Saltar al contenido
गीताभाष्यम्

Bhagavad Gītā 9.5

los seres no están en mí: mira mi yoga de Señor; mi Ser sostiene los seres sin estar en ellos

Sánscrito en

न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।

भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ ९.५ ॥

na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram |

bhūtabhṛnna ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ || 9.5 ||

Y los seres no están en mí. ¡Mira esta conexión mía con el mundo, propia del Señor (aiśvara)! Mi Ser es el creador de los seres, el sustentador de los seres, y sin embargo no reside en los seres.

«And the beings do not exist in me; look at this aiśvara, connection of mine to the jagat. My Self is the creator of the beings, the sustainer of the beings and yet is not residing in the beings.» — Swami Dayānanda vía Medha Michika

Palabra por palabra

नna0noचca0yमत्स्थानिmatsthāni1/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaमत्स्थmatstha-अaफलम्phalam n[मयि तिष्ठन्तिmayi tiṣṭhanti] उपपदupapada-TPestán en míभूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seresपश्यpaśyaII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartarimiraमेme6/1अस्मद्asmadmiयोगम्yogam2/1√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañयोगyoga-अaरामःrāmaḥ mconexiónऐश्वरम्aiśvaram2/1ईश्वरīśvara+अण्aṇ (taddhita)ऐश्वरaiśvara-अaरामःrāmaḥ mpropia del Señorभूतभृत्bhūtabhṛt1/1√भृbhṛ (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)क्विप्kvipभूतभृत्bhūtabhṛt-त्tमरुत्marut m[भूतानि बिभर्तिbhūtāni bibharti] उपपदupapada-TPsustentador de los seresनna0noचca0yभूतस्थःbhūtasthaḥ1/1√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaभूतस्थbhūtastha-अaरामःrāmaḥ m[भूतेषु तिष्ठतिbhūteṣu tiṣṭhati] उपपदupapada-TPreside en los seresममmama6/1अस्मद्asmadmiआत्माātmā1/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mSerभूतभावनःbhūtabhāvanaḥ1/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic + ल्युlyuभूतभावनbhūtabhāvana-अaरामःrāmaḥ m[भूतानां भावनःbhūtānāṃ bhāvanaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcreador de los seres

Anvaya (el verso en orden de prosa)

भूतानि च मत्स्थानि न । मे ऐश्वरम् योगम् पश्य । मम आत्मा भूतभावनः भूतभृत्bhūtāni ca matsthāni na | me aiśvaram yogam paśya | mama ātmā bhūtabhāvanaḥ bhūtabhṛt, न च भूतस्थः ॥na ca bhūtasthaḥ ||

Y los seres no están en mí. Mira mi conexión con el mundo, propia del Señor. Mi Ser es el creador de los seres, el sustentador de los seres, y sin embargo no reside en los seres.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: precisamente porque no tengo contacto

अत एव असंसर्गित्वं ममata eva asaṃsargitvaṃ mama -

Precisamente por eso, [a causa de] mi ausencia de contacto (asaṃsargitva):

Análisis palabra por palabra
अतःataḥ0इदम्idam+तसिल्tasil (taddhita)por esoएवeva0precisamenteअसंसर्गित्वम्asaṃsargitvam1/1असंसर्गिन्asaṃsargin+त्वtva (taddhita)असंसर्गित्वasaṃsargitva-अaफलम्phalam n[न संसर्गित्वम्na saṃsargitvam] नञ्nañ-TPla ausencia de contactoममmama6/1अस्मद्asmadmi

Segmento 2 — «na ca matsthāni bhūtāni»; «paśya me yogam aiśvaram»

न चेति।na ceti | नna चca मत्स्थानिmatsthāni भूतानिbhūtāni ब्रह्मादीनि।brahmādīni | पश्यpaśya मेme योगंyogaṃ युक्तिं घटनंyuktiṃ ghaṭanaṃ मेme ममmama ऐश्वरम्aiśvaram ईश्वरस्येमम् ऐश्वरं योगमात्मनो याथात्म्यम् इत्यर्थः।īśvarasyemam aiśvaraṃ yogamātmano yāthātmyam ityarthaḥ |

[Comentando] «na ca»: «y los seres», desde Brahmā, «no están en mí». «Mira mi conexión (yoga)», es decir, mi arte (yukti), mi modo de disponer [las cosas] (ghaṭana); «mi», de mí; «propia del Señor», la de Īśvara. El sentido es: mira esta conexión propia del Señor, la verdadera naturaleza del Ser.

Análisis palabra por palabra
नna0«na»चca0«ca»इतिiti0(se comenta)नna0«no»चca0«y»मत्स्थानिmatsthāni1/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaमत्स्थmatstha-अaफलम्phalam n[मयि तिष्ठन्तिmayi tiṣṭhanti] उपपदupapada-TP«están en mí»भूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam n«los seres»ब्रह्मादीनिbrahmādīni1/3ब्रह्मादिbrahmādi-इiवारिvāri n[ब्रह्मा आदिः येषां तानिbrahmā ādiḥ yeṣāṃ tāni] BVdesde Brahmāपश्यpaśyaII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartari«mira»मेme6/1अस्मद्asmadmiयोगम्yogam2/1√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañयोगyoga-अaरामःrāmaḥ m«conexión»युक्तिम्yuktim2/1√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)क्तिन्ktinयुक्तिyukti-इiमतिmati farte (glosa)घटनम्ghaṭanam2/1√घट्ghaṭ (1 भ्वादिbhvādi A)ल्युट्lyuṭघटनghaṭana-अaफलम्phalam nmodo de disponer (glosa)मेme6/1अस्मद्asmad«mi»ममmama6/1अस्मद्asmadde mí (glosa)ऐश्वरम्aiśvaram2/1ईश्वरīśvara+अण्aṇ (taddhita)ऐश्वरaiśvara-अaरामःrāmaḥ m«propia del Señor»ईश्वरस्यīśvarasya6/1√ईश्īś (2 अदादिadādi A)वरच्varacईश्वरīśvara-अaरामःrāmaḥ mdel Señorइमम्imam2/1इदम्idam mestaऐश्वरम्aiśvaram2/1ईश्वरīśvara+अण्aṇ (taddhita)ऐश्वरaiśvara-अaरामःrāmaḥ mpropia del Señorयोगम्yogam2/1√युज्yuj (7 रुधादिrudhādi U)घञ्ghañयोगyoga-अaरामःrāmaḥ mconexiónआत्मनःātmanaḥ6/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mdel Serयाथात्म्यम्yāthātmyam2/1यथात्मyathātma+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)याथात्म्यyāthātmya-अaफलम्phalam nla verdadera naturalezaइतिiti0talअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ mes el sentido

Segmento 3 — la śruti muestra que el Ser no se apega

तथा च श्रुतिरसंसर्गित्वाद् असङ्गतां दर्शयति असङ्गो न हि सज्जतेtathā ca śrutirasaṃsargitvād asaṅgatāṃ darśayati asaṅgo na hi sajjate (बृbṛ. ३3.९9.२६26) इति।iti |

Así también la śruti, por su ausencia de contacto, muestra que [el Ser] no tiene apego: «Es sin apego, pues no se adhiere [a nada]» (Bṛ. 3.9.26).

Análisis palabra por palabra
तथाtathā0तद्tad+थाल्thāl (taddhita)asíचca0tambiénश्रुतिःśrutiḥ1/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinश्रुतिśruti-इiमतिmati fla śrutiअसंसर्गित्वात्asaṃsargitvāt5/1असंसर्गिन्asaṃsargin+त्वtva (taddhita)असंसर्गित्वasaṃsargitva-अaफलम्phalam n[न संसर्गित्वम्na saṃsargitvam] नञ्nañ-TPpor su ausencia de contactoअसङ्गताम्asaṅgatām2/1असङ्गasaṅga+तल्tal (taddhita)असङ्गताasaṅgatā-आāसीताsītā fel no tener apegoदर्शयतिdarśayatiIII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarimuestraअसङ्गःasaṅgaḥ1/1असङ्गasaṅga-अaरामःrāmaḥ m[न विद्यते सङ्गः यस्य सःna vidyate saṅgaḥ yasya saḥ] नञ्nañ-BVsin apegoनna0noहिhi0puesसज्जतेsajjateIII/1√सञ्ज्sañj (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मकर्तरिkarmakartarise adhiereइतिiti0«…»

Segmento 4 — otra maravilla: sostiene los seres sin residir en ellos

इदं चाश्चर्यमन्यत् पश्य।idaṃ cāścaryamanyat paśya | भूतभृद्bhūtabhṛd असङ्गोऽपि सन् भूतानि बिभर्त्तिasaṅgo'pi san bhūtāni bibhartti नna चca भूतस्थःbhūtasthaḥ यथोक्तेन न्यायेन दर्शितत्वाद् भूतस्थत्वानुपपत्तेः।yathoktena nyāyena darśitatvād bhūtasthatvānupapatteḥ |

Mira también esta otra maravilla: es «sustentador de los seres», pues aun sin tener apego sostiene a los seres; «y no reside en los seres», porque con el razonamiento ya expuesto se ha mostrado que es imposible que resida en ellos.

Análisis palabra por palabra
इदम्idam2/1इदम्idam nestaचca0tambiénआश्चर्यम्āścaryam2/1आश्चर्यāścarya-अaफलम्phalam nmaravillaअन्यत्anyat2/1अन्यanya notraपश्यpaśyaII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartarimiraभूतभृत्bhūtabhṛt1/1√भृbhṛ (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)क्विप्kvipभूतभृत्bhūtabhṛt-त्tमरुत्marut m[भूतानि बिभर्तिbhūtāni bibharti] उपपदupapada-TP«sustentador de los seres»असङ्गःasaṅgaḥ1/1असङ्गasaṅga-अaरामःrāmaḥ m[न विद्यते सङ्गः यस्य सःna vidyate saṅgaḥ yasya saḥ] नञ्nañ-BVsin apegoअपिapi0aunसन्san1/1√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसत्sat-त्tपचत्pacat msiendoभूतानिbhūtāni2/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam na los seresबिभर्त्तिbibharttiIII/1√भृbhṛ (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartarisostieneनna0«no»चca0«y»भूतस्थःbhūtasthaḥ1/1√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaभूतस्थbhūtastha-अaरामःrāmaḥ m[भूतेषु तिष्ठतिbhūteṣu tiṣṭhati] उपपदupapada-TP«reside en los seres»यथोक्तेनyathoktena3/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)क्तktaयथोक्तyathokta-अaरामःrāmaḥ m[यथा उक्तःyathā uktaḥ] सुप्सुपाsupsupā-समासsamāsaya expuestoन्यायेनnyāyena3/1निni+√इi (2 अदादिadādi P)घञ्ghañन्यायnyāya-अaरामःrāmaḥ mcon el razonamientoदर्शितत्वात्darśitatvāt5/1दर्शितdarśita+त्वtva (taddhita)दर्शितत्वdarśitatva-अaफलम्phalam npor haberse mostradoभूतस्थत्वानुपपत्तेःbhūtasthatvānupapatteḥ6/1भूतस्थत्वानुपपत्तिbhūtasthatvānupapatti-इiमतिmati f[भूतस्थत्वस्य अनुपपत्तिःbhūtasthatvasya anupapattiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla imposibilidad de residir en los seres

Segmento 5 — ¿por qué dice «mi Ser»? Por acomodarse al modo de hablar de la gente

कथं पुनरुच्यते असौ ममात्मा इति। विभज्य देहादिkathaṃ punarucyate asau mamātmā iti | vibhajya dehādi-संघातं तस्मिन्नहङ्कारमध्यारोप्य लोकsaṃghātaṃ tasminnahaṅkāramadhyāropya loka-बुद्धिमनुसरन् व्यपदिशतिbuddhimanusaran vyapadiśati ममात्माmamātmā इतिiti, न पुनरात्मनः आत्माऽन्य इति लोकवदजानन्।na punarātmanaḥ ātmā'nya iti lokavadajānan |

Pero ¿cómo se dice entonces «este es mi Ser»? [El Señor] separa el conjunto del cuerpo, etc., le sobrepone el sentido del yo (ahaṅkāra) y, acomodándose al entendimiento de la gente, habla de «mi Ser»; no porque, como la gente, desconozca [la verdad] y piense que el Ser es algo distinto de uno mismo.

Análisis palabra por palabra
कथम्katham0किम्kim+थमुthamu (taddhita)¿cómo?पुनःpunaḥ0entoncesउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise diceअसौasau1/1अदस्adas mesteममmama6/1अस्मद्asmadmiआत्माātmā1/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mSerइतिiti0«…»विभज्यvibhajya0विvi+√भज्bhaj (1 भ्वादिbhvādi U)ल्यप्lyapseparandoदेहादिसंघातम्dehādisaṃghātam2/1देहादिसंघातdehādisaṃghāta-अaरामःrāmaḥ m[देहः आदिः यस्य सः देहादिःdehaḥ ādiḥ yasya saḥ dehādiḥ, तस्य संघातःtasya saṃghātaḥ] BV-गर्भ षष्ठीgarbha ṣaṣṭhī-TPel conjunto del cuerpo, etc.तस्मिन्tasmin7/1तद्tad msobre élअहङ्कारम्ahaṅkāram2/1अहम्aham+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañअहङ्कारahaṅkāra-अaरामःrāmaḥ mel sentido del yoअध्यारोप्यadhyāropya0अधिadhi+आā+√रुह्ruh (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic + ल्यप्lyapsobreponiendoलोकबुद्धिम्lokabuddhim2/1लोकबुद्धिlokabuddhi-इiमतिmati f[लोकस्य बुद्धिःlokasya buddhiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel entendimiento de la genteअनुसरन्anusaran1/1अनुanu+√सृsṛ (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛअनुसरत्anusarat-त्tपचत्pacat macomodándose aव्यपदिशतिvyapadiśatiIII/1विvi+अपapa+√दिश्diś (6 तुदादिtudādi U)लट्laṭकर्तरिkartarihabla deममmama6/1अस्मद्asmad«mi»आत्माātmā1/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman m«Ser»इतिiti0«…»नna0noपुनःpunaḥ0en cambioआत्मनःātmanaḥ5/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mde uno mismoआत्माātmā1/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman mel Serअन्यःanyaḥ1/1अन्यanya mdistintoइतिiti0(pensando)लोकवत्lokavat0लोकloka+वतिvati (taddhita)como la genteअजानन्ajānan1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)शतृśatṛअजानत्ajānat-त्tपचत्pacat m[न जानन्na jānan] नञ्nañ-TPdesconociendo

Segmento 6 — «bhūtabhāvanaḥ»: el que hace existir y crecer a los seres

तथाtathā भूतभावनःbhūtabhāvanaḥ भूतानि भावयत्युत्पादयति वर्धयतीति वा भूतbhūtāni bhāvayatyutpādayati vardhayatīti vā bhūta-भावनः।। ५ ।।bhāvanaḥ | | 5 | |

Asimismo, es «creador de los seres» (bhūta-bhāvana) porque hace existir a los seres, es decir, los produce, o bien porque los hace crecer. ॥||5॥ ||

Análisis palabra por palabra
तथाtathā0तद्tad+थाल्thāl (taddhita)asimismoभूतभावनःbhūtabhāvanaḥ1/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic + ल्युlyuभूतभावनbhūtabhāvana-अaरामःrāmaḥ m[भूतानां भावनःbhūtānāṃ bhāvanaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP«creador de los seres»भूतानिbhūtāni2/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam na los seresभावयतिbhāvayatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarihace existirउत्पादयतिutpādayatiIII/1उत्ut+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartariproduceवर्धयतिvardhayatiIII/1√वृध्vṛdh (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarihace crecerइतिiti0por esoवाvā0o bienभूतभावनःbhūtabhāvanaḥ1/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic + ल्युlyuभूतभावनbhūtabhāvana-अaरामःrāmaḥ m[भूतानां भावनःbhūtānāṃ bhāvanaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPes bhūta-bhāvana
अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Los dieciocho capítulos con el comentario de Śaṅkara, en la tradición de Swami Dayananda.