Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 9.1

el conocimiento más secreto, con su realización directa, que libera de lo inauspicioso

Sánscrito en

श्रीभगवानुवाच ।

इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।

ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ९.१ ॥

śrībhagavānuvāca |

idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave |

jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣyase'śubhāt || 9.1 ||

El Señor dijo: Ahora bien, a ti, que estás libre de malevolencia, te expondré claramente este conocimiento, el más secreto, junto con el conocimiento inmediato; conociéndolo, quedarás libre de todo lo inauspicioso.

«Now, I will clearly explain to you (who are) without calumny, this most secret knowledge together with immediate knowledge, knowing which you will be released from all that is inauspicious.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika

Palabra por palabra

श्रीभगवान्śrībhagavān1/1श्रीभगवत्śrībhagavat-त्tभगवत्bhagavat mel SeñorउवाचuvācaIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लिट्liṭकर्तरिkartaridijoइदम्idam2/1इदम्idam nesteतुtu0ahora bienतेte4/1युष्मद्yuṣmada tiगुह्यतमम्guhyatamam2/1गुह्यguhya+तमप्tamap (taddhita)गुह्यतमguhyatama-अaफलम्phalam nel más secretoप्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiI/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartariexpondré claramenteअनसूयवेanasūyave4/1अनसूयुanasūyu-उuगुरुःguruḥ m[न असूयुःna asūyuḥ] नञ्nañ-TPal que está libre de malevolenciaज्ञानम्jñānam2/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭज्ञानjñāna-अaफलम्phalam nconocimientoविज्ञानसहितम्vijñānasahitam2/1विज्ञानसहितvijñānasahita-अaफलम्phalam n[विज्ञानेन सहितम्vijñānena sahitam] तृतीयाtṛtīyā-TPjunto con el conocimiento inmediatoयत्yat2/1यद्yad nel cualज्ञात्वाjñātvā0√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)क्त्वाktvāconociendoमोक्ष्यसेmokṣyaseII/1√मुच्muc (6 तुदादिtudādi U)लृट्lṛṭकर्मणिkarmaṇiquedarás libreअशुभात्aśubhāt5/1अशुभaśubha-अaफलम्phalam n[न शुभम्na śubham] नञ्nañ-TPde lo inauspicioso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

श्रीभगवान् उवाच । इदम् तु गुह्यतमम् विज्ञानसहितम् ज्ञानम् अनसूयवे ते प्रवक्ष्यामिśrībhagavān uvāca | idam tu guhyatamam vijñānasahitam jñānam anasūyave te pravakṣyāmi, यत् ज्ञात्वा अशुभात् मोक्ष्यसे ॥yat jñātvā aśubhāt mokṣyase ||

El Señor dijo: Ahora bien, a ti, que estás libre de malevolencia, te expondré claramente este conocimiento, el más secreto, junto con el conocimiento inmediato; conociéndolo, quedarás libre de lo inauspicioso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): lo que se expuso en el capítulo octavo y su fruto

अष्टमे नाडीaṣṭame nāḍī-द्वारेण धारणाdvāreṇa dhāraṇā-योगः सगुण उक्तः। तस्य च फलमग्न्यर्चिरादिyogaḥ saguṇa uktaḥ | tasya ca phalamagnyarcirādi-क्रमेण कालान्तरे ब्रह्मkrameṇa kālāntare brahma-प्राप्तिprāpti-लक्षणमेवानावृत्तिरूपं निर्दिष्टम्।lakṣaṇamevānāvṛttirūpaṃ nirdiṣṭam |

En el [capítulo] octavo se expuso el yoga de la concentración (dhāraṇā-yoga) por la vía de la nāḍī, con sus elementos accesorios. Y se indicó también su fruto: el no regresar (anāvṛtti), caracterizado por el logro de Brahman con el paso del tiempo, según la secuencia del fuego, la llama, etc.

Análisis palabra por palabra
अष्टमेaṣṭame7/1अष्टन्aṣṭan+मट्maṭ (taddhita)अष्टमaṣṭama-अaरामःrāmaḥ men el octavo [capítulo]नाडीद्वारेणnāḍīdvāreṇa3/1नाडीद्वारnāḍīdvāra-अaफलम्phalam n[नाड्याः द्वारम्nāḍyāḥ dvāram] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor la vía de la nāḍīधारणायोगःdhāraṇāyogaḥ1/1धारणायोगdhāraṇāyoga-अaरामःrāmaḥ m[धारणा एव योगःdhāraṇā eva yogaḥ] KDel yoga de la concentraciónसगुणःsaguṇaḥ1/1सगुणsaguṇa-अaरामःrāmaḥ m[गुणैः सह वर्ततेguṇaiḥ saha vartate] BVcon sus elementos accesoriosउक्तःuktaḥ1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaउक्तukta-अaरामःrāmaḥ mfue expuestoतस्यtasya6/1तद्tad mde élचca0yफलम्phalam1/1फलphala-अaफलम्phalam nel frutoअग्न्यर्चिरादिक्रमेणagnyarcirādikrameṇa3/1अग्न्यर्चिरादिक्रमagnyarcirādikrama-अaरामःrāmaḥ m[अग्निः अर्चिः आदिः येषां तेषां क्रमःagniḥ arciḥ ādiḥ yeṣāṃ teṣāṃ kramaḥ] BV-गर्भ षष्ठीgarbha ṣaṣṭhī-TPsegún la secuencia del fuego, la llama, etc.कालान्तरेkālāntare7/1कालान्तरkālāntara-अaफलम्phalam n[अन्यः कालःanyaḥ kālaḥ] TP (मयूरव्यंसकादिmayūravyaṃsakādi)con el paso del tiempoब्रह्मप्राप्तिलक्षणम्brahmaprāptilakṣaṇam1/1ब्रह्मप्राप्तिलक्षणbrahmaprāptilakṣaṇa-अaफलम्phalam n[ब्रह्मणः प्राप्तिः लक्षणं यस्य तत्brahmaṇaḥ prāptiḥ lakṣaṇaṃ yasya tat] BVcaracterizado por el logro de Brahmanएवeva0precisamenteअनावृत्तिरूपम्anāvṛttirūpam1/1अनावृत्तिरूपanāvṛttirūpa-अaफलम्phalam n[अनावृत्तिः रूपं यस्य तत्anāvṛttiḥ rūpaṃ yasya tat] BVque consiste en no regresarनिर्दिष्टम्nirdiṣṭam1/1निर्nir+√दिश्diś (6 तुदादिtudādi U)क्तktaनिर्दिष्टnirdiṣṭa-अaफलम्phalam nfue indicado

Segmento 2 — avataraṇikā (2): la duda que el capítulo noveno viene a disipar

तत्रानेनैव प्रकारेण मोक्षtatrānenaiva prakāreṇa mokṣa-प्राप्तिprāpti-फलमधिगम्यतेphalamadhigamyate, नान्यथाnānyathā, इति तदाशङ्काiti tadāśaṅkā-व्याविवृत्सयाvyāvivṛtsayā -

Con el deseo de disipar la duda de si, en esto, el fruto que es el logro de la liberación se alcanza solo de este modo y no de otro, [el Señor dijo]:

Análisis palabra por palabra
तत्रtatra0तद्tad+त्रल्tral (taddhita)en estoअनेनanena3/1इदम्idam mpor esteएवeva0soloप्रकारेणprakāreṇa3/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañप्रकारprakāra-अaरामःrāmaḥ mmodoमोक्षप्राप्तिफलम्mokṣaprāptiphalam1/1मोक्षप्राप्तिफलmokṣaprāptiphala-अaफलम्phalam n[मोक्षप्राप्तिः एव फलम्mokṣaprāptiḥ eva phalam] KDel fruto que es el logro de la liberaciónअधिगम्यतेadhigamyateIII/1अधिadhi+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise alcanzaनna0noअन्यथाanyathā0अन्यanya+थाल्thāl (taddhita)de otro modoइतिiti0(así)तदाशङ्काव्याविवृत्सयाtadāśaṅkāvyāvivṛtsayā3/1विvi+आā+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)सन्san + अaतदाशङ्काव्याविवृत्साtadāśaṅkāvyāvivṛtsā-आāसीताsītā f[तस्याः आशङ्कायाः व्याविवृत्साtasyāḥ āśaṅkāyāḥ vyāvivṛtsā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcon el deseo de disipar esa duda

Segmento 3 — «idam»: el conocimiento de Brahman; «tu» marca la distinción

इदमिति।idamiti | इदंidaṃ ब्रह्मbrahma-ज्ञानं वक्ष्यमाणमुक्तं च पूर्वेष्वध्यायेषुjñānaṃ vakṣyamāṇamuktaṃ ca pūrveṣvadhyāyeṣu, तद् बुद्धौ सन्निधीकृत्य इदमित्याह।tad buddhau sannidhīkṛtya idamityāha | तुtu-शब्दो विशेषśabdo viśeṣa-निर्धारणार्थः।nirdhāraṇārthaḥ |

[Comentando] «idam»: «este» es el conocimiento de Brahman, que se va a exponer y que ya se expuso en los capítulos anteriores; [el Señor] dice «este» porque lo tiene presente en la mente. La palabra «tu» sirve para determinar una distinción.

Análisis palabra por palabra
इदम्idam2/1इदम्idam n«idam»इतिiti0(se comenta)इदम्idam2/1इदम्idam n«este»ब्रह्मज्ञानम्brahmajñānam2/1ब्रह्मज्ञानbrahmajñāna-अaफलम्phalam n[ब्रह्मणः ज्ञानम्brahmaṇaḥ jñānam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel conocimiento de Brahmanवक्ष्यमाणम्vakṣyamāṇam2/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लृट्lṛṭ + शानच्śānacवक्ष्यमाणvakṣyamāṇa-अaफलम्phalam nque se va a exponerउक्तम्uktam2/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaउक्तukta-अaफलम्phalam nexpuestoचca0yपूर्वेषुpūrveṣu7/3पूर्वpūrva men los anterioresअध्यायेषुadhyāyeṣu7/3अधिadhi+√इi (2 अदादिadādi A)घञ्ghañअध्यायadhyāya-अaरामःrāmaḥ mcapítulosतत्tat2/1तद्tad nesoबुद्धौbuddhau7/1√बुध्budh (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinबुद्धिbuddhi-इiमतिmati fen la menteसन्निधीकृत्यsannidhīkṛtya0सन्निधिsannidhi+च्विcvi+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्यप्lyapponiéndolo presenteइदम्idam2/1इदम्idam n«este»इतिiti0asíआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭकर्तरिkartaridiceतुtu-शब्दःśabdaḥ1/1तुशब्दtuśabda-अaरामःrāmaḥ m[तु इति शब्दःtu iti śabdaḥ] KDla palabra «tu»विशेषनिर्धारणार्थःviśeṣanirdhāraṇārthaḥ1/1विशेषनिर्धारणार्थviśeṣanirdhāraṇārtha-अaरामःrāmaḥ m[विशेषस्य निर्धारणम् अर्थः यस्य सःviśeṣasya nirdhāraṇam arthaḥ yasya saḥ] BVsirve para determinar una distinción

Segmento 4 — solo este es el conocimiento correcto, medio directo de la liberación

इदमेव तु सम्यग्ज्ञानं साक्षान्मोक्षidameva tu samyagjñānaṃ sākṣānmokṣa-प्राप्तिprāpti-साधनं वासुदेवः सर्वमितिsādhanaṃ vāsudevaḥ sarvamiti (गी ७gī 7.१९19), आत्मैवेदं सर्वम्ātmaivedaṃ sarvam (छाchā. ७7.२५25.२2), एकमेवाद्वितीयम्ekamevādvitīyam (छाchā. ६6.२2.१1) इत्यादिityādi-श्रुतिśruti-स्मृतिभ्यःsmṛtibhyaḥ,

Solo este es el conocimiento correcto, el medio directo para alcanzar la liberación, como consta por śrutis y smṛtis como «Vāsudeva es todo» (Gī. 7.19), «el Ser es todo esto» (Chā. 7.25.2) y «Uno solo, sin segundo» (Chā. 6.2.1).

Análisis palabra por palabra
इदम्idam1/1इदम्idam nesteएवeva0soloतुtu0(en efecto)सम्यग्ज्ञानम्samyagjñānam1/1सम्यग्ज्ञानsamyagjñāna-अaफलम्phalam n[सम्यक् ज्ञानम्samyak jñānam] KDel conocimiento correctoसाक्षात्sākṣāt0directamenteमोक्षप्राप्तिसाधनम्mokṣaprāptisādhanam1/1मोक्षप्राप्तिसाधनmokṣaprāptisādhana-अaफलम्phalam n[मोक्षस्य प्राप्तेः साधनम्mokṣasya prāpteḥ sādhanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel medio para alcanzar la liberaciónवासुदेवःvāsudevaḥ1/1वसुदेवvasudeva+अण्aṇ (taddhita, अपत्यapatya)वासुदेवvāsudeva-अaरामःrāmaḥ mVāsudevaसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoइतिiti0«…»आत्माātmā1/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mel Serएवeva0soloइदम्idam1/1इदम्idam nestoसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoएकम्ekam1/1एकeka nunoएवeva0soloअद्वितीयम्advitīyam1/1अद्वितीयadvitīya-अaफलम्phalam n[न विद्यते द्वितीयं यस्य तत्na vidyate dvitīyaṃ yasya tat] नञ्nañ-BVsin segundoइत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यःityādiśrutismṛtibhyaḥ5/3इत्यादिश्रुतिस्मृतिityādiśrutismṛti-इiमतिmati f[इति आदौ यासां ताः श्रुतिस्मृतयःiti ādau yāsāṃ tāḥ śrutismṛtayaḥ] BVpor śrutis y smṛtis como estas

Segmento 5 — no hay otro: los que conocen de otro modo van a mundos perecederos

नान्यत्। अथ ते येऽन्यथाऽतो विदुरन्यnānyat | atha te ye'nyathā'to viduranya-राजानस्ते क्षय्यrājānaste kṣayya-लोका भवन्तिlokā bhavanti (छाchā. ७7.२५25.२2) इत्यादिityādi-श्रुतिभ्यश्च।śrutibhyaśca |

No hay otro, como consta también por śrutis como: «En cambio, los que conocen de otro modo que este tienen a otro por soberano, y sus mundos son perecederos» (Chā. 7.25.2).

Análisis palabra por palabra
नna0noअन्यत्anyat1/1अन्यanya notroअथatha0en cambioतेte1/3तद्tad mellosयेye1/3यद्yad mlos queअन्यथाanyathā0अन्यanya+थाल्thāl (taddhita)de otro modoअतःataḥ0इदम्idam+तसिल्tasil (taddhita)que esteविदुःviduḥIII/3√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariconocenअन्यराजानःanyarājānaḥ1/3अन्यराजन्anyarājan-न्nराजन्rājan m[अन्यः राजा येषां तेanyaḥ rājā yeṣāṃ te] BVque tienen a otro por soberanoतेte1/3तद्tad mellosक्षय्यलोकाःkṣayyalokāḥ1/3क्षय्यलोकkṣayyaloka-अaरामःrāmaḥ m[क्षय्याः लोकाः येषां तेkṣayyāḥ lokāḥ yeṣāṃ te] BVde mundos perecederosभवन्तिbhavantiIII/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarisonइत्यादिश्रुतिभ्यःityādiśrutibhyaḥ5/3इत्यादिश्रुतिityādiśruti-इiमतिmati f[इति आदौ यासां ताः श्रुतयःiti ādau yāsāṃ tāḥ śrutayaḥ] BVpor śrutis como estaचca0también

Segmento 6 — «te», «el más secreto», «expondré», «libre de malevolencia»

तेte तुभ्यंtubhyaṃ गुह्यतमंguhyatamaṃ गोप्यgopya-तमंtamaṃ प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmi कथयिष्यामि।kathayiṣyāmi | अनसूयवेanasūyave असूयाasūyā-रहिताय।rahitāya |

«Te», a ti (tubhyam), «expondré claramente», es decir, diré (kathayiṣyāmi), «el más secreto», lo que más ha de guardarse (gopyatamam). «Al que está libre de malevolencia»: al que no tiene malevolencia (asūyā-rahitāya).

Análisis palabra por palabra
तेte4/1युष्मद्yuṣmad«a ti»तुभ्यम्tubhyam4/1युष्मद्yuṣmada ti (glosa)गुह्यतमम्guhyatamam2/1गुह्यguhya+तमप्tamap (taddhita)गुह्यतमguhyatama-अaफलम्phalam n«el más secreto»गोप्यतमम्gopyatamam2/1गोप्यgopya+तमप्tamap (taddhita)गोप्यतमgopyatama-अaफलम्phalam nlo que más ha de guardarse (glosa)प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiI/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartari«expondré claramente»कथयिष्यामिkathayiṣyāmiI/1√कथkatha (10 चुरादिcurādi U)लृट्lṛṭकर्तरिkartaridiré (glosa)अनसूयवेanasūyave4/1अनसूयुanasūyu-उuगुरुःguruḥ m[न असूयुःna asūyuḥ] नञ्nañ-TP«al que está libre de malevolencia»असूयारहितायasūyārahitāya4/1√रह्rah (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaअसूयारहितasūyārahita-अaरामःrāmaḥ m[असूयया रहितःasūyayā rahitaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPsin malevolencia (glosa)

Segmento 7 — «conocimiento junto con el conocimiento inmediato», que libera de la atadura del saṃsāra

किं तत्kiṃ tat ज्ञानम्jñānam। किं | kiṃ-विशिष्टम्viśiṣṭam विज्ञानसहितम्vijñānasahitam अनुभवanubhava-युक्तम्।yuktam | यद्yad ज्ञानंjñānaṃ ज्ञात्वाjñātvā प्राप्यprāpya मोक्ष्यसेmokṣyase अशुभात्aśubhāt संसारsaṃsāra-बन्धनात्।। १ ।।bandhanāt | | 1 | |

¿Qué es eso? «Conocimiento». ¿Caracterizado por qué? «Junto con el conocimiento inmediato», es decir, unido a la experiencia directa (anubhava). «Conociendo» ese conocimiento, esto es, alcanzándolo (prāpya), «quedarás libre de lo inauspicioso», de la atadura del saṃsāra. ॥||1॥ ||

Análisis palabra por palabra
किम्kim1/1किम्kim n¿qué?तत्tat1/1तद्tad nesoज्ञानम्jñānam1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭज्ञानjñāna-अaफलम्phalam n«conocimiento»किंविशिष्टम्kiṃviśiṣṭam1/1विvi+√शिष्śiṣ (7 रुधादिrudhādi P)क्तktaकिंविशिष्टkiṃviśiṣṭa-अaफलम्phalam n[केन विशिष्टम्kena viśiṣṭam] तृतीयाtṛtīyā-TP¿caracterizado por qué?विज्ञानसहितम्vijñānasahitam1/1विज्ञानसहितvijñānasahita-अaफलम्phalam n[विज्ञानेन सहितम्vijñānena sahitam] तृतीयाtṛtīyā-TP«junto con el conocimiento inmediato»अनुभवयुक्तम्anubhavayuktam1/1√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)क्तktaअनुभवयुक्तanubhavayukta-अaफलम्phalam n[अनुभवेन युक्तम्anubhavena yuktam] तृतीयाtṛtīyā-TPunido a la experiencia directa (glosa)यत्yat2/1यद्yad n«el cual»ज्ञानम्jñānam2/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭज्ञानjñāna-अaफलम्phalam nconocimientoज्ञात्वाjñātvā0√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)क्त्वाktvā«conociendo»प्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapalcanzando (glosa)मोक्ष्यसेmokṣyaseII/1√मुच्muc (6 तुदादिtudādi U)लृट्lṛṭकर्मणिkarmaṇi«quedarás libre»अशुभात्aśubhāt5/1अशुभaśubha-अaफलम्phalam n[न शुभम्na śubham] नञ्nañ-TP«de lo inauspicioso»संसारबन्धनात्saṃsārabandhanāt5/1√बन्ध्bandh (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭसंसारबन्धनsaṃsārabandhana-अaफलम्phalam n[संसारः एव बन्धनम्saṃsāraḥ eva bandhanam] KDde la atadura del saṃsāra (glosa)
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.