Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 9.21

agotado el puṇya vuelven al mundo de los mortales: solo obtienen el ir y venir

Sánscrito en

ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।

एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ ९.२१ ॥

te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti |

evaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhante || 9.21 ||

Ellos, tras haber disfrutado de ese vasto cielo, entran en el mundo de los mortales cuando su puṇya se agota. Así, siguiendo los rituales de los tres Vedas, los que desean diversos fines obtienen la condición de ir y venir [una y otra vez], el saṃsāra.

«These people, having enjoyed that vast heaven, enter the world of mortals when their puṇya is exhausted. In this manner, following the rituals in the three Vedas, those who are desirous of various ends gain the condition of (repeated) going and coming, saṃsāra.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika

Palabra por palabra

तेte1/3तद्tad mellosतम्tam2/1तद्tad meseभुक्त्वाbhuktvā0√भुज्bhuj (7 रुधादिrudhādi P)क्त्वाktvātras disfrutarस्वर्गलोकम्svargalokam2/1स्वर्गलोकsvargaloka-अaरामःrāmaḥ m[स्वर्गः एव लोकःsvargaḥ eva lokaḥ] KDel cieloविशालम्viśālam2/1विvi+शालच्śālac (taddhita)विशालviśāla-अaरामःrāmaḥ mvastoक्षीणेkṣīṇe7/1√क्षिkṣi (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaक्षीणkṣīṇa-अaफलम्phalam nagotadoपुण्येpuṇye7/1पुण्यpuṇya-अaफलम्phalam nel puṇyaमर्त्यलोकम्martyalokam2/1मर्त्यलोकmartyaloka-अaरामःrāmaḥ m[मर्त्यानां लोकःmartyānāṃ lokaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel mundo de los mortalesविशन्तिviśantiIII/3√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientranएवम्evam0asíत्रयीधर्मम्trayīdharmam2/1त्रयीधर्मtrayīdharma-अaरामःrāmaḥ m[त्रय्याः धर्मःtrayyāḥ dharmaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPlos rituales de los tres Vedasअनुप्रपन्नाःanuprapannāḥ1/3अनुanu+प्रpra+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तktaअनुप्रपन्नanuprapanna-अaरामःrāmaḥ msiguiendoगतागतम्gatāgatam2/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगतागतgatāgata-अaफलम्phalam n[गतं च आगतं चgataṃ ca āgataṃ ca] DV (समाहारsamāhāra)el ir y venirकामकामाःkāmakāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + अण्aṇकामकामkāmakāma-अaरामःrāmaḥ m[कामान् कामयन्तेkāmān kāmayante] उपपदupapada-TPlos que desean diversos finesलभन्तेlabhanteIII/3√लभ्labh (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartariobtienen

Anvaya (el verso en orden de prosa)

ते तम् विशालम् स्वर्गलोकम् भुक्त्वा पुण्ये क्षीणे मर्त्यलोकम् विशन्ति । एवम् त्रयीधर्मम् अनुप्रपन्नाः कामकामाः गतागतम् लभन्ते ॥te tam viśālam svargalokam bhuktvā puṇye kṣīṇe martyalokam viśanti | evam trayīdharmam anuprapannāḥ kāmakāmāḥ gatāgatam labhante ||

Ellos, tras disfrutar de ese vasto cielo, entran en el mundo de los mortales cuando su puṇya se agota. Así, siguiendo los rituales de los tres Vedas, los que desean diversos fines obtienen el ir y venir.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — «te tam bhuktvā»: agotado el puṇya, entran en este mundo

ते तमिति।te tamiti | तेte तंtaṃ भुक्त्वाbhuktvā स्वर्गलोकंsvargalokaṃ विशालंviśālaṃ विस्तीर्णंvistīrṇaṃ क्षीणेkṣīṇe पुण्येpuṇye मर्त्यलोकम्martyalokam इमंimaṃ विशन्तिviśanti आविशन्ति।āviśanti |

[Comentando] «te tam»: «ellos, tras disfrutar de ese cielo vasto», es decir, extenso (vistīrṇa), «cuando el puṇya se ha agotado, entran», penetran (āviśanti), «en el mundo de los mortales», en este.

Análisis palabra por palabra
तेte1/3तद्tad m«te»तम्tam2/1तद्tad m«tam»इतिiti0(se comenta)तेte1/3तद्tad m«ellos»तम्tam2/1तद्tad m«ese»भुक्त्वाbhuktvā0√भुज्bhuj (7 रुधादिrudhādi P)क्त्वाktvā«tras disfrutar»स्वर्गलोकम्svargalokam2/1स्वर्गलोकsvargaloka-अaरामःrāmaḥ m[स्वर्गः एव लोकःsvargaḥ eva lokaḥ] KD«el cielo»विशालम्viśālam2/1विvi+शालच्śālac (taddhita)विशालviśāla-अaरामःrāmaḥ m«vasto»विस्तीर्णम्vistīrṇam2/1विvi+√स्तॄstṝ (9 क्र्यादिkryādi U)क्तktaविस्तीर्णvistīrṇa-अaरामःrāmaḥ mextenso (glosa)क्षीणेkṣīṇe7/1√क्षिkṣi (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaक्षीणkṣīṇa-अaफलम्phalam n«agotado»पुण्येpuṇye7/1पुण्यpuṇya-अaफलम्phalam n«el puṇya»मर्त्यलोकम्martyalokam2/1मर्त्यलोकmartyaloka-अaरामःrāmaḥ m[मर्त्यानां लोकःmartyānāṃ lokaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP«el mundo de los mortales»इमम्imam2/1इदम्idam mesteविशन्तिviśantiIII/3√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartari«entran»आविशन्तिāviśantiIII/3आङ्āṅ+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripenetran (glosa)

Segmento 2 — «así, siguiendo la ley de los tres Vedas, los que desean objetos de deseo obtienen el ir y venir»

एवंevaṃ यथोक्तेन प्रकारेणyathoktena prakāreṇa त्रयीधर्मंtrayīdharmaṃ केवलं वैदिकं कर्मkevalaṃ vaidikaṃ karma अनुप्रपन्नाःanuprapannāḥ गतागतंgatāgataṃ गतं चागतं च गतागतं गमनागमनंgataṃ cāgataṃ ca gatāgataṃ gamanāgamanaṃ कामकामाःkāmakāmāḥ कामान् कामयन्त इति कामkāmān kāmayanta iti kāma-कामाःkāmāḥ लभन्तेlabhante गतागतमेव।gatāgatameva |

«Así», del modo ya dicho, los que «siguen la ley de los tres Vedas», es decir, únicamente el ritual védico, y «desean objetos de deseo» (se llaman kāmakāma porque desean objetos de deseo), «obtienen» solo «el ir y venir»: gatāgata es el ir y el volver, el marcharse y el regresar.

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0«así»यथोक्तेनyathoktena3/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaयथोक्तyathokta-अaरामःrāmaḥ m[यथा उक्तःyathā uktaḥ] TP (सुप्सुपाsupsupā)ya dichoप्रकारेणprakāreṇa3/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañप्रकारprakāra-अaरामःrāmaḥ mdel modoत्रयीधर्मम्trayīdharmam2/1त्रयीधर्मtrayīdharma-अaरामःrāmaḥ m[त्रय्याः धर्मःtrayyāḥ dharmaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP«la ley de los tres Vedas»केवलम्kevalam2/1केवलkevala-अaफलम्phalam núnicamenteवैदिकम्vaidikam2/1वेदveda+ठक्ṭhak (taddhita)वैदिकvaidika-अaफलम्phalam nvédicoकर्मkarma2/1कर्मन्karman-न्nनामnāma nel ritual (glosa)अनुप्रपन्नाःanuprapannāḥ1/3अनुanu+प्रpra+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तktaअनुप्रपन्नanuprapanna-अaरामःrāmaḥ m«que siguen»गतागतम्gatāgatam2/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगतागतgatāgata-अaफलम्phalam n[गतं च आगतं चgataṃ ca āgataṃ ca] DV (समाहारsamāhāra)«el ir y venir»गतम्gatam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगतgata-अaफलम्phalam nel irचca0yआगतम्āgatam1/1आङ्āṅ+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaआगतāgata-अaफलम्phalam nel volverचca0yगतागतम्gatāgatam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगतागतgatāgata-अaफलम्phalam n[es] gatāgataगमनागमनम्gamanāgamanam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭगमनागमनgamanāgamana-अaफलम्phalam n[गमनं च आगमनं चgamanaṃ ca āgamanaṃ ca] DV (समाहारsamāhāra)el marcharse y el regresarकामकामाःkāmakāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + अण्aṇकामकामkāmakāma-अaरामःrāmaḥ m[कामान् कामयन्तेkāmān kāmayante] उपपदupapada-TP«los que desean objetos de deseo»कामान्kāmān2/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)घञ्ghañकामkāma-अaरामःrāmaḥ mobjetos de deseoकामयन्तेkāmayanteIII/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅलट्laṭकर्तरिkartarideseanइतिiti0por eso [se llaman]कामकामाःkāmakāmāḥ1/3√कम्kam (1 भ्वादिbhvādi A)णिङ्ṇiṅ + अण्aṇकामकामkāmakāma-अaरामःrāmaḥ mkāmakāmaलभन्तेlabhanteIII/3√लभ्labh (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartari«obtienen»गतागतम्gatāgatam2/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaगतागतgatāgata-अaफलम्phalam nel ir y venirएवeva0solo

Segmento 3 — nunca obtienen la independencia

न तु स्वातन्त्र्यं क्वचिल्लभन्त इत्यर्थः।। २१ ।।na tu svātantryaṃ kvacillabhanta ityarthaḥ | | 21 | |

Pero nunca obtienen la independencia (svātantrya): ese es el sentido. ॥||21॥ ||

Análisis palabra por palabra
नna0noतुtu0peroस्वातन्त्र्यम्svātantryam2/1स्वतन्त्रsvatantra+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)स्वातन्त्र्यsvātantrya-अaफलम्phalam nla independenciaक्वचित्kvacit0en ningún momento (con नna)लभन्तेlabhanteIII/3√लभ्labh (1 भ्वादिbhvādi A)लट्laṭकर्तरिkartariobtienenइतिiti0(así)अर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ m[es] el sentido
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.