Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 3.14

Sánscrito en

अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्याद् अन्नसम्भवः ।

यज्ञाद् भवति पर्जन्यः यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ३.१४ ॥

annād bhavanti bhūtāni parjanyād annasambhavaḥ |

yajñād bhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 3.14 ||

Del alimento nacen los seres; del agua de lluvia [viene] el nacer del alimento; de la lluvia [nace] del yajña, y el yajña nace de la acción.

«Living beings are born of food; food is born of rain; rain is born of yajña (puṇya); and yajña (puṇya) is born of action. — Swami Dayānanda, vía Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā»

Palabra por palabra

अन्नात्annāt5/1√अद्ad (2 अदादिadādi P)क्तktaअन्नanna-अaफलम्phalam nअपादानेapādānedel alimentoभवन्तिbhavantiIII/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarinacenभूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seresपर्जन्यात्parjanyāt5/1पर्जन्यparjanya-अaरामःrāmaḥ mअपादानेapādānede la lluviaअन्नसम्भवःannasambhavaḥ1/1सम्sam+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apसम्भवsambhava-अaरामःrāmaḥ m[अन्नस्य सम्भवःannasya sambhavaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel nacer del alimentoयज्ञात्yajñāt5/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mअपादानेapādānedel yajñaभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarinaceपर्जन्यःparjanyaḥ1/1पर्जन्यparjanya-अaरामःrāmaḥ mla lluviaयज्ञःyajñaḥ1/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)नङ्naṅयज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mel yajñaकर्मसमुद्भवःkarmasamudbhavaḥ1/1सम्sam+उद्ud+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apसमुद्भवsamudbhava-अaadj. m[कर्म समुद्भवः यस्य सःkarma samudbhavaḥ yasya saḥ] BVnacido de la acción

Anvaya (el verso en orden de prosa)

भूतानि अन्नाद् भवन्ति। पर्जन्याद् अन्नसम्भवः। पर्जन्यः यज्ञाद् भवति। यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥bhūtāni annād bhavanti | parjanyād annasambhavaḥ | parjanyaḥ yajñād bhavati | yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||

Los seres nacen del alimento. Del agua de lluvia viene el nacer del alimento. La lluvia nace del yajña. El yajña nace de la acción.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Avataraṇikā

इतश्च अधिकृतेन कर्म कर्त्तव्यम्। जगच्चक्रप्रवृत्तिहेतुः हि कर्म। कथमिति उच्यतेitaśca adhikṛtena karma karttavyam | jagaccakrapravṛttihetuḥ hi karma | kathamiti ucyate -

Y por esta otra razón debe el que está llamado a obrar hacer la acción: porque la acción es la causa de que gire la rueda del mundo. Y ¿cómo? Se dice:

Análisis palabra por palabra
इतःitaḥ0por estoचca0tambiénअधिकृतेनadhikṛtena3/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaअधिकृतadhikṛta-अaरामःrāmaḥ mकर्त्राkartrāpor el que está llamado a obrarकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónकर्त्तव्यम्karttavyam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तव्यत्tavyatकर्त्तव्यkarttavya-अaफलम्phalam ndebe ser hechaजगच्चक्रप्रवृत्तिहेतुःjagaccakrapravṛttihetuḥ1/1हेतुhetu-उuभानुःbhānuḥ m[जगतः चक्रम्jagataḥ cakram] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्य प्रवृत्तिःtasya pravṛttiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्याः हेतुःtasyāḥ hetuḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla causa del giro de la rueda del mundoहिhi0puesकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónकथम्katham0¿cómo?इतिiti0[cierre]उच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise dice

Bhāṣya 1 — del alimento nacen los seres

अन्नादिति।annāditi | अन्नाद्annād भुक्ताद् लोहितbhuktād lohita-रेतःretaḥ-परिणतात् प्रत्यक्षंpariṇatāt pratyakṣaṃ भवन्तिbhavanti जायन्तेjāyante भूतानिbhūtāni। |

«Annāt…», etc. Annāt, del alimento —del que se ha comido y se ha transformado en sangre y en semen—, bhavanti, nacen, vienen a ser, y ello de modo directamente perceptible, bhūtāni, los seres.

Análisis palabra por palabra
अन्नात्annāt5/1अन्नanna-अaफलम्phalam n«annāt» [cita del verso]इतिiti0[fórmula de apertura]अन्नात्annāt5/1√अद्ad (2 अदादिadādi P)क्तktaअन्नanna-अaफलम्phalam nअपादानेapādānedel alimento [pratīka]भुक्तात्bhuktāt5/1√भुज्bhuj (7 रुधादिrudhādi U)क्तktaभुक्तbhukta-अaफलम्phalam ndel que se ha comido [glosa]लोहितlohita-रेतःretaḥ-परिणतात्pariṇatāt5/1परिpari+√नम्nam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaपरिणतpariṇata-अaफलम्phalam n[लोहितं च रेतश्चlohitaṃ ca retaśca] DV + [तयोः परिणतम्tayoḥ pariṇatam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPtransformado en sangre y semenप्रत्यक्षम्pratyakṣam0de modo directamente perceptibleभवन्तिbhavantiIII/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarinacen [pratīka]जायन्तेjāyanteIII/3√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarivienen a ser [glosa]भूतानिbhūtāni1/3भूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seres [pratīka]

Bhāṣya 2 — la lluvia y la ofrenda que llega al sol

पर्जन्याद्parjanyād वृष्टेःvṛṣṭeḥ, अन्नस्य सम्भवःannasya sambhavaḥ अन्नसम्भवःannasambhavaḥ। | यज्ञाद् भवति पर्जन्यःyajñād bhavati parjanyaḥ। अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यग् आदित्यमुपतिष्ठते। आदित्याज्जायते वृष्टिः वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः | agnau prāstāhutiḥ samyag ādityamupatiṣṭhate | ādityājjāyate vṛṣṭiḥ vṛṣṭerannaṃ tataḥ prajāḥ (मनु ३manu 3.७६76) इति स्मृतेः।iti smṛteḥ |

Parjanyāt, de la lluvia; el nacer del alimento es annasambhavaḥ. Yajñād bhavati parjanyaḥ, la lluvia nace del yajña, pues así lo dice la smṛti: «La oblación arrojada al fuego llega debidamente hasta el sol; del sol nace la lluvia, de la lluvia el alimento, y de ahí las criaturas» (Manu 3.76).

Análisis palabra por palabra
पर्जन्यात्parjanyāt5/1पर्जन्यparjanya-अaरामःrāmaḥ mअपादानेapādānede la lluvia [pratīka]वृष्टेःvṛṣṭeḥ5/1√वृष्vṛṣ (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinवृष्टिvṛṣṭi-इiमतिःmatiḥ fde la lluvia [glosa]अन्नस्यannasya6/1अन्नanna-अaफलम्phalam ndel alimentoसम्भवःsambhavaḥ1/1सम्sam+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apसम्भवsambhava-अaरामःrāmaḥ mel nacerअन्नसम्भवःannasambhavaḥ1/1सम्भवsambhava-अaरामःrāmaḥ m[अन्नस्य सम्भवःannasya sambhavaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPannasambhava [pratīka]यज्ञात्yajñāt5/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mअपादानेapādānedel yajña [pratīka]भवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarinace [pratīka]पर्जन्यःparjanyaḥ1/1पर्जन्यparjanya-अaरामःrāmaḥ mla lluvia [pratīka]अग्नौagnau7/1अग्निagni-इiहरिःhariḥ men el fuegoप्रास्ताprāstā1/1प्रpra+√अस्as (4 दिवादिdivādi P)क्तktaप्रास्तprāsta-अaadj. farrojadaआहुतिःāhutiḥ1/1आā+√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तिन्ktinआहुतिāhuti-इiमतिःmatiḥ fla oblaciónसम्यक्samyak0debidamenteआदित्यम्ādityam2/1आदित्यāditya-अaरामःrāmaḥ mal solउपतिष्ठतेupatiṣṭhateIII/1उपupa+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi U)लट्laṭकर्तरिkartarillega, se acercaआदित्यात्ādityāt5/1आदित्यāditya-अaरामःrāmaḥ mअपादानेapādānedel solजायतेjāyateIII/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinaceवृष्टिःvṛṣṭiḥ1/1वृष्टिvṛṣṭi-इiमतिःmatiḥ fla lluviaवृष्टेःvṛṣṭeḥ5/1वृष्टिvṛṣṭi-इiमतिःmatiḥ fअपादानेapādānede la lluviaअन्नम्annam1/1अन्नanna-अaफलम्phalam nel alimentoततःtataḥ0de ahíप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāरमाramā flas criaturasइतिiti0[cierre de cita]स्मृतेःsmṛteḥ5/1√स्मृsmṛ (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinस्मृतिsmṛti-इiमतिःmatiḥ fpor la smṛti

Bhāṣya 3 — el yajña es apūrva y nace de la acción

यज्ञःyajñaḥ अपूर्वंapūrvaṃ, स च यज्ञःsa ca yajñaḥ कर्मसमुद्भवःkarmasamudbhavaḥ ऋत्विग्यजमानयोश्च व्यापारः कर्म ततः समुद्भवो यस्य यज्ञस्यापूर्वस्य स यज्ञः कर्मṛtvigyajamānayośca vyāpāraḥ karma tataḥ samudbhavo yasya yajñasyāpūrvasya sa yajñaḥ karma-समुद्भवः॥ १४ ॥samudbhavaḥ || 14 ||

Yajñaḥ, el yajña, es lo apūrva [el fruto invisible que la acción deja tras de sí]; y ese yajña es karmasamudbhavaḥ: la acción es la actividad conjunta del oficiante y del sacrificante; aquel yajña —ese apūrva— cuyo origen está en ella, ese yajña es «nacido de la acción».

Análisis palabra por palabra
यज्ञःyajñaḥ1/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mel yajña [pratīka]अपूर्वम्apūrvam1/1अपूर्वapūrva-अaफलम्phalam n[न पूर्वम्na pūrvam] नञ्nañ-TPlo apūrva [glosa]सःsaḥ1/1तद्tad meseचca0yयज्ञःyajñaḥ1/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ myajñaकर्मसमुद्भवःkarmasamudbhavaḥ1/1समुद्भवsamudbhava-अaadj. m[कर्म समुद्भवः यस्य सःkarma samudbhavaḥ yasya saḥ] BVnacido de la acción [pratīka]ऋत्विग्यजमानयोःṛtvigyajamānayoḥ6/2यजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ mशानच्śānac[ऋत्विक् च यजमानश्चṛtvik ca yajamānaśca] DVdel oficiante y del sacrificanteचca0yव्यापारःvyāpāraḥ1/1विvi+आā+√पृpṛ (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)घञ्ghañव्यापारvyāpāra-अaरामःrāmaḥ mla actividadकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma n[es] la acciónततःtataḥ0de ellaसमुद्भवःsamudbhavaḥ1/1सम्sam+उद्ud+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apसमुद्भवsamudbhava-अaरामःrāmaḥ mel origenयस्यyasya6/1यद्yad mde aquelयज्ञस्यyajñasya6/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ myajñaअपूर्वस्यapūrvasya6/1अपूर्वapūrva-अaफलम्phalam n[न पूर्वम्na pūrvam] नञ्nañ-TP[que es] el apūrvaसःsaḥ1/1तद्tad meseयज्ञःyajñaḥ1/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ myajñaकर्मkarma-समुद्भवःsamudbhavaḥ1/1समुद्भवsamudbhava-अaadj. m[कर्म समुद्भवः यस्य सःkarma samudbhavaḥ yasya saḥ] BVnacido de la acción
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.