no se llega a la ausencia de acción por no empezar a actuar
Sánscrito en
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ३.४ ॥
na karmaṇām anārambhān naiṣkarmyaṁ puruṣo 'śnute |
na ca sannyasanād eva siddhiṁ samadhigacchati || 3.4 ||
La persona no alcanza el estado de ausencia de acción por no emprender las acciones; ni alcanza tampoco el logro por el mero hecho de renunciar.
«A person does not gain the state of actionlessness by the non-performance of activities. Nor does the person attain success (liberation) out of mere renunciation, sannyāsa. — Swami Dayānanda, vía Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā»
Palabra por palabra
नna0noकर्मणाम्karmaṇām6/3कर्मन्karman-न्nनामnāma nde las accionesअनारम्भात्anārambhāt5/1आā+√रभ्rabh (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañआरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ m[न आरम्भःna ārambhaḥ] नञ्nañ-TPहेतौhetaupor no emprenderनैष्कर्म्यम्naiṣkarmyam2/1निष्कर्मन्niṣkarman+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)नैष्कर्म्यnaiṣkarmya-अaफलम्phalam n[निष्कर्मणः भावःniṣkarmaṇaḥ bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel estado de ausencia de acciónपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mla personaअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaनna0noचca0tampocoसंन्यसनात्saṃnyasanāt5/1सम्sam+निni+√अस्as (4 दिवादिdivādi P)ल्युट्lyuṭ (भावेbhāve)संन्यसनsaṃnyasana-अaफलम्phalam nहेतौhetaupor renunciarएवeva0meramenteसिद्धिम्siddhim2/1√सिध्sidh (4 दिवादिdivādi P)क्तिन्ktinसिद्धिsiddhi-इiमतिmati fel logroसमधिगच्छतिsamadhigacchatiIII/1सम्sam+अधिadhi+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarialcanza
Anvaya (el verso en orden de prosa)
कर्मणाम् अनारम्भात् पुरुषः नैष्कर्म्यं न अश्नुते । संन्यसनात् एव च सिद्धिं न समधिगच्छति ॥karmaṇām anārambhāt puruṣaḥ naiṣkarmyaṃ na aśnute | saṃnyasanāt eva ca siddhiṃ na samadhigacchati || Orden de las glosas de Swami Dayānanda (Grammatical Analysis, «Sentence 1/2»): adelanta कर्मणाम् अनारम्भात्karmaṇām anārambhāt y coloca पुरुषःpuruṣaḥ antes de नैष्कर्म्यम्naiṣkarmyam. La edición de clase da el mismo orden.
La persona no alcanza el estado de ausencia de acción por no emprender las acciones; y no alcanza el logro por el mero hecho de renunciar.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Avataraṇikā (1/2) — Arjuna, abatido, piensa en no empezar la acción
मां च बन्धकारणे कर्मणि एव नियोजयसि इति विषण्णमनसम् अर्जुनं कर्म न आरभे इति एवं मन्वानम् आलक्ष्य आह भगवान्māṃ ca bandhakāraṇe karmaṇi eva niyojayasi iti viṣaṇṇamanasam arjunaṃ karma na ārabhe iti evaṃ manvānam ālakṣya āha bhagavān - न कर्मणामनारम्भात् इति।na karmaṇāmanārambhāt iti |
Viendo a Arjuna abatido de ánimo —«y a mí me enganchas precisamente a la acción, que es causa de atadura»— y con este pensamiento: «no emprenderé la acción», dice el Bhagavān: «no por no emprender las acciones…».
Análisis palabra por palabra
माम्mām2/1अस्मद्asmad (pron.)a míचca0yबन्धकारणेbandhakāraṇe7/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्युट्lyuṭकारणkāraṇa-अaadj. de कर्मणिkarmaṇi n[बन्धस्य कारणम्bandhasya kāraṇam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque es causa de ataduraकर्मणिkarmaṇi7/1कर्मन्karman-न्nनामnāma na la acciónएवeva0precisamenteनियोजयसिniyojayasiII/1निni+√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarienganchasइतिiti0[cierre]विषण्णमनसम्viṣaṇṇamanasam2/1मनस्manas-स्sमनस्manas n (aquí m)[विषण्णं मनः यस्य सःviṣaṇṇaṃ manaḥ yasya saḥ] BVabatido de ánimoअर्जुनम्arjunam2/1अर्जुनarjuna-अaरामःrāmaḥ ma Arjunaकर्मkarma2/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónनna0noआरभेārabheI/1आā+√रभ्rabh (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartariemprenderéएवम्evam0asíमन्वानम्manvānam2/1√मन्man (8 तनादिtanādi A)शानच्śānacमन्वानmanvāna-अaरामःrāmaḥ mque piensaआलक्ष्यālakṣya0आā+√लक्ष्lakṣ (10 चुरादिcurādi U)ल्यप्lyapviendoआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लिट्liṭकर्तरिkartaridiceभगवान्bhagavān1/1भगवत्bhagavat-त्tभगवत्bhagavat mel Bhagavān
Avataraṇikā (2/2) — o bien: la karma-niṣṭhā es medio; la jñāna-niṣṭhā es fin
अथ वा ज्ञानकर्मनिष्ठयोः परस्परविरोधात् एकेन पुरुषेण युगपद् अनुष्ठातुमशक्यत्वे सति इतरेतरानपेक्षयोः एव पुरुषार्थहेतुत्वे प्राप्तेatha vā jñānakarmaniṣṭhayoḥ parasparavirodhāt ekena puruṣeṇa yugapad anuṣṭhātumaśakyatve sati itaretarānapekṣayoḥ eva puruṣārthahetutve prāpte - कर्मनिष्ठायाः ज्ञाननिष्ठाप्राप्तिहेतुत्वेन पुरुषार्थहेतुत्वं न स्वातन्त्र्येणkarmaniṣṭhāyāḥ jñānaniṣṭhāprāptihetutvena puruṣārthahetutvaṃ na svātantryeṇa, ज्ञाननिष्ठा तु कर्मनिष्ठाjñānaniṣṭhā tu karmaniṣṭhā-उपायलब्धात्मिका सती स्वातन्त्र्येण पुरुषार्थहेतुः अन्यानपेक्षा इति एतमर्थं प्रदर्शयिष्यन् आह भगवान्upāyalabdhātmikā satī svātantryeṇa puruṣārthahetuḥ anyānapekṣā iti etamarthaṃ pradarśayiṣyan āha bhagavān -
O bien: puesto que la niṣṭhā del conocimiento y la de la acción se oponen entre sí y no pueden ser practicadas a la vez por una sola persona, se seguiría que cada una es causa del fin humano sin depender de la otra. Pues bien: la niṣṭhā de la acción es causa del fin humano solo en cuanto causa de que se obtenga la niṣṭhā del conocimiento, no de manera independiente; mientras que la niṣṭhā del conocimiento, una vez que ha obtenido su propio ser por medio de la niṣṭhā de la acción, es causa del fin humano de manera independiente, sin depender de nada más. Queriendo mostrar este punto, dice el Bhagavān:
Análisis palabra por palabra
अथ वाatha vā0o bienज्ञानकर्मनिष्ठयोःjñānakarmaniṣṭhayoḥ6/2निष्ठाniṣṭhā-आāसीताsītā f[ज्ञाननिष्ठा च कर्मनिष्ठा चjñānaniṣṭhā ca karmaniṣṭhā ca] DVde la niṣṭhā del conocimiento y la de la acciónपरस्परविरोधात्parasparavirodhāt5/1विvi+√रुध्rudh (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañविरोधvirodha-अaरामःrāmaḥ m[परस्परस्य विरोधःparasparasya virodhaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor su mutua oposiciónएकेनekena3/1एकeka-अaadj. de पुरुषेणpuruṣeṇa mpor una solaपुरुषेणpuruṣeṇa3/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mpersonaयुगपत्yugapat0a la vezअनुष्ठातुम्anuṣṭhātum0अनुanu+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)तुमुन्tumunpracticarअशक्यत्वेaśakyatve7/1शक्यत्वśakyatva-अaफलम्phalam n[न शक्यम्na śakyam] नञ्nañ-TP + त्वtvaसति सप्तमीsati saptamīsiendo imposibleसतिsati7/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tपचत्pacat nsiendoइतरेतरानपेक्षयोःitaretarānapekṣayoḥ6/2अपेक्षाapekṣā-आāसीताsītā f[इतरेतरस्य अपेक्षा न यासां ताःitaretarasya apekṣā na yāsāṃ tāḥ] BVde las dos, sin depender una de otraएवeva0precisamenteपुरुषार्थहेतुत्वेpuruṣārthahetutve7/1हेतुत्वhetutva-अaफलम्phalam n[पुरुषार्थस्य हेतुःpuruṣārthasya hetuḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvaen el ser causa del fin humanoप्राप्तेprāpte7/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तktaप्राप्तprāpta-अaफलम्phalam nसति सप्तमीsati saptamīal seguirseकर्मनिष्ठायाःkarmaniṣṭhāyāḥ6/1निष्ठाniṣṭhā-आāसीताsītā f[कर्मणि निष्ठाkarmaṇi niṣṭhā] सप्तमीsaptamī-TPde la niṣṭhā de la acciónज्ञाननिष्ठाप्राप्तिहेतुत्वेनjñānaniṣṭhāprāptihetutvena3/1हेतुत्वhetutva-अaफलम्phalam n[ज्ञाननिष्ठायाः प्राप्तिःjñānaniṣṭhāyāḥ prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्याः हेतुःtasyāḥ hetuḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvaen cuanto causa de que se obtenga la niṣṭhā del conocimientoपुरुषार्थहेतुत्वम्puruṣārthahetutvam1/1हेतुत्वhetutva-अaफलम्phalam nel ser causa del fin humanoनna0noस्वातन्त्र्येणsvātantryeṇa3/1स्वतन्त्रsvatantra+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)स्वातन्त्र्यsvātantrya-अaफलम्phalam nde manera independienteज्ञाननिष्ठाjñānaniṣṭhā1/1निष्ठाniṣṭhā-आāसीताsītā f[ज्ञाने निष्ठाjñāne niṣṭhā] सप्तमीsaptamī-TPla niṣṭhā del conocimientoतुtu0en cambioकर्मनिष्ठाkarmaniṣṭhā-उपायलब्धात्मिकाupāyalabdhātmikā1/1√लभ्labh (1 भ्वादिbhvādi A)क्तktaलब्धlabdhaआत्मिकाātmikā-आāसीताsītā f[कर्मनिष्ठा उपायःkarmaniṣṭhā upāyaḥ] KD + [तेन लब्धः आत्मा यस्याः साtena labdhaḥ ātmā yasyāḥ sā] BVque ha obtenido su ser por medio de la niṣṭhā de la acciónसतीsatī1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ+ङीप्ṅīpसतीsatī-ईīनदीnadī fsiendoपुरुषार्थहेतुःpuruṣārthahetuḥ1/1हेतुhetu-उuगुरुःguruḥ m[पुरुषार्थस्य हेतुःpuruṣārthasya hetuḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcausa del fin humanoअन्यानपेक्षाanyānapekṣā1/1अपेक्षाapekṣā-आāसीताsītā f[अन्यस्य अपेक्षा न यस्याः साanyasya apekṣā na yasyāḥ sā] BVsin depender de nada másएतम् अर्थम्etam artham2/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ meste puntoप्रदर्शयिष्यन्pradarśayiṣyan1/1प्रpra+√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+शतृśatṛ (लृट्lṛṭ)प्रदर्शयिष्यत्pradarśayiṣyat-त्tपचत्pacat mqueriendo mostrarआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लिट्liṭकर्तरिkartaridiceभगवान्bhagavān1/1भगवत्bhagavat-त्tभगवत्bhagavat mel Bhagavān
Bhāṣya (1/8) — qué son «las acciones» y qué es «naiṣkarmya»
«No por las acciones», etc. Na karmaṇām anārambhāt: por no emprender las acciones, es decir, los ritos —los sacrificios y demás—, que, practicados en esta vida o en otra, al ser causa de que se destruyan los males acumulados, son causa de la pureza del sattva y, por serlo, son causa de la niṣṭhā del conocimiento, por vía de que en ellos surge el conocimiento. Pues así lo recuerda la smṛti: «El conocimiento surge en los hombres al destruirse la acción pecaminosa; entonces ve al ātman en el ātman, como en la superficie de un espejo» (Mahābhārata, Śāntiparva 204.8). Anārambhāt: por no practicarlas. Naiṣkarmyam: el estado de estar sin acción, la ausencia de acción, es decir, la niṣṭhā por el yoga del conocimiento, esto es, el permanecer en la propia forma del ātman, que no actúa. Puruṣaḥ na aśnute: la persona no lo alcanza, no lo obtiene. Éste es el sentido.
Análisis palabra por palabra
नna0no [pratīka]कर्मणाम्karmaṇām6/3कर्मन्karman-न्nनामnāma nde las accionesअनारम्भात्anārambhāt5/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ m[न आरम्भःna ārambhaḥ] नञ्nañ-TPpor no emprenderअप्रारम्भात्aprārambhāt5/1प्रpra+आā+√रभ्rabh (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañप्रारम्भprārambha-अaरामःrāmaḥ m[न प्रारम्भःna prārambhaḥ] नञ्nañ-TPpor no comenzar [glosa]क्रियाणाम्kriyāṇām6/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)शśa+टाप्ṭāpक्रियाkriyā-आāसीताsītā fde los ritos [glosa]यज्ञादीनाम्yajñādīnām6/3आदिādi-इiहरिःhariḥ m[यज्ञः आदिः येषां तेyajñaḥ ādiḥ yeṣāṃ te] BVlos sacrificios y demásजन्मनिjanmani7/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)मनिन्maninजन्मन्janman-न्nनामnāma nen esta vidaजन्मान्तरेjanmāntare7/1अन्तरantara-अaफलम्phalam n[अन्यत् जन्मanyat janma] KDen otra vidaवाvā0oअनुष्ठितानाम्anuṣṭhitānām6/3अनुanu+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaअनुष्ठितanuṣṭhita-अaadj. de कर्मणाम्karmaṇām npracticadasउपात्तupātta-दुरितdurita-क्षयkṣaya-हेतुत्वेनhetutvena3/1हेतुत्वhetutva-अaफलम्phalam n[उपात्तस्य दुरितस्य क्षयःupāttasya duritasya kṣayaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्य हेतुःtasya hetuḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvapor ser causa de la destrucción de los males acumuladosसत्वsatva-शुद्धिśuddhi-कारणानाम्kāraṇānām6/3कारणkāraṇa-अaadj. de कर्मणाम्karmaṇām n[सत्वस्य शुद्धिःsatvasya śuddhiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्याः कारणम्tasyāḥ kāraṇam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcausa de la pureza del sattvaतत्कारणत्वेनtatkāraṇatvena3/1कारणत्वkāraṇatva-अaफलम्phalam n[तस्य कारणम्tasya kāraṇam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvapor ser causa de esoचca0yज्ञानोत्पत्तिjñānotpatti-द्वारेणdvāreṇa3/1द्वारdvāra-अaफलम्phalam n[ज्ञानस्य उत्पत्तिःjñānasya utpattiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्याः द्वारम्tasyāḥ dvāram] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor vía del surgir del conocimientoज्ञानjñāna-निष्ठाniṣṭhā-हेतूनाम्hetūnām6/3हेतुhetu-उuगुरुःguruḥ m[ज्ञानjñāna-निष्ठायाः हेतवःniṣṭhāyāḥ hetavaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcausas de la niṣṭhā del conocimientoज्ञानम्jñānam1/1ज्ञानjñāna-अaफलम्phalam nel conocimientoउत्पद्यतेutpadyateIII/1उद्ud+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarisurgeपुंसाम्puṃsām6/3पुंस्puṃs-स्sपुंस्puṃs men los hombresक्षयात्kṣayāt5/1√क्षिkṣi (1 भ्वादिbhvādi P)अच्acक्षयkṣaya-अaरामःrāmaḥ mpor la destrucciónपापस्यpāpasya6/1पापpāpa-अaadj. de कर्मणःkarmaṇaḥ npecaminosaकर्मणःkarmaṇaḥ6/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nde la acciónयथाyathā0comoआदर्शādarśa-तलtala-प्रख्येprakhye7/1प्रख्यprakhya-अaफलम्phalam n[आदर्शस्य तलम्ādarśasya talam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तत्tat-प्रख्यम्prakhyam] KDen lo semejante a la superficie de un espejoपश्यतिpaśyatiIII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariveआत्मानम्ātmānam2/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mal ātmanआत्मनिātmani7/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman men el ātmanइत्यादिityādi-स्मरणात्smaraṇāt5/1√स्मृsmṛ (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭस्मरणsmaraṇa-अaफलम्phalam npor lo que recuerda la smṛtiअनारम्भात्anārambhāt5/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ manārambhātअननुष्ठानात्ananuṣṭhānāt5/1अनुanu+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭअनुष्ठानanuṣṭhāna-अaफलम्phalam n[न अनुष्ठानम्na anuṣṭhānam] नञ्nañ-TPpor no practicarlas [glosa]नैष्कर्म्यम्naiṣkarmyam2/1नैष्कर्म्यnaiṣkarmya-अaफलम्phalam nnaiṣkarmyaनिष्कर्मniṣkarma-भावम्bhāvam2/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañभावbhāva-अaरामःrāmaḥ m[निष्कर्मणः भावःniṣkarmaṇaḥ bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel estado de estar sin acción [glosa]कर्मkarma-शून्यताम्śūnyatām2/1शून्यताśūnyatā-आāसीताsītā f[कर्मणा शून्यम्karmaṇā śūnyam] तृतीयाtṛtīyā-TP + तल्talla ausencia de acción [glosa]ज्ञानjñāna-योगेनyogena3/1योगyoga-अaरामःrāmaḥ m[ज्ञानम् एव योगःjñānam eva yogaḥ] KDpor el yoga del conocimientoनिष्ठाम्niṣṭhām2/1निष्ठाniṣṭhā-आāसीताsītā fla niṣṭhāनिष्क्रियात्मniṣkriyātma-स्वरूपेणsvarūpeṇa3/1स्वरूपsvarūpa-अaफलम्phalam n[निष्क्रियः आत्माniṣkriyaḥ ātmā] KD + [तस्य स्वरूपम्tasya svarūpam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen la forma propia del ātman que no actúaएवeva0precisamenteअवस्थानम्avasthānam1/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭअवस्थानavasthāna-अaफलम्phalam nel permanecerइति यावत्iti yāvat0esto esपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mla personaअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaप्राप्नोतिprāpnotiIII/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariobtiene [glosa]
Bhāṣya (2/8) — de la negación se sigue lo contrario
De la frase «por no emprender las acciones no alcanza la ausencia de acción» se entiende, por lo contrario de eso, que sí la alcanza por emprenderlas.
Análisis palabra por palabra
कर्मणाम्karmaṇām6/3कर्मन्karman-न्nनामnāma nde las accionesअनारम्भात्anārambhāt5/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ mpor no emprenderनैष्कर्म्यम्naiṣkarmyam2/1नैष्कर्म्यnaiṣkarmya-अaफलम्phalam nla ausencia de acciónअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaवचनात्vacanāt5/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭवचनvacana-अaफलम्phalam nde la fraseतद्विपर्ययात्tadviparyayāt5/1विvi+परिpari+√इi (2 अदादिadādi P)अच्acविपर्ययviparyaya-अaरामःrāmaḥ m[तस्य विपर्ययःtasya viparyayaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor lo contrario de esoतेषाम्teṣām6/3तद्tad nde ellasआरम्भात्ārambhāt5/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ mpor emprenderlasगम्यतेgamyateIII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise entiende
Bhāṣya (3/8) — la razón: emprender la acción es el medio
कस्मात् पुनः कारणात् कर्मणामनारम्भाद् नैष्कर्म्यं नाश्नुत इति। उच्यतेkasmāt punaḥ kāraṇāt karmaṇāmanārambhād naiṣkarmyaṃ nāśnuta iti | ucyate - कर्मारम्भस्यैव नैष्कर्म्योपायत्वात्। न हि उपायमन्तरेण उपेयkarmārambhasyaiva naiṣkarmyopāyatvāt | na hi upāyamantareṇa upeya-प्राप्तिरस्ति।prāptirasti |
¿Por qué razón, entonces, no alcanza la ausencia de acción por no emprender las acciones? Se responde: porque es precisamente el emprender la acción lo que es medio de la ausencia de acción. Pues sin medio no hay obtención de aquello que se busca.
Análisis palabra por palabra
कस्मात्kasmāt5/1किम्kim n¿por qué?पुनःpunaḥ0entoncesकारणात्kāraṇāt5/1कारणkāraṇa-अaफलम्phalam nrazónउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise respondeकर्मारम्भस्यkarmārambhasya6/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ m[कर्मणः आरम्भःkarmaṇaḥ ārambhaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPdel emprender la acciónएवeva0precisamenteनैष्कर्म्योपायत्वात्naiṣkarmyopāyatvāt5/1उपायत्वupāyatva-अaफलम्phalam n[नैष्कर्म्यस्य उपायःnaiṣkarmyasya upāyaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvapor ser medio de la ausencia de acciónनna0noहिhi0puesउपायम्upāyam2/1उपupa+√इi (2 अदादिadādi P)अच्acउपायupāya-अaरामःrāmaḥ mmedioअन्तरेणantareṇa0sinउपेयupeya-प्राप्तिःprāptiḥ1/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तिन्ktinप्राप्तिprāpti-इiमतिmati f[उपेयस्य प्राप्तिःupeyasya prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPobtención de lo que se buscaअस्तिastiIII/1√अस्as (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarihay
Bhāṣya (4/8) — que el karma-yoga es medio del jñāna-yoga lo enseñan la śruti y la Gītā
कर्मयोगोपायत्वं च नैष्कर्म्यkarmayogopāyatvaṃ ca naiṣkarmya-लक्षणस्य ज्ञानlakṣaṇasya jñāna-योगस्य श्रुतौyogasya śrutau, इह चiha ca, प्रतिपादनात्।pratipādanāt |
Y que el yoga de la acción es medio del yoga del conocimiento —el cual se caracteriza por la ausencia de acción— se sostiene tanto en la śruti como aquí [en la Gītā].
Análisis palabra por palabra
कर्मयोगोपायत्वम्karmayogopāyatvam1/1उपायत्वupāyatva-अaफलम्phalam n[कर्मयोगः उपायःkarmayogaḥ upāyaḥ] KD + त्वtvael ser el karma-yoga el medioचca0yनैष्कर्म्यnaiṣkarmya-लक्षणस्यlakṣaṇasya6/1लक्षणlakṣaṇa-अaadj. de ज्ञानjñāna-योगस्यyogasya m[नैष्कर्म्यं लक्षणं यस्य सःnaiṣkarmyaṃ lakṣaṇaṃ yasya saḥ] BVcaracterizado por la ausencia de acciónज्ञानjñāna-योगस्यyogasya6/1योगyoga-अaरामःrāmaḥ m[ज्ञानम् एव योगःjñānam eva yogaḥ] KDdel yoga del conocimientoश्रुतौśrutau7/1श्रुतिśruti-इiमतिmati fen la śrutiइहiha0aquíचca0yप्रतिपादनात्pratipādanāt5/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇic+ल्युट्lyuṭप्रतिपादनpratipādana-अaफलम्phalam nporque se sostiene
Bhāṣya (5/8) — el testimonio de la śruti (Bṛhadāraṇyaka 4.4.22)
En la śruti, para empezar: con «a éste, los brāhmaṇas quieren conocerlo mediante el estudio del Veda, mediante el sacrificio» (Bṛhadāraṇyaka 4.4.22) y lo que sigue —dicho como medio del conocer, respecto del mundo del ātman, que es lo que está en cuestión y lo que hay que conocer—, se sostiene que el yoga de la acción es medio del yoga del conocimiento.
Análisis palabra por palabra
श्रुतौśrutau7/1श्रुतिśruti-इiमतिmati fen la śrutiतावत्tāvat0para empezarप्रकृतस्यprakṛtasya6/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaप्रकृतprakṛta-अaरामःrāmaḥ mque está en cuestiónआत्मलोकस्यātmalokasya6/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ m[आत्मा एव लोकःātmā eva lokaḥ] KDdel mundo del ātmanवेद्यस्यvedyasya6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)ण्यत्ṇyatवेद्यvedya-अaरामःrāmaḥ mque hay que conocerवेदनोपायत्वेनvedanopāyatvena3/1उपायत्वupāyatva-अaफलम्phalam n[वेदनस्य उपायःvedanasya upāyaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvacomo medio del conocerतम्tam2/1तद्tad ma éseएतम्etam2/1एतद्etad ma ésteवेदानुवचनेनvedānuvacanena3/1अनुanu+√वच्vac (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭअनुवचनanuvacana-अaफलम्phalam n[वेदस्य अनुवचनम्vedasya anuvacanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPmediante el estudio del Vedaब्राह्मणाःbrāhmaṇāḥ1/3ब्रह्मन्brahman+अण्aṇ (taddhita)ब्राह्मणbrāhmaṇa-अaरामःrāmaḥ mlos brāhmaṇasविविदिषन्तिvividiṣantiIII/3√विद्vid (2 अदादिadādi P)सन्sanलट्laṭकर्तरिkartariquieren conocerयज्ञेनyajñena3/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)नङ्naṅयज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mmediante el sacrificioज्ञानjñāna-योगोपायत्वम्yogopāyatvam1/1उपायत्वupāyatva-अaफलम्phalam n[ज्ञानjñāna-योगस्य उपायःyogasya upāyaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + त्वtvael ser medio del yoga del conocimientoप्रतिपादितम्pratipāditam1/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇic+क्तktaप्रतिपादितpratipādita-अaफलम्phalam nse sostiene
Y aquí mismo lo sostendrá: «pero el saṁnyāsa, oh el de brazos poderosos, es difícil de alcanzar sin yoga» (Gītā 5.6); «los yoguis hacen la acción abandonando el apego, para purificarse a sí mismos» (Gītā 5.11); «el sacrificio, la dádiva y la austeridad son purificadores de los sabios» (Gītā 18.5), y lo demás.
Bhāṣya (7/8) — la objeción: «la renuncia sola ya da naiṣkarmya»
ननु च अभयं सर्वnanu ca abhayaṃ sarva-भूतेभ्यो दत्वा नैष्कर्म्यम् आचरेत्bhūtebhyo datvā naiṣkarmyam ācaret (नाnā.परिpari. ४4.१३13) इत्यादौ कर्त्तव्यityādau karttavya-कर्मkarma-संन्यासादपि नैष्कर्म्यsaṃnyāsādapi naiṣkarmya-प्राप्तिं दर्शयति। लोके च कर्मणामनारम्भाद् नैष्कर्म्यम् इति प्रसिद्धतरम्। अतश्च नैष्कर्म्यार्थिनः किं कर्मारम्भेणेति प्राप्तम्। अत आहprāptiṃ darśayati | loke ca karmaṇāmanārambhād naiṣkarmyam iti prasiddhataram | ataśca naiṣkarmyārthinaḥ kiṃ karmārambheṇeti prāptam | ata āha - न च संन्यसनादेवेति।na ca saṃnyasanādeveti |
Pero se dirá: en «tras dar seguridad a todos los seres, practique la ausencia de acción» (Nāradaparivrājaka 4.13) y textos semejantes se muestra que la ausencia de acción se obtiene también renunciando a las acciones obligatorias. Y en el uso común es aún más notorio que la ausencia de acción viene de no emprender las acciones. Se seguiría, pues: ¿para qué le sirve emprender la acción al que busca la ausencia de acción? Por eso dice: «ni por el mero renunciar…».
Análisis palabra por palabra
ननुnanu0peroचca0yअभयम्abhayam2/1भयbhaya-अaफलम्phalam n[न भयम्na bhayam] नञ्nañ-TPseguridadसर्वsarva-भूतेभ्यःbhūtebhyaḥ4/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam n[सर्वाणि भूतानिsarvāṇi bhūtāni] KDa todos los seresदत्वाdatvā0√दाdā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)क्त्वाktvātras darनैष्कर्म्यम्naiṣkarmyam2/1नैष्कर्म्यnaiṣkarmya-अaफलम्phalam nla ausencia de acciónआचरेत्ācaretIII/1आā+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)विधिलिङ्vidhiliṅकर्तरिkartaripractiqueइत्यादौityādau7/1आदिādi-इiहरिःhariḥ men textos como ésteकर्त्तव्यkarttavya-कर्मkarma-संन्यासात्saṃnyāsāt5/1संन्यासsaṃnyāsa-अaरामःrāmaḥ m[कर्तव्यस्य कर्मणः संन्यासःkartavyasya karmaṇaḥ saṃnyāsaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor renunciar a la acción obligatoriaअपिapi0tambiénनैष्कर्म्यnaiṣkarmya-प्राप्तिम्prāptim2/1प्राप्तिprāpti-इiमतिmati f[नैष्कर्म्यस्य प्राप्तिःnaiṣkarmyasya prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla obtención de la ausencia de acciónदर्शयतिdarśayatiIII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarimuestraलोकेloke7/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ men el uso comúnप्रसिद्धतरम्prasiddhataram1/1प्रसिद्धprasiddha+तरप्tarap (taddhita)प्रसिद्धतरprasiddhatara-अaफलम्phalam naún más notorioअतःataḥ0de ahíनैष्कर्म्यार्थिनःnaiṣkarmyārthinaḥ6/1अर्थिन्arthin-न्nयोगिन्yogin m[नैष्कर्म्यम् अर्थयते इतिnaiṣkarmyam arthayate iti] उपपदupapada-TPdel que busca la ausencia de acciónकिम्kim0¿para qué?कर्मारम्भेणkarmārambheṇa3/1आरम्भārambha-अaरामःrāmaḥ m[कर्मणः आरम्भःkarmaṇaḥ ārambhaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcon emprender la acciónप्राप्तम्prāptam1/1प्राप्तprāpta-अaफलम्phalam nse seguiríaअतःataḥ0por esoआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लिट्liṭकर्तरिkartaridice
Na… sannyasanād eva: tampoco por el mero renunciar, es decir, por el solo abandono de la acción, desprovisto de conocimiento, siddhim, el logro —que se caracteriza por la ausencia de acción, es decir, la niṣṭhā por el yoga del conocimiento—, samadhigacchati: lo alcanza, lo obtiene.
Análisis palabra por palabra
नna0no [pratīka]अपिapi0tampocoसंन्यसनात्saṃnyasanāt5/1संन्यसनsaṃnyasana-अaफलम्phalam npor renunciarएवeva0meramenteकेवलात्kevalāt5/1केवलkevala-अaadj. nmero [glosa]कर्मkarma-परित्यागparityāga-मात्रात्mātrāt5/1मात्रmātra-अaफलम्phalam n[कर्मणः परित्यागःkarmaṇaḥ parityāgaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + मात्रmātrasolo abandono de la acción [glosa]ज्ञानjñāna-रहितात्rahitāt5/1√रह्rah (10 चुरादिcurādi U)क्तktaरहितrahita-अaadj. n[ज्ञानेन रहितम्jñānena rahitam] तृतीयाtṛtīyā-TPdesprovisto de conocimientoसिद्धिम्siddhim2/1सिद्धिsiddhi-इiमतिmati fel logroनैष्कर्म्यnaiṣkarmya-लक्षणाम्lakṣaṇām2/1लक्षणlakṣaṇa-अaadj. de सिद्धिम्siddhim f[नैष्कर्म्यं लक्षणं यस्याः साnaiṣkarmyaṃ lakṣaṇaṃ yasyāḥ sā] BVcaracterizado por la ausencia de acción [glosa]ज्ञानjñāna-योगेनyogena3/1योगyoga-अaरामःrāmaḥ mpor el yoga del conocimientoनिष्ठाम्niṣṭhām2/1निष्ठाniṣṭhā-आāसीताsītā fla niṣṭhā [glosa]समधिगच्छतिsamadhigacchatiIII/1सम्sam+अधिadhi+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaप्राप्नोतिprāpnotiIII/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariobtiene [glosa]
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información