Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 3.11

Tercera pregunta, mantra 11 — el fruto de conocer así a prāṇa: la descendencia no se interrumpe y se alcanza la inmortalidad

Sánscrito en

यः एवं विद्वान् प्राणं वेद न ह अस्य प्रजा हीयते । अमृतो भवति । तदेषः श्लोकः ॥ ११ ॥

yaḥ evaṃ vidvān prāṇaṃ veda na ha asya prajā hīyate | amṛto bhavati | tadeṣaḥ ślokaḥ || 3-11 ||

El sabio que conoce así a prāṇa: su descendencia no se interrumpe, y se vuelve inmortal. Sobre esto hay este verso.

Palabra por palabra

यःyaḥ1/1यद्yad mel queएवम्evam0asíविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ (→ वसुvasu)विद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas msabioप्राणम्prāṇam2/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ ma prāṇaवेदvedaIII/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭ (णल्ṇal)कर्तरिkartariconoceनna0noहha0(partícula)अस्यasya6/1इदम्idam msuप्रजाprajā1/1प्रजाprajā-आāसीताsītā fdescendenciaहीयतेhīyateIII/1√हाhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise interrumpeअमृतःamṛtaḥ1/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaरामःrāmaḥ m[न मृतःna mṛtaḥ] नञ्nañ-TPinmortalभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelveतत्tat1/1तद्tad nsobre estoएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यः विद्वान् एवं प्राणं वेदyaḥ vidvān evaṃ prāṇaṃ veda, अस्य प्रजा न ह हीयतेasya prajā na ha hīyate; (सःsaḥ) अमृतः भवति । तत् एषः श्लोकः ॥amṛtaḥ bhavati | tat eṣaḥ ślokaḥ ||

El sabio que conoce así a prāṇa: su descendencia no se interrumpe; [él] se vuelve inmortal. Sobre esto hay este verso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de यः एवं विद्वान् प्राणं वेदyaḥ evaṃ vidvān prāṇaṃ veda

यःyaḥ कश्चित्kaścit एवंevaṃ विद्वान्vidvān यथोक्तyathokta-विशेषणैः विशिष्टम् उत्पत्त्यादिभिःviśeṣaṇaiḥ viśiṣṭam utpattyādibhiḥ प्राणंprāṇaṃ वेदveda जानातिjānāti, तस्य इदं फलम् ऐहिकमामुष्मिकं च उच्यते।tasya idaṃ phalam aihikamāmuṣmikaṃ ca ucyate |

Para cualquier «sabio» «que conozca» (jānāti) «así a prāṇa», caracterizado por los atributos ya dichos —el origen, etc.—, se declara este fruto, en este mundo y en el otro.

Nota. Paramārthānanda entiende veda como «medita» (upāsate) y la inmortalidad como relativa: fundirse con Hiraṇyagarbha tras la muerte. Śaṅkara glosa veda con jānāti y explica la inmortalidad por la unión con prāṇa (प्राणसायुज्यतयाprāṇasāyujyatayā).

Análisis palabra por palabra
यःyaḥ1/1यद्yad mel queकश्चित्kaścit1/1किम्kim m (+चित्cit)cualquieraएवम्evam0asíविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ (→ वसुvasu)विद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas msabioयथोक्तविशेषणैःyathoktaviśeṣaṇaiḥ3/3यथोक्तविशेषणyathoktaviśeṣaṇa-अaफलम्phalam n[यथोक्तानि विशेषणानिyathoktāni viśeṣaṇāni]con los atributos ya dichosविशिष्टम्viśiṣṭam2/1विvi+√शिष्śiṣ (7 रुधादिrudhādi P)क्तktaविशिष्टviśiṣṭa-अaरामःrāmaḥ mcaracterizadoउत्पत्त्यादिभिःutpattyādibhiḥ3/3उत्पत्त्यादिutpattyādi-इiवारिvāri n[उत्पत्तिः आदिः येषां तैःutpattiḥ ādiḥ yeṣāṃ taiḥ] BVel origen, etc.प्राणम्prāṇam2/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ ma prāṇaवेदvedaIII/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)लट्laṭ (णल्ṇal)कर्तरिkartariconoceजानातिjānātiIII/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)लट्laṭकर्तरिkartariconoce (glosa)तस्यtasya6/1तद्tad mpara élइदम्idam1/1इदम्idam nesteफलम्phalam1/1फलphala-अaफलम्phalam nfrutoऐहिकम्aihikam1/1इहiha+taddhitaऐहिकaihika-अaफलम्phalam nde este mundoआमुष्मिकम्āmuṣmikam1/1अदस्adas+taddhitaआमुष्मिकāmuṣmika-अaफलम्phalam ndel otroचca0yउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise declara

Segmento 2 — glosa de न ह अस्य प्रजा हीयतेna ha asya prajā hīyate

नna हha अस्यasya नैवास्य विदुषःnaivāsya viduṣaḥ प्रजाprajā पुत्रputra-पौत्रादिpautrādi-लक्षणाlakṣaṇā हीयतेhīyate छिद्यते।chidyate |

«La descendencia» de este sabio, que consiste en hijos, nietos, etc., «no se interrumpe» (chidyate) en absoluto.

Análisis palabra por palabra
नna0noहha0(partícula)अस्यasya6/1इदम्idam msuनna0noएवeva0en absolutoअस्यasya6/1इदम्idam mde esteविदुषःviduṣaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ (→ वसुvasu)विद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas msabioप्रजाprajā1/1प्रजाprajā-आāसीताsītā fdescendenciaपुत्रपौत्रादिलक्षणाputrapautrādilakṣaṇā1/1पुत्रपौत्रादिलक्षणाputrapautrādilakṣaṇā-आāसीताsītā f[पुत्रपौत्रादयः लक्षणं यस्याः साputrapautrādayaḥ lakṣaṇaṃ yasyāḥ sā] BVque consiste en hijos, nietos, etc.हीयतेhīyateIII/1√हाhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise interrumpeछिद्यतेchidyateIII/1√छिद्chid (7 रुधादिrudhādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise corta (glosa)

Segmento 3 — glosa de अमृतो भवतिamṛto bhavati

पतिते च शरीरे प्राणpatite ca śarīre prāṇa-सायुज्यतयाsāyujyatayā अमृतःamṛtaḥ अमरणधर्माamaraṇadharmā भवतिbhavati। |

Y, al caer el cuerpo, «se vuelve inmortal», libre de la muerte, por su unión con prāṇa.

Análisis palabra por palabra
पतितेpatite7/1√पत्pat (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaपतितpatita-अaफलम्phalam nal caerचca0yशरीरेśarīre7/1शरीरśarīra-अaफलम्phalam nel cuerpoप्राणसायुज्यतयाprāṇasāyujyatayā3/1सायुज्यsāyujya+तल्tal (taddhita)प्राणसायुज्यताprāṇasāyujyatā-आāसीताsītā f[प्राणेन सायुज्यताprāṇena sāyujyatā] तृतीयाtṛtīyā-TPpor su unión con prāṇaअमृतःamṛtaḥ1/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaरामःrāmaḥ m[न मृतःna mṛtaḥ] नञ्nañ-TPinmortalअमरणधर्माamaraṇadharmā1/1अमरणधर्मन्amaraṇadharman-न्nआत्मन्ātman m[न मरणं धर्मः यस्य सःna maraṇaṃ dharmaḥ yasya saḥ] BVlibre de la muerte (glosa)भवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelve

Segmento 4 — glosa de तदेषः श्लोकःtadeṣaḥ ślokaḥ

तद्tad एतस्मिन् अर्थे संक्षेपाभिधायकःetasmin arthe saṃkṣepābhidhāyakaḥ एषःeṣaḥ श्लोकःślokaḥ मन्त्रः भवति॥ ११ ॥mantraḥ bhavati || 11 ||

«Sobre esto», sobre este asunto, hay «este verso», un mantra que lo expresa en resumen. ॥||11॥ ||

Análisis palabra por palabra
तत्tat1/1तद्tad nsobre estoएतस्मिन्etasmin7/1एतद्etad msobre esteअर्थेarthe7/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ masunto (glosa)संक्षेपाभिधायकःsaṃkṣepābhidhāyakaḥ1/1अभिabhi+√धाdhā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)ण्वुल्ṇvulसंक्षेपाभिधायकsaṃkṣepābhidhāyaka-अaरामःrāmaḥ m[संक्षेपेण अभिधायकःsaṃkṣepeṇa abhidhāyakaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPque lo expresa en resumenएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mversoमन्त्रःmantraḥ1/1मन्त्रmantra-अaरामःrāmaḥ mmantra (glosa)भवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarihay

॥ इति तृतीयप्रश्ने एकादशो मन्त्रः ॥|| iti tṛtīyapraśne ekādaśo mantraḥ ||
Así, el undécimo mantra de la tercera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.