Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 2.13

Segunda pregunta, mantra 13 — todo, aquí y en el tercer cielo, está bajo el poder de prāṇa: protégenos como una madre y danos prosperidad e inteligencia

Sánscrito en

प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत्प्रतिष्ठितम् ।

मातेव पुत्रान् रक्षस्व । श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति ॥ १३ ॥

prāṇasyedaṃ vaśe sarvaṃ tridive yatpratiṣṭhitam |

māteva putrān rakṣasva | śrīśca prajñāṃ ca vidhehi na iti || 2-13 ||

Todo esto está bajo el poder de prāṇa, [y también] lo que está asentado en el tercer cielo. Protégenos como una madre a sus hijos; concédenos prosperidad e inteligencia.

Palabra por palabra

प्राणस्यprāṇasya6/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mde prāṇaइदम्idam1/1इदम्idam nestoवशेvaśe7/1वशvaśa-अaरामःrāmaḥ mbajo el poderसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoत्रिदिवेtridive7/1त्रिदिवtridiva-अaफलम्phalam nen el tercer cieloयत्yat1/1यद्yad nlo queप्रतिष्ठितम्pratiṣṭhitam1/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaप्रतिष्ठितpratiṣṭhita-अaफलम्phalam nestá asentadoमाताmātā1/1मातृmātṛ-ऋṛमातृmātṛ funa madreइवiva0comoपुत्रान्putrān2/3पुत्रputra-अaरामःrāmaḥ ma sus hijosरक्षस्वrakṣasvaII/1√रक्ष्rakṣ (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartari (forma A)protegeश्रीःśrīḥ2/3 (ārṣa)श्रीśrī-ईīश्रीśrī fprosperidadचca0yप्रज्ञाम्prajñām2/1प्रpra+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)अङ्aṅप्रज्ञाprajñā-आāसीताsītā finteligenciaचca0yविधेहिvidhehiII/1विvi+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लोट्loṭकर्तरिkartariconcedeनःnaḥ4/3अस्मद्asmada nosotrosइतिiti0(fin de la alabanza)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

इदं सर्वंidaṃ sarvaṃ, त्रिदिवे यत् प्रतिष्ठितंtridive yat pratiṣṭhitaṃ (तत् चtat ca), प्राणस्य वशेprāṇasya vaśe (वर्ततेvartate) । माता पुत्रान् इव| mātā putrān iva (अस्मान्asmān) रक्षस्व । नः श्रीः च प्रज्ञां च विधेहि इति ॥rakṣasva | naḥ śrīḥ ca prajñāṃ ca vidhehi iti ||

Todo esto, y lo que está asentado en el tercer cielo, está bajo el poder de prāṇa. Protégenos como una madre a sus hijos. Concédenos prosperidad e inteligencia.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā

किं बहुनाkiṃ bahunā -

¿Para qué decir más?

Análisis palabra por palabra
किम्kim0किम्kim n¿para quéबहुनाbahunā3/1बहुbahu-उuमधुmadhu n[decir] más?

Segmento 2 — glosa de प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत्प्रतिष्ठितम्prāṇasyedaṃ vaśe sarvaṃ tridive yatpratiṣṭhitam

अस्मिन् लोकेasmin loke प्राणस्यprāṇasya एवeva वशेvaśe सर्वम्sarvam इदंidaṃ यत्किञ्चित् उपभोगyatkiñcit upabhoga-जातंjātaṃ त्रिदिवेtridive तृतीयस्यां दिवि चtṛtīyasyāṃ divi ca यत्प्रतिष्ठितंyatpratiṣṭhitaṃ देवाद्युपभोगdevādyupabhoga-लक्षणं तस्यापि प्राण एव ईशिता रक्षिता।lakṣaṇaṃ tasyāpi prāṇa eva īśitā rakṣitā |

«Todo esto», cualquier cosa que sirva para el disfrute en este mundo, está «bajo el poder de prāṇa» mismo. Y de «lo que está asentado en el tercer cielo» (tṛtīyasyāṃ divi), que consiste en el disfrute de los dioses y demás, también es prāṇa el que gobierna y protege.

Análisis palabra por palabra
अस्मिन्asmin7/1इदम्idam men esteलोकेloke7/1लोकloka-अaरामःrāmaḥ mmundoप्राणस्यprāṇasya6/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mde prāṇaएवeva0mismoवशेvaśe7/1वशvaśa-अaरामःrāmaḥ mbajo el poderसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoइदम्idam1/1इदम्idam nestoयत्yat1/1यद्yad nlo queकिञ्चित्kiñcit0sea lo que seaउपभोगजातम्upabhogajātam1/1उपभोगजातupabhogajāta-अaफलम्phalam n[उपभोगस्य जातम्upabhogasya jātam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPlo que sirve para el disfruteत्रिदिवेtridive7/1त्रिदिवtridiva-अaफलम्phalam nen el tercer cieloतृतीयस्याम्tṛtīyasyām7/1तृतीयtṛtīya fen el tercer (glosa)दिविdivi7/1दिव्div-व्vदिव्div fcieloचca0yयत्yat1/1यद्yad nlo queप्रतिष्ठितम्pratiṣṭhitam1/1प्रतिprati+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaप्रतिष्ठितpratiṣṭhita-अaफलम्phalam nestá asentadoदेवाद्युपभोगलक्षणम्devādyupabhogalakṣaṇam1/1देवाद्युपभोगलक्षणdevādyupabhogalakṣaṇa-अaफलम्phalam n[देवादीनाम् उपभोगः लक्षणं यस्य तत्devādīnām upabhogaḥ lakṣaṇaṃ yasya tat] BVque consiste en el disfrute de los dioses y demásतस्यtasya6/1तद्tad nde elloअपिapi0tambiénप्राणःprāṇaḥ1/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaएवeva0mismoईशिताīśitā1/1√ईश्īś (2 अदादिadādi A)तृच्tṛcईशितृīśitṛ-ऋṛदातृdātṛ mel que gobiernaरक्षिताrakṣitā1/1√रक्ष्rakṣ (1 भ्वादिbhvādi P)तृच्tṛcरक्षितृrakṣitṛ-ऋṛदातृdātṛ mel que protege

Segmento 3 — glosa de मातेव पुत्रान् रक्षस्वmāteva putrān rakṣasva

अतः मातेवataḥ māteva पुत्रान्putrān अस्मान्asmān रक्षस्वrakṣasva पालयस्व।pālayasva |

Por tanto, «protégenos» (pālayasva) como una madre a «sus hijos».

Análisis palabra por palabra
अतःataḥ0por tantoमाताmātā1/1मातृmātṛ-ऋṛमातृmātṛ funa madreइवiva0comoपुत्रान्putrān2/3पुत्रputra-अaरामःrāmaḥ ma sus hijosअस्मान्asmān2/3अस्मद्asmada nosotrosरक्षस्वrakṣasvaII/1√रक्ष्rakṣ (1 भ्वादिbhvādi P)लोट्loṭकर्तरिkartari (forma A)protegeपालयस्वpālayasvaII/1√पाल्pāl (10 चुरादिcurādi U)लोट्loṭकर्तरिkartariprotege (glosa)

Segmento 4 — glosa de श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इतिśrīśca prajñāṃ ca vidhehi na iti

त्वन्निमित्ता हि ब्राह्म्यः क्षात्रियाश्च श्रियः ताः। त्वंtvannimittā hi brāhmyaḥ kṣātriyāśca śriyaḥ tāḥ | tvaṃ श्रीश्चśrīśca श्रियश्चśriyaśca प्रज्ञांprajñāṃ चca त्वत्tvat-स्थितिsthiti-निमित्तांnimittāṃ विधेहिvidhehi। | नःnaḥ विधत्स्व इत्यर्थः।vidhatsva ityarthaḥ |

Pues las prosperidades propias de los brāhmaṇas y de los kṣatriyas dependen de ti. «Concede» tú «prosperidad» (śriyaḥ, las prosperidades) «e inteligencia», que depende de tu permanencia; el sentido es: concédelas (vidhatsva) «a nosotros».

Nota. Śaṅkara glosa श्रीःśrīḥ del mūla con el acusativo plural श्रियःśriyaḥ: la forma de nominativo vale aquí por acusativo. La edición imprime क्षात्रियाःkṣātriyāḥ; junto a ब्राह्म्यःbrāhmyaḥ se esperaría क्षात्र्यःkṣātryaḥ.

Análisis palabra por palabra
त्वन्निमित्ताःtvannimittāḥ1/3त्वन्निमित्ताtvannimittā-आāसीताsītā f[त्वं निमित्तं यासां ताःtvaṃ nimittaṃ yāsāṃ tāḥ] BVque dependen de tiहिhi0puesब्राह्म्यःbrāhmyaḥ1/3ब्रह्मन्brahman+taddhitaब्राह्मीbrāhmī-ईīनदीnadī fpropias de los brāhmaṇasक्षात्रियाःkṣātriyāḥ1/3क्षत्रियkṣatriya+taddhitaक्षात्रियाkṣātriyā-आāसीताsītā fpropias de los kṣatriyasचca0yश्रियःśriyaḥ1/3श्रीśrī-ईīश्रीśrī flas prosperidadesताःtāḥ1/3तद्tad fesasत्वम्tvam1/1युष्मद्yuṣmadtúश्रीःśrīḥ2/3 (ārṣa)श्रीśrī-ईīश्रीśrī fprosperidadचca0yश्रियःśriyaḥ2/3श्रीśrī-ईīश्रीśrī flas prosperidades (glosa)चca0yप्रज्ञाम्prajñām2/1प्रpra+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)अङ्aṅप्रज्ञाprajñā-आāसीताsītā finteligenciaचca0yत्वत्स्थितिनिमित्ताम्tvatsthitinimittām2/1त्वत्स्थितिनिमित्ताtvatsthitinimittā-आāसीताsītā f[त्वत्स्थितिः निमित्तं यस्याः साtvatsthitiḥ nimittaṃ yasyāḥ sā] BVque depende de tu permanenciaविधेहिvidhehiII/1विvi+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लोट्loṭकर्तरिkartariconcedeनःnaḥ4/3अस्मद्asmada nosotrosविधत्स्वvidhatsvaII/1विvi+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लोट्loṭकर्तरिkartariconcede (glosa)इतिiti0asíअर्थःarthaḥ1/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ m[es] el sentido

Segmento 5 — conclusión de la pregunta

इति एवं सर्वात्मतया वागादिभिः प्राणैः स्तुत्या गमितiti evaṃ sarvātmatayā vāgādibhiḥ prāṇaiḥ stutyā gamita-महिमा प्राणः प्रजापतिः अत्ता इत्यवधृतम्॥ १३ ॥mahimā prāṇaḥ prajāpatiḥ attā ityavadhṛtam || 13 ||

Así, puesto que los prāṇas —el habla y los demás— han dado a conocer con su alabanza la grandeza de prāṇa como el ser de todo, queda establecido que prāṇa es Prajāpati y el que come. ॥||13॥ ||

Análisis palabra por palabra
इतिiti0asíएवम्evam0de este modoसर्वात्मतयाsarvātmatayā3/1सर्वात्मन्sarvātman+तल्tal (taddhita)सर्वात्मताsarvātmatā-आāसीताsītā fcomo el ser de todoवागादिभिःvāgādibhiḥ3/3वागादिvāgādi-इiहरिःhariḥ m[वाक् आदिः येषां तेvāk ādiḥ yeṣāṃ te] BVel habla y los demásप्राणैःprāṇaiḥ3/3प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mpor los prāṇasस्तुत्याstutyā3/1√स्तुstu (2 अदादिadādi U)क्तिन्ktinस्तुतिstuti-इiमतिmati fcon la alabanzaगमितमहिमाgamitamahimā1/1गमितमहिमन्gamitamahiman-न्nराजन्rājan m[गमितः महिमा यस्य सःgamitaḥ mahimā yasya saḥ] BVcuya grandeza ha sido dada a conocerप्राणःprāṇaḥ1/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mprāṇaप्रजापतिःprajāpatiḥ1/1प्रजापतिprajāpati-इiहरिःhariḥ m[प्रजानां पतिःprajānāṃ patiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPPrajāpatiअत्ताattā1/1√अद्ad (2 अदादिadādi P)तृच्tṛcअत्तृattṛ-ऋṛदातृdātṛ mel que comeइतिiti0asíअवधृतम्avadhṛtam1/1अवava+√धृdhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)क्तktaअवधृतavadhṛta-अaफलम्phalam nqueda establecido

Segmento 6 — cierre de la segunda pregunta

(इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यiti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācārya-गोविन्दभगवत्govindabhagavat-पूज्यपादpūjyapāda-शिष्यśiṣya-श्रीमच्छंकरभगवतः कृतौ प्रश्नोपनिषद्भाष्ये द्वितीयः प्रश्नःśrīmacchaṃkarabhagavataḥ kṛtau praśnopaniṣadbhāṣye dvitīyaḥ praśnaḥ)॥ ||

(Así [termina] la segunda pregunta del comentario a la Praśna Upaniṣad, obra del venerable Śaṅkara Bhagavat, paramahaṃsa, parivrājaka y ācārya, discípulo del venerable Govinda Bhagavat.)

Análisis palabra por palabra
इतिiti0asíश्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यश्रीमच्छंकरभगवतःśrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryagovindabhagavatpūjyapādaśiṣyaśrīmacchaṃkarabhagavataḥ6/1…शंकरभगवत्śaṃkarabhagavat-त्tभगवत्bhagavat m[श्रीमान् परमहंसपरिव्राजकाचार्यः गोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यः श्रीमान् शंकरभगवान्śrīmān paramahaṃsaparivrājakācāryaḥ govindabhagavatpūjyapādaśiṣyaḥ śrīmān śaṃkarabhagavān] KDdel venerable Śaṅkara Bhagavat, paramahaṃsa, parivrājaka y ācārya, discípulo del venerable Govinda Bhagavatकृतौkṛtau7/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तिन्ktinकृतिkṛti-इiमतिmati fen la obraप्रश्नोपनिषद्भाष्येpraśnopaniṣadbhāṣye7/1√भाष्bhāṣ (1 भ्वादिbhvādi A)ण्यत्ṇyatप्रश्नोपनिषद्भाष्यpraśnopaniṣadbhāṣya-अaफलम्phalam n[प्रश्नोपनिषदः भाष्यम्praśnopaniṣadaḥ bhāṣyam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el comentario a la Praśna Upaniṣadद्वितीयःdvitīyaḥ1/1द्वितीयdvitīya-अaरामःrāmaḥ mla segundaप्रश्नःpraśnaḥ1/1प्रश्नpraśna-अaरामःrāmaḥ mpregunta

॥ इति द्वितीयप्रश्ने त्रयोदशो मन्त्रः ॥|| iti dvitīyapraśne trayodaśo mantraḥ ||
Así, el decimotercer mantra de la segunda pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.