Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 3.12

Tercera pregunta, mantra 12 — conociendo el origen, la llegada, la morada, la quíntuple soberanía y la presencia de prāṇa se alcanza la inmortalidad

Sánscrito en

उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा । अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायामृतमश्नुते ।

विज्ञायामृतमश्नुत इति ॥ १२ ॥

utpattimāyatiṃ sthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā | adhyātmaṃ caiva prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute |

vijñāyāmṛtamaśnuta iti || 3-12 ||

Conociendo el origen de prāṇa, su llegada, su morada, su soberanía quíntuple y su [presencia externa y] en lo individual, se alcanza la inmortalidad; conociendo [esto], se alcanza la inmortalidad.

Palabra por palabra

उत्पत्तिम्utpattim2/1उत्ut+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinउत्पत्तिutpatti-इiमतिmati fel origenआयतिम्āyatim2/1आयतिāyati-इiमतिmati fla llegadaस्थानम्sthānam2/1स्थानsthāna-अaफलम्phalam nla moradaविभुत्वम्vibhutvam2/1विभुvibhu+त्वtva (taddhita)विभुत्वvibhutva-अaफलम्phalam nla soberaníaचca0yएवeva0tambiénपञ्चधाpañcadhā0पञ्चन्pañcan+धाdhā (taddhita)de cinco manerasअध्यात्मम्adhyātmam0[आत्मनिātmani] अव्ययीभावavyayībhāvaen lo individualचca0yएवeva0tambiénप्राणस्यprāṇasya6/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mde prāṇaविज्ञायvijñāya0विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्यप्lyapconociendoअमृतम्amṛtam2/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaफलम्phalam n[न मृतम्na mṛtam] नञ्nañ-TPla inmortalidadअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaविज्ञायvijñāya0विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्यप्lyapconociendoअमृतम्amṛtam2/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaफलम्phalam n[न मृतम्na mṛtam] नञ्nañ-TPla inmortalidadअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaइतिiti0(fin)

Anvaya (el verso en orden de prosa)

प्राणस्य उत्पत्तिम् आयतिं स्थानं पञ्चधा विभुत्वं च एव अध्यात्मं च एव विज्ञाय अमृतम् अश्नुतेprāṇasya utpattim āyatiṃ sthānaṃ pañcadhā vibhutvaṃ ca eva adhyātmaṃ ca eva vijñāya amṛtam aśnute; विज्ञाय अमृतम् अश्नुते इति ॥vijñāya amṛtam aśnute iti ||

Conociendo el origen de prāṇa, su llegada, su morada, su soberanía de cinco maneras y [su presencia] en lo individual, se alcanza la inmortalidad; conociendo [esto], se alcanza la inmortalidad.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de उत्पत्तिमायतिम्utpattimāyatim

उत्पत्तिम्utpattim परमात्मनः प्राणस्य।paramātmanaḥ prāṇasya | आयतिम्āyatim आगमनं मनोकृतेन अस्मिन् शरीरे।āgamanaṃ manokṛtena asmin śarīre |

[Conociendo] «el origen» de prāṇa a partir del Ser supremo; «su llegada» (āgamanam) a este cuerpo por lo hecho con la mente;

Análisis palabra por palabra
उत्पत्तिम्utpattim2/1उत्ut+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)क्तिन्ktinउत्पत्तिutpatti-इiमतिmati fel origenपरमात्मनःparamātmanaḥ5/1परमात्मन्paramātman-न्nआत्मन्ātman m[परमः आत्माparamaḥ ātmā] KDa partir del Ser supremoप्राणस्यprāṇasya6/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ mde prāṇaआयतिम्āyatim2/1आयतिāyati-इiमतिmati fla llegadaआगमनम्āgamanam2/1आā+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭआगमनāgamana-अaफलम्phalam nla llegada (glosa)मनोकृतेनmanokṛtena3/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तktaमनोकृतmanokṛta-अaफलम्phalam n[मनसा कृतम्manasā kṛtam] तृतीयाtṛtīyā-TPpor lo hecho con la menteअस्मिन्asmin7/1इदम्idam na esteशरीरेśarīre7/1शरीरśarīra-अaफलम्phalam ncuerpo

Segmento 2 — glosa de स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधाsthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā

स्थानंsthānaṃ स्थितिं च पायूपस्थादिsthitiṃ ca pāyūpasthādi-स्थानेषु।sthāneṣu | विभुत्वंvibhutvaṃ चca स्वाम्यम्svāmyam एवeva सम्राडिव प्राणsamrāḍiva prāṇa-वृत्तिvṛtti-भेदानाम्bhedānām पञ्चधाpañcadhā स्थापनम्।sthāpanam |

«su morada», su permanencia en lugares como el ano y el órgano genital; «y su soberanía», su señorío: que, como un soberano, dispone «de cinco maneras» las distintas funciones de prāṇa;

Nota. Paramārthānanda entiende vibhutvaṃ pañcadhā como la división de prāṇa en cinco facultades. Śaṅkara lo glosa como señorío (स्वाम्यम्svāmyam): prāṇa dispone como un soberano sus cinco funciones (cf. 3.4). Se traduce según Śaṅkara.

Análisis palabra por palabra
स्थानम्sthānam2/1स्थानsthāna-अaफलम्phalam nla moradaस्थितिम्sthitim2/1√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तिन्ktinस्थितिsthiti-इiमतिmati fla permanencia (glosa)चca0yपायूपस्थादिस्थानेषुpāyūpasthādisthāneṣu7/3पायूपस्थादिस्थानpāyūpasthādisthāna-अaफलम्phalam n[पायूपस्थादीनि स्थानानिpāyūpasthādīni sthānāni] KDen lugares como el ano y el órgano genitalविभुत्वम्vibhutvam2/1विभुvibhu+त्वtva (taddhita)विभुत्वvibhutva-अaफलम्phalam nla soberaníaचca0yस्वाम्यम्svāmyam2/1स्वामिन्svāmin+taddhitaस्वाम्यsvāmya-अaफलम्phalam nel señorío (glosa)एवeva0tambiénसम्राट्samrāṭ1/1सम्राज्samrāj-ज्jजगत्jagat (aquí m)un soberanoइवiva0comoप्राणवृत्तिभेदानाम्prāṇavṛttibhedānām6/3प्राणवृत्तिभेदprāṇavṛttibheda-अaरामःrāmaḥ m[प्राणवृत्तीनां भेदाःprāṇavṛttīnāṃ bhedāḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPde las distintas funciones de prāṇaपञ्चधाpañcadhā0पञ्चन्pañcan+धाdhā (taddhita)de cinco manerasस्थापनम्sthāpanam2/1√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+ल्युट्lyuṭस्थापनsthāpana-अaफलम्phalam nla disposición

Segmento 3 — glosa de अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायadhyātmaṃ caiva prāṇasya vijñāya

बाह्यम् आदित्यादिbāhyam ādityādi-रूपेणrūpeṇa अध्यात्मंadhyātmaṃ चैवcaiva चक्षुराद्याकारेण अवस्थानम्।cakṣurādyākāreṇa avasthānam | विज्ञायvijñāya एवं प्राणम्।evaṃ prāṇam |

su presencia externa, en forma de sol, etc., «y también» la presencia «en lo individual», en forma de ojo, etc.: «conociendo» así a prāṇa,

Análisis palabra por palabra
बाह्यम्bāhyam2/1बहिस्bahis+taddhitaबाह्यbāhya-अaफलम्phalam nexternaआदित्यादिरूपेणādityādirūpeṇa3/1आदित्यादिरूपādityādirūpa-अaफलम्phalam n[आदित्यादीनां रूपम्ādityādīnāṃ rūpam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen forma de sol, etc.अध्यात्मम्adhyātmam0[आत्मनिātmani] अव्ययीभावavyayībhāvaen lo individualचca0yएवeva0tambiénचक्षुराद्याकारेणcakṣurādyākāreṇa3/1चक्षुराद्याकारcakṣurādyākāra-अaरामःrāmaḥ m[चक्षुरादीनाम् आकारःcakṣurādīnām ākāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen forma de ojo, etc.अवस्थानम्avasthānam2/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭअवस्थानavasthāna-अaफलम्phalam nla presenciaविज्ञायvijñāya0विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्यप्lyapconociendoएवम्evam0asíप्राणम्prāṇam2/1प्राणprāṇa-अaरामःrāmaḥ ma prāṇa

Segmento 4 — glosa de अमृतमश्नुते । विज्ञायामृतमश्नुत इतिamṛtamaśnute | vijñāyāmṛtamaśnuta iti

अमृतमश्नुतेamṛtamaśnute इति।iti | विज्ञायामृतमश्नुतेvijñāyāmṛtamaśnute इति। द्विर्वचनं प्रश्नार्थiti | dvirvacanaṃ praśnārtha-परिसमाप्त्यर्थम्॥ १२॥parisamāptyartham || 12 ||

«se alcanza la inmortalidad». «Conociendo, se alcanza la inmortalidad»: la repetición sirve para cerrar el tema de la pregunta. ॥||12॥ ||

Análisis palabra por palabra
अमृतम्amṛtam2/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaफलम्phalam n[न मृतम्na mṛtam] नञ्nañ-TPla inmortalidadअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaइतिiti0asíविज्ञायvijñāya0विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)ल्यप्lyapconociendoअमृतम्amṛtam2/1√मृmṛ (6 तुदादिtudādi A)क्तktaअमृतamṛta-अaफलम्phalam n[न मृतम्na mṛtam] नञ्nañ-TPla inmortalidadअश्नुतेaśnuteIII/1√अश्aś (5 स्वादिsvādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaइतिiti0asíद्विर्वचनम्dvirvacanam1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)ल्युट्lyuṭद्विर्वचनdvirvacana-अaफलम्phalam n[द्विः वचनम्dviḥ vacanam] सुप्सुपाsupsupāla repeticiónप्रश्नार्थपरिसमाप्त्यर्थम्praśnārthaparisamāptyartham1/1प्रश्नार्थपरिसमाप्त्यर्थpraśnārthaparisamāptyartha-अaफलम्phalam n[प्रश्नार्थस्य परिसमाप्तिः अर्थः यस्य तत्praśnārthasya parisamāptiḥ arthaḥ yasya tat] BV[es] para cerrar el tema de la pregunta

Segmento 5 — cierre del bhāṣya de la tercera pregunta

(इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यiti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācārya-गोविन्दभगवत्govindabhagavat-पूज्यपादpūjyapāda-शिष्यśiṣya-श्रीमच्छंकरभगवतः कृतौ प्रश्नोपनिषद्भाष्ये तृतीयः प्रश्नःśrīmacchaṃkarabhagavataḥ kṛtau praśnopaniṣadbhāṣye tṛtīyaḥ praśnaḥ)॥ ||

Así [concluye] la tercera pregunta en el comentario a la Praśna Upaniṣad, obra del venerable Śaṅkara Bhagavat, maestro de los paramahaṃsa parivrājaka y discípulo del venerable Govinda Bhagavatpāda.

Análisis palabra por palabra
इतिiti0asíश्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यश्रीमच्छंकरभगवतःśrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryagovindabhagavatpūjyapādaśiṣyaśrīmacchaṃkarabhagavataḥ6/1…श्रीमच्छंकरभगवत्śrīmacchaṃkarabhagavat-त्tभगवत्bhagavat m[परमहंसपरिव्राजकाचार्यः गोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यः श्रीमान् शंकरभगवान्paramahaṃsaparivrājakācāryaḥ govindabhagavatpūjyapādaśiṣyaḥ śrīmān śaṃkarabhagavān] KDdel venerable Śaṅkara Bhagavat, maestro de los paramahaṃsa parivrājaka y discípulo de Govinda Bhagavatpādaकृतौkṛtau7/1√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)क्तिन्ktinकृतिkṛti-इiमतिmati fen la obraप्रश्नोपनिषद्भाष्येpraśnopaniṣadbhāṣye7/1प्रश्नोपनिषद्भाष्यpraśnopaniṣadbhāṣya-अaफलम्phalam n[प्रश्नोपनिषदः भाष्यम्praśnopaniṣadaḥ bhāṣyam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el comentario a la Praśna Upaniṣadतृतीयःtṛtīyaḥ1/1तृतीयtṛtīya-अaरामःrāmaḥ mterceraप्रश्नःpraśnaḥ1/1प्रश्नpraśna-अaरामःrāmaḥ mpregunta

॥ इति तृतीयप्रश्ने द्वादशो मन्त्रः ॥|| iti tṛtīyapraśne dvādaśo mantraḥ ||
Así, el duodécimo mantra de la tercera pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.