bajo la presidencia del Señor, la prakṛti produce el mundo; la pregunta «¿para qué la creación?» no procede
Sánscrito en
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ ९.१० ॥
mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram |
hetunānena kaunteya jagadviparivartate || 9.10 ||
Conmigo como presencia que preside, la prakṛti produce [el mundo de] lo móvil y lo inmóvil. Por esta razón, Kaunteya, el mundo pasa por sus cambios.
«With me as the presiding presence, the prakṛti creates (the world of) the movables and immovables. Because of this reason, Kaunteya! the world undergoes changes.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika
Palabra por palabra
मयाmayā3/1अस्मद्asmadconmigoअध्यक्षेणadhyakṣeṇa3/1अध्यक्षadhyakṣa-अaरामःrāmaḥ mcomo presencia que presideप्रकृतिःprakṛtiḥ1/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तिन्ktinप्रकृतिprakṛti-इiमतिmati fla prakṛtiसूयतेsūyateIII/1√सूsū (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartariproduceसचराचरम्sacarācaram2/1सचराचरsacarācara-अaफलम्phalam n[चराचरेण सह वर्ततेcarācareṇa saha vartate] BV[el mundo de] lo móvil y lo inmóvilहेतुनाhetunā3/1हेतुhetu-उuगुरुःguruḥ mpor la razónअनेनanena3/1इदम्idam mestaकौन्तेयkaunteyaS/1कुन्तीkuntī+ढक्ḍhak (taddhita)कौन्तेयkaunteya-अaरामःrāmaḥ m¡oh Kaunteya!जगत्jagat1/1जगत्jagat-त्tजगत्jagat nel mundoविपरिवर्ततेviparivartateIII/1विvi+परिpari+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartaripasa por sus cambios
Conmigo como presencia que preside, la prakṛti produce [el mundo de] lo móvil y lo inmóvil. Por esta razón, Kaunteya, el mundo pasa por sus cambios.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — avataraṇikā: parece contradictorio decir «emito» y «sentado como indiferente»
En esto [en la actividad de la creación] se dice algo contradictorio: «emito este conjunto de seres» (Gī. 9.8) y «sentado como uno indiferente» (Gī. 9.9). Para resolverlo, dice:
Análisis palabra por palabra
तत्रtatra0तद्tad+त्रल्tral (taddhita)en estoसर्गव्यापारेsargavyāpāre7/1सर्गव्यापारsargavyāpāra-अaरामःrāmaḥ m[सर्गस्य व्यापारःsargasya vyāpāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen la actividad de la creaciónभूतग्रामम्bhūtagrāmam2/1भूतग्रामbhūtagrāma-अaरामःrāmaḥ m[भूतानां ग्रामःbhūtānāṃ grāmaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel conjunto de seresइमम्imam2/1इदम्idam mesteविसृजामिvisṛjāmiI/1विvi+√सृज्sṛj (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartariemitoउदासीनवत्udāsīnavat0उदासीनudāsīna+वतिvati (taddhita)como uno indiferenteआसीनम्āsīnam2/1√आस्ās (2 अदादिadādi A)शानच्śānacआसीनāsīna-अaरामःrāmaḥ msentadoइतिiti0«…»चca0yविरुद्धम्viruddham1/1विvi+√रुध्rudh (7 रुधादिrudhādi U)क्तktaविरुद्धviruddha-अaफलम्phalam nalgo contradictorioउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise diceइतिiti0por esoतत्परिहारार्थम्tatparihārārtham0तत्परिहारार्थtatparihārārtha[तस्य परिहारःtasya parihāraḥ, तस्मै इदम्tasmai idam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP-गर्भ चतुर्थीgarbha caturthī-TPpara resolverloआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭकर्तरिkartaridice
Segmento 2 — «mayādhyakṣeṇa»: presidida por el Señor, pura visión, la prakṛti produce el mundo
[Comentando] «mayā»: «Conmigo como presencia que preside», yo, cuya naturaleza es solo visión (dṛśi) en todas partes y que soy inmutable, «la prakṛti», es decir, mi māyā, hecha de los tres guṇas y caracterizada por la avidyā, «produce», genera, el mundo «de lo móvil y lo inmóvil».
Análisis palabra por palabra
मयाmayā3/1अस्मद्asmad«mayā»इतिiti0(se comenta)मयाmayā3/1अस्मद्asmad«conmigo»सर्वतःsarvataḥ0सर्वsarva+तसिल्tasil (taddhita)en todas partesदृशिमात्रस्वरूपेणdṛśimātrasvarūpeṇa3/1दृशिमात्रस्वरूपdṛśimātrasvarūpa-अaरामःrāmaḥ m[दृशिमात्रं स्वरूपं यस्य सःdṛśimātraṃ svarūpaṃ yasya saḥ] BVcuya naturaleza es solo visiónअविक्रियात्मनाavikriyātmanā3/1अविक्रियात्मन्avikriyātman-न्nआत्मन्ātman m[अविक्रियः आत्मा यस्य सःavikriyaḥ ātmā yasya saḥ] BVque es inmutableअध्यक्षेणadhyakṣeṇa3/1अध्यक्षadhyakṣa-अaरामःrāmaḥ m«como presencia que preside»ममmama6/1अस्मद्asmadmiमायाmāyā1/1मायाmāyā-आāसीताsītā fmāyāत्रिगुणात्मिकाtriguṇātmikā1/1त्रिगुणात्मिकाtriguṇātmikā-आāसीताsītā f[त्रयः गुणाः आत्मा यस्याः साtrayaḥ guṇāḥ ātmā yasyāḥ sā] BV (+कप्kap)hecha de los tres guṇasअविद्यालक्षणाavidyālakṣaṇā1/1अविद्यालक्षणाavidyālakṣaṇā-आāसीताsītā f[अविद्या लक्षणं यस्याः साavidyā lakṣaṇaṃ yasyāḥ sā] BVcaracterizada por la avidyāप्रकृतिःprakṛtiḥ1/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तिन्ktinप्रकृतिprakṛti-इiमतिmati f«la prakṛti»सूयतेsūyateIII/1√सूsū (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartari«produce»उत्पादयतिutpādayatiIII/1उद्ud+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarigenera (glosa)सचराचरम्sacarācaram2/1सचराचरsacarācara-अaफलम्phalam n[चराचरेण सह वर्ततेcarācareṇa saha vartate] BV«de lo móvil y lo inmóvil»जगत्jagat2/1जगत्jagat-त्tजगत्jagat nel mundo
Segmento 3 — el mantra de la Śvetāśvatara: un solo Dios, testigo, que preside las acciones
Y así lo dice el texto del mantra: «Un solo Dios, oculto en todos los seres, que todo lo penetra, el Ser interior de todos los seres; el que preside las acciones, la morada de todos los seres, testigo, conciencia, único y sin guṇas» (Śve. 6.11).
Análisis palabra por palabra
तथाtathā0asíचca0yमन्त्रवर्णःmantravarṇaḥ1/1मन्त्रवर्णmantravarṇa-अaरामःrāmaḥ m[मन्त्रस्य वर्णःmantrasya varṇaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel texto del mantraएकःekaḥ1/1एकeka muno soloदेवःdevaḥ1/1देवdeva-अaरामःrāmaḥ mDiosसर्वभूतेषुsarvabhūteṣu7/3सर्वभूतsarvabhūta-अaफलम्phalam n[सर्वाणि भूतानिsarvāṇi bhūtāni] KDen todos los seresगूढःgūḍhaḥ1/1√गुह्guh (1 भ्वादिbhvādi U)क्तktaगूढgūḍha-अaरामःrāmaḥ mocultoसर्वव्यापीsarvavyāpī1/1विvi+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)णिनिṇiniसर्वव्यापिन्sarvavyāpin-इन्inयोगिन्yogin m[सर्वं व्याप्नोतिsarvaṃ vyāpnoti] उपपदupapada-TPque todo lo penetraसर्वभूतान्तरात्माsarvabhūtāntarātmā1/1सर्वभूतान्तरात्मन्sarvabhūtāntarātman-न्nआत्मन्ātman m[सर्वेषां भूतानाम् अन्तरः आत्माsarveṣāṃ bhūtānām antaraḥ ātmā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel Ser interior de todos los seresकर्माध्यक्षःkarmādhyakṣaḥ1/1कर्माध्यक्षkarmādhyakṣa-अaरामःrāmaḥ m[कर्मणाम् अध्यक्षःkarmaṇām adhyakṣaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel que preside las accionesसर्वभूताधिवासःsarvabhūtādhivāsaḥ1/1सर्वभूताधिवासsarvabhūtādhivāsa-अaरामःrāmaḥ m[सर्वेषां भूतानाम् अधिवासःsarveṣāṃ bhūtānām adhivāsaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla morada de todos los seresसाक्षीsākṣī1/1साक्षिन्sākṣin-इन्inयोगिन्yogin mtestigoचेताcetā1/1√चित्cit (1 भ्वादिbhvādi P)तृच्tṛcचेतृcetṛ-ऋṛदातृdātṛ mconcienciaकेवलःkevalaḥ1/1केवलkevala-अaरामःrāmaḥ múnicoनिर्गुणःnirguṇaḥ1/1निर्गुणnirguṇa-अaरामःrāmaḥ m[निर्गताः गुणाः यस्मात् सःnirgatāḥ guṇāḥ yasmāt saḥ] BVsin guṇasचca0yइतिiti0«…»
Segmento 4 — «por esta razón, el mundo pasa por sus cambios» en todos sus estados
«Por esta razón», por esta causa, es decir, por [mi] condición de presidir, «oh Kaunteya», «el mundo», con lo móvil y lo inmóvil, manifiesto y no manifiesto, «pasa por sus cambios» en todos sus estados.
Análisis palabra por palabra
हेतुनाhetunā3/1हेतुhetu-उuगुरुःguruḥ m«por la razón»निमित्तेनnimittena3/1निमित्तnimitta-अaफलम्phalam npor la causa (glosa)अनेनanena3/1इदम्idam m«esta»अध्यक्षत्वेनadhyakṣatvena3/1अध्यक्षadhyakṣa+त्वtva (taddhita)अध्यक्षत्वadhyakṣatva-अaफलम्phalam npor la condición de presidirकौन्तेयkaunteyaS/1कुन्तीkuntī+ढक्ḍhak (taddhita)कौन्तेयkaunteya-अaरामःrāmaḥ m«¡oh Kaunteya!»जगत्jagat1/1जगत्jagat-त्tजगत्jagat n«el mundo»सचराचरम्sacarācaram1/1सचराचरsacarācara-अaफलम्phalam n[चराचरेण सह वर्ततेcarācareṇa saha vartate] BVcon lo móvil y lo inmóvilव्यक्ताव्यक्तात्मकम्vyaktāvyaktātmakam1/1व्यक्ताव्यक्तात्मकvyaktāvyaktātmaka-अaफलम्phalam n[व्यक्तम् अव्यक्तं च आत्मा यस्य तत्vyaktam avyaktaṃ ca ātmā yasya tat] BV (+कप्kap)manifiesto y no manifiestoविपरिवर्त्ततेviparivarttateIII/1विvi+परिpari+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartari«pasa por sus cambios»सर्वावस्थासुsarvāvasthāsu7/3सर्वावस्थाsarvāvasthā-आāसीताsītā f[सर्वाः अवस्थाःsarvāḥ avasthāḥ] KDen todos sus estados
Segmento 5 — toda actividad del mundo existe para ser objeto de la visión y acaba en el conocimiento
Pues toda la actividad del mundo tiene por causa el llegar a ser objeto de la visión (dṛśi): «yo comeré esto», «veo esto», «oigo esto», «experimento placer», «experimento dolor», «para eso haré esto», «para esto haré esto otro», «conoceré esto»; [la actividad] de este tipo se apoya en el conocimiento (avagati) y termina precisamente en el conocimiento.
Análisis palabra por palabra
दृशिकर्मत्वापत्तिनिमित्ताdṛśikarmatvāpattinimittā1/1दृशिकर्मत्वापत्तिनिमित्ताdṛśikarmatvāpattinimittā-आāसीताsītā f[दृशेः कर्मत्वस्य आपत्तिः निमित्तं यस्याः साdṛśeḥ karmatvasya āpattiḥ nimittaṃ yasyāḥ sā] BVque tiene por causa el llegar a ser objeto de la visiónहिhi0puesजगतःjagataḥ6/1जगत्jagat-त्tजगत्jagat ndel mundoसर्वाsarvā1/1सर्वsarva ftodaप्रवृत्तिःpravṛttiḥ1/1प्रpra+√वृत्vṛt (1 भ्वादिbhvādi A)क्तिन्ktinप्रवृत्तिpravṛtti-इiमतिmati fla actividadअहम्aham1/1अस्मद्asmadyoइदम्idam2/1इदम्idam nestoभोक्ष्येbhokṣyeI/1√भुज्bhuj (7 रुधादिrudhādi P; A por भुजोऽनवनेbhujo'navane)लृट्lṛṭकर्तरिkartaricomeréपश्यामिpaśyāmiI/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariveoइदम्idam2/1इदम्idam nestoशृणोमिśṛṇomiI/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarioigoइदम्idam2/1इदम्idam nestoसुखम्sukham2/1सुखsukha-अaफलम्phalam nplacerअनुभवामिanubhavāmiI/1अनुanu+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariexperimentoदुःखम्duḥkham2/1दुःखduḥkha-अaफलम्phalam ndolorअनुभवामिanubhavāmiI/1अनुanu+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariexperimentoतदर्थम्tadartham0तदर्थtadartha[तस्मै इदम्tasmai idam] चतुर्थीcaturthī-TPpara esoइदम्idam2/1इदम्idam nestoकरिष्यामिkariṣyāmiI/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लृट्lṛṭकर्तरिkartariharéएतदर्थम्etadartham0एतदर्थetadartha[एतस्मै इदम्etasmai idam] चतुर्थीcaturthī-TPpara estoइदम्idam2/1इदम्idam nesto otroकरिष्येkariṣyeI/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लृट्lṛṭकर्तरिkartari (आत्मनेपदātmanepada)haréइदम्idam2/1इदम्idam nestoज्ञास्यामिjñāsyāmiI/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartariconoceréइत्याद्याityādyā1/1इत्याद्याityādyā-आāसीताsītā f[इति आदिः यस्याः साiti ādiḥ yasyāḥ sā] BVde este tipoअवगतिनिष्ठाavagatiniṣṭhā1/1अवगतिनिष्ठाavagatiniṣṭhā-आāसीताsītā f[अवगतौ निष्ठा यस्याः साavagatau niṣṭhā yasyāḥ sā] BVque se apoya en el conocimientoअवगत्यवसानाavagatyavasānā1/1अवगत्यवसानाavagatyavasānā-आāसीताsītā f[अवगतौ अवसानं यस्याः साavagatau avasānaṃ yasyāḥ sā] BVque termina en el conocimientoएवeva0precisamente
Segmento 6 — el mantra «el que es su supervisor en el cielo supremo»
Y por eso, no existiendo ningún otro ser consciente fuera del único Dios, que es pura conciencia y preside todo, y que en realidad no se relaciona con ningún disfrute, y no habiendo, por tanto, otro que disfrute, en esto la pregunta «¿con qué fin es esta creación?» y su respuesta resultan improcedentes,
Análisis palabra por palabra
ततःtataḥ0तद्tad+तसिल्tasil (taddhita)por esoचca0yएकस्यekasya6/1एकeka mdel únicoदेवस्यdevasya6/1देवdeva-अaरामःrāmaḥ mDiosसर्वाध्यक्षभूतचैतन्यमात्रस्यsarvādhyakṣabhūtacaitanyamātrasya6/1सर्वाध्यक्षभूतचैतन्यमात्रsarvādhyakṣabhūtacaitanyamātra-अaरामःrāmaḥ m[सर्वाध्यक्षभूतं चैतन्यमात्रं स्वरूपं यस्य सःsarvādhyakṣabhūtaṃ caitanyamātraṃ svarūpaṃ yasya saḥ] BVque es pura conciencia y preside todoपरमार्थतःparamārthataḥ0परमार्थparamārtha+तसिल्tasil (taddhita)en realidadसर्वभोगानभिसम्बन्धिनःsarvabhogānabhisambandhinaḥ6/1सर्वभोगानभिसम्बन्धिन्sarvabhogānabhisambandhin-इन्inयोगिन्yogin m[सर्वैः भोगैः अनभिसम्बन्धीsarvaiḥ bhogaiḥ anabhisambandhī] तृतीयाtṛtīyā-TPque no se relaciona con ningún disfruteअन्यस्यanyasya6/1अन्यanya nde otroचेतनान्तरस्यcetanāntarasya6/1चेतनान्तरcetanāntara-अaफलम्phalam n[अन्यः चेतनःanyaḥ cetanaḥ] TP (मयूरव्यंसकादिmayūravyaṃsakādi)ser consciente distintoअभावेabhāve7/1अभावabhāva-अaरामःrāmaḥ m[न भावःna bhāvaḥ] नञ्nañ-TPno existiendoभोक्तुःbhoktuḥ6/1√भुज्bhuj (7 रुधादिrudhādi P)तृच्tṛcभोक्तृbhoktṛ-ऋṛदातृdātṛ mde quien disfruteअन्यस्यanyasya6/1अन्यanya mde otroअभावात्abhāvāt5/1अभावabhāva-अaरामःrāmaḥ m[न भावःna bhāvaḥ] नञ्nañ-TPpor no haberकिंनिमित्ताkiṃnimittā1/1किंनिमित्ताkiṃnimittā-आāसीताsītā f[किं निमित्तं यस्याः साkiṃ nimittaṃ yasyāḥ sā] BV¿con qué fin?इयम्iyam1/1इदम्idam festaसृष्टिःsṛṣṭiḥ1/1√सृज्sṛj (6 तुदादिtudādi P)क्तिन्ktinसृष्टिsṛṣṭi-इiमतिmati fcreaciónइतिiti0«…»अत्रatra0इदम्idam+त्रल्tral (taddhita)en estoप्रश्नप्रतिवचनेpraśnaprativacane1/2प्रश्नप्रतिवचनpraśnaprativacana-अaफलम्phalam n[प्रश्नः च प्रतिवचनं चpraśnaḥ ca prativacanaṃ ca] DVla pregunta y la respuestaअनुपपन्नेanupapanne1/2उपupa+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तktaअनुपपन्नanupapanna-अaफलम्phalam n[न उपपन्नम्na upapannam] नञ्nañ-TPimprocedentes
Segmento 8 — como dicen los mantras: «¿quién lo sabe realmente?»
को अद्धा वेद क इह प्रवोचत् कुतः आजाता कुत इयं विसृष्टिःko addhā veda ka iha pravocat kutaḥ ājātā kuta iyaṃ visṛṣṭiḥ (तैtai.ब्रा २brā 2.८8.९9) इत्यादिityādi-मन्त्रmantra-वर्णेभ्यः।varṇebhyaḥ |
como consta por textos de mantras como: «¿Quién lo sabe realmente? ¿Quién lo ha declarado aquí? ¿De dónde ha nacido, de dónde [viene] esta creación?» (Tai. Brā. 2.8.9).
Análisis palabra por palabra
कःkaḥ1/1किम्kim m¿quién?अद्धाaddhā0realmenteवेदvedaIII/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭ (णल्ṇal, विदो लटो वाvido laṭo vā)कर्तरिkartarisabeकःkaḥ1/1किम्kim m¿quién?इहiha0aquíप्रवोचत्pravocatIII/1प्रpra+√वच्vac (2 अदादिadādi P)लुङ्luṅ (छान्दसchāndasa, sin aumento)कर्तरिkartarilo ha declaradoकुतःkutaḥ0किम्kim+तसिल्tasil (taddhita)¿de dónde?आजाताājātā1/1आā+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)क्तktaआजाताājātā-आāसीताsītā fha nacidoकुतःkutaḥ0किम्kim+तसिल्tasil (taddhita)¿de dónde?इयम्iyam1/1इदम्idam festaविसृष्टिःvisṛṣṭiḥ1/1विvi+√सृज्sṛj (6 तुदादिtudādi P)क्तिन्ktinविसृष्टिvisṛṣṭi-इiमतिmati fcreaciónइत्यादिमन्त्रवर्णेभ्यःityādimantravarṇebhyaḥ5/3इत्यादिमन्त्रवर्णityādimantravarṇa-अaरामःrāmaḥ m[इति आदौ येषां ते मन्त्रवर्णाःiti ādau yeṣāṃ te mantravarṇāḥ] BVpor textos de mantras como estos
Segmento 9 — el Señor lo ha mostrado: «el conocimiento está cubierto por la ignorancia»
दर्शितं च भगवता अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवःdarśitaṃ ca bhagavatā ajñānenāvṛtaṃ jñānaṃ tena muhyanti jantavaḥ (गी ५gī 5.१५15) इति।। १० ।।iti | | 10 | |
Y el Señor lo ha mostrado: «El conocimiento está cubierto por la ignorancia; por eso se confunden los seres» (Gī. 5.15). ॥||10॥ ||
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información