गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.70

el símil del océano: los deseos entran sin perturbar al de firme sabiduría

आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।

तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥ २.७० ॥

āpūryamāṇam acalapratiṣṭhaṃ samudram āpaḥ praviśanti yadvat |

tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāmakāmī || 2.70 ||

Así como las aguas entran en el océano, que se está llenando [constantemente] y permanece de firme asiento, así entran en aquel [varón] todos los deseos: ese alcanza la paz, no el que desea los deseos.

«Just as water flows into the ocean that is brimful and still, so too, the wise person into whom all objects enter, gains peace, (remains unchanged); whereas, the desirer of objects does not gain peace.» — Swami Dayānanda

Palabra por palabra

आपूर्यमाणम्2/1आ+√पॄ (9 क्र्यादि P)कर्मणि + शानच्आपूर्यमाण-अरामः mque se está llenandoअचलप्रतिष्ठम्2/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्अचलप्रतिष्ठ-अरामः m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सः] BVde firme asientoसमुद्रम्2/1समुद्र-अरामः men el océanoआपः1/3अप्-प्अप् flas aguasप्रविशन्तिIII/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentranयद्वत्0यद्+वति (taddhita)así comoतद्वत्0तद्+वति (taddhita)asíकामाः1/3√कम् (1 भ्वादि A)घञ्काम-अरामः mlos deseosयम्2/1यद् men aquelप्रविशन्तिIII/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentranसर्वे1/3सर्व mtodosसः1/1तद् meseशान्तिम्2/1√शम् (4 दिवादि P)क्तिन्शान्ति-इमति fla pazआप्नोतिIII/1√आप् (5 स्वादि P)लट्कर्तरिalcanzaन0noकामकामी1/1√कम् (1 भ्वादि A)णिङ् + णिनिकामकामिन्-न्योगिन् m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्य] उपपद-TPel que desea los deseos

Anvaya (el verso en orden de prosa)

आपूर्यमाणम् अचलप्रतिष्ठम् समुद्रम् यद्वत् आपः प्रविशन्ति तद्वत् यं सर्वे कामाः प्रविशन्ति सः शान्तिम् आप्नोति । कामकामी (शान्तिम्) न (आप्नोति) ॥

Así como las aguas entran en el océano, que se está llenando y permanece de firme asiento, así entran en aquel todos los deseos: ese alcanza la paz. El que desea los deseos, no [la alcanza].

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): solo el asceta sabio de firme sabiduría alcanza la liberación, no el que desea los deseos

विदुषः त्यक्तैषणस्य स्थित-प्रज्ञस्य यतेरेव मोक्षप्राप्तिः, न त्वसंन्यासिनः कामकामिन इत्येतमर्थं दृष्टान्तेन प्रतिपादयिष्यन्नाह -

La obtención de la liberación corresponde únicamente al asceta (yati) sabio, de firme sabiduría, que ha abandonado los anhelos (eṣaṇā), y no al que no ha renunciado y desea los deseos. Queriendo establecer este sentido mediante un ejemplo, [el Señor] dice:

Análisis palabra por palabra

विदुषः6/1√विद् (2 अदादि P)क्वसुविद्वस्-स्विद्वस् msabioत्यक्तैषणस्य6/1√इष् (6 तुदादि P)युच्त्यक्तैषण-अरामः m[त्यक्ताः एषणाः येन सः] BVque ha abandonado los anhelosस्थितप्रज्ञस्य6/1प्र+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)अङ्स्थितप्रज्ञ-अरामः m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सः] BVde firme sabiduríaयतेः6/1यति-इहरिः mdel ascetaएव0únicamenteमोक्षप्राप्तिः1/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)क्तिन्मोक्षप्राप्ति-इमति f[मोक्षस्य प्राप्तिः] षष्ठी-TPla obtención de la liberaciónन0noतु0en cambioअसंन्यासिनः6/1सम्+नि+√अस् (4 दिवादि P)णिनिअसंन्यासिन्-न्योगिन् m[न संन्यासी] नञ्-TPdel que no ha renunciadoकामकामिनः6/1√कम् (1 भ्वादि A)णिङ् + णिनिकामकामिन्-न्योगिन् m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्य] उपपद-TPque desea los deseosइति0(así)एतम्2/1एतद् mesteअर्थम्2/1अर्थ-अरामः msentidoदृष्टान्तेन3/1दृष्टान्त-अरामः mmediante un ejemploप्रतिपादयिष्यन्1/1प्रति+√पद् (4 दिवादि A)णिच् + लृट् + शतृप्रतिपादयिष्यत्-त्पचत् mqueriendo establecerआहIII/1√ब्रू (2 अदादि U)लट्कर्तरिdice

Segmento 2 — el ejemplo: las aguas entran en el océano sin alterarlo

आपूर्येति। आपूर्यमाणम् अद्भिः अचलप्रतिष्ठम् अचलतया प्रतिष्ठाऽवस्थितिर्यस्य तमचलप्रतिष्ठं समुद्रम् आपः सर्वतो गताः प्रविशन्ति स्वात्मस्थमविक्रियमेव सन्तं यद्वत्

[Comentando] «āpūrya…»: «así como» «las aguas», llegadas de todas partes, «entran» en «el océano» «que se está llenando» con las aguas [de los ríos] y es «de firme asiento», esto es, aquel cuyo asiento o permanencia consiste en no moverse, mientras él permanece en sí mismo, sin modificarse en absoluto,

Análisis palabra por palabra

आपूर्य0«āpūrya…»इति0(se comenta)आपूर्यमाणम्2/1आ+√पॄ (9 क्र्यादि P)कर्मणि + शानच्आपूर्यमाण-अरामः m«que se está llenando»अद्भिः3/3अप्-प्अप् fcon las aguasअचलप्रतिष्ठम्2/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्अचलप्रतिष्ठ-अरामः m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सः] BV«de firme asiento»अचलतया3/1अचल+तल् (taddhita)अचलता-आसीता fconsistente en no moverseप्रतिष्ठा1/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्प्रतिष्ठा-आसीता fasientoअवस्थितिः1/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)क्तिन्अवस्थिति-इमति fpermanencia (glosa)यस्य6/1यद् maquel cuyoतम्2/1तद् ma eseअचलप्रतिष्ठम्2/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)अङ्अचलप्रतिष्ठ-अरामः m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सः] BVde firme asientoसमुद्रम्2/1समुद्र-अरामः m«en el océano»आपः1/3अप्-प्अप् f«las aguas»सर्वतः0सर्व+तसिल् (taddhita)de todas partesगताः1/3√गम् (1 भ्वादि P)क्तगता-आसीता fllegadasप्रविशन्तिIII/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरि«entran»स्वात्मस्थम्2/1√स्था (1 भ्वादि P)कस्वात्मस्थ-अरामः m[स्वात्मनि तिष्ठति] उपपद-TPque permanece en sí mismoअविक्रियम्2/1वि+√कृ (8 तनादि U)शअविक्रिय-अरामः m[न विद्यते विक्रिया यस्य सः] नञ्-BVsin modificarseएव0en absolutoसन्तम्2/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्पचत् msiendoयद्वत्0यद्+वति (taddhita)«así como»

Segmento 3 — lo ejemplificado: los deseos entran en el sabio y se disuelven en el Ātman

तद्वत्कामाः विषय-सन्निधावपि सर्वत इच्छा-विशेषा यं पुरुषं समुद्रमिवापोऽविकुर्वन्तः प्रविशन्ति सर्वे आत्मन्येव प्रलीयन्ते न स्वात्म-वशं कुर्वन्ति

«del mismo modo», aquel hombre «en el que» «entran» «todos» «los deseos», es decir, los deseos particulares que surgen por todas partes aun en presencia de los objetos, sin alterarlo, como las aguas al océano, [porque] se disuelven en el Ātman mismo y no lo someten a su dominio,

Análisis palabra por palabra

तद्वत्0तद्+वति (taddhita)«del mismo modo»कामाः1/3√कम् (1 भ्वादि A)घञ्काम-अरामः m«los deseos»विषयसन्निधौ7/1सम्+नि+√धा (3 जुहोत्यादि U)किविषयसन्निधि-इहरिः m[विषयाणां सन्निधिः] षष्ठी-TPen presencia de los objetosअपि0aunसर्वतः0सर्व+तसिल् (taddhita)por todas partesइच्छाविशेषाः1/3वि+√शिष् (7 रुधादि P)घञ्इच्छाविशेष-अरामः m[इच्छायाः विशेषाः] षष्ठी-TPlos deseos particulares (glosa)यम्2/1यद् m«en el que»पुरुषम्2/1पुरुष-अरामः mhombreसमुद्रम्2/1समुद्र-अरामः mal océanoइव0comoआपः1/3अप्-प्अप् flas aguasअविकुर्वन्तः1/3वि+√कृ (8 तनादि U)शतृअविकुर्वत्-त्पचत् m[न विकुर्वन्] नञ्-TPsin alterarloप्रविशन्तिIII/3प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरि«entran»सर्वे1/3सर्व m«todos»आत्मनि7/1आत्मन्-न्आत्मन् men el Ātmanएव0mismoप्रलीयन्तेIII/3प्र+√ली (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse disuelvenन0noस्वात्मवशम्2/1स्वात्मवश-अरामः m[स्वात्मनः वशः] षष्ठी-TPbajo su dominioकुर्वन्तिIII/3√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिlo ponen

Segmento 4 — ese alcanza la paz, no el que desea los deseos

स शान्तिं मोक्षं आप्नोति न इतरः कामकामी काम्यन्त इति कामा विषयास्तान् कामयितुं शीलं यस्य स कामकामी नैव प्राप्नोतीत्यर्थः।। ७० ।।

«ese» «alcanza» «la paz», la liberación; «no» el otro, «el que desea los deseos»: «deseos» (kāma) son los objetos, porque se desean; aquel cuya inclinación es desearlos es el kāmakāmī. El sentido es que ese no la alcanza en absoluto. ॥70॥

Análisis palabra por palabra

सः1/1तद् m«ese»शान्तिम्2/1√शम् (4 दिवादि P)क्तिन्शान्ति-इमति f«la paz»मोक्षम्2/1√मोक्ष् (10 चुरादि U)घञ्मोक्ष-अरामः mla liberación (glosa)आप्नोतिIII/1√आप् (5 स्वादि P)लट्कर्तरि«alcanza»न0«no»इतरः1/1इतर mel otroकामकामी1/1√कम् (1 भ्वादि A)णिङ् + णिनिकामकामिन्-न्योगिन् m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्य] उपपद-TP«el que desea los deseos»काम्यन्तेIII/3√कम् (1 भ्वादि A)णिङ्लट्कर्मणिse deseanइति0por esoकामाः1/3√कम् (1 भ्वादि A)घञ्काम-अरामः mdeseosविषयाः1/3विषय-अरामः mlos objetosतान्2/3तद् mlosकामयितुम्0√कम् (1 भ्वादि A)णिङ् + तुमुन्desearशीलम्1/1शील-अफलम् nla inclinaciónयस्य6/1यद् maquel cuyaसः1/1तद् meseकामकामी1/1√कम् (1 भ्वादि A)णिङ् + णिनिकामकामिन्-न्योगिन् m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्य] उपपद-TPes el kāmakāmīन0noएव0en absolutoप्राप्नोतिIII/1प्र+√आप् (5 स्वादि P)लट्कर्तरिla alcanzaइत्यर्थः1/1इत्यर्थ-अरामः m[इति अर्थः] KDtal es el sentido

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →