Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 1.14

Primera pregunta, mantra 14 — el alimento es Prajāpati: de él, el semen; de este nacen las criaturas

Sánscrito en

अन्नं वै प्रजापतिः । ततो ह वै तद्रेतः । तस्माद् इमाः प्रजाः प्रजायन्ते इति ॥ १४ ॥

annaṃ vai prajāpatiḥ | tato ha vai tadretaḥ | tasmād imāḥ prajāḥ prajāyante iti || 1-14 ||

El alimento es, en verdad, Prajāpati. De él [procede] ese semen; de este nacen estas criaturas.

Palabra por palabra

अन्नम्annam1/1अन्नanna-अaफलम्phalam nel alimentoवैvai0en verdadप्रजापतिःprajāpatiḥ1/1प्रजापतिprajāpati-इiहरिःhariḥ m[प्रजानां पतिःprajānāṃ patiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TP[es] Prajāpatiततःtataḥ0तद्tad+तसिल्tasil (taddhita)de élहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat1/1तद्tad neseरेतःretaḥ1/1रेतस्retas-स्sमनस्manas nsemenतस्मात्tasmāt5/1तद्tad nde esteइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacenइतिiti0(fin de la respuesta)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अन्नं वै प्रजापतिः । ततः ह वै तत् रेतः । तस्मात् इमाः प्रजाः प्रजायन्ते इति ॥annaṃ vai prajāpatiḥ | tataḥ ha vai tat retaḥ | tasmāt imāḥ prajāḥ prajāyante iti ||

El alimento es, en verdad, Prajāpati. De él, en verdad, ese semen. De este nacen estas criaturas.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de अन्नं वै प्रजापतिः । ततो ह वै तद्रेतः । तस्माद् इमाः प्रजाः प्रजायन्तेannaṃ vai prajāpatiḥ | tato ha vai tadretaḥ | tasmād imāḥ prajāḥ prajāyante

एवं क्रमेण परिणम्य तद्evaṃ krameṇa pariṇamya tad अन्नंannaṃ वैvai प्रजापतिःprajāpatiḥ। कथम् | katham? ततःtataḥ तस्माद्tasmād हha वैvai रेतःretaḥ नृबीजम्।nṛbījam | तत्tat प्रजाprajā-कारणम्।kāraṇam | तस्माद्tasmād योषिति सिक्ताद्yoṣiti siktād इमाःimāḥ मनुष्यादिmanuṣyādi-लक्षणाःlakṣaṇāḥ प्रजाprajāःḥ प्रजायन्तेprajāyante। |

Tras transformarse así, gradualmente, Prajāpati es ese alimento: «el alimento es, en verdad, Prajāpati». ¿Cómo? «De él», de ese [alimento], [procede] «el semen», la semilla del varón. «Ese» es la causa de las criaturas. «De este», depositado en la mujer, «nacen estas criaturas», que son los hombres y demás.

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0asíक्रमेणkrameṇa3/1√क्रम्kram (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañक्रमkrama-अaरामःrāmaḥ mgradualmenteपरिणम्यpariṇamya0परिpari+√नम्nam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्यप्lyaptras transformarseतत्tat1/1तद्tad neseअन्नम्annam1/1अन्नanna-अaफलम्phalam n[es] el alimentoवैvai0en verdadप्रजापतिःprajāpatiḥ1/1प्रजापतिprajāpati-इiहरिःhariḥ m[प्रजानां पतिःprajānāṃ patiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPPrajāpatiकथम्katham0¿cómo?ततःtataḥ0तद्tad+तसिल्tasil (taddhita)de élतस्मात्tasmāt5/1तद्tad nde ese (glosa)हha0(partícula)वैvai0en verdadरेतःretaḥ1/1रेतस्retas-स्sमनस्manas nel semenनृबीजम्nṛbījam1/1नृबीजnṛbīja-अaफलम्phalam n[नुः बीजम्nuḥ bījam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla semilla del varón (glosa)तत्tat1/1तद्tad neseप्रजाकारणम्prajākāraṇam1/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)णिच्ṇicल्युट्lyuṭप्रजाकारणprajākāraṇa-अaफलम्phalam n[प्रजानां कारणम्prajānāṃ kāraṇam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP[es] la causa de las criaturasतस्मात्tasmāt5/1तद्tad nde esteयोषितिyoṣiti7/1योषित्yoṣit-त्tजगत्jagat (aquí f)en la mujerसिक्तात्siktāt5/1√सिच्sic (6 तुदादिtudādi U)क्तktaसिक्तsikta-अaफलम्phalam ndepositadoइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasमनुष्यादिलक्षणाःmanuṣyādilakṣaṇāḥ1/3मनुष्यादिलक्षणाmanuṣyādilakṣaṇā-आāसीताsītā f[मनुष्यादयः लक्षणं यासां ताःmanuṣyādayaḥ lakṣaṇaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque son los hombres y demásप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacen

Segmento 2 — conclusión: queda resuelta la pregunta de Kabandhī

यत्पृष्टं कुतो ह वै प्रजाः प्रजायन्ते इति। तदेवं चन्द्रादित्यyatpṛṣṭaṃ kuto ha vai prajāḥ prajāyante iti | tadevaṃ candrāditya-मिथुनादिmithunādi-क्रमेण अहोरात्रान्तेन अन्नासृग्रेतोद्वारेण इमाः प्रजाः प्रजायन्ते इति निर्णीतम्॥ १४ ॥krameṇa ahorātrāntena annāsṛgretodvāreṇa imāḥ prajāḥ prajāyante iti nirṇītam || 14 ||

Lo que se había preguntado, «¿De dónde nacen las criaturas?», queda así resuelto: estas criaturas nacen siguiendo la serie que empieza por la pareja de la luna y el sol y termina en el día y la noche, y por medio del alimento, la sangre y el semen. ॥||14॥ ||

Análisis palabra por palabra
यत्yat1/1यद्yad nlo queपृष्टम्pṛṣṭam1/1√प्रच्छ्pracch (6 तुदादिtudādi P)क्तktaपृष्टpṛṣṭa-अaफलम्phalam nse había preguntadoकुतःkutaḥ0किम्kim+तसिल्tasil (taddhita)¿de dóndeहha0(partícula)वैvai0en verdadप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā flas criaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacen?इतिiti0(fin de la pregunta)तत्tat1/1तद्tad nesoएवम्evam0asíचन्द्रादित्यमिथुनादिक्रमेणcandrādityamithunādikrameṇa3/1√क्रम्kram (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañचन्द्रादित्यमिथुनादिक्रमcandrādityamithunādikrama-अaरामःrāmaḥ m[चन्द्रादित्यमिथुनम् आदिः यस्य तेन क्रमेणcandrādityamithunam ādiḥ yasya tena krameṇa] BVsiguiendo la serie que empieza por la pareja de la luna y el solअहोरात्रान्तेनahorātrāntena3/1अहोरात्रान्तahorātrānta-अaरामःrāmaḥ m[अहोरात्रः अन्तः यस्य तेनahorātraḥ antaḥ yasya tena] BVque termina en el día y la nocheअन्नासृग्रेतोद्वारेणannāsṛgretodvāreṇa3/1अन्नासृग्रेतोद्वारannāsṛgretodvāra-अaफलम्phalam n[अन्नासृग्रेतांसि एव द्वारम्annāsṛgretāṃsi eva dvāram] KDpor medio del alimento, la sangre y el semenइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्रजायन्तेprajāyanteIII/3प्रpra+√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarinacenइतिiti0asíनिर्णीतम्nirṇītam1/1निर्nir+√नीnī (1 भ्वादिbhvādi U)क्तktaनिर्णीतnirṇīta-अaफलम्phalam nqueda resuelto

॥ इति प्रथमप्रश्ने चतुर्दशो मन्त्रः ॥|| iti prathamapraśne caturdaśo mantraḥ ||
Así, el decimocuarto mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.