Siendo así, quienes observan ese voto de Prajāpati engendran una pareja [de hijos]. Solo de ellos es este brahmaloka [el de la luna]: de aquellos en quienes hay disciplina y continencia, y en quienes la verdad está asentada.
Siendo así, quienes observan ese voto de Prajāpati engendran una pareja. Aquellos que tienen disciplina y continencia, y en quienes la verdad está asentada, solo de ellos es este brahmaloka.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — glosa de तद्ये ह वै तत्प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते
तद् तत्र एवं सति ये गृहस्थाः। हवै इति प्रसिद्ध-स्मरणार्थौ निपातौ। तत् प्रजापतेः व्रतम् प्रजापतिव्रतम् ऋतौ भार्या-गमनम्। चरन्ति कुर्वन्ति। तेषां दृष्ट-फलम् इदम्। किम्? तेमिथुनं पुत्रं दुहितरं च उत्पादयन्ते।
«Siendo así» (tat = tatra evaṃ sati), los cabezas de familia «que observan», es decir, que cumplen, «ese voto de Prajāpati», el voto propio de Prajāpati, que es ir con la esposa en el período fértil (ha y vai son dos partículas que sirven para recordar algo bien conocido): para ellos, este es el fruto visible. ¿Cuál? «Ellos engendran una pareja»: un hijo y una hija.
Análisis palabra por palabra
तत्0तद् (= तत्र)siendo asíतत्र0entonces (glosa)एवम्0asíसति7/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्पचत् nsiendoये1/3यद् mqueगृहस्थाः1/3√स्था (1 भ्वादि P)कगृहस्थ-अरामः m[गृहे तिष्ठन्ति इति] उपपद-TPlos cabezas de familiaह0(partícula)वै0(partícula)इति0asíप्रसिद्धस्मरणार्थौ1/2प्रसिद्धस्मरणार्थ-अरामः m[प्रसिद्धस्य स्मरणम् अर्थः ययोः तौ] BVque sirven para recordar algo bien conocidoनिपातौ1/2नि+√पत् (1 भ्वादि P)घञ्निपात-अरामः m[son] dos partículasतत्2/1तद् neseप्रजापतेः6/1प्रजापति-इहरिः m[प्रजानां पतिः] षष्ठी-TPde Prajāpatiव्रतम्2/1व्रत-अफलम् nvotoप्रजापतिव्रतम्2/1प्रजापतिव्रत-अफलम् n[प्रजापतेः व्रतम्] षष्ठी-TPel voto de Prajāpatiऋतौ7/1ऋतु-उगुरुः men el período fértilभार्यागमनम्2/1√गम् (1 भ्वादि P)ल्युट्भार्यागमन-अफलम् n[भार्यायाः गमनम्] षष्ठी-TPir con la esposaचरन्तिIII/3√चर् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिobservanकुर्वन्तिIII/3√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिcumplen (glosa)तेषाम्6/3तद् mpara ellosदृष्टफलम्1/1दृष्टफल-अफलम् n[दृष्टं फलम्] KD[es] el fruto visibleइदम्1/1इदम् nesteकिम्1/1किम् n¿cuál?ते1/3तद् mellosमिथुनम्2/1मिथुन-अफलम् nuna parejaपुत्रम्2/1पुत्र-अरामः mun hijoदुहितरम्2/1दुहितृ-ऋदुहितृ (propio) funa hijaच0yउत्पादयन्तेIII/3उत्+√पद् (4 दिवादि A)णिच्लट्कर्तरिengendran
Segmento 2 — glosa de तेषामेवैष ब्रह्मलोकः
अदृष्टं च फलम् इष्टापूर्त-दत्तकारिणां तेषाम्एवैष यश्चान्द्रमसः ब्रह्मलोकः पितृयाण-लक्षणः।
Y el fruto invisible, para los que hacen sacrificios, obras públicas y dádivas, es este: «solo de ellos es este brahmaloka», el de la luna, caracterizado por el camino de los antepasados.
Nota. Aquí brahmaloka es, según Śaṅkara, el mundo de la luna, al que lleva el camino de los antepasados; el brahmaloka «sin mancha» del curso del norte es el de 1.16.
Análisis palabra por palabra
अदृष्टम्1/1√दृश् (1 भ्वादि P)क्तअदृष्ट-अफलम् n[न दृष्टम्] नञ्-TPinvisibleच0yफलम्1/1फल-अफलम् nel frutoइष्टापूर्तदत्तकारिणाम्6/3√कृ (8 तनादि U)णिनिइष्टापूर्तदत्तकारिन्-इन्योगिन् m[इष्टापूर्तदत्तानि कुर्वन्ति इति] उपपद-TPde los que hacen sacrificios, obras públicas y dádivasतेषाम्6/3तद् mde ellosएव0soloएषः1/1एतद् mesteयः1/1यद् mqueचान्द्रमसः1/1चन्द्रमस्+अण् (taddhita)चान्द्रमस-अरामः m[es] el de la lunaब्रह्मलोकः1/1ब्रह्मलोक-अरामः m[ब्रह्मणः लोकः] षष्ठी-TPbrahmalokaपितृयाणलक्षणः1/1पितृयाणलक्षण-अरामः m[पितृयाणः लक्षणं यस्य सः] BVcaracterizado por el camino de los antepasados
येषांतपः स्नातक-व्रतादीनि, ब्रह्मचर्यम्। ऋतौ अन्यत्र मैथुनासमाचरणम् ब्रह्मचर्यम्। येषु च सत्यं अनृत-वर्जनम्। प्रतिष्ठितम् अव्यभिचारितया वर्तते नित्यमेव॥ १५ ॥
«De aquellos en quienes hay disciplina», los votos del snātaka y demás, y continencia. «Continencia» es no tener relación sexual fuera del período fértil. «Y en quienes la verdad», el rechazo de la mentira, «está asentada»: se mantiene siempre, sin desviarse. ॥15॥
Nota. Paramārthānanda entiende aquí tapas como una vida moderada y disciplinada. Śaṅkara: los votos del snātaka (el que ha concluido el estudio védico) y demás.
Análisis palabra por palabra
येषाम्6/3यद् mde quienesतपः1/1तपस्-स्मनस् n[hay] disciplinaस्नातकव्रतादीनि1/3स्नातकव्रतादि-इवारि n[स्नातकव्रतम् आदिः येषां तानि] BVlos votos del snātaka y demásब्रह्मचर्यम्1/1√चर् (1 भ्वादि P)यत्ब्रह्मचर्य-अफलम् ncontinenciaऋतौ7/1ऋतु-उगुरुः mdel período fértilअन्यत्र0अन्य+त्रल् (taddhita)fueraमैथुनासमाचरणम्1/1सम्+आ+√चर् (1 भ्वादि P)ल्युट्मैथुनासमाचरण-अफलम् n[मैथुनस्य असमाचरणम्] षष्ठी-TPno tener relación sexualब्रह्मचर्यम्1/1√चर् (1 भ्वादि P)यत्ब्रह्मचर्य-अफलम् n[es] continenciaयेषु7/3यद् men quienesच0yसत्यम्1/1सत्य-अफलम् nla verdadअनृतवर्जनम्1/1√वृज् (10 चुरादि U)ल्युट्अनृतवर्जन-अफलम् n[अनृतस्य वर्जनम्] षष्ठी-TPel rechazo de la mentiraप्रतिष्ठितम्1/1प्रति+√स्था (1 भ्वादि P)क्तप्रतिष्ठित-अफलम् nestá asentadaअव्यभिचारितया3/1अव्यभिचारिन्+तल् (taddhita)अव्यभिचारिता-आसीता fsin desviarseवर्ततेIII/1√वृत् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिse mantieneनित्यम्0siempreएव0precisamente
॥ इति प्रथमप्रश्ने पञ्चदशो मन्त्रः ॥ Así, el decimoquinto mantra de la primera pregunta.
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información
