प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 2.1

Segunda pregunta, mantra 1 — Bhārgava Vaidarbhi pregunta cuántas deidades sostienen a la criatura, cuáles manifiestan su grandeza y cuál es la principal

अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ । भगवन् कत्येव देवाः प्रजां विधारयन्ते ।

कतर एतत् प्रकाशयन्ते । कः पुनः एषां वरिष्ठ इति ॥ १ ॥

atha hainaṃ bhārgavo vaidarbhiḥ papraccha | bhagavan katyeva devāḥ prajāṃ vidhārayante |

katara etat prakāśayante | kaḥ punaḥ eṣāṃ variṣṭha iti || 2-1 ||

Entonces Bhārgava Vaidarbhi le preguntó: «Venerable señor, ¿cuántas deidades sostienen a la criatura? ¿Cuáles de ellas manifiestan esta [grandeza suya]? ¿Y quién es el principal de ellas?».

Palabra por palabra

अथ0entoncesह0(partícula)एनम्2/1एनद् ma élभार्गवः1/1भृगु+taddhita (apatya)भार्गव-अरामः mBhārgava (del linaje de Bhṛgu)वैदर्भिः1/1विदर्भ+taddhitaवैदर्भि-इहरिः mVaidarbhi (de Vidarbha)पप्रच्छIII/1√प्रच्छ् (6 तुदादि P)लिट्कर्तरिpreguntóभगवन्S/1भगवत्-त्भगवत् m¡venerable señor!कति1/3किम्+डति (taddhita)कति (संख्या, siempre pl.)¿cuántas?एव0en efectoदेवाः1/3देव-अरामः mdeidadesप्रजाम्2/1प्रजा-आसीता fa la criaturaविधारयन्तेIII/3वि+√धृ (1 भ्वादि U)णिच्लट्कर्तरिsostienenकतरे1/3कतर m¿cuáles?एतत्2/1एतद् nestoप्रकाशयन्तेIII/3प्र+√काश् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिmanifiestanकः1/1किम् m¿quién?पुनः0yएषाम्6/3एतद् mde ellosवरिष्ठः1/1उरु+इष्ठन् (taddhita)वरिष्ठ-अरामः mel principalइति0(fin de la pregunta)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथ ह एनं भार्गवः वैदर्भिः पप्रच्छ — “भगवन्, कति एव देवाः प्रजां विधारयन्ते ? कतरे एतत् प्रकाशयन्ते ? एषां पुनः कः वरिष्ठः ?” इति ॥

Entonces Bhārgava Vaidarbhi le preguntó: «Venerable señor, ¿cuántas deidades sostienen a la criatura? ¿Cuáles de ellas manifiestan esta [grandeza]? ¿Y quién es el principal de ellas?».

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: por qué se abre esta pregunta

प्राणः अत्ता प्रजापतिः इत्युक्तम्। तस्य प्रजापतित्वमत्तृत्वं च अस्मिन् शरीरे अवधारयितव्यमिति अयं प्रश्नः आरभ्यते -

Se ha dicho que prāṇa es el que come y Prajāpati. Hay que determinar en este cuerpo que él es Prajāpati y el que come: para eso se inicia esta pregunta.

Análisis palabra por palabra

प्राणः1/1प्राण-अरामः mprāṇaअत्ता1/1√अद् (2 अदादि P)तृच्अत्तृ-ऋदातृ mel que comeप्रजापतिः1/1प्रजापति-इहरिः m[प्रजानां पतिः] षष्ठी-TPPrajāpatiइति0asíउक्तम्1/1√वच् (2 अदादि P)क्तउक्त-अफलम् nse ha dichoतस्य6/1तद् mde élप्रजापतित्वम्1/1प्रजापति+त्व (taddhita)प्रजापतित्व-अफलम् nel ser Prajāpatiअत्तृत्वम्1/1अत्तृ+त्व (taddhita)अत्तृत्व-अफलम् nel ser el que comeच0yअस्मिन्7/1इदम् nen esteशरीरे7/1शरीर-अफलम् ncuerpoअवधारयितव्यम्1/1अव+√धृ (1 भ्वादि U)णिच्+तव्यअवधारयितव्य-अफलम् nha de determinarseइति0por esoअयम्1/1इदम् mestaप्रश्नः1/1प्रश्न-अरामः mpreguntaआरभ्यतेIII/1आ+√रभ् (1 भ्वादि A)लट्कर्मणिse inicia

Segmento 2 — glosa de अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ

अथ अनन्तरं ह किल एनं भार्गवः वैदर्भिः पप्रच्छ।

«Después» (anantaram), según se cuenta (ha = kila), «Bhārgava Vaidarbhi le preguntó»:

Análisis palabra por palabra

अथ0despuésअनन्तरम्0a continuación (glosa)ह0(partícula)किल0según se cuenta (glosa)एनम्2/1एनद् ma élभार्गवः1/1भृगु+taddhita (apatya)भार्गव-अरामः mBhārgavaवैदर्भिः1/1विदर्भ+taddhitaवैदर्भि-इहरिः mVaidarbhiपप्रच्छIII/1√प्रच्छ् (6 तुदादि P)लिट्कर्तरिpreguntó

Segmento 3 — glosa de भगवन् कत्येव देवाः प्रजां विधारयन्ते

हे भगवन् कत्येव देवाः प्रजां शरीर-लक्षणां विधारयन्ते विशेषेण धारयन्ते?

«Venerable señor, ¿cuántas deidades», en efecto, «sostienen» —sostienen de un modo especial (viśeṣeṇa dhārayante)— «a la criatura», es decir, al cuerpo?

Análisis palabra por palabra

हे0ohभगवन्S/1भगवत्-त्भगवत् m¡venerable señor!कति1/3किम्+डति (taddhita)कति (संख्या, siempre pl.)¿cuántas?एव0en efectoदेवाः1/3देव-अरामः mdeidadesप्रजाम्2/1प्रजा-आसीता fa la criaturaशरीरलक्षणाम्2/1शरीरलक्षणा-आसीता f[शरीरं लक्षणं यस्याः सा] BVque consiste en el cuerpoविधारयन्तेIII/3वि+√धृ (1 भ्वादि U)णिच्लट्कर्तरिsostienenविशेषेण3/1विशेष-अरामः mde un modo especial (glosa)धारयन्तेIII/3√धृ (1 भ्वादि U)णिच्लट्कर्तरिsostienen (glosa)

Segmento 4 — glosa de कतर एतत् प्रकाशयन्ते

कतरे बुद्धीन्द्रिय-कर्मेन्द्रिय-विभक्तानाम् एतत् प्रकाशनं स्व-माहात्म्य-प्रख्यापनं प्रकाशयन्ते?

¿«Cuáles» de las [deidades], repartidas en órganos de conocimiento y órganos de acción, «manifiestan esto», esta manifestación que consiste en proclamar su propia grandeza?

Nota. Paramārthānanda entiende katare como «cuántas de ellas» proclaman su gloria; Śaṅkara lo glosa como pregunta por cuáles de las deidades repartidas en los órganos.

Análisis palabra por palabra

कतरे1/3कतर m¿cuáles?बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियविभक्तानाम्6/3वि+√भज् (1 भ्वादि U)क्तबुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियविभक्त-अरामः m[बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियैः विभक्ताः] तृतीया-TPde las repartidas en órganos de conocimiento y de acciónएतत्2/1एतद् nestoप्रकाशनम्2/1प्र+√काश् (1 भ्वादि A)णिच्+ल्युट्प्रकाशन-अफलम् nmanifestaciónस्वमाहात्म्यप्रख्यापनम्2/1प्र+√ख्या (2 अदादि P)णिच्+ल्युट्स्वमाहात्म्यप्रख्यापन-अफलम् n[स्वमाहात्म्यस्य प्रख्यापनम्] षष्ठी-TPla proclamación de su propia grandezaप्रकाशयन्तेIII/3प्र+√काश् (1 भ्वादि A)णिच्लट्कर्तरिmanifiestan

Segmento 5 — glosa de कः पुनः एषां वरिष्ठ इति

कः असौ पुनः एषां वरिष्ठः प्रधानः कार्य-करण-लक्षणानाम् इति?॥ १ ॥

«¿Y quién» es ese que es «el principal» (pradhānaḥ) «de ellas», que tienen la forma de cuerpo y órganos? ॥1॥

Análisis palabra por palabra

कः1/1किम् m¿quiénअसौ1/1अदस् mes eseपुनः0yएषाम्6/3एतद् mde ellosवरिष्ठः1/1उरु+इष्ठन् (taddhita)वरिष्ठ-अरामः mel principalप्रधानः1/1प्र+√धा (3 जुहोत्यादि U)ल्युट्प्रधान-अरामः mel principal (glosa)कार्यकरणलक्षणानाम्6/3कार्यकरणलक्षण-अरामः m[कार्यकरणे लक्षणं येषां ते] BVque tienen la forma de cuerpo y órganosइति0(fin de la pregunta)

॥ इति द्वितीयप्रश्ने प्रथमो मन्त्रः ॥
Así, el primer mantra de la segunda pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →