गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 9.19

el Señor da calor, retiene y suelta la lluvia; es lo inmortal y la muerte, sat y asat

तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।

अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ ९.१९ ॥

tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca |

amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna || 9.19 ||

Yo doy calor [al mundo], y yo retengo y suelto la lluvia. Yo soy lo inmortal y soy también la muerte. Yo soy la causa y el efecto, Arjuna.

«I heat up the world and I withhold and release the rain. I am immortal and I am also death. I am cause and effect, Arjuna!» — Swami Dayānanda vía Medha Michika

Palabra por palabra

तपामिI/1√तप् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिdoy calorअहम्1/1अस्मद्yoअहम्1/1अस्मद्yoवर्षम्2/1वर्ष-अफलम् nla lluviaनिगृह्णामिI/1नि+√ग्रह् (9 क्र्यादि U)लट्कर्तरिretengoउत्सृजामिI/1उद्+√सृज् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिsueltoच0yअमृतम्1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तअमृत-अफलम् n[न मृतम्] नञ्-TPlo inmortalच0yएव0tambiénमृत्युः1/1मृत्यु-उगुरुः mla muerteच0yसत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्जगत् nla causaअसत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृअसत्-त्जगत् n[न सत्] नञ्-TPel efectoच0yअहम्1/1अस्मद्yo [soy]अर्जुनS/1अर्जुन-अरामः m¡oh Arjuna!

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अहम् तपामि । अहम् वर्षम् निगृह्णामि उत्सृजामि च । अमृतम् च एव मृत्युः च । अहम् सत् असत् च, अर्जुन ॥

Yo doy calor [al mundo]; yo retengo y suelto la lluvia. [Soy] lo inmortal y también la muerte. Yo soy la causa y el efecto, Arjuna.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā (1): «además»

किंच -

Además, [el Señor dice]:

Análisis palabra por palabra

किंच0además

Segmento 2 — «doy calor»: el Señor, hecho sol, calienta con sus rayos intensos

तपामीति। तपाम्यहम् आदित्यो भूत्वा कैश्चिद्रश्मिभिरुल्बणैः।

[Comentando] «tapāmi»: «yo doy calor» convertido en el sol (āditya), con algunos de mis rayos, los intensos.

Análisis palabra por palabra

तपामिI/1√तप् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरि«tapāmi»इति0(se comenta)तपामिI/1√तप् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरि«doy calor»अहम्1/1अस्मद्«yo»आदित्यः1/1अदिति+ण्य (taddhita, अपत्य)आदित्य-अरामः mel solभूत्वा0√भू (1 भ्वादि P)क्त्वाconvertido enकैश्चित्3/3किम् m (+ चित्)con algunosरश्मिभिः3/3रश्मि-इहरिः mrayosउल्बणैः3/3उल्बण-अरामः mintensos

Segmento 3 — «la lluvia»: la suelta, la retiene ocho meses y la vuelve a soltar

अहं वर्षं कैश्चिद् रश्मिभिः उत्सृजामि। उत्सृज्य पुनः निगृह्णामि कैश्चिद्रश्मिभिरष्टभिर्मासैः पुनः उत्सृजामि प्रावृषि।

«Yo» suelto «la lluvia» con algunos rayos. Después de soltarla, «la retengo» de nuevo con algunos rayos durante ocho meses, y de nuevo «la suelto» en la estación de las lluvias.

Análisis palabra por palabra

अहम्1/1अस्मद्«yo»वर्षम्2/1वर्ष-अफलम् n«la lluvia»कैश्चित्3/3किम् m (+ चित्)con algunosरश्मिभिः3/3रश्मि-इहरिः mrayosउत्सृजामिI/1उद्+√सृज् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिsueltoउत्सृज्य0उद्+√सृज् (6 तुदादि P)ल्यप्después de soltarlaपुनः0de nuevoनिगृह्णामिI/1नि+√ग्रह् (9 क्र्यादि U)लट्कर्तरि«retengo»कैश्चित्3/3किम् m (+ चित्)con algunosरश्मिभिः3/3रश्मि-इहरिः mrayosअष्टभिः3/3अष्टन्-न्अष्टन्ochoमासैः3/3मास-अरामः mdurante… mesesपुनः0de nuevoउत्सृजामिI/1उद्+√सृज् (6 तुदादि P)लट्कर्तरि«suelto»प्रावृषि7/1प्र+√वृष् (1 भ्वादि P)क्विप्प्रावृष्-ष्प्रावृष् fen la estación de las lluvias

Segmento 4 — «lo inmortal» y «la muerte»; sat y asat

अमृतं चैव देवानां। मृत्युश्च मर्त्यानाम्। सद् यस्य यत्सम्बन्धितया विद्यमानं तत्। तद्विपरीतम् असत् च एव अहमर्जुन।

«Y también lo inmortal» (amṛta) de los dioses, «y la muerte» de los mortales. «Sat» es aquello que existe por su relación con algo; «asat» es lo contrario de eso. Todo ello «soy yo, Arjuna».

Análisis palabra por palabra

अमृतम्1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तअमृत-अफलम् n[न मृतम्] नञ्-TP«lo inmortal»च0«y»एव0«también»देवानाम्6/3देव-अरामः mde los diosesमृत्युः1/1मृत्यु-उगुरुः m«la muerte»च0«y»मर्त्यानाम्6/3मर्त+यत् (taddhita)मर्त्य-अरामः mde los mortalesसत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्जगत् n«sat», lo existenteयस्य6/1यद् nde lo cualयत्सम्बन्धितया3/1सम्बन्धिन्+तल् (taddhita)यत्सम्बन्धिता-आसीता f[येन सम्बन्धी यत्सम्बन्धी, तस्य भावः] तृतीया-TP + तल्por su relación con algoविद्यमानम्1/1√विद् (4 दिवादि A)शानच्विद्यमान-अफलम् nexisteतत्1/1तद् nesoतद्विपरीतम्1/1वि+परि+√इ (2 अदादि P)क्ततद्विपरीत-अफलम् n[तस्मात् विपरीतम्] पञ्चमी-TPlo contrario de esoअसत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृअसत्-त्जगत् n[न सत्] नञ्-TP«asat», lo no existenteच0yएव0precisamenteअहम्1/1अस्मद्«yo [soy]»अर्जुनS/1अर्जुन-अरामः m«¡oh Arjuna!»

Segmento 5 — el Señor no es el no-ser absoluto; o bien, sat y asat son efecto y causa

न पुनरत्यन्तमेवासद् भगवान् स्वयम्। कार्य-कारणे वा सदसती।

Pero el Señor mismo no es, en absoluto, lo no existente. O bien, sat y asat son el efecto y la causa.

Análisis palabra por palabra

न0noपुनः0peroअत्यन्तम्0अत्यन्त (क्रियाविशेषण)en absolutoएव0(en efecto)असत्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृअसत्-त्जगत् n[न सत्] नञ्-TPlo no existenteभगवान्1/1भग+मतुप् (taddhita)भगवत्-त्भगवत् mel Señorस्वयम्0mismoकार्यकारणे1/2√कृ (8 तनादि U)णिच् + ल्युट्कार्यकारण-अफलम् n[कार्यं च कारणं च] DVel efecto y la causaवा0o bienसदसती1/2√अस् (2 अदादि P)शतृसदसत्-त्जगत् n[सत् च असत् च] DVsat y asat

Segmento 6 — los que adoran con el conocimiento de la unidad, de la diversidad, etc., llegan a Él

ये पूर्वोक्तैरनुवृत्ति-प्रकारैरेकत्व-पृथक्त्वादि-विज्ञानैर्यज्ञैर्मां पूजयन्त उपासते ज्ञानविदस्ते यथा-विज्ञानं मामेव प्राप्नुवन्ति।। १९ ।।

Los conocedores (jñānavidaḥ) que, según las modalidades de práctica (anuvṛtti) ya expuestas, me adoran rindiéndome culto con sacrificios que consisten en el conocimiento de la unidad, de la diversidad, etc., esos llegan a mí mismo, cada uno según su conocimiento. ॥19॥

Análisis palabra por palabra

ये1/3यद् mlos queपूर्वोक्तैः3/3√वच् (2 अदादि P)क्तपूर्वोक्त-अरामः m[पूर्वम् उक्ताः] TP (सुप्सुपा)ya expuestasअनुवृत्तिप्रकारैः3/3प्र+√कृ (8 तनादि U)घञ्अनुवृत्तिप्रकार-अरामः m[अनुवृत्तेः प्रकाराः] षष्ठी-TPsegún las modalidades de prácticaएकत्वपृथक्त्वादिविज्ञानैः3/3वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)ल्युट्एकत्वपृथक्त्वादिविज्ञान-अफलम् n[एकत्वं पृथक्त्वम् आदिः येषां तेषां विज्ञानानि] BV-गर्भ षष्ठी-TPque consisten en el conocimiento de la unidad, de la diversidad, etc.यज्ञैः3/3√यज् (1 भ्वादि U)नङ्यज्ञ-अरामः mcon sacrificiosमाम्2/1अस्मद्a míपूजयन्तः1/3√पूज् (10 चुरादि U)शतृपूजयत्-त्पचत् mrindiendo cultoउपासतेIII/3उप+√आस् (2 अदादि A)लट्कर्तरिadoranज्ञानविदः1/3√विद् (2 अदादि P)क्विप्ज्ञानविद्-द्सुहृद् m[ज्ञानं विदन्ति] उपपद-TPlos conocedoresते1/3तद् mesosयथाविज्ञानम्0[विज्ञानम् अनतिक्रम्य] अव्ययीभावcada uno según su conocimientoमाम्2/1अस्मद्a míएव0mismoप्राप्नुवन्तिIII/3प्र+√आप् (5 स्वादि P)लट्कर्तरिllegan

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.

Ver el curso de Bhagavad Gītā o empieza por el curso gratuito →