Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 1.6

Primera pregunta, mantra 6 — el sol, al salir y entrar en cada dirección, recoge en sus rayos a todos los seres vivos

Sánscrito en

अथादित्य उदयन् यत्प्राचीं दिशं प्रविशति । तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ।

यद्दक्षिणां यत्प्रतीचीं यदुदीचीं यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत्सर्वं प्रकाशयति ।

तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ॥ ६ ॥

athāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati | tena prācyān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte |

yaddakṣiṇāṃ yatpratīcīṃ yadudīcīṃ yadadho yadūrdhvaṃ yadantarā diśo yatsarvaṃ prakāśayati |

tena sarvān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte || 1-6 ||

Ahora bien: cuando el sol, al salir, entra en la región del este, recoge así en sus rayos a los seres vivos del este. Cuando entra en la del sur, en la del oeste, en la del norte, abajo, arriba y en las regiones intermedias, cuando lo ilumina todo, recoge así en sus rayos a todos los seres vivos.

Palabra por palabra

अथatha0ahora bienआदित्यःādityaḥ1/1आदित्यāditya-अaरामःrāmaḥ mel solउदयन्udayan1/1उत्ut+√इi (2 अदादिadādi P)शतृśatṛउद्यत्udyat-त्tपचत्pacat mal salirयत्yat0el hecho de queप्राचीम्prācīm2/1प्राचीprācī-ईīनदीnadī fdel esteदिशम्diśam2/1दिश्diś-श्śदिश्diś fen la regiónप्रविशतिpraviśatiIII/1प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientraतेनtena3/1तद्tad npor elloप्राच्यान्prācyān2/3प्राच्यprācya-अaरामःrāmaḥ mdel esteप्राणान्prāṇān2/3प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ ma los seres vivosरश्मिषुraśmiṣu7/3रश्मिraśmi-इiहरिःhariḥ men sus rayosसंनिधत्तेsaṃnidhatteIII/1सम्sam+निni+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartarirecogeयत्yat0el hecho de queदक्षिणाम्dakṣiṇām2/1दक्षिणाdakṣiṇā-आāसीताsītā f[en la del] surयत्yat0queप्रतीचीम्pratīcīm2/1प्रतीचीpratīcī-ईīनदीnadī f[en la del] oesteयत्yat0queउदीचीम्udīcīm2/1उदीचीudīcī-ईīनदीnadī f[en la del] norteयत्yat0queअधःadhaḥ0abajoयत्yat0queऊर्ध्वम्ūrdhvam0arribaयत्yat0queअन्तराःantarāḥ2/3अन्तराantarā-आāसीताsītā fintermediasदिशःdiśaḥ2/3दिश्diś-श्śदिश्diś fregionesयत्yat0queसर्वम्sarvam2/1सर्वsarva ntodoप्रकाशयतिprakāśayatiIII/1प्रpra+√काश्kāś (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartariiluminaतेनtena3/1तद्tad npor elloसर्वान्sarvān2/3सर्वsarva ma todosप्राणान्prāṇān2/3प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mlos seres vivosरश्मिषुraśmiṣu7/3रश्मिraśmi-इiहरिःhariḥ men sus rayosसंनिधत्तेsaṃnidhatteIII/1सम्sam+निni+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartarirecoge

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथ आदित्यः उदयन् यत् प्राचीं दिशं प्रविशतिatha ādityaḥ udayan yat prācīṃ diśaṃ praviśati, तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते । यत् दक्षिणांtena prācyān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte | yat dakṣiṇāṃ, यत् प्रतीचींyat pratīcīṃ, यत् उदीचींyat udīcīṃ, यत् अधःyat adhaḥ, यत् ऊर्ध्वंyat ūrdhvaṃ, यत् अन्तराः दिशःyat antarāḥ diśaḥ (प्रविशतिpraviśati), यत् सर्वं प्रकाशयतिyat sarvaṃ prakāśayati, तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्ते ॥tena sarvān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte ||

Ahora bien: por entrar el sol, al salir, en la región del este, recoge en sus rayos a los seres del este. Por entrar en la del sur, del oeste, del norte, abajo, arriba y en las intermedias, y por iluminarlo todo, recoge en sus rayos a todos los seres vivos.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: también prāṇa es todo

तथा अमूर्तोऽपि प्राणोऽत्ता सर्वमेव यच्चाऽऽद्यम्। कथम्tathā amūrto'pi prāṇo'ttā sarvameva yaccā''dyam | katham?

Del mismo modo, también lo sin forma, prāṇa, el que come, es todo, incluido lo que se come. ¿Cómo?

Análisis palabra por palabra
तथाtathā0del mismo modoअमूर्तःamūrtaḥ1/1√मूर्छ्mūrch (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaअमूर्तamūrta-अaरामःrāmaḥ m[न मूर्तःna mūrtaḥ] नञ्nañ-TPlo sin formaअपिapi0tambiénप्राणःprāṇaḥ1/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaअत्ताattā1/1√अद्ad (2 अदादिadādi P)तृच्tṛcअत्तृattṛ-ऋṛदातृdātṛ mel que comeसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoएवeva0precisamenteयत्yat1/1यद्yad nlo queचca0tambiénआद्यम्ādyam1/1√अद्ad (2 अदादिadādi P)ण्यत्ṇyatआद्यādya-अaफलम्phalam nse comeकथम्katham0¿cómo?

Segmento 2 — glosa de अथादित्य उदयन् यत्प्राचीं दिशं प्रविशतिathāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati

अथatha आदित्यःādityaḥ उदयन्udayan उद्ud-गच्छन्gacchan, प्राणिनां चक्षुर्गोचरमागच्छन्।prāṇināṃ cakṣurgocaramāgacchan | यत्प्राचींyatprācīṃ दिशंdiśaṃ स्वsva-प्रकाशेनprakāśena प्रविशतिpraviśati व्याप्नोति।vyāpnoti |

«Ahora bien», «el sol», «al salir» —al elevarse, al hacerse visible a los ojos de los seres—, «entra en la región del este»: la penetra con su propia luz.

Análisis palabra por palabra
अथatha0ahora bienआदित्यःādityaḥ1/1आदित्यāditya-अaरामःrāmaḥ mel solउदयन्udayan1/1उत्ut+√इi (2 अदादिadādi P)शतृśatṛउद्यत्udyat-त्tपचत्pacat mal salirउद्गच्छन्udgacchan1/1उत्ut+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛउद्गच्छत्udgacchat-त्tपचत्pacat melevándose (glosa)प्राणिनाम्prāṇinām6/3प्राणिन्prāṇin-इन्inयोगिन्yogin mde los seresचक्षुर्गोचरम्cakṣurgocaram2/1चक्षुर्गोचरcakṣurgocara-अaरामःrāmaḥ m[चक्षुषः गोचरःcakṣuṣaḥ gocaraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPal alcance de los ojosआगच्छन्āgacchan1/1आā+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛआगच्छत्āgacchat-त्tपचत्pacat mllegandoयत्yat0el hecho de queप्राचीम्prācīm2/1प्राचीprācī-ईīनदीnadī fdel esteदिशम्diśam2/1दिश्diś-श्śदिश्diś fen la regiónस्वप्रकाशेनsvaprakāśena3/1स्वप्रकाशsvaprakāśa-अaरामःrāmaḥ m[स्वस्य प्रकाशःsvasya prakāśaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcon su propia luzप्रविशतिpraviśatiIII/1प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientraव्याप्नोतिvyāpnotiIII/1विvi+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripenetra (glosa)

Segmento 3 — glosa de तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्तेtena prācyān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte

तेनtena स्वात्मव्याप्त्या सर्वांस्तत्स्थान्svātmavyāptyā sarvāṃstatsthān प्राणान्prāṇān प्राच्यान्prācyān अन्तर्भूतान्।antarbhūtān | रश्मिषुraśmiṣu स्वात्मावभासsvātmāvabhāsa-रूपेषु व्याप्तिमत्सु व्याप्तत्वात् प्राणिनःrūpeṣu vyāptimatsu vyāptatvāt prāṇinaḥ संनिधत्तेsaṃnidhatte संनिवेशयति। आत्मभूतान्करोति इत्यर्थः।saṃniveśayati | ātmabhūtānkaroti ityarthaḥ |

«Por ello» —por penetrar con su propio ser—, a todos los que están allí, «a los seres vivos del este», que quedan incluidos [en su luz], «los recoge en sus rayos» —los integra en esos rayos, que son la manifestación de su propia luz y lo penetran todo—, porque los seres quedan penetrados [por ella]. Es decir, los hace uno consigo.

Análisis palabra por palabra
तेनtena3/1तद्tad npor elloस्वात्मव्याप्त्याsvātmavyāptyā3/1स्वात्मव्याप्तिsvātmavyāpti-इiमतिmati f[स्वात्मनः व्याप्तिःsvātmanaḥ vyāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor penetrar con su propio serसर्वान्sarvān2/3सर्वsarva ma todosतत्स्थान्tatsthān2/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaतत्स्थtatstha-अaरामःrāmaḥ m[तत्र तिष्ठन्ति इतिtatra tiṣṭhanti iti] उपपदupapada-TPque están allíप्राणान्prāṇān2/3प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ ma los seres vivosप्राच्यान्prācyān2/3प्राच्यprācya-अaरामःrāmaḥ mdel esteअन्तर्भूतान्antarbhūtān2/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaअन्तर्भूतantarbhūta-अaरामःrāmaḥ mincluidosरश्मिषुraśmiṣu7/3रश्मिraśmi-इiहरिःhariḥ men sus rayosस्वात्मावभासरूपेषुsvātmāvabhāsarūpeṣu7/3स्वात्मावभासरूपsvātmāvabhāsarūpa-अaरामःrāmaḥ m[स्वात्मनः अवभासः रूपं येषां तेषुsvātmanaḥ avabhāsaḥ rūpaṃ yeṣāṃ teṣu] BVque son la manifestación de su propia luzव्याप्तिमत्सुvyāptimatsu7/3व्याप्तिvyāpti+मतुप्matup (taddhita)व्याप्तिमत्vyāptimat-त्tभगवत्bhagavat mque lo penetran todoव्याप्तत्वात्vyāptatvāt5/1व्याप्तvyāpta+त्वtva (taddhita)व्याप्तत्वvyāptatva-अaफलम्phalam npor estar penetradosप्राणिनःprāṇinaḥ2/3प्राणिन्prāṇin-इन्inयोगिन्yogin ma los seresसंनिधत्तेsaṃnidhatteIII/1सम्sam+निni+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartarirecogeसंनिवेशयतिsaṃniveśayatiIII/1सम्sam+निni+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartariintegra (glosa)आत्मभूतान्ātmabhūtān2/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaआत्मभूतātmabhūta-अaरामःrāmaḥ muno consigoकरोतिkarotiIII/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लट्laṭकर्तरिkartarihaceइतिiti0asíअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ m[es] el sentido

Segmento 4 — glosa de यद्दक्षिणांyaddakṣiṇāṃ … यत्सर्वं प्रकाशयतिyatsarvaṃ prakāśayati

तथैवtathaiva यत्yat प्रविशतिpraviśati दक्षिणाdakṣiṇāम्m, यत्yat प्रतीचीम्pratīcīm, यदुदीचीम्yadudīcīm, अधadha ऊर्ध्वंūrdhvaṃ यत् प्रविशतिyat praviśati यच्चान्तराyaccāntarā दिशोdiśo कोणदिशोऽवान्तरदिशःkoṇadiśo'vāntaradiśaḥ यत्yat च अन्यत्ca anyat सर्वंsarvaṃ प्रकाशयतिprakāśayati। |

Del mismo modo, cuando entra en la región del «sur», en la del «oeste», en la del «norte»; cuando entra «abajo» y «arriba»; en «las regiones intermedias» —las de los ángulos, las subdirecciones—; y cuando «ilumina todo» lo demás,

Análisis palabra por palabra
तथाtathā0del mismo modoएवeva0precisamenteयत्yat0queप्रविशतिpraviśatiIII/1प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientraदक्षिणाम्dakṣiṇām2/1दक्षिणाdakṣiṇā-आāसीताsītā f[en la del] surयत्yat0queप्रतीचीम्pratīcīm2/1प्रतीचीpratīcī-ईīनदीnadī f[en la del] oesteयत्yat0queउदीचीम्udīcīm2/1उदीचीudīcī-ईīनदीnadī f[en la del] norteअधःadhaḥ0abajoऊर्ध्वम्ūrdhvam0arribaयत्yat0queप्रविशतिpraviśatiIII/1प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartarientraयत्yat0queचca0yअन्तराःantarāḥ2/3अन्तराantarā-आāसीताsītā fintermediasदिशःdiśaḥ2/3दिश्diś-श्śदिश्diś fregionesकोणदिशःkoṇadiśaḥ2/3कोणदिश्koṇadiś-श्śदिश्diś f[कोणानां दिशःkoṇānāṃ diśaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPdirecciones de los ángulosअवान्तरदिशःavāntaradiśaḥ2/3अवान्तरदिश्avāntaradiś-श्śदिश्diś f[अवान्तराः दिशःavāntarāḥ diśaḥ] KDsubdireccionesयत्yat0queचca0yअन्यत्anyat2/1अन्यanya nlo demásसर्वम्sarvam2/1सर्वsarva ntodoप्रकाशयतिprakāśayatiIII/1प्रpra+√काश्kāś (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartariilumina

Segmento 5 — glosa de तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु संनिधत्तेtena sarvān prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte

तेनtena स्वsva-प्रकाशprakāśa-व्याप्त्याvyāptyā सर्वान्sarvān सर्वदिक्स्थान् प्राणान्sarvadiksthān prāṇān रश्मिषुraśmiṣu संनिधत्तेsaṃnidhatte॥ ६ ॥ || 6 ||

«por ello» —por la penetración de su propia luz— «recoge en sus rayos a todos» los seres vivos que están en todas las direcciones. ॥||6॥ ||

Análisis palabra por palabra
तेनtena3/1तद्tad npor elloस्वप्रकाशव्याप्त्याsvaprakāśavyāptyā3/1स्वप्रकाशव्याप्तिsvaprakāśavyāpti-इiमतिmati f[स्वप्रकाशेन व्याप्तिःsvaprakāśena vyāptiḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPpor la penetración de su propia luzसर्वान्sarvān2/3सर्वsarva ma todosसर्वदिक्स्थान्sarvadiksthān2/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)कkaसर्वदिक्स्थsarvadikstha-अaरामःrāmaḥ m[सर्वदिक्षु तिष्ठन्ति इतिsarvadikṣu tiṣṭhanti iti] उपपदupapada-TPque están en todas las direccionesप्राणान्prāṇān2/3प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mlos seres vivosरश्मिषुraśmiṣu7/3रश्मिraśmi-इiहरिःhariḥ men sus rayosसंनिधत्तेsaṃnidhatteIII/1सम्sam+निni+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartarirecoge

॥ इति प्रथमप्रश्ने षष्ठो मन्त्रः ॥|| iti prathamapraśne ṣaṣṭho mantraḥ ||
Así, el sexto mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.