (taddhita)संयमवत्saṃyamavat-त्tभगवत्bhagavat mel dueño de sí (glosa)जितेन्द्रियःjitendriyaḥ1/1जितेन्द्रियjitendriya-अaरामःrāmaḥ m[जितानि इन्द्रियाणि येन सःjitāni indriyāṇi yena saḥ] BVel de sentidos conquistadosयोगीyogī1/1योगyoga+इनिini (taddhita)योगिन्yogin-न्nयोगिन्yogin mel yoguiइत्यर्थःityarthaḥ1/1इत्यर्थityartha-अaरामःrāmaḥ m[इति अर्थःiti arthaḥ] KDtal es el sentido

Segmento 3 — «yasyāṃ jāgrati bhūtāni»: la noche de la avidyā, en la que los seres son como quienes sueñan

यस्यांyasyāṃ ग्राह्यgrāhya-ग्राहकgrāhaka-भेदbheda-लक्षणायाम् अविद्याlakṣaṇāyām avidyā-निद्रायां प्रसुप्तान्येवnidrāyāṃ prasuptānyeva भूतानिbhūtāni जाग्रतिjāgrati इत्युच्यतेityucyate, यस्यां निशायां प्रसुप्ता इव स्वप्नदृशःyasyāṃ niśāyāṃ prasuptā iva svapnadṛśaḥ साsā निशाniśā अविद्याavidyā-रूपत्वात्rūpatvāt, परमार्थparamārtha-तत्त्वंtattvaṃ पश्यतोpaśyato मुनेःmuneḥ।। | |

«En la cual», en el sueño de la ignorancia, caracterizado por la diferencia entre lo aprehendido y el que aprehende, se dice que «los seres», aun estando profundamente dormidos, «están despiertos»; la noche en la que [los seres] son como quienes, dormidos, ven sueños, «esa» es «noche», por tener la naturaleza de la ignorancia, «para el muni» «que ve» la Realidad Suprema.

Análisis palabra por palabra
यस्याम्yasyām7/1यद्yad f«en la cual»ग्राह्यग्राहकभेदलक्षणायाम्grāhyagrāhakabhedalakṣaṇāyām7/1ग्राह्यग्राहकभेदलक्षणाgrāhyagrāhakabhedalakṣaṇā-आāसीताsītā f[ग्राह्यग्राहकयोः भेदः लक्षणं यस्याः साgrāhyagrāhakayoḥ bhedaḥ lakṣaṇaṃ yasyāḥ sā] BVcaracterizado por la diferencia entre lo aprehendido y el que aprehendeअविद्यानिद्रायाम्avidyānidrāyām7/1अविद्यानिद्राavidyānidrā-आāसीताsītā f[अविद्या एव निद्राavidyā eva nidrā] KDen el sueño de la ignoranciaप्रसुप्तानिprasuptāni1/3प्रpra+√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)क्तktaप्रसुप्तprasupta-अaफलम्phalam nprofundamente dormidosएवeva0aunभूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam n«los seres»जाग्रतिjāgratiIII/3√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«están despiertos»इतिiti0asíउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise diceयस्याम्yasyām7/1यद्yad fen la cualनिशायाम्niśāyām7/1निशाniśā-आāसीताsītā fnocheप्रसुप्ताःprasuptāḥ1/3प्रpra+√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)क्तktaप्रसुप्तprasupta-अaरामःrāmaḥ mdormidosइवiva0comoस्वप्नदृशःsvapnadṛśaḥ1/3√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)क्विप्kvipस्वप्नदृश्svapnadṛś-श्śविश्viś m[स्वप्नं पश्यन्तिsvapnaṃ paśyanti] उपपदupapada-TPquienes ven sueñosसाsā1/1तद्tad f«esa»निशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā f«[es] noche»अविद्यारूपत्वात्avidyārūpatvāt5/1अविद्यारूपavidyārūpa+त्वtva (taddhita)अविद्यारूपत्वavidyārūpatva-अaफलम्phalam n[अविद्या रूपं यस्याः साavidyā rūpaṃ yasyāḥ sā, तस्याः भावःtasyāḥ bhāvaḥ] BVpor tener la naturaleza de la ignoranciaपरमार्थतत्त्वम्paramārthatattvam2/1परमार्थतत्त्वparamārthatattva-अaफलम्phalam n[परमार्थः एव तत्त्वम्paramārthaḥ eva tattvam] KDla Realidad Supremaपश्यतःpaśyataḥ6/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛपश्यत्paśyat-त्tपचत्pacat m«que ve»मुनेःmuneḥ6/1मुनिmuni-इiहरिःhariḥ m«para el muni»

Segmento 4 — por eso las acciones solo se prescriben en el estado de ignorancia

अतः कर्माण्यविद्यावस्थायामेव चोद्यन्ते न विद्यावस्थायाम्। विद्यायां हि सत्यामुदिते सवितरि शार्वरमिव तमः प्रणाशमुपगच्छत्यविद्या।ataḥ karmāṇyavidyāvasthāyāmeva codyante na vidyāvasthāyām | vidyāyāṃ hi satyāmudite savitari śārvaramiva tamaḥ praṇāśamupagacchatyavidyā |

Por eso las acciones se prescriben únicamente en el estado de ignorancia, no en el estado de conocimiento. Pues, cuando el conocimiento está presente, la ignorancia llega a su destrucción, como la oscuridad de la noche al salir el sol.

Análisis palabra por palabra
अतःataḥ0इदम्idam+तसिल्tasil (taddhita)por esoकर्माणिkarmāṇi1/3कर्मन्karman-न्nनामnāma nlas accionesअविद्यावस्थायाम्avidyāvasthāyām7/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅअविद्यावस्थाavidyāvasthā-आāसीताsītā f[अविद्यायाः अवस्थाavidyāyāḥ avasthā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el estado de ignoranciaएवeva0únicamenteचोद्यन्तेcodyanteIII/3√चुद्cud (10 चुरादिcurādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise prescribenनna0noविद्यावस्थायाम्vidyāvasthāyām7/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅविद्यावस्थाvidyāvasthā-आāसीताsītā f[विद्यायाः अवस्थाvidyāyāḥ avasthā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el estado de conocimientoविद्यायाम्vidyāyām7/1विद्याvidyā-आāसीताsītā fel conocimientoहिhi0puesसत्याम्satyām7/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसतीsatī-ईīनदीnadī festando presente (sati saptamī)उदितेudite7/1उद्ud+√इi (2 अदादिadādi P)क्तktaउदितudita-अaरामःrāmaḥ mal salirसवितरिsavitari7/1सवितृsavitṛ-ऋṛदातृdātṛ mel solशार्वरम्śārvaram1/1शर्वरीśarvarī+अण्aṇ (taddhita)शार्वरśārvara-अaफलम्phalam nde la nocheइवiva0comoतमःtamaḥ1/1तमस्tamas-स्sमनस्manas nla oscuridadप्रणाशम्praṇāśam2/1प्रpra+√नश्naś (4 दिवादिdivādi P)घञ्ghañप्रणाशpraṇāśa-अaरामःrāmaḥ ma la destrucciónउपगच्छतिupagacchatiIII/1उपupa+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarillegaअविद्याavidyā1/1अविद्याavidyā-आāसीताsītā f[न विद्याna vidyā] नञ्nañ-TPla ignorancia

Segmento 5 — antes del conocimiento, la ignorancia tomada por válida es causa de toda acción

प्राग्विद्योत्पत्तेरविद्या प्रमाणprāgvidyotpatteravidyā pramāṇa-बुद्ध्या गृह्यमाणा क्रियाbuddhyā gṛhyamāṇā kriyā-कारकkāraka-फलphala-भेदbheda-रूपा सती सर्वrūpā satī sarva-कर्मkarma-हेतुत्वं प्रतिपद्यते। नाप्रमाणhetutvaṃ pratipadyate | nāpramāṇa-बुद्ध्या गृह्यमाणायाः कर्मbuddhyā gṛhyamāṇāyāḥ karma-हेतुत्वोपपत्तिः। प्रमाणhetutvopapattiḥ | pramāṇa-भूतेन वेदेन मम चोदितं कर्त्तव्यं कर्म इति हि कर्मणि कर्त्ता प्रवर्त्तते। न अविद्याbhūtena vedena mama coditaṃ karttavyaṃ karma iti hi karmaṇi karttā pravarttate | na avidyā-मात्रमिदं सर्वं निशेव इति।mātramidaṃ sarvaṃ niśeva iti |

Antes de que surja el conocimiento, la ignorancia, aprehendida con la convicción de que es un medio válido de conocimiento y consistente en la diferencia entre acción, factores de la acción y fruto, llega a ser causa de toda acción. No tiene sentido que sea causa de la acción [una ignorancia] aprehendida con la convicción de que no es válida. Pues el agente se pone en marcha en la acción [pensando]: «esta acción me ha sido prescrita por el Veda, que es medio válido de conocimiento, y ha de hacerse», no [pensando]: «todo esto es mera ignorancia, como la noche».

Análisis palabra por palabra
प्राक्prāk0antes deविद्योत्पत्तेःvidyotpatteḥ5/1उद्ud+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinविद्योत्पत्तिvidyotpatti-इiमतिmati f[विद्यायाः उत्पत्तिःvidyāyāḥ utpattiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque surja el conocimientoअविद्याavidyā1/1अविद्याavidyā-आāसीताsītā f[न विद्याna vidyā] नञ्nañ-TPla ignoranciaप्रमाणबुद्ध्याpramāṇabuddhyā3/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinप्रमाणबुद्धिpramāṇabuddhi-इiमतिmati f[प्रमाणम् इति बुद्धिःpramāṇam iti buddhiḥ] KDcon la convicción de que es medio válidoगृह्यमाणाgṛhyamāṇā1/1√ग्रह्grah (9 क्र्यादिkryādi U)कर्मणिkarmaṇi + शानच्śānacगृह्यमाणाgṛhyamāṇā-आāसीताsītā faprehendidaक्रियाकारकफलभेदरूपाkriyākārakaphalabhedarūpā1/1क्रियाकारकफलभेदरूपाkriyākārakaphalabhedarūpā-आāसीताsītā f[क्रियाकारकफलानां भेदः रूपं यस्याः साkriyākārakaphalānāṃ bhedaḥ rūpaṃ yasyāḥ sā] BVconsistente en la diferencia entre acción, factores y frutoसतीsatī1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसतीsatī-ईīनदीnadī fsiendoसर्वकर्महेतुत्वम्sarvakarmahetutvam2/1सर्वकर्महेतुsarvakarmahetu+त्वtva (taddhita)सर्वकर्महेतुत्वsarvakarmahetutva-अaफलम्phalam n[सर्वेषां कर्मणां हेतुःsarveṣāṃ karmaṇāṃ hetuḥ, तस्य भावःtasya bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla condición de causa de toda acciónप्रतिपद्यतेpratipadyateIII/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarillega a tenerनna0noअप्रमाणबुद्ध्याapramāṇabuddhyā3/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinअप्रमाणबुद्धिapramāṇabuddhi-इiमतिmati f[अप्रमाणम् इति बुद्धिःapramāṇam iti buddhiḥ] KDcon la convicción de que no es válidaगृह्यमाणायाःgṛhyamāṇāyāḥ6/1√ग्रह्grah (9 क्र्यादिkryādi U)कर्मणिkarmaṇi + शानच्śānacगृह्यमाणाgṛhyamāṇā-आāसीताsītā fde la aprehendidaकर्महेतुत्वोपपत्तिःkarmahetutvopapattiḥ1/1उपupa+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinकर्महेतुत्वोपपत्तिkarmahetutvopapatti-इiमतिmati f[कर्महेतुत्वस्य उपपत्तिःkarmahetutvasya upapattiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPtiene sentido que sea causa de la acciónप्रमाणभूतेनpramāṇabhūtena3/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaप्रमाणभूतpramāṇabhūta-अaरामःrāmaḥ m[प्रमाणं भूतःpramāṇaṃ bhūtaḥ] KDque es medio válido de conocimientoवेदेनvedena3/1वेदveda-अaरामःrāmaḥ mpor el Vedaममmama6/1अस्मद्asmadmeचोदितम्coditam1/1√चुद्cud (10 चुरादिcurādi U)क्तktaचोदितcodita-अaफलम्phalam nprescritaकर्त्तव्यम्karttavyam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तव्यtavyaकर्त्तव्यkarttavya-अaफलम्phalam nha de hacerseकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónइतिiti0[pensando] asíहिhi0puesकर्मणिkarmaṇi7/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nen la acciónकर्त्ताkarttā1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तृच्tṛcकर्तृkartṛ-ऋṛदातृdātṛ mel agenteप्रवर्त्ततेpravarttateIII/1प्रpra+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise pone en marchaनna0noअविद्यामात्रम्avidyāmātram1/1अविद्याavidyā+मात्रच्mātrac (taddhita)अविद्यामात्रavidyāmātra-अaफलम्phalam nmera ignoranciaइदम्idam1/1इदम्idam nestoसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā fla nocheइवiva0comoइतिiti0[pensando] así

Segmento 6 — el conocedor del Ātman: su adhikāra es solo la renuncia a toda acción (Gī. 5.17)

यस्य पुनः निशा इव अविद्याyasya punaḥ niśā iva avidyā-मात्रमिदं सर्वं भेदजातम् इति ज्ञानं तस्य आत्मज्ञस्य सर्वmātramidaṃ sarvaṃ bhedajātam iti jñānaṃ tasya ātmajñasya sarva-कर्मkarma-संन्यास एवाधिकारःsaṃnyāsa evādhikāraḥ, न प्रवृत्तौ। तथा च दर्शयिष्यतिna pravṛttau | tathā ca darśayiṣyati “तद्बुद्धयस्तदात्मानःtadbuddhayastadātmānaḥ” (गी ५gī 5.१७17) इत्यादिना ज्ञानityādinā jñāna-निष्ठायामेव तस्याधिकारम्।।niṣṭhāyāmeva tasyādhikāram | |

Pero aquel que tiene el conocimiento de que todo este conjunto de diferencias es mera ignorancia, como la noche, ese conocedor del Ātman tiene competencia (adhikāra) únicamente para la renuncia a toda acción, no para la actividad. Y así mostrará [el Señor], con «Aquellos cuyo intelecto está en eso, cuyo ser es eso» (Gī. 5.17) y lo que sigue, que su competencia está únicamente en la dedicación al conocimiento (jñāna-niṣṭhā).

Análisis palabra por palabra
यस्यyasya6/1यद्yad mde aquel queपुनःpunaḥ0peroनिशाniśā1/1निशाniśā-आāसीताsītā fla nocheइवiva0comoअविद्यामात्रम्avidyāmātram1/1अविद्याavidyā+मात्रच्mātrac (taddhita)अविद्यामात्रavidyāmātra-अaफलम्phalam nmera ignoranciaइदम्idam1/1इदम्idam nesteसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoभेदजातम्bhedajātam1/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)क्तktaभेदजातbhedajāta-अaफलम्phalam n[भेदानां जातम्bhedānāṃ jātam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPconjunto de diferenciasइतिiti0(así)ज्ञानम्jñānam1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭज्ञानjñāna-अaफलम्phalam nel conocimientoतस्यtasya6/1तद्tad mde eseआत्मज्ञस्यātmajñasya6/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)कkaआत्मज्ञātmajña-अaरामःrāmaḥ m[आत्मानं जानातिātmānaṃ jānāti] उपपदupapada-TPconocedor del Ātmanसर्वकर्मसंन्यासःsarvakarmasaṃnyāsaḥ1/1सम्sam+निni+√अस्as (4 दिवादिdivādi P)घञ्ghañसर्वकर्मसंन्यासsarvakarmasaṃnyāsa-अaरामःrāmaḥ m[सर्वेषां कर्मणां संन्यासःsarveṣāṃ karmaṇāṃ saṃnyāsaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla renuncia a toda acciónएवeva0únicamenteअधिकारःadhikāraḥ1/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañअधिकारadhikāra-अaरामःrāmaḥ mla competenciaनna0noप्रवृत्तौpravṛttau7/1प्रpra+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)क्तिन्ktinप्रवृत्तिpravṛtti-इiमतिmati fpara la actividadतथाtathā0तद्tad+थाल्thāl (taddhita)asíचca0yदर्शयिष्यतिdarśayiṣyatiIII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलृट्lṛṭकर्तरिkartarimostraráतद्बुद्धयःtadbuddhayaḥ1/3√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinतद्बुद्धिtadbuddhi-इiहरिःhariḥ m[तस्मिन् बुद्धिः येषां तेtasmin buddhiḥ yeṣāṃ te] BVaquellos cuyo intelecto está en esoतदात्मानःtadātmānaḥ1/3तदात्मन्tadātman-न्nआत्मन्ātman m[तत् आत्मा येषां तेtat ātmā yeṣāṃ te] BVcuyo ser es esoइत्यादिनाityādinā3/1इत्यादिityādi-इiवारिvāri n[इति आदिः यस्य तत्iti ādiḥ yasya tat] BVcon esto y lo que sigueज्ञाननिष्ठायाम्jñānaniṣṭhāyām7/1निni+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅज्ञाननिष्ठाjñānaniṣṭhā-आāसीताsītā f[ज्ञाने निष्ठाjñāne niṣṭhā] सप्तमीsaptamī-TPen la dedicación al conocimientoएवeva0únicamenteतस्यtasya6/1तद्tad msuअधिकारम्adhikāram2/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañअधिकारadhikāra-अaरामःrāmaḥ mcompetencia

Segmento 7 — objeción: sin un pramāṇa que impulse no cabe actividad; respuesta: el conocimiento del Ātman tiene por objeto al propio Ātman

तत्रापि प्रवर्त्तकtatrāpi pravarttaka-प्रमाणाभावे प्रवृत्त्यनुपपत्तिरिति चेत्। न। स्वात्मpramāṇābhāve pravṛttyanupapattiriti cet | na | svātma-विषयत्वादात्मviṣayatvādātma-ज्ञानस्य। न ह्यात्मनः स्वात्मनि प्रवर्त्तकjñānasya | na hyātmanaḥ svātmani pravarttaka-प्रमाणापेक्षताऽऽत्मत्वादेवpramāṇāpekṣatā''tmatvādeva, तदन्तत्वाच्च सर्वtadantatvācca sarva-प्रमाणानां प्रमाणत्वस्य।pramāṇānāṃ pramāṇatvasya |

Si se objeta que también ahí, a falta de un medio válido de conocimiento (pramāṇa) que impulse, no cabe la actividad: no es así, porque el conocimiento del Ātman tiene por objeto al propio Ātman. Pues el Ātman no necesita, respecto de sí mismo, un medio de conocimiento que lo impulse, precisamente porque es el Ātman, y porque la validez de todos los medios de conocimiento termina en él.

Análisis palabra por palabra
तत्रtatra0तद्tad+त्रल्tral (taddhita)ahíअपिapi0tambiénप्रवर्त्तकप्रमाणाभावेpravarttakapramāṇābhāve7/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañप्रवर्त्तकप्रमाणाभावpravarttakapramāṇābhāva-अaरामःrāmaḥ m[प्रवर्त्तकस्य प्रमाणस्य अभावःpravarttakasya pramāṇasya abhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPa falta de un medio válido que impulseप्रवृत्त्यनुपपत्तिःpravṛttyanupapattiḥ1/1उपupa+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinप्रवृत्त्यनुपपत्तिpravṛttyanupapatti-इiमतिmati f[प्रवृत्तेः अनुपपत्तिःpravṛtteḥ anupapattiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPno cabe la actividadइतिiti0(así)चेत्cet0si [se objeta]नna0no [es así]स्वात्मविषयत्वात्svātmaviṣayatvāt5/1स्वात्मविषयsvātmaviṣaya+त्वtva (taddhita)स्वात्मविषयत्वsvātmaviṣayatva-अaफलम्phalam n[स्वात्मा विषयः यस्य तत्svātmā viṣayaḥ yasya tat, तस्य भावःtasya bhāvaḥ] BVporque tiene por objeto al propio Ātmanआत्मज्ञानस्यātmajñānasya6/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭआत्मज्ञानātmajñāna-अaफलम्phalam n[आत्मनः ज्ञानम्ātmanaḥ jñānam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel conocimiento del Ātmanनna0noहिhi0puesआत्मनःātmanaḥ6/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mdel Ātmanस्वात्मनिsvātmani7/1स्वात्मन्svātman-न्nआत्मन्ātman m[स्वः आत्माsvaḥ ātmā] KDrespecto de sí mismoप्रवर्त्तकप्रमाणापेक्षताpravarttakapramāṇāpekṣatā1/1प्रवर्त्तकप्रमाणापेक्षाpravarttakapramāṇāpekṣā+तल्tal (taddhita)प्रवर्त्तकप्रमाणापेक्षताpravarttakapramāṇāpekṣatā-आāसीताsītā f[प्रवर्त्तकस्य प्रमाणस्य अपेक्षाpravarttakasya pramāṇasya apekṣā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla necesidad de un medio de conocimiento que impulseआत्मत्वात्ātmatvāt5/1आत्मन्ātman+त्वtva (taddhita)आत्मत्वātmatva-अaफलम्phalam nporque es el Ātmanएवeva0precisamenteतदन्तत्वात्tadantatvāt5/1तदन्तtadanta+त्वtva (taddhita)तदन्तत्वtadantatva-अaफलम्phalam n[तत् अन्तः यस्य तत्tat antaḥ yasya tat, तस्य भावःtasya bhāvaḥ] BVporque termina en élचca0yसर्वप्रमाणानाम्sarvapramāṇānām6/3प्रpra+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭसर्वप्रमाणsarvapramāṇa-अaफलम्phalam n[सर्वाणि प्रमाणानिsarvāṇi pramāṇāni] KDde todos los medios de conocimientoप्रमाणत्वस्यpramāṇatvasya6/1प्रमाणpramāṇa+त्वtva (taddhita)प्रमाणत्वpramāṇatva-अaफलम्phalam nla validez

Segmento 8 — alcanzado el Ātman cesa el trato de medio y objeto; el conocedor del Ātman no tiene adhikāra en la acción

न ह्यात्मna hyātma-स्वरूपाधिगमे सति पुनः प्रमाणsvarūpādhigame sati punaḥ pramāṇa-प्रमेयprameya-व्यवहारः सम्भवति। प्रमातृत्वं ह्यात्मनो निवर्त्तयत्यन्त्यं प्रमाणम्। निवर्त्तयदेव चाप्रमाणी भवतिvyavahāraḥ sambhavati | pramātṛtvaṃ hyātmano nivarttayatyantyaṃ pramāṇam | nivarttayadeva cāpramāṇī bhavati, स्वप्नsvapna-कालkāla-प्रमाणमिव प्रबोधे। लोके च वस्त्वधिगमे प्रवृत्तिpramāṇamiva prabodhe | loke ca vastvadhigame pravṛtti-हेतुत्वादर्शनात् प्रमाणस्य। तस्मान्नात्मविदः कर्मण्यधिकार इति सिद्धम्।। ६९ ।।hetutvādarśanāt pramāṇasya | tasmānnātmavidaḥ karmaṇyadhikāra iti siddham | | 69 | |

Pues, una vez comprendida la naturaleza propia del Ātman, ya no es posible el trato (vyavahāra) de medio de conocimiento y objeto de conocimiento. En efecto, el último medio de conocimiento elimina la condición de cognoscente del Ātman; y precisamente al eliminarla deja de ser medio de conocimiento, como el medio de conocimiento del tiempo del sueño al despertar. Y en el mundo no se ve que un medio de conocimiento sea causa de actividad una vez comprendida la cosa. Por tanto queda establecido que el conocedor del Ātman no tiene competencia (adhikāra) en la acción. ॥||69॥ ||

Análisis palabra por palabra
नna0noहिhi0puesआत्मस्वरूपाधिगमेātmasvarūpādhigame7/1अधिadhi+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apआत्मस्वरूपाधिगमātmasvarūpādhigama-अaरामःrāmaḥ m[आत्मस्वरूपस्य अधिगमःātmasvarūpasya adhigamaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcomprendida la naturaleza propia del Ātmanसतिsati7/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tपचत्pacat muna vez (sati saptamī)पुनःpunaḥ0yaप्रमाणप्रमेयव्यवहारःpramāṇaprameyavyavahāraḥ1/1विvi+अवava+√हृhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)घञ्ghañप्रमाणप्रमेयव्यवहारpramāṇaprameyavyavahāra-अaरामःrāmaḥ m[प्रमाणप्रमेययोः व्यवहारःpramāṇaprameyayoḥ vyavahāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel trato de medio y objeto de conocimientoसम्भवतिsambhavatiIII/1सम्sam+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaries posibleप्रमातृत्वम्pramātṛtvam2/1प्रमातृpramātṛ+त्वtva (taddhita)प्रमातृत्वpramātṛtva-अaफलम्phalam nla condición de cognoscenteहिhi0en efectoआत्मनःātmanaḥ6/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mdel Ātmanनिवर्त्तयतिnivarttayatiIII/1निni+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarieliminaअन्त्यम्antyam1/1अन्तanta+यत्yat (taddhita)अन्त्यantya-अaफलम्phalam nel últimoप्रमाणम्pramāṇam1/1प्रpra+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭप्रमाणpramāṇa-अaफलम्phalam nmedio de conocimientoनिवर्त्तयत्nivarttayat1/1निni+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇic + शतृśatṛनिवर्त्तयत्nivarttayat-त्tजगत्jagat nal eliminarlaएवeva0precisamenteचca0yअप्रमाणीapramāṇī0अप्रमाणapramāṇa+च्विcvi (taddhita)no medio de conocimientoभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelveस्वप्नकालप्रमाणम्svapnakālapramāṇam1/1प्रpra+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭस्वप्नकालप्रमाणsvapnakālapramāṇa-अaफलम्phalam n[स्वप्नकालस्य प्रमाणम्svapnakālasya pramāṇam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel medio de conocimiento del tiempo del sueñoइवiva0comoप्रबोधेprabodhe7/1प्रpra+√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)घञ्ghañप्रबोधprabodha-अaरामःrāmaḥ mal despertarलोकेloke7/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ men el mundoचca0yवस्त्वधिगमेvastvadhigame7/1अधिadhi+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apवस्त्वधिगमvastvadhigama-अaरामःrāmaḥ m[वस्तुनः अधिगमःvastunaḥ adhigamaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPuna vez comprendida la cosaप्रवृत्तिहेतुत्वादर्शनात्pravṛttihetutvādarśanāt5/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭप्रवृत्तिहेतुत्वादर्शनpravṛttihetutvādarśana-अaफलम्phalam n[प्रवृत्तिहेतुत्वस्य अदर्शनम्pravṛttihetutvasya adarśanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPporque no se ve que sea causa de actividadप्रमाणस्यpramāṇasya6/1प्रpra+√माmā (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭप्रमाणpramāṇa-अaफलम्phalam nde un medio de conocimientoतस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor tantoनna0noआत्मविदःātmavidaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)क्विप्kvipआत्मविद्ātmavid-द्dसुहृद्suhṛd m[आत्मानं वेत्तिātmānaṃ vetti] उपपदupapada-TPdel conocedor del Ātmanकर्मणिkarmaṇi7/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nen la acciónअधिकारःadhikāraḥ1/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañअधिकारadhikāra-अaरामःrāmaḥ mcompetenciaइतिiti0asíसिद्धम्siddham1/1√सिध्sidh (4 दिवादिdivādi P)क्तktaसिद्धsiddha-अaफलम्phalam nqueda establecido
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.