प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 1.8

Primera pregunta, mantra 8 — el verso ṛk: los sabios conocieron como su propio ser al sol, de mil rayos, vida de las criaturas

विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् ।

सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥ ८ ॥

viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ tapantam |

sahasraraśmiḥ śatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ || 1-8 ||

[Los sabios lo conocieron como su propio ser]: al de todas las formas, lleno de rayos, dotado de conocimiento, refugio [de todos], la única luz, el que da calor. Sale este sol, de mil rayos, presente de cien maneras, vida de las criaturas.

Palabra por palabra

विश्वरूपम्2/1विश्वरूप-अरामः m[विश्वं रूपं यस्य सः] BVal de todas las formasहरिणम्2/1हरिण-अरामः mlleno de rayosजातवेदसम्2/1जातवेदस्-स्वेधस् m[जातं वेदः यस्य सः] BVdotado de conocimientoपरायणम्2/1परायण-अरामः m[परम् अयनम्] KDrefugioज्योतिः2/1ज्योतिस्-स्मनस् nluzएकम्2/1एक núnicaतपन्तम्2/1√तप् (1 भ्वादि P)शतृतपत्-त्पचत् mel que da calorसहस्ररश्मिः1/1सहस्ररश्मि-इहरिः m[सहस्रं रश्मयः यस्य सः] BVde mil rayosशतधा0शत+धा (taddhita)de cien manerasवर्तमानः1/1√वृत् (1 भ्वादि A)शानच्वर्तमान-अरामः mpresenteप्राणः1/1प्राण-अरामः mvidaप्रजानाम्6/3प्रजा-आसीता fde las criaturasउदयतिIII/1उत्+√अय् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरि (forma P)saleएषः1/1एतद् mesteसूर्यः1/1सूर्य-अरामः msol

Anvaya (el verso en orden de prosa)

(सूरयः) विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणम् एकं ज्योतिः तपन्तं (स्वात्मानं विज्ञातवन्तः) । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्रजानां प्राणः एषः सूर्यः उदयति ॥

[Los sabios conocieron como su propio ser] al de todas las formas, lleno de rayos, dotado de conocimiento, refugio, la única luz, el que da calor. Sale este sol, de mil rayos, presente de cien maneras, vida de las criaturas.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम्

विश्वरूपं सर्व-रूपं हरिणं रश्मिमन्तं जातवेदसं जात-प्रज्ञानं परायणं सर्व-प्राणाश्रयं ज्योतिरेकं सर्व-प्राणिनां चक्षुर्भूतम् अद्वितीयं तपन्तं ताप-क्रियां कुर्वाणम्, स्वात्मानं सूर्यं सूरयो विज्ञातवन्तः ब्रह्म-विदः।

Los sabios (sūrayaḥ), los conocedores de Brahman, conocieron como su propio ser al sol, que es: «el de todas las formas» —de toda forma—; «lleno de rayos» (raśmimantam); «dotado de conocimiento» (jāta-prajñānam); «refugio» de todos los seres vivos; «la única luz» —el ojo de todos los seres, sin segundo—; «el que da calor» —el que realiza la acción de calentar—.

Nota. El mantra da solo los acusativos. Śaṅkara añade el sujeto y el verbo que los rigen: sūrayo vijñātavantaḥ brahmavidaḥ, «los sabios, conocedores de Brahman, [lo] conocieron».

Análisis palabra por palabra

विश्वरूपम्2/1विश्वरूप-अरामः m[विश्वं रूपं यस्य सः] BVal de todas las formasसर्वरूपम्2/1सर्वरूप-अरामः m[सर्वं रूपं यस्य सः] BVde toda forma (glosa)हरिणम्2/1हरिण-अरामः mlleno de rayosरश्मिमन्तम्2/1रश्मि+मतुप् (taddhita)रश्मिमत्-त्भगवत् mcon rayos (glosa)जातवेदसम्2/1जातवेदस्-स्वेधस् m[जातं वेदः यस्य सः] BVdotado de conocimientoजातप्रज्ञानम्2/1जातप्रज्ञान-अरामः m[जातं प्रज्ञानं यस्य सः] BVen quien ha surgido el conocimiento (glosa)परायणम्2/1परायण-अरामः m[परम् अयनम्] KDrefugioसर्वप्राणाश्रयम्2/1सर्वप्राणाश्रय-अरामः m[सर्वेषां प्राणानाम् आश्रयः] षष्ठी-TPrefugio de todos los seres vivos (glosa)ज्योतिः2/1ज्योतिस्-स्मनस् nluzएकम्2/1एक núnicaसर्वप्राणिनाम्6/3सर्वप्राणिन्-इन्योगिन् m[सर्वे प्राणिनः] KDde todos los seresचक्षुर्भूतम्2/1√भू (1 भ्वादि P)क्तचक्षुर्भूत-अफलम् nque es el ojoअद्वितीयम्2/1अद्वितीय-अफलम् n[न द्वितीयम्] नञ्-TPsin segundoतपन्तम्2/1√तप् (1 भ्वादि P)शतृतपत्-त्पचत् mel que da calorतापक्रियाम्2/1तापक्रिया-आसीता f[तापस्य क्रिया] षष्ठी-TPla acción de calentarकुर्वाणम्2/1√कृ (8 तनादि U)शानच्कुर्वाण-अरामः mque realizaस्वात्मानम्2/1स्वात्मन्-न्आत्मन् m[स्वः आत्मा] KDcomo su propio serसूर्यम्2/1सूर्य-अरामः mal solसूरयः1/3सूरि-इहरिः mlos sabiosविज्ञातवन्तः1/3वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)क्तवतुविज्ञातवत्-त्भगवत् mconocieronब्रह्मविदः1/3√विद् (2 अदादि P)क्विप्ब्रह्मविद्-द्जगत् (aquí m)[ब्रह्म विदन्ति इति] उपपद-TPlos conocedores de Brahman

Segmento 2 — glosa de सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः

कोऽसौ यं विज्ञातवन्तः? सहस्ररश्मिः अनेक-रश्मिः शतधा अनेकधा प्राणि-भेदेन वर्तमानः प्राणः प्रजानाम् उदयत्येषः सूर्यः॥ ८ ॥

¿Quién es ese al que conocieron? «Sale este sol», «de mil rayos» —de muchos rayos—, «presente de cien maneras» —de muchas maneras, según la diversidad de los seres—, «vida de las criaturas». ॥8॥

Análisis palabra por palabra

कः1/1किम् m¿quiénअसौ1/1अदस् mes eseयम्2/1यद् mal queविज्ञातवन्तः1/3वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)क्तवतुविज्ञातवत्-त्भगवत् mconocieron?सहस्ररश्मिः1/1सहस्ररश्मि-इहरिः m[सहस्रं रश्मयः यस्य सः] BVde mil rayosअनेकरश्मिः1/1अनेकरश्मि-इहरिः m[अनेके रश्मयः यस्य सः] BVde muchos rayos (glosa)शतधा0शत+धा (taddhita)de cien manerasअनेकधा0अनेक+धा (taddhita)de muchas maneras (glosa)प्राणिभेदेन3/1प्राणिभेद-अरामः m[प्राणिनां भेदः] षष्ठी-TPsegún la diversidad de los seresवर्तमानः1/1√वृत् (1 भ्वादि A)शानच्वर्तमान-अरामः mpresenteप्राणः1/1प्राण-अरामः mvidaप्रजानाम्6/3प्रजा-आसीता fde las criaturasउदयतिIII/1उत्+√अय् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरि (forma P)saleएषः1/1एतद् mesteसूर्यः1/1सूर्य-अरामः msol

॥ इति प्रथमप्रश्ने अष्टमो मन्त्रः ॥
Así, el octavo mantra de la primera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →