Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 2.70

el símil del océano: los deseos entran sin perturbar al de firme sabiduría

Sánscrito en

आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।

तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥ २.७० ॥

āpūryamāṇam acalapratiṣṭhaṃ samudram āpaḥ praviśanti yadvat |

tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāmakāmī || 2.70 ||

Así como las aguas entran en el océano, que se está llenando [constantemente] y permanece de firme asiento, así entran en aquel [varón] todos los deseos: ese alcanza la paz, no el que desea los deseos.

«Just as water flows into the ocean that is brimful and still, so too, the wise person into whom all objects enter, gains peace, (remains unchanged); whereas, the desirer of objects does not gain peace.» — Swami Dayānanda

Palabra por palabra

आपूर्यमाणम्āpūryamāṇam2/1आā+√पॄpṝ (9 क्र्यादिkryādi P)कर्मणिkarmaṇi + शानच्śānacआपूर्यमाणāpūryamāṇa-अaरामःrāmaḥ mque se está llenandoअचलप्रतिष्ठम्acalapratiṣṭham2/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅअचलप्रतिष्ठacalapratiṣṭha-अaरामःrāmaḥ m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सःacalā pratiṣṭhā yasya saḥ] BVde firme asientoसमुद्रम्samudram2/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ men el océanoआपःāpaḥ1/3अप्ap-प्pअप्ap flas aguasप्रविशन्तिpraviśantiIII/3प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientranयद्वत्yadvat0यद्yad+वतिvati (taddhita)así comoतद्वत्tadvat0तद्tad+वतिvati (taddhita)asíकामाःkāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañकामkāma-अaरामःrāmaḥ mlos deseosयम्yam2/1यद्yad men aquelप्रविशन्तिpraviśantiIII/3प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientranसर्वेsarve1/3सर्वsarva mtodosसःsaḥ1/1तद्tad meseशान्तिम्śāntim2/1√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तिन्ktinशान्तिśānti-इiमतिmati fla pazआप्नोतिāpnotiIII/1√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaनna0noकामकामीkāmakāmī1/1√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + णिनिṇiniकामकामिन्kāmakāmin-न्nयोगिन्yogin m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्यkāmān kāmayituṃ śīlam asya] उपपदupapada-TPel que desea los deseos

Anvaya (el verso en orden de prosa)

आपूर्यमाणम् अचलप्रतिष्ठम् समुद्रम् यद्वत् आपः प्रविशन्ति तद्वत् यं सर्वे कामाः प्रविशन्ति सः शान्तिम् आप्नोति । कामकामीāpūryamāṇam acalapratiṣṭham samudram yadvat āpaḥ praviśanti tadvat yaṃ sarve kāmāḥ praviśanti saḥ śāntim āpnoti | kāmakāmī (शान्तिम्śāntim) नna (आप्नोतिāpnoti) ॥||

Así como las aguas entran en el océano, que se está llenando y permanece de firme asiento, así entran en aquel todos los deseos: ese alcanza la paz. El que desea los deseos, no [la alcanza].

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): solo el asceta sabio de firme sabiduría alcanza la liberación, no el que desea los deseos

विदुषः त्यक्तैषणस्य स्थितviduṣaḥ tyaktaiṣaṇasya sthita-प्रज्ञस्य यतेरेव मोक्षप्राप्तिःprajñasya yatereva mokṣaprāptiḥ, न त्वसंन्यासिनः कामकामिन इत्येतमर्थं दृष्टान्तेन प्रतिपादयिष्यन्नाहna tvasaṃnyāsinaḥ kāmakāmina ityetamarthaṃ dṛṣṭāntena pratipādayiṣyannāha -

La obtención de la liberación corresponde únicamente al asceta (yati) sabio, de firme sabiduría, que ha abandonado los anhelos (eṣaṇā), y no al que no ha renunciado y desea los deseos. Queriendo establecer este sentido mediante un ejemplo, [el Señor] dice:

Análisis palabra por palabra
विदुषःviduṣaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)क्वसुkvasuविद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas msabioत्यक्तैषणस्यtyaktaiṣaṇasya6/1√इष्iṣ (6 तुदादिtudādi P)युच्yucत्यक्तैषणtyaktaiṣaṇa-अaरामःrāmaḥ m[त्यक्ताः एषणाः येन सःtyaktāḥ eṣaṇāḥ yena saḥ] BVque ha abandonado los anhelosस्थितप्रज्ञस्यsthitaprajñasya6/1प्रpra+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)अङ्aṅस्थितप्रज्ञsthitaprajña-अaरामःrāmaḥ m[स्थिता प्रज्ञा यस्य सःsthitā prajñā yasya saḥ] BVde firme sabiduríaयतेःyateḥ6/1यतिyati-इiहरिःhariḥ mdel ascetaएवeva0únicamenteमोक्षप्राप्तिःmokṣaprāptiḥ1/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तिन्ktinमोक्षप्राप्तिmokṣaprāpti-इiमतिmati f[मोक्षस्य प्राप्तिःmokṣasya prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla obtención de la liberaciónनna0noतुtu0en cambioअसंन्यासिनःasaṃnyāsinaḥ6/1सम्sam+निni+√अस्as (4 दिवादिdivādi P)णिनिṇiniअसंन्यासिन्asaṃnyāsin-न्nयोगिन्yogin m[न संन्यासीna saṃnyāsī] नञ्nañ-TPdel que no ha renunciadoकामकामिनःkāmakāminaḥ6/1√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + णिनिṇiniकामकामिन्kāmakāmin-न्nयोगिन्yogin m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्यkāmān kāmayituṃ śīlam asya] उपपदupapada-TPque desea los deseosइतिiti0(así)एतम्etam2/1एतद्etad mesteअर्थम्artham2/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ msentidoदृष्टान्तेनdṛṣṭāntena3/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ mmediante un ejemploप्रतिपादयिष्यन्pratipādayiṣyan1/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇic + लृट्lṛṭ + शतृśatṛप्रतिपादयिष्यत्pratipādayiṣyat-त्tपचत्pacat mqueriendo establecerआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭकर्तरिkartaridice

Segmento 2 — el ejemplo: las aguas entran en el océano sin alterarlo

आपूर्येति।āpūryeti | आपूर्यमाणम्āpūryamāṇam अद्भिःadbhiḥ अचलप्रतिष्ठम्acalapratiṣṭham अचलतया प्रतिष्ठाऽवस्थितिर्यस्य तमचलप्रतिष्ठंacalatayā pratiṣṭhā'vasthitiryasya tamacalapratiṣṭhaṃ समुद्रम्samudram आपःāpaḥ सर्वतो गताःsarvato gatāḥ प्रविशन्तिpraviśanti स्वात्मस्थमविक्रियमेव सन्तंsvātmasthamavikriyameva santaṃ यद्वत्yadvat

[Comentando] «āpūrya…»: «así como» «las aguas», llegadas de todas partes, «entran» en «el océano» «que se está llenando» con las aguas [de los ríos] y es «de firme asiento», esto es, aquel cuyo asiento o permanencia consiste en no moverse, mientras él permanece en sí mismo, sin modificarse en absoluto,

Análisis palabra por palabra
आपूर्यāpūrya0«āpūrya…»इतिiti0(se comenta)आपूर्यमाणम्āpūryamāṇam2/1आā+√पॄpṝ (9 क्र्यादिkryādi P)कर्मणिkarmaṇi + शानच्śānacआपूर्यमाणāpūryamāṇa-अaरामःrāmaḥ m«que se está llenando»अद्भिःadbhiḥ3/3अप्ap-प्pअप्ap fcon las aguasअचलप्रतिष्ठम्acalapratiṣṭham2/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅअचलप्रतिष्ठacalapratiṣṭha-अaरामःrāmaḥ m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सःacalā pratiṣṭhā yasya saḥ] BV«de firme asiento»अचलतयाacalatayā3/1अचलacala+तल्tal (taddhita)अचलताacalatā-आāसीताsītā fconsistente en no moverseप्रतिष्ठाpratiṣṭhā1/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅप्रतिष्ठाpratiṣṭhā-आāसीताsītā fasientoअवस्थितिःavasthitiḥ1/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinअवस्थितिavasthiti-इiमतिmati fpermanencia (glosa)यस्यyasya6/1यद्yad maquel cuyoतम्tam2/1तद्tad ma eseअचलप्रतिष्ठम्acalapratiṣṭham2/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅअचलप्रतिष्ठacalapratiṣṭha-अaरामःrāmaḥ m[अचला प्रतिष्ठा यस्य सःacalā pratiṣṭhā yasya saḥ] BVde firme asientoसमुद्रम्samudram2/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ m«en el océano»आपःāpaḥ1/3अप्ap-प्pअप्ap f«las aguas»सर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)de todas partesगताःgatāḥ1/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगताgatā-आāसीताsītā fllegadasप्रविशन्तिpraviśantiIII/3प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«entran»स्वात्मस्थम्svātmastham2/1√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaस्वात्मस्थsvātmastha-अaरामःrāmaḥ m[स्वात्मनि तिष्ठतिsvātmani tiṣṭhati] उपपदupapada-TPque permanece en sí mismoअविक्रियम्avikriyam2/1विvi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)शśaअविक्रियavikriya-अaरामःrāmaḥ m[न विद्यते विक्रिया यस्य सःna vidyate vikriyā yasya saḥ] नञ्nañ-BVsin modificarseएवeva0en absolutoसन्तम्santam2/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tपचत्pacat msiendoयद्वत्yadvat0यद्yad+वतिvati (taddhita)«así como»

Segmento 3 — lo ejemplificado: los deseos entran en el sabio y se disuelven en el Ātman

तद्वत्कामाःtadvatkāmāḥ विषयviṣaya-सन्निधावपि सर्वत इच्छाsannidhāvapi sarvata icchā-विशेषाviśeṣā यंyaṃ पुरुषं समुद्रमिवापोऽविकुर्वन्तःpuruṣaṃ samudramivāpo'vikurvantaḥ प्रविशन्तिpraviśanti सर्वेsarve आत्मन्येव प्रलीयन्ते न स्वात्मātmanyeva pralīyante na svātma-वशं कुर्वन्तिvaśaṃ kurvanti

«del mismo modo», aquel hombre «en el que» «entran» «todos» «los deseos», es decir, los deseos particulares que surgen por todas partes aun en presencia de los objetos, sin alterarlo, como las aguas al océano, [porque] se disuelven en el Ātman mismo y no lo someten a su dominio,

Análisis palabra por palabra
तद्वत्tadvat0तद्tad+वतिvati (taddhita)«del mismo modo»कामाःkāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañकामkāma-अaरामःrāmaḥ m«los deseos»विषयसन्निधौviṣayasannidhau7/1सम्sam+निni+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)किkiविषयसन्निधिviṣayasannidhi-इiहरिःhariḥ m[विषयाणां सन्निधिःviṣayāṇāṃ sannidhiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen presencia de los objetosअपिapi0aunसर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)por todas partesइच्छाविशेषाःicchāviśeṣāḥ1/3विvi+√शिष्śiṣ (7 रुधादिrudhādi P)घञ्ghañइच्छाविशेषicchāviśeṣa-अaरामःrāmaḥ m[इच्छायाः विशेषाःicchāyāḥ viśeṣāḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPlos deseos particulares (glosa)यम्yam2/1यद्yad m«en el que»पुरुषम्puruṣam2/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mhombreसमुद्रम्samudram2/1समुद्रsamudra-अaरामःrāmaḥ mal océanoइवiva0comoआपःāpaḥ1/3अप्ap-प्pअप्ap flas aguasअविकुर्वन्तःavikurvantaḥ1/3विvi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)शतृśatṛअविकुर्वत्avikurvat-त्tपचत्pacat m[न विकुर्वन्na vikurvan] नञ्nañ-TPsin alterarloप्रविशन्तिpraviśantiIII/3प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«entran»सर्वेsarve1/3सर्वsarva m«todos»आत्मनिātmani7/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman men el Ātmanएवeva0mismoप्रलीयन्तेpralīyanteIII/3प्रpra+√लीlī (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarise disuelvenनna0noस्वात्मवशम्svātmavaśam2/1स्वात्मवशsvātmavaśa-अaरामःrāmaḥ m[स्वात्मनः वशःsvātmanaḥ vaśaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPbajo su dominioकुर्वन्तिkurvantiIII/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लट्laṭकर्तरिkartarilo ponen

Segmento 4 — ese alcanza la paz, no el que desea los deseos

सsa शान्तिंśāntiṃ मोक्षंmokṣaṃ आप्नोतिāpnoti नna इतरःitaraḥ कामकामीkāmakāmī काम्यन्त इति कामा विषयास्तान् कामयितुं शीलं यस्य स कामकामी नैव प्राप्नोतीत्यर्थः।। ७० ।।kāmyanta iti kāmā viṣayāstān kāmayituṃ śīlaṃ yasya sa kāmakāmī naiva prāpnotītyarthaḥ | | 70 | |

«ese» «alcanza» «la paz», la liberación; «no» el otro, «el que desea los deseos»: «deseos» (kāma) son los objetos, porque se desean; aquel cuya inclinación es desearlos es el kāmakāmī. El sentido es que ese no la alcanza en absoluto. ॥||70॥ ||

Análisis palabra por palabra
सःsaḥ1/1तद्tad m«ese»शान्तिम्śāntim2/1√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तिन्ktinशान्तिśānti-इiमतिmati f«la paz»मोक्षम्mokṣam2/1√मोक्ष्mokṣ (10 चुरादिcurādi U)घञ्ghañमोक्षmokṣa-अaरामःrāmaḥ mla liberación (glosa)आप्नोतिāpnotiIII/1√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«alcanza»नna0«no»इतरःitaraḥ1/1इतरitara mel otroकामकामीkāmakāmī1/1√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + णिनिṇiniकामकामिन्kāmakāmin-न्nयोगिन्yogin m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्यkāmān kāmayituṃ śīlam asya] उपपदupapada-TP«el que desea los deseos»काम्यन्तेkāmyanteIII/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅलट्laṭकर्मणिkarmaṇise deseanइतिiti0por esoकामाःkāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañकामkāma-अaरामःrāmaḥ mdeseosविषयाःviṣayāḥ1/3विषयviṣaya-अaरामःrāmaḥ mlos objetosतान्tān2/3तद्tad mlosकामयितुम्kāmayitum0√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + तुमुन्tumundesearशीलम्śīlam1/1शीलśīla-अaफलम्phalam nla inclinaciónयस्यyasya6/1यद्yad maquel cuyaसःsaḥ1/1तद्tad meseकामकामीkāmakāmī1/1√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + णिनिṇiniकामकामिन्kāmakāmin-न्nयोगिन्yogin m[कामान् कामयितुं शीलम् अस्यkāmān kāmayituṃ śīlam asya] उपपदupapada-TPes el kāmakāmīनna0noएवeva0en absolutoप्राप्नोतिprāpnotiIII/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarila alcanzaइत्यर्थःityarthaḥ1/1इत्यर्थityartha-अaरामःrāmaḥ m[इति अर्थःiti arthaḥ] KDtal es el sentido
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.