प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 1.6

Primera pregunta, mantra 6 — el sol, al salir y entrar en cada dirección, recoge en sus rayos a todos los seres vivos

अथादित्य उदयन् यत्प्राचीं दिशं प्रविशति । तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ।

यद्दक्षिणां यत्प्रतीचीं यदुदीचीं यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत्सर्वं प्रकाशयति ।

तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ॥ ६ ॥

athāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati | tena prācyān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte |

yaddakṣiṇāṃ yatpratīcīṃ yadudīcīṃ yadadho yadūrdhvaṃ yadantarā diśo yatsarvaṃ prakāśayati |

tena sarvān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte || 1-6 ||

Ahora bien: cuando el sol, al salir, entra en la región del este, recoge así en sus rayos a los seres vivos del este. Cuando entra en la del sur, en la del oeste, en la del norte, abajo, arriba y en las regiones intermedias, cuando lo ilumina todo, recoge así en sus rayos a todos los seres vivos.

Palabra por palabra

अथ0ahora bienआदित्यः1/1आदित्य-अरामः mel solउदयन्1/1उत्+√इ (2 अदादि P)शतृउद्यत्-त्पचत् mal salirयत्0el hecho de queप्राचीम्2/1प्राची-ईनदी fdel esteदिशम्2/1दिश्-श्दिश् fen la regiónप्रविशतिIII/1प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentraतेन3/1तद् npor elloप्राच्यान्2/3प्राच्य-अरामः mdel esteप्राणान्2/3प्राण-अरामः ma los seres vivosरश्मिषु7/3रश्मि-इहरिः men sus rayosसंनिधत्तेIII/1सम्+नि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्तरिrecogeयत्0el hecho de queदक्षिणाम्2/1दक्षिणा-आसीता f[en la del] surयत्0queप्रतीचीम्2/1प्रतीची-ईनदी f[en la del] oesteयत्0queउदीचीम्2/1उदीची-ईनदी f[en la del] norteयत्0queअधः0abajoयत्0queऊर्ध्वम्0arribaयत्0queअन्तराः2/3अन्तरा-आसीता fintermediasदिशः2/3दिश्-श्दिश् fregionesयत्0queसर्वम्2/1सर्व ntodoप्रकाशयतिIII/1प्र+√काश् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिiluminaतेन3/1तद् npor elloसर्वान्2/3सर्व ma todosप्राणान्2/3प्राण-अरामः mlos seres vivosरश्मिषु7/3रश्मि-इहरिः men sus rayosसंनिधत्तेIII/1सम्+नि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्तरिrecoge

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथ आदित्यः उदयन् यत् प्राचीं दिशं प्रविशति, तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते । यत् दक्षिणां, यत् प्रतीचीं, यत् उदीचीं, यत् अधः, यत् ऊर्ध्वं, यत् अन्तराः दिशः (प्रविशति), यत् सर्वं प्रकाशयति, तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ॥

Ahora bien: por entrar el sol, al salir, en la región del este, recoge en sus rayos a los seres del este. Por entrar en la del sur, del oeste, del norte, abajo, arriba y en las intermedias, y por iluminarlo todo, recoge en sus rayos a todos los seres vivos.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: también prāṇa es todo

तथा अमूर्तोऽपि प्राणोऽत्ता सर्वमेव यच्चाऽऽद्यम्। कथम्?

Del mismo modo, también lo sin forma, prāṇa, el que come, es todo, incluido lo que se come. ¿Cómo?

Análisis palabra por palabra

तथा0del mismo modoअमूर्तः1/1√मूर्छ् (1 भ्वादि P)क्तअमूर्त-अरामः m[न मूर्तः] नञ्-TPlo sin formaअपि0tambiénप्राणः1/1प्राण-अरामः mprāṇaअत्ता1/1√अद् (2 अदादि P)तृच्अत्तृ-ऋदातृ mel que comeसर्वम्1/1सर्व ntodoएव0precisamenteयत्1/1यद् nlo queच0tambiénआद्यम्1/1√अद् (2 अदादि P)ण्यत्आद्य-अफलम् nse comeकथम्0¿cómo?

Segmento 2 — glosa de अथादित्य उदयन् यत्प्राचीं दिशं प्रविशति

अथ आदित्यः उदयन् उद्-गच्छन्, प्राणिनां चक्षुर्गोचरमागच्छन्। यत्प्राचीं दिशं स्व-प्रकाशेन प्रविशति व्याप्नोति।

«Ahora bien», «el sol», «al salir» —al elevarse, al hacerse visible a los ojos de los seres—, «entra en la región del este»: la penetra con su propia luz.

Análisis palabra por palabra

अथ0ahora bienआदित्यः1/1आदित्य-अरामः mel solउदयन्1/1उत्+√इ (2 अदादि P)शतृउद्यत्-त्पचत् mal salirउद्गच्छन्1/1उत्+√गम् (1 भ्वादि P)शतृउद्गच्छत्-त्पचत् melevándose (glosa)प्राणिनाम्6/3प्राणिन्-इन्योगिन् mde los seresचक्षुर्गोचरम्2/1चक्षुर्गोचर-अरामः m[चक्षुषः गोचरः] षष्ठी-TPal alcance de los ojosआगच्छन्1/1आ+√गम् (1 भ्वादि P)शतृआगच्छत्-त्पचत् mllegandoयत्0el hecho de queप्राचीम्2/1प्राची-ईनदी fdel esteदिशम्2/1दिश्-श्दिश् fen la regiónस्वप्रकाशेन3/1स्वप्रकाश-अरामः m[स्वस्य प्रकाशः] षष्ठी-TPcon su propia luzप्रविशतिIII/1प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentraव्याप्नोतिIII/1वि+√आप् (5 स्वादि P)लट्कर्तरिpenetra (glosa)

Segmento 3 — glosa de तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते

तेन स्वात्मव्याप्त्या सर्वांस्तत्स्थान् प्राणान् प्राच्यान् अन्तर्भूतान्। रश्मिषु स्वात्मावभास-रूपेषु व्याप्तिमत्सु व्याप्तत्वात् प्राणिनः संनिधत्ते संनिवेशयति। आत्मभूतान्करोति इत्यर्थः।

«Por ello» —por penetrar con su propio ser—, a todos los que están allí, «a los seres vivos del este», que quedan incluidos [en su luz], «los recoge en sus rayos» —los integra en esos rayos, que son la manifestación de su propia luz y lo penetran todo—, porque los seres quedan penetrados [por ella]. Es decir, los hace uno consigo.

Análisis palabra por palabra

तेन3/1तद् npor elloस्वात्मव्याप्त्या3/1स्वात्मव्याप्ति-इमति f[स्वात्मनः व्याप्तिः] षष्ठी-TPpor penetrar con su propio serसर्वान्2/3सर्व ma todosतत्स्थान्2/3√स्था (1 भ्वादि P)कतत्स्थ-अरामः m[तत्र तिष्ठन्ति इति] उपपद-TPque están allíप्राणान्2/3प्राण-अरामः ma los seres vivosप्राच्यान्2/3प्राच्य-अरामः mdel esteअन्तर्भूतान्2/3√भू (1 भ्वादि P)क्तअन्तर्भूत-अरामः mincluidosरश्मिषु7/3रश्मि-इहरिः men sus rayosस्वात्मावभासरूपेषु7/3स्वात्मावभासरूप-अरामः m[स्वात्मनः अवभासः रूपं येषां तेषु] BVque son la manifestación de su propia luzव्याप्तिमत्सु7/3व्याप्ति+मतुप् (taddhita)व्याप्तिमत्-त्भगवत् mque lo penetran todoव्याप्तत्वात्5/1व्याप्त+त्व (taddhita)व्याप्तत्व-अफलम् npor estar penetradosप्राणिनः2/3प्राणिन्-इन्योगिन् ma los seresसंनिधत्तेIII/1सम्+नि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्तरिrecogeसंनिवेशयतिIII/1सम्+नि+√विश् (6 तुदादि P)णिच्लट्कर्तरिintegra (glosa)आत्मभूतान्2/3√भू (1 भ्वादि P)क्तआत्मभूत-अरामः muno consigoकरोतिIII/1√कृ (8 तनादि U)लट्कर्तरिhaceइति0asíअर्थः1/1अर्थ-अरामः m[es] el sentido

Segmento 4 — glosa de यद्दक्षिणां … यत्सर्वं प्रकाशयति

तथैव यत् प्रविशति दक्षिणाम्, यत् प्रतीचीम्, यदुदीचीम्, अध ऊर्ध्वं यत् प्रविशति यच्चान्तरा दिशो कोणदिशोऽवान्तरदिशः यत् च अन्यत् सर्वं प्रकाशयति।

Del mismo modo, cuando entra en la región del «sur», en la del «oeste», en la del «norte»; cuando entra «abajo» y «arriba»; en «las regiones intermedias» —las de los ángulos, las subdirecciones—; y cuando «ilumina todo» lo demás,

Análisis palabra por palabra

तथा0del mismo modoएव0precisamenteयत्0queप्रविशतिIII/1प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentraदक्षिणाम्2/1दक्षिणा-आसीता f[en la del] surयत्0queप्रतीचीम्2/1प्रतीची-ईनदी f[en la del] oesteयत्0queउदीचीम्2/1उदीची-ईनदी f[en la del] norteअधः0abajoऊर्ध्वम्0arribaयत्0queप्रविशतिIII/1प्र+√विश् (6 तुदादि P)लट्कर्तरिentraयत्0queच0yअन्तराः2/3अन्तरा-आसीता fintermediasदिशः2/3दिश्-श्दिश् fregionesकोणदिशः2/3कोणदिश्-श्दिश् f[कोणानां दिशः] षष्ठी-TPdirecciones de los ángulosअवान्तरदिशः2/3अवान्तरदिश्-श्दिश् f[अवान्तराः दिशः] KDsubdireccionesयत्0queच0yअन्यत्2/1अन्य nlo demásसर्वम्2/1सर्व ntodoप्रकाशयतिIII/1प्र+√काश् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिilumina

Segmento 5 — glosa de तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते

तेन स्व-प्रकाश-व्याप्त्या सर्वान् सर्वदिक्स्थान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते॥ ६ ॥

«por ello» —por la penetración de su propia luz— «recoge en sus rayos a todos» los seres vivos que están en todas las direcciones. ॥6॥

Análisis palabra por palabra

तेन3/1तद् npor elloस्वप्रकाशव्याप्त्या3/1स्वप्रकाशव्याप्ति-इमति f[स्वप्रकाशेन व्याप्तिः] तृतीया-TPpor la penetración de su propia luzसर्वान्2/3सर्व ma todosसर्वदिक्स्थान्2/3√स्था (1 भ्वादि P)कसर्वदिक्स्थ-अरामः m[सर्वदिक्षु तिष्ठन्ति इति] उपपद-TPque están en todas las direccionesप्राणान्2/3प्राण-अरामः mlos seres vivosरश्मिषु7/3रश्मि-इहरिः men sus rayosसंनिधत्तेIII/1सम्+नि+√धा (3 जुहोत्यादि U)लट्कर्तरिrecoge

॥ इति प्रथमप्रश्ने षष्ठो मन्त्रः ॥
Así, el sexto mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →