Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 2.10

Segunda pregunta, mantra 10 — cuando llueves, las criaturas viven y quedan llenas de dicha pensando que habrá alimento a voluntad

Sánscrito en

यदा त्वमभिवर्षसि अथ इमाः प्राण ते (प्राणते) । प्रजाः आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति

कामायान्नं भविष्यतीति ॥ १० ॥

yadā tvamabhivarṣasi atha imāḥ prāṇa te (prāṇate) | prajāḥ ānandarūpāstiṣṭhanti

kāmāyānnaṃ bhaviṣyatīti || 2-10 ||

Cuando tú llueves, entonces estas criaturas respiran [viven]; [o bien: oh prāṇa, estas criaturas tuyas] permanecen llenas de dicha, [pensando]: «Habrá alimento a voluntad».

Palabra por palabra

यदाyadā0cuandoत्वम्tvam1/1युष्मद्yuṣmadtúअभिवर्षसिabhivarṣasiII/1अभिabhi+√वृष्vṛṣ (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarilluevesअथatha0entoncesइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्राणprāṇaS/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ m¡oh prāṇa!तेte6/1युष्मद्yuṣmadtuyasप्राणतेprāṇateIII/3प्रpra+√अन्an (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)respiranप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasआनन्दरूपाःānandarūpāḥ1/3आनन्दरूपाānandarūpā-आāसीताsītā f[आनन्दः रूपं यासां ताःānandaḥ rūpaṃ yāsāṃ tāḥ] BVllenas de dichaतिष्ठन्तिtiṣṭhantiIII/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripermanecenकामायkāmāya4/1कामkāma-अaरामःrāmaḥ ma voluntadअन्नम्annam1/1अन्नanna-अaफलम्phalam nalimentoभविष्यतिbhaviṣyatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartarihabráइतिiti0(pensando) así

Anvaya (el verso en orden de prosa)

(१1) यदा त्वम् अभिवर्षसि अथ इमाः प्रजाः प्राणते ।yadā tvam abhivarṣasi atha imāḥ prajāḥ prāṇate | (२2) प्राणprāṇa, यदा त्वम् अभिवर्षसि अथ ते इमाः प्रजाःyadā tvam abhivarṣasi atha te imāḥ prajāḥ “कामाय अन्नं भविष्यतिkāmāya annaṃ bhaviṣyati” इति आनन्दरूपाः तिष्ठन्ति ॥iti ānandarūpāḥ tiṣṭhanti ||

(1) Cuando tú llueves, entonces estas criaturas viven. (2) Oh prāṇa, cuando tú llueves, estas criaturas tuyas permanecen llenas de dicha, [pensando]: «Habrá alimento a voluntad».

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de यदा त्वमभिवर्षसि अथ इमाः प्रजाः प्राणतेyadā tvamabhivarṣasi atha imāḥ prajāḥ prāṇate

यदाyadā पर्जन्यः भूत्वाparjanyaḥ bhūtvā अभिवर्षसिabhivarṣasi त्वम्tvam अथatha तदा अन्नं प्राप्यtadā annaṃ prāpya इमाimāःḥ प्रजाprajāःḥ प्राणतेprāṇate प्राणprāṇa-चेष्टां कुर्वन्ति इत्यर्थः।ceṣṭāṃ kurvanti ityarthaḥ |

«Cuando tú», convertido en nube de lluvia, «llueves», «entonces» (tadā) «estas criaturas», al obtener alimento, «respiran»: es decir, realizan la actividad del aliento vital.

Análisis palabra por palabra
यदाyadā0cuandoपर्जन्यःparjanyaḥ1/1पर्जन्यparjanya-अaरामःrāmaḥ mnube de lluviaभूत्वाbhūtvā0√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्त्वाktvāconvertido enअभिवर्षसिabhivarṣasiII/1अभिabhi+√वृष्vṛṣ (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarilluevesत्वम्tvam1/1युष्मद्yuṣmadtúअथatha0entoncesतदाtadā0entonces (glosa)अन्नम्annam2/1अन्नanna-अaफलम्phalam nalimentoप्राप्यprāpya0प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)ल्यप्lyapal obtenerइमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasप्राणतेprāṇateIII/3प्रpra+√अन्an (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)respiranप्राणचेष्टाम्prāṇaceṣṭām2/1प्राणचेष्टाprāṇaceṣṭā-आāसीताsītā f[प्राणस्य चेष्टाprāṇasya ceṣṭā] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla actividad del aliento vitalकुर्वन्तिkurvantiIII/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)लट्laṭकर्तरिkartarirealizanइतिiti0asíअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ m[es] el sentido

Segmento 2 — segunda lectura: प्राण तेprāṇa te … आनन्दरूपास्तिष्ठन्तिānandarūpāstiṣṭhanti

अथवाathavā, प्राणprāṇa तेte तवtava इमाःimāḥ प्रजाःprajāḥ स्वात्मभूताः त्वदन्नsvātmabhūtāḥ tvadanna-संवर्धिताः त्वदभिवर्षणsaṃvardhitāḥ tvadabhivarṣaṇa-दर्शनdarśana-मात्रेण चmātreṇa ca आनन्दरूपाःānandarūpāḥ सुखं प्राप्ताः इव सत्यःsukhaṃ prāptāḥ iva satyaḥ तिष्ठन्तिtiṣṭhanti। |

O bien: «oh prāṇa», «estas criaturas tuyas» (tava) —que son uno contigo y crecen con tu alimento—, con solo ver tu lluvia «permanecen llenas de dicha», como si ya hubieran alcanzado la felicidad.

Nota. Paramārthānanda sigue esta segunda lectura (prāṇa te, en dos palabras).

Análisis palabra por palabra
अथवाathavā0o bienप्राणprāṇaS/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ m¡oh prāṇa!तेte6/1युष्मद्yuṣmadtuyasतवtava6/1युष्मद्yuṣmadtuyas (glosa)इमाःimāḥ1/3इदम्idam festasप्रजाःprajāḥ1/3प्रजाprajā-आāसीताsītā fcriaturasस्वात्मभूताःsvātmabhūtāḥ1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaस्वात्मभूताsvātmabhūtā-आāसीताsītā fque son uno contigoत्वदन्नसंवर्धिताःtvadannasaṃvardhitāḥ1/3सम्sam+√वृध्vṛdh (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇic+क्तktaत्वदन्नसंवर्धिताtvadannasaṃvardhitā-आāसीताsītā f[त्वदन्नेन संवर्धिताःtvadannena saṃvardhitāḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPque crecen con tu alimentoत्वदभिवर्षणदर्शनमात्रेणtvadabhivarṣaṇadarśanamātreṇa3/1त्वदभिवर्षणदर्शनमात्रtvadabhivarṣaṇadarśanamātra-अaफलम्phalam n[त्वदभिवर्षणस्य दर्शनमात्रम्tvadabhivarṣaṇasya darśanamātram] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcon solo ver tu lluviaचca0yआनन्दरूपाःānandarūpāḥ1/3आनन्दरूपाānandarūpā-आāसीताsītā f[आनन्दः रूपं यासां ताःānandaḥ rūpaṃ yāsāṃ tāḥ] BVllenas de dichaसुखम्sukham2/1सुखsukha-अaफलम्phalam nla felicidadप्राप्ताःprāptāḥ1/3प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तktaप्राप्ताprāptā-आāसीताsītā falcanzadoइवiva0como siसत्यःsatyaḥ1/3√अस्as (2 अदादिadādi P)शतृśatṛसतीsatī-ईīनदीnadī fsiendoतिष्ठन्तिtiṣṭhantiIII/3√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripermanecen

Segmento 3 — glosa de कामायान्नं भविष्यतीतिkāmāyānnaṃ bhaviṣyatīti

कामायkāmāya इच्छातःicchātaḥ अन्नंannaṃ भविष्यतिbhaviṣyati इति एवमभिप्रायः॥ १० ॥iti evamabhiprāyaḥ || 10 ||

[Pensando:] «Habrá alimento» «a voluntad» (icchātaḥ, según deseemos): esa es su idea. ॥||10॥ ||

Análisis palabra por palabra
कामायkāmāya4/1कामkāma-अaरामःrāmaḥ ma voluntadइच्छातःicchātaḥ0इच्छाicchā+taddhita (-तस्tas)según el deseo (glosa)अन्नम्annam1/1अन्नanna-अaफलम्phalam nalimentoभविष्यतिbhaviṣyatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लृट्lṛṭकर्तरिkartarihabráइतिiti0asíएवम्evam0de este modoअभिप्रायःabhiprāyaḥ1/1अभिabhi+प्रpra+√इi (2 अदादिadādi P)अच्acअभिप्रायabhiprāya-अaरामःrāmaḥ m[es] su idea

॥ इति द्वितीयप्रश्ने दशमो मन्त्रः ॥|| iti dvitīyapraśne daśamo mantraḥ ||
Así, el décimo mantra de la segunda pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.