Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 3.36

Sánscrito en

अर्जुन उवाच

अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।

अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ३.३६ ॥

arjuna uvāca |

atha kena prayukto 'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |

anicchann api vārṣṇeya balād iva niyojitaḥ || 3.36 ||

Arjuna dijo: Entonces, ¿empujado por quién comete el hombre el mal, aun sin quererlo, oh Vārṣṇeya, como forzado por algún poder?

«Impelled by what does a person commit sin, as though pushed by some force even though not desiring to, Oh! Vārṣṇeya? — Swami Dayānanda, vía Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā»

Palabra por palabra

अर्जुनःarjunaḥ1/1अर्जुनarjuna-अaरामःrāmaḥ mArjunaउवाचuvācaIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लिट्liṭकर्तरिkartaridijoअथatha0entoncesकेनkena3/1किम्kim mकरणेkaraṇe¿por quién?प्रयुक्तःprayuktaḥ1/1प्रpra+√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)क्तktaप्रयुक्तprayukta-अaरामःrāmaḥ mempujadoअयम्ayam1/1इदम्idam mesteपापम्pāpam2/1पापpāpa-अaफलम्phalam nel malचरतिcaratiIII/1√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaricometeपूरुषःpūruṣaḥ1/1पूरुषpūruṣa-अaरामःrāmaḥ mel hombreअनिच्छन्anicchan1/1√इष्iṣ (6 तुदादिtudādi P)शतृśatṛइच्छत्icchat-त्tपचत्pacat m[न इच्छन्na icchan] नञ्nañ-TPsin quererloअपिapi0aunवार्ष्णेयvārṣṇeyaS/1वार्ष्णेयvārṣṇeya-अaरामःrāmaḥ mढक्ḍhak (taddhita)oh Vārṣṇeyaबलात्balāt5/1बलbala-अaफलम्phalam nहेतौhetaupor la fuerzaइवiva0como siनियोजितःniyojitaḥ1/1निni+√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)णिच्ṇicक्तktaनियोजितniyojita-अaरामःrāmaḥ mforzado, puesto a ello

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथatha, वार्ष्णेयvārṣṇeya, अनिच्छन् अपि अयं पूरुषः केन प्रयुक्तःanicchan api ayaṃ pūruṣaḥ kena prayuktaḥ (सन्san) बलाद् नियोजितः इव पापं चरति ॥balād niyojitaḥ iva pāpaṃ carati ||

Entonces, oh Vārṣṇeya, este hombre, aun sin quererlo, ¿empujado por quién comete el mal, como si estuviera forzado por algún poder?

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Avataraṇikā — por qué pregunta Arjuna

यद्यप्यनर्थyadyapyanartha-मूलं ध्यायतो विषयान् पुंसःmūlaṃ dhyāyato viṣayān puṃsaḥ (गी २gī 2.६२62), रागद्वेषौ ह्यस्य परिपन्थिनौrāgadveṣau hyasya paripanthinau (गी ३gī 3.३४34), इति च उक्तं विक्षिप्तम् अनवधारितं च तदुक्तम्। तत्संक्षिप्तं निश्चितं च इदमेव इति ज्ञातुमिच्छन् अर्जुन उवाचiti ca uktaṃ vikṣiptam anavadhāritaṃ ca taduktam | tatsaṃkṣiptaṃ niścitaṃ ca idameva iti jñātumicchan arjuna uvāca - ज्ञाते हि तस्मिन् तदुच्छेदाय यत्नं कुर्यामितिjñāte hi tasmin taducchedāya yatnaṃ kuryāmiti -

Aunque ya se ha dicho cuál es la raíz del mal —«del hombre que piensa en los objetos…» (Gītā 2.62) y «pues ellos dos son sus enemigos» (Gītā 3.34)—, eso se dijo de forma dispersa y sin fijarlo del todo. Queriendo saber, en forma breve y precisa, que «es esto y no otra cosa», Arjuna habló: pues, una vez conocido eso, podría poner empeño en extirparlo.

Análisis palabra por palabra
यद्यपिyadyapi0aunqueअनर्थanartha-मूलम्mūlam1/1मूलmūla-अaफलम्phalam n[न अर्थःna arthaḥ] नञ्nañ-TP + [तस्य मूलम्tasya mūlam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla raíz del malध्यायतःdhyāyataḥ6/1√ध्यैdhyai (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛध्यायत्dhyāyat-त्tपचत्pacat mdel que piensaविषयान्viṣayān2/3विषयviṣaya-अaरामःrāmaḥ men los objetosपुंसःpuṃsaḥ6/1पुंस्puṃs-स्sनामnāma mdel hombreरागद्वेषौrāgadveṣau1/2द्वेषdveṣa-अaरामःrāmaḥ m[रागश्च द्वेषश्चrāgaśca dveṣaśca] DVapego y rechazoहिhi0puesअस्यasya6/1इदम्idam mde ésteपरिपन्थिनौparipanthinau1/2परिपन्थिन्paripanthin-न्nadj. menemigosइति चiti ca0y asíउक्तम्uktam1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaउक्तukta-अaफलम्phalam nse ha dichoविक्षिप्तम्vikṣiptam1/1विvi+√क्षिप्kṣip (6 तुदादिtudādi U)क्तktaविक्षिप्तvikṣipta-अaफलम्phalam ndispersoअनवधारितम्anavadhāritam1/1अवava+√धृdhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)णिच्ṇicक्तktaअवधारितavadhārita-अaफलम्phalam n[न अवधारितम्na avadhāritam] नञ्nañ-TPno fijado del todoचca0yतत् उक्तम्tat uktam1/1उक्तukta-अaफलम्phalam neso dichoतत्संक्षिप्तम्tatsaṃkṣiptam1/1सम्sam+√क्षिप्kṣip (6 तुदादिtudādi U)क्तktaसंक्षिप्तsaṃkṣipta-अaफलम्phalam neso mismo en breveनिश्चितम्niścitam1/1निर्nir+√चिci (5 स्वादिsvādi U)क्तktaनिश्चितniścita-अaफलम्phalam nprecisoचca0yइदम् एवidam eva1/1इदम्idam nes esto y no otra cosaइतिiti0[cierre]ज्ञातुम्jñātum0√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi U)तुमुन्tumunsaberइच्छन्icchan1/1√इष्iṣ (6 तुदादिtudādi P)शतृśatṛइच्छत्icchat-त्tपचत्pacat mqueriendoअर्जुनःarjunaḥ1/1अर्जुनarjuna-अaरामःrāmaḥ mArjunaउवाचuvācaIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लिट्liṭकर्तरिkartarihablóज्ञातेjñāte7/1ज्ञातjñāta-अaफलम्phalam nसति सप्तमीsati saptamīuna vez conocidoहिhi0puesतस्मिन्tasmin7/1तद्tad nesoतदुच्छेदायtaducchedāya4/1उद्ud+√छिद्chid (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañउच्छेदuccheda-अaरामःrāmaḥ m[तस्य उच्छेदःtasya ucchedaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpara extirparloयत्नम्yatnam2/1√यत्yat (1 भ्वादिbhvādi A)नङ्naṅयत्नyatna-अaरामःrāmaḥ mempeñoकुर्याम्kuryāmI/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)विधिलिङ्vidhiliṅकर्तरिkartaripondríaइतिiti0[cierre]

Bhāṣya (único)

अथेति।atheti | अथ केनatha kena हेतुhetu-भूतेनbhūtena प्रयुक्तःprayuktaḥ सन् राज्ञेव भृत्यःsan rājñeva bhṛtyaḥ अयं पापंayaṃ pāpaṃ कर्मkarma चरतिcarati आचरतिācarati पूरुषःpūruṣaḥ स्वयम्svayam अनिच्छन्नपिanicchannapi हेhe वार्ष्णेयvārṣṇeya वृष्णिvṛṣṇi-कुलkula-प्रसूत।prasūta | बलादिव नियोजितःbalādiva niyojitaḥ राज्ञेवेत्युक्तो दृष्टान्तः॥ ३६ ॥rājñevetyukto dṛṣṭāntaḥ || 36 ||

«Atha…», etc. Atha kena, ¿por qué causa prayuktaḥ, empujado —como un siervo por el rey—, ayaṃ pāpam, este [hombre] comete la acción mala, carati, la practica, pūruṣaḥ, el hombre, anicchann api, aun sin quererlo él mismo, oh vārṣṇeya, nacido del linaje de Vṛṣṇi? Balād iva niyojitaḥ: «como por el rey» es el ejemplo que se ha dado.

Análisis palabra por palabra
अथatha0«atha» [cita del verso]इतिiti0[fórmula de apertura]अथatha0entonces [pratīka]केनkena3/1किम्kim mकरणेkaraṇe¿por quién? [pratīka]हेतुhetu-भूतेनbhūtena3/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaadj. m[हेतुः भूतःhetuḥ bhūtaḥ] KDque hace de causa [glosa]प्रयुक्तःprayuktaḥ1/1प्रयुक्तprayukta-अaरामःrāmaḥ mक्तktaempujado [pratīka]सन्san1/1सत्sat-त्tपचत्pacat mशतृśatṛestandoराज्ञा इवrājñā iva3/1राजन्rājan-न्nनामnāma mcomo por el reyभृत्यःbhṛtyaḥ1/1√भृbhṛ (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)क्यप्kyapभृत्यbhṛtya-अaरामःrāmaḥ mel siervoअयम्ayam1/1इदम्idam meste [pratīka]पापम्pāpam2/1पापpāpa-अaफलम्phalam nmala [pratīka]कर्मkarma2/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acción [glosa]चरतिcaratiIII/1√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaricomete [pratīka]आचरतिācaratiIII/1आā+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripractica [glosa]पूरुषःpūruṣaḥ1/1पूरुषpūruṣa-अaरामःrāmaḥ mel hombre [pratīka]स्वयम्svayam0él mismoअनिच्छन्anicchan1/1इच्छत्icchat-त्tपचत्pacat mशतृśatṛ[न इच्छन्na icchan] नञ्nañ-TPsin quererlo [pratīka]अपिapi0aun [pratīka]हेhe0ohवार्ष्णेयvārṣṇeyaS/1वार्ष्णेयvārṣṇeya-अaरामःrāmaḥ mढक्ḍhakVārṣṇeya [pratīka]वृष्णिvṛṣṇi-कुलkula-प्रसूतprasūtaS/1प्रpra+√सूsū (2 अदादिadādi A)क्तktaप्रसूतprasūta-अaरामःrāmaḥ m[वृष्णेः कुलम्vṛṣṇeḥ kulam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्मात् प्रसूतःtasmāt prasūtaḥ] पञ्चमीpañcamī-TPnacido del linaje de Vṛṣṇi [glosa]बलात्balāt5/1बलbala-अaफलम्phalam nहेतौhetaupor la fuerza [pratīka]इवiva0como si [pratīka]नियोजितःniyojitaḥ1/1नियोजितniyojita-अaरामःrāmaḥ mक्तktaforzado [pratīka]राज्ञा इवrājñā iva3/1राजन्rājan-न्nनामnāma mcomo por el reyइति उक्तःiti uktaḥ0así se ha dichoदृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1अन्तanta-अaरामःrāmaḥ m[दृष्टः अन्तः यस्य सःdṛṣṭaḥ antaḥ yasya saḥ] BVel ejemplo
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.