Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 3.9

Sánscrito en

यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।

तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ ३.९ ॥

yajñārthāt karmaṇo 'nyatra loko 'yaṃ karmabandhanaḥ |

tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara || 3.9 ||

Fuera de la acción hecha en razón del yajña, este mundo [el hombre llamado a obrar] queda atado por la acción. Por eso, oh Kaunteya, libre de apego, practica la acción con ese fin.

«This person who is enjoined (to do action) is bound by karma other than that performed for the sake of yajña, (i.e., other than the action performed as an offering to Īśvara). For this reason, O! Kaunteya, being one free from attachment, perform action for the sake of that (yajña). — Swami Dayānanda, vía Grammatical Analysis of Bhagavad Gītā»

Palabra por palabra

यज्ञार्थात्yajñārthāt5/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BVhecha en razón del yajñaकर्मणःkarmaṇaḥ5/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nविभक्तेvibhakteque la acciónअन्यत्रanyatra0fuera de, distinta deलोकःlokaḥ1/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ meste mundo, la genteअयम्ayam1/1इदम्idam mesteकर्मबन्धनःkarmabandhanaḥ1/1√बन्ध्bandh (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭबन्धनbandhana-अaadj. m[कर्म बन्धनं यस्य सःkarma bandhanaṃ yasya saḥ] BVatado por la acciónतदर्थम्tadartham2/1तदर्थtadartha-अaadj. n[तस्य अर्थः यस्य तत्tasya arthaḥ yasya tat] BVcon ese finकर्मkarma2/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónकौन्तेयkaunteyaS/1कौन्तेयkaunteya-अaरामःrāmaḥ mढक्ḍhak (taddhita)oh hijo de Kuntīमुक्तसङ्गःmuktasaṅgaḥ1/1√मुच्muc (6 तुदादिtudādi U)क्तktaमुक्तmukta + सङ्गsaṅga-अaरामःrāmaḥ m[मुक्तः सङ्गः येन सःmuktaḥ saṅgaḥ yena saḥ] BVlibre de apegoसमाचरsamācaraII/1सम्sam+आā+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartaripractica, lleva a cabo

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अयं लोकः यज्ञार्थात् कर्मणः अन्यत्रayaṃ lokaḥ yajñārthāt karmaṇaḥ anyatra (अधिकृतःadhikṛtaḥ) (कर्मकृत्karmakṛt) कर्मबन्धनःkarmabandhanaḥ (भवतिbhavati)। कौन्तेय | kaunteya, मुक्तसङ्गःmuktasaṅgaḥ (सन्san) तदर्थं कर्म समाचर ॥tadarthaṃ karma samācara || Los paréntesis son de la edición de clase, que suple con el bhāṣya (अधिकृतः कर्मकृत्adhikṛtaḥ karmakṛt) el sujeto sobreentendido de लोकःlokaḥ.

Este mundo —el que está llamado a obrar, el que hace la acción— queda atado por la acción cuando esta es distinta de la hecha en razón del yajña. Oh Kaunteya, estando libre de apego, practica la acción con ese fin.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Avataraṇikā

यच्च मन्यसे बन्धार्थत्वात् कर्म न कर्त्तव्यमिति तदप्यसत्yacca manyase bandhārthatvāt karma na karttavyamiti tadapyasat, कथम्katham -

Y lo que piensas —que, por ser causa de atadura, la acción no debe hacerse—, también eso es falso. ¿Por qué?

Análisis palabra por palabra
यत्yat2/1यद्yad nlo queचca0yमन्यसेmanyaseII/1√मन्man (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartaripiensasबन्धार्थत्वात्bandhārthatvāt5/1बन्धार्थत्वbandhārthatva-अaफलम्phalam nत्वtva (taddhita)हेतौhetau[बन्धः अर्थः यस्य तस्य भावःbandhaḥ arthaḥ yasya tasya bhāvaḥ] BV+त्वtvapor ser causa de ataduraकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónनna0noकर्त्तव्यम्karttavyam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)तव्यत्tavyatकर्त्तव्यkarttavya-अaफलम्phalam ndebe hacerseइतिiti0[cierre de la idea]तत्tat1/1तद्tad nesoअपिapi0tambiénअसत्asat1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tadj. n[न सत्na sat] नञ्nañ-TPfalso, no válidoकथम्katham0¿por qué?

Bhāṣya 1 — yajña = Viṣṇu = Īśvara

यज्ञार्थादितिyajñārthāditi। यज्ञो वै विष्णुः | yajño vai viṣṇuḥ (तैtai.संsaṃ. १1.७7.४4) इति श्रुतेर्यज्ञ ईश्वरः तदर्थं यत्क्रियते तद्यज्ञार्थं कर्मiti śruteryajña īśvaraḥ tadarthaṃ yatkriyate tadyajñārthaṃ karma

«Yajñārthāt…», etc. «El yajña es, ciertamente, Viṣṇu» (Taittirīya-saṃhitā 1.7.4): según esta śruti, yajña [aquí] es el Señor (Īśvara). Aquello que se hace para Él, esa es la acción hecha en razón del yajña (yajñārthaṃ karma).

Análisis palabra por palabra
यज्ञार्थात्yajñārthāt5/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BV«yajñārthāt» [pratīka]इतिiti0[fórmula de apertura]यज्ञःyajñaḥ1/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)नङ्naṅयज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ mel yajñaवैvai0ciertamenteविष्णुःviṣṇuḥ1/1विष्णुviṣṇu-उuभानुःbhānuḥ mViṣṇuइतिiti0[cierre de cita]श्रुतेःśruteḥ5/1√श्रुśru (5 स्वादिsvādi P)क्तिन्ktinश्रुतिśruti-इiमतिःmatiḥ fpor [esta] śrutiयज्ञःyajñaḥ1/1यज्ञyajña-अaरामःrāmaḥ myajñaईश्वरःīśvaraḥ1/1√ईश्īś (2 अदादिadādi A)वरच्varacईश्वरīśvara-अaरामःrāmaḥ m[es] el Señorतदर्थम्tadartham2/1तदर्थtadartha-अaadj. n[तस्य अर्थः यस्य तत्tasya arthaḥ yasya tat] BVpara Élयत्yat1/1यद्yad nlo queक्रियतेkriyateIII/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise haceतत्tat1/1तद्tad nesoयज्ञार्थम्yajñārtham1/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BVhecho en razón del yajñaकर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nacción

Bhāṣya 2 — qué ata y qué no

तस्मात्tasmāt यज्ञार्थात् कर्मणोऽन्यत्रyajñārthāt karmaṇo'nyatra अन्येन कर्मणाanyena karmaṇā लोकोऽयम्loko'yam अधिकृतः कर्मकृत्adhikṛtaḥ karmakṛt कर्मबन्धनःkarmabandhanaḥ कर्म बन्धनं यस्य सोऽयं कर्मबन्धनो लोकःkarma bandhanaṃ yasya so'yaṃ karmabandhano lokaḥ, न तु यज्ञार्थात्।na tu yajñārthāt |

Por tanto, yajñārthāt karmaṇo 'nyatra, fuera de esa acción hecha en razón del yajña —esto es, por otra acción—, loko 'yam, este mundo, es decir, el hombre llamado a obrar, el que hace la acción, [queda] karmabandhanaḥ: aquel cuya atadura es la acción, ese es este «mundo atado por la acción». Pero no [queda atado] por la acción hecha en razón del yajña.

Análisis palabra por palabra
तस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor tantoयज्ञार्थात्yajñārthāt5/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BVde la [acción] hecha por el yajña [pratīka]कर्मणःkarmaṇaḥ5/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nविभक्तेvibhakteque la acción [pratīka]अन्यत्रanyatra0fuera de [pratīka]अन्येनanyena3/1अन्यanya (pron.) npor otraकर्मणाkarmaṇā3/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nacciónलोकःlokaḥ1/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ meste mundo [pratīka]अयम्ayam1/1इदम्idam meste [pratīka]अधिकृतःadhikṛtaḥ1/1अधिadhi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaअधिकृतadhikṛta-अaरामःrāmaḥ mel llamado a obrar [glosa]कर्मकृत्karmakṛt1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्विप्kvipकृत्kṛt-त्tadj. m[कर्म करोति इतिkarma karoti iti] उपपदupapada-TPel que hace la acción [glosa]कर्मबन्धनःkarmabandhanaḥ1/1बन्धनbandhana-अaadj. m[कर्म बन्धनं यस्य सःkarma bandhanaṃ yasya saḥ] BVatado por la acción [pratīka]कर्मkarma1/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acciónबन्धनम्bandhanam1/1√बन्ध्bandh (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭबन्धनbandhana-अaफलम्phalam nataduraयस्यyasya6/1यद्yad mde quienसःsaḥ1/1तद्tad meseअयम्ayam1/1इदम्idam mesteकर्मबन्धनःkarmabandhanaḥ1/1बन्धनbandhana-अaadj. m[कर्म बन्धनं यस्य सःkarma bandhanaṃ yasya saḥ] BVatado por la acciónलोकःlokaḥ1/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ mmundoनna0noतुtu0en cambioयज्ञार्थात्yajñārthāt5/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BVpor la [acción] hecha en razón del yajña

Bhāṣya 3 — la instrucción: obra sin apego

अतःataḥ तदर्थंtadarthaṃ यज्ञार्थंyajñārthaṃ कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गःkarma kaunteya muktasaṅgaḥ कर्मkarma-फलphala-सङ्गsaṅga-वर्जितः सन्varjitaḥ san समाचरsamācara निर्वर्त्तय॥ ९ ॥nirvarttaya || 9 ||

Por eso, tadartham, con ese fin, es decir, en razón del yajña, karma kaunteya muktasaṅgaḥ, oh Kaunteya, siendo uno que está desprovisto del apego al fruto de la acción, samācara, practícala, llévala a cabo.

Análisis palabra por palabra
अतःataḥ0por esoतदर्थम्tadartham2/1तदर्थtadartha-अaadj. n[तस्य अर्थः यस्य तत्tasya arthaḥ yasya tat] BVcon ese fin [pratīka]यज्ञार्थम्yajñārtham2/1यज्ञार्थyajñārtha-अaadj. n[यज्ञः अर्थः यस्य तत्yajñaḥ arthaḥ yasya tat] BVen razón del yajña [glosa]कर्मkarma2/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nla acción [pratīka]कौन्तेयkaunteyaS/1कौन्तेयkaunteya-अaरामःrāmaḥ mढक्ḍhakoh Kaunteya [pratīka]मुक्तसङ्गःmuktasaṅgaḥ1/1मुक्तmukta + सङ्गsaṅga-अaरामःrāmaḥ m[मुक्तः सङ्गः येन सःmuktaḥ saṅgaḥ yena saḥ] BVlibre de apego [pratīka]कर्मkarma-फलphala-सङ्गsaṅga-वर्जितःvarjitaḥ1/1√वृज्vṛj (10 चुरादिcurādi U)क्तktaवर्जितvarjita-अaरामःrāmaḥ m[कर्मणः फलम्karmaṇaḥ phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP + [तस्मिन् सङ्गःtasmin saṅgaḥ] सप्तमीsaptamī-TP + [तेन वर्जितःtena varjitaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPdesprovisto del apego al fruto de la acción [glosa]सन्san1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tपचत्pacat mestandoसमाचरsamācaraII/1सम्sam+आā+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartaripractica [pratīka]निर्वर्त्तयnirvarttayaII/1निर्nir+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलोट्loṭकर्तरिkartarillévala a cabo [glosa]
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.