प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 3.11

Tercera pregunta, mantra 11 — el fruto de conocer así a prāṇa: la descendencia no se interrumpe y se alcanza la inmortalidad

यः एवं विद्वान् प्राणं वेद न ह अस्य प्रजा हीयते । अमृतो भवति । तदेषः श्लोकः ॥ ११ ॥

yaḥ evaṃ vidvān prāṇaṃ veda na ha asya prajā hīyate | amṛto bhavati | tadeṣaḥ ślokaḥ || 3-11 ||

El sabio que conoce así a prāṇa: su descendencia no se interrumpe, y se vuelve inmortal. Sobre esto hay este verso.

Palabra por palabra

यः1/1यद् mel queएवम्0asíविद्वान्1/1√विद् (2 अदादि P)शतृ (→ वसु)विद्वस्-स्विद्वस् msabioप्राणम्2/1प्राण-अरामः ma prāṇaवेदIII/1√विद् (2 अदादि P)लट् (णल्)कर्तरिconoceन0noह0(partícula)अस्य6/1इदम् msuप्रजा1/1प्रजा-आसीता fdescendenciaहीयतेIII/1√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्मणिse interrumpeअमृतः1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तअमृत-अरामः m[न मृतः] नञ्-TPinmortalभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveतत्1/1तद् nsobre estoएषः1/1एतद् mesteश्लोकः1/1श्लोक-अरामः mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यः विद्वान् एवं प्राणं वेद, अस्य प्रजा न ह हीयते; (सः) अमृतः भवति । तत् एषः श्लोकः ॥

El sabio que conoce así a prāṇa: su descendencia no se interrumpe; [él] se vuelve inmortal. Sobre esto hay este verso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de यः एवं विद्वान् प्राणं वेद

यः कश्चित् एवं विद्वान् यथोक्त-विशेषणैः विशिष्टम् उत्पत्त्यादिभिः प्राणं वेद जानाति, तस्य इदं फलम् ऐहिकमामुष्मिकं च उच्यते।

Para cualquier «sabio» «que conozca» (jānāti) «así a prāṇa», caracterizado por los atributos ya dichos —el origen, etc.—, se declara este fruto, en este mundo y en el otro.

Nota. Paramārthānanda entiende veda como «medita» (upāsate) y la inmortalidad como relativa: fundirse con Hiraṇyagarbha tras la muerte. Śaṅkara glosa veda con jānāti y explica la inmortalidad por la unión con prāṇa (प्राणसायुज्यतया).

Análisis palabra por palabra

यः1/1यद् mel queकश्चित्1/1किम् m (+चित्)cualquieraएवम्0asíविद्वान्1/1√विद् (2 अदादि P)शतृ (→ वसु)विद्वस्-स्विद्वस् msabioयथोक्तविशेषणैः3/3यथोक्तविशेषण-अफलम् n[यथोक्तानि विशेषणानि]con los atributos ya dichosविशिष्टम्2/1वि+√शिष् (7 रुधादि P)क्तविशिष्ट-अरामः mcaracterizadoउत्पत्त्यादिभिः3/3उत्पत्त्यादि-इवारि n[उत्पत्तिः आदिः येषां तैः] BVel origen, etc.प्राणम्2/1प्राण-अरामः ma prāṇaवेदIII/1√विद् (2 अदादि P)लट् (णल्)कर्तरिconoceजानातिIII/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरिconoce (glosa)तस्य6/1तद् mpara élइदम्1/1इदम् nesteफलम्1/1फल-अफलम् nfrutoऐहिकम्1/1इह+taddhitaऐहिक-अफलम् nde este mundoआमुष्मिकम्1/1अदस्+taddhitaआमुष्मिक-अफलम् ndel otroच0yउच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिse declara

Segmento 2 — glosa de न ह अस्य प्रजा हीयते

न ह अस्य नैवास्य विदुषः प्रजा पुत्र-पौत्रादि-लक्षणा हीयते छिद्यते।

«La descendencia» de este sabio, que consiste en hijos, nietos, etc., «no se interrumpe» (chidyate) en absoluto.

Análisis palabra por palabra

न0noह0(partícula)अस्य6/1इदम् msuन0noएव0en absolutoअस्य6/1इदम् mde esteविदुषः6/1√विद् (2 अदादि P)शतृ (→ वसु)विद्वस्-स्विद्वस् msabioप्रजा1/1प्रजा-आसीता fdescendenciaपुत्रपौत्रादिलक्षणा1/1पुत्रपौत्रादिलक्षणा-आसीता f[पुत्रपौत्रादयः लक्षणं यस्याः सा] BVque consiste en hijos, nietos, etc.हीयतेIII/1√हा (3 जुहोत्यादि P)लट्कर्मणिse interrumpeछिद्यतेIII/1√छिद् (7 रुधादि U)लट्कर्मणिse corta (glosa)

Segmento 3 — glosa de अमृतो भवति

पतिते च शरीरे प्राण-सायुज्यतया अमृतः अमरणधर्मा भवति।

Y, al caer el cuerpo, «se vuelve inmortal», libre de la muerte, por su unión con prāṇa.

Análisis palabra por palabra

पतिते7/1√पत् (1 भ्वादि P)क्तपतित-अफलम् nal caerच0yशरीरे7/1शरीर-अफलम् nel cuerpoप्राणसायुज्यतया3/1सायुज्य+तल् (taddhita)प्राणसायुज्यता-आसीता f[प्राणेन सायुज्यता] तृतीया-TPpor su unión con prāṇaअमृतः1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तअमृत-अरामः m[न मृतः] नञ्-TPinmortalअमरणधर्मा1/1अमरणधर्मन्-न्आत्मन् m[न मरणं धर्मः यस्य सः] BVlibre de la muerte (glosa)भवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelve

Segmento 4 — glosa de तदेषः श्लोकः

तद् एतस्मिन् अर्थे संक्षेपाभिधायकः एषः श्लोकः मन्त्रः भवति॥ ११ ॥

«Sobre esto», sobre este asunto, hay «este verso», un mantra que lo expresa en resumen. ॥11॥

Análisis palabra por palabra

तत्1/1तद् nsobre estoएतस्मिन्7/1एतद् msobre esteअर्थे7/1अर्थ-अरामः masunto (glosa)संक्षेपाभिधायकः1/1अभि+√धा (3 जुहोत्यादि U)ण्वुल्संक्षेपाभिधायक-अरामः m[संक्षेपेण अभिधायकः] तृतीया-TPque lo expresa en resumenएषः1/1एतद् mesteश्लोकः1/1श्लोक-अरामः mversoमन्त्रः1/1मन्त्र-अरामः mmantra (glosa)भवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिhay

॥ इति तृतीयप्रश्ने एकादशो मन्त्रः ॥
Así, el undécimo mantra de la tercera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →