Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 4.10

Cuarta pregunta, mantra 10 — quien conoce el akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo y puro, alcanza el akṣara supremo: se vuelve omnisciente, se vuelve todo

Sánscrito en

परमेव अक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायम् अशरीरमलोहितं शुभ्रमक्षरं वेदयते

यस्तु सोम्य । स सर्वज्ञः सर्वः भवति । तदेष श्लोकः ॥ १० ॥

parameva akṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyam aśarīramalohitaṃ śubhramakṣaraṃ vedayate

yastu somya | sa sarvajñaḥ sarvaḥ bhavati | tadeṣa ślokaḥ || 4-10 ||

Alcanza el akṣara supremo mismo aquel que conoce ese akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo, puro. Y quien [lo conoce], querido, ese se vuelve omnisciente, se vuelve todo. Sobre esto hay este verso.

Palabra por palabra

परम्param2/1परpara nsupremoएवeva0mismoअक्षरम्akṣaram2/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nel akṣaraप्रतिपद्यतेpratipadyateIII/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaसःsaḥ1/1तद्tad maquelयःyaḥ1/1यद्yad mqueहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat2/1तद्tad neseअच्छायम्acchāyam2/1अच्छायacchāya-अaफलम्phalam n[न विद्यते छाया यस्य तत्na vidyate chāyā yasya tat] BVsin sombraअशरीरम्aśarīram2/1अशरीरaśarīra-अaफलम्phalam n[न विद्यते शरीरं यस्य तत्na vidyate śarīraṃ yasya tat] BVsin cuerpoअलोहितम्alohitam2/1अलोहितalohita-अaफलम्phalam n[न लोहितम्na lohitam] नञ्nañ-TPsin rojoशुभ्रम्śubhram2/1शुभ्रśubhra-अaफलम्phalam npuroअक्षरम्akṣaram2/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nakṣaraवेदयतेvedayateIII/1√विद्vid (10 चुरादिcurādi A)लट्laṭकर्तरिkartariconoceयःyaḥ1/1यद्yad mquienतुtu0yसोम्यsomyaS/1सोम्यsomya-अaरामःrāmaḥ m¡querido!सःsaḥ1/1तद्tad meseसर्वज्ञःsarvajñaḥ1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)कkaसर्वज्ञsarvajña-अaरामःrāmaḥ m[सर्वं जानाति इतिsarvaṃ jānāti iti] उपपदupapada-TPomniscienteसर्वःsarvaḥ1/1सर्वsarva mtodoभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelveतत्tat0sobre estoएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यः ह वै तत् अच्छायम् अशरीरम् अलोहितं शुभ्रम् अक्षरं वेदयतेyaḥ ha vai tat acchāyam aśarīram alohitaṃ śubhram akṣaraṃ vedayate, सः परम् एव अक्षरं प्रतिपद्यते । सोम्यsaḥ param eva akṣaraṃ pratipadyate | somya, यः तुyaḥ tu (वेदयतेvedayate), सः सर्वज्ञः सर्वः भवति । तत् एषः श्लोकःsaḥ sarvajñaḥ sarvaḥ bhavati | tat eṣaḥ ślokaḥ (भवतिbhavati) ॥||

Quien conoce ese akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo y puro, alcanza el akṣara supremo mismo. Querido, quien [lo conoce] se vuelve omnisciente, se vuelve todo. Sobre esto hay este verso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: el fruto para quien conoce la unidad

तदेकत्वविदः फलमाहtadekatvavidaḥ phalamāha -

[La śruti] dice el fruto para quien conoce la unidad con eso:

Análisis palabra por palabra
तदेकत्वविदःtadekatvavidaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)क्विप्kvipतदेकत्वविद्tadekatvavid-द्dजगत्jagat (aquí m)[तदेकत्वं वेत्ति इतिtadekatvaṃ vetti iti] उपपदupapada-TPde quien conoce la unidad con esoफलम्phalam2/1फलphala-अaफलम्phalam nel frutoआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭ (आहāha)कर्तरिkartaridice

Segmento 2 — glosa de परमेव अक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायम्parameva akṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyam … वेदयतेvedayate

परमेवparameva अक्षरंakṣaraṃ वक्ष्यमाणvakṣyamāṇa-विशेषणंviśeṣaṇaṃ प्रतिपद्यतेpratipadyate इति। एतदुच्यते।iti | etaducyate | सःsaḥ योyo हha वैvai तत्tat सर्वैषणाsarvaiṣaṇā-विनिर्मुक्तःvinirmuktaḥ अच्छायम्acchāyam तमोवर्जितम्।tamovarjitam | अशरीरंaśarīraṃ नामnāma-रूपrūpa-सर्वोपाधिsarvopādhi-शरीरśarīra-वर्जितम्।varjitam | अलोहितंalohitaṃ लोहितादिlohitādi-सर्वsarva-गुणguṇa-वर्जितम्। यतः एवम् अतःvarjitam | yataḥ evam ataḥ शुभ्रंśubhraṃ शुद्धम् सर्वśuddham sarva-विशेषणviśeṣaṇa-रहितत्वात्।rahitatvāt | अक्षरंakṣaraṃ सत्यं पुरुषाख्यम्। अप्राणम् अमनोगोचरं शिवं शान्तं सबाह्याभ्यन्तरमजंsatyaṃ puruṣākhyam | aprāṇam amanogocaraṃ śivaṃ śāntaṃ sabāhyābhyantaramajaṃ वेदयतेvedayate विजानाति।vijānāti |

«Alcanza el akṣara supremo mismo», cuyas características se van a decir. Esto es lo que se dice: «aquel que», libre de todos los deseos, «conoce» (vijānāti) «ese» [akṣara] «sin sombra» —exento de tamas—, «sin cuerpo» —exento del cuerpo que son todos los condicionantes, el nombre y la forma—, «sin rojo» —exento de todas las cualidades, empezando por el rojo—; y, puesto que es así, «puro» (śuddham), porque carece de toda característica; «el akṣara», lo real, llamado Puruṣa, sin prāṇa, fuera del alcance de la mente, auspicioso, en calma, que abarca lo exterior y lo interior, no nacido.

Análisis palabra por palabra
परम्param2/1परpara nsupremoएवeva0mismoअक्षरम्akṣaram2/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nel akṣaraवक्ष्यमाणविशेषणम्vakṣyamāṇaviśeṣaṇam2/1विvi+√शिष्śiṣ (7 रुधादिrudhādi P)ल्युट्lyuṭवक्ष्यमाणविशेषणvakṣyamāṇaviśeṣaṇa-अaफलम्phalam n[वक्ष्यमाणानि विशेषणानि यस्य तत्vakṣyamāṇāni viśeṣaṇāni yasya tat] BVcuyas características se van a decirप्रतिपद्यतेpratipadyateIII/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaइतिiti0asíएतत्etat1/1एतद्etad nestoउच्यतेucyateIII/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇies lo que se diceसःsaḥ1/1तद्tad maquelयःyaḥ1/1यद्yad mqueहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat2/1तद्tad neseसर्वैषणाविनिर्मुक्तःsarvaiṣaṇāvinirmuktaḥ1/1विvi+निर्nir+√मुच्muc (6 तुदादिtudādi U)क्तktaसर्वैषणाविनिर्मुक्तsarvaiṣaṇāvinirmukta-अaरामःrāmaḥ m[सर्वाभिः एषणाभिः विनिर्मुक्तःsarvābhiḥ eṣaṇābhiḥ vinirmuktaḥ] तृतीयाtṛtīyā-TPlibre de todos los deseosअच्छायम्acchāyam2/1अच्छायacchāya-अaफलम्phalam n[न विद्यते छाया यस्य तत्na vidyate chāyā yasya tat] BVsin sombraतमोवर्जितम्tamovarjitam2/1√वृज्vṛj (10 चुरादिcurādi U)क्तktaतमोवर्जितtamovarjita-अaफलम्phalam n[तमसा वर्जितम्tamasā varjitam] तृतीयाtṛtīyā-TPexento de tamasअशरीरम्aśarīram2/1अशरीरaśarīra-अaफलम्phalam n[न विद्यते शरीरं यस्य तत्na vidyate śarīraṃ yasya tat] BVsin cuerpoनामरूपसर्वोपाधिशरीरवर्जितम्nāmarūpasarvopādhiśarīravarjitam2/1√वृज्vṛj (10 चुरादिcurādi U)क्तktaनामरूपसर्वोपाधिशरीरवर्जितnāmarūpasarvopādhiśarīravarjita-अaफलम्phalam n[नामरूपात्मकसर्वोपाधिशरीरेण वर्जितम्nāmarūpātmakasarvopādhiśarīreṇa varjitam] तृतीयाtṛtīyā-TPexento del cuerpo que son todos los condicionantes, el nombre y la formaअलोहितम्alohitam2/1अलोहितalohita-अaफलम्phalam n[न लोहितम्na lohitam] नञ्nañ-TPsin rojoलोहितादिसर्वगुणवर्जितम्lohitādisarvaguṇavarjitam2/1√वृज्vṛj (10 चुरादिcurādi U)क्तktaलोहितादिसर्वगुणवर्जितlohitādisarvaguṇavarjita-अaफलम्phalam n[लोहितादिभिः सर्वैः गुणैः वर्जितम्lohitādibhiḥ sarvaiḥ guṇaiḥ varjitam] तृतीयाtṛtīyā-TPexento de todas las cualidades, empezando por el rojoयतःyataḥ0यद्yad+तसिल्tasil (taddhita)puesto queएवम्evam0asíअतःataḥ0por esoशुभ्रम्śubhram2/1शुभ्रśubhra-अaफलम्phalam npuroशुद्धम्śuddham2/1√शुध्śudh (4 दिवादिdivādi P)क्तktaशुद्धśuddha-अaफलम्phalam npuro (glosa)सर्वविशेषणरहितत्वात्sarvaviśeṣaṇarahitatvāt5/1सर्वविशेषणरहितsarvaviśeṣaṇarahita+त्वtva (taddhita)सर्वविशेषणरहितत्वsarvaviśeṣaṇarahitatva-अaफलम्phalam n[सर्वैः विशेषणैः रहितम्sarvaiḥ viśeṣaṇaiḥ rahitam] तृतीयाtṛtīyā-TPporque carece de toda característicaअक्षरम्akṣaram2/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nel akṣaraसत्यम्satyam2/1सत्यsatya-अaफलम्phalam nlo realपुरुषाख्यम्puruṣākhyam2/1पुरुषाख्यpuruṣākhya-अaफलम्phalam n[पुरुषः आख्या यस्य तत्puruṣaḥ ākhyā yasya tat] BVllamado Puruṣaअप्राणम्aprāṇam2/1अप्राणaprāṇa-अaफलम्phalam n[न विद्यते प्राणः यस्य तत्na vidyate prāṇaḥ yasya tat] BVsin prāṇaअमनोगोचरम्amanogocaram2/1अमनोगोचरamanogocara-अaफलम्phalam n[न मनसः गोचरःna manasaḥ gocaraḥ] नञ्nañ-TPfuera del alcance de la menteशिवम्śivam2/1शिवśiva-अaफलम्phalam nauspiciosoशान्तम्śāntam2/1√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तktaशान्तśānta-अaफलम्phalam nen calmaसबाह्याभ्यन्तरम्sabāhyābhyantaram2/1सबाह्याभ्यन्तरsabāhyābhyantara-अaफलम्phalam n[बाह्येन अभ्यन्तरेण च सह वर्ततेbāhyena abhyantareṇa ca saha vartate] BVque abarca lo exterior y lo interiorअजम्ajam2/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)डḍaअजaja-अaफलम्phalam n[न जायते इतिna jāyate iti]no nacidoवेदयतेvedayateIII/1√विद्vid (10 चुरादिcurādi A)लट्laṭकर्तरिkartariconoceविजानातिvijānātiIII/1विvi+√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)लट्laṭकर्तरिkartariconoce (glosa)

Segmento 3 — glosa de यस्तु सोम्य स सर्वज्ञः सर्वः भवतिyastu somya sa sarvajñaḥ sarvaḥ bhavati

यस्तुyastu सर्वत्यागीsarvatyāgī सोम्यsomya सsa सर्वज्ञsarvajñaः न तेन अविदितं किंचित् संभवति। पूर्वमविद्यया असर्वज्ञः आसीत्। पुनः विद्यया अविद्यापनयेḥ na tena aviditaṃ kiṃcit saṃbhavati | pūrvamavidyayā asarvajñaḥ āsīt | punaḥ vidyayā avidyāpanaye सर्वsarvaःḥ भवतिbhavati तदा।tadā |

«Y quien», renunciando a todo, [lo conoce], «querido, ese se vuelve omnisciente»: no puede haber nada que él no conozca. Antes, por la ignorancia, no era omnisciente; después, cuando el conocimiento elimina la ignorancia, entonces «se vuelve todo».

Análisis palabra por palabra
यःyaḥ1/1यद्yad mquienतुtu0yसर्वत्यागीsarvatyāgī1/1√त्यज्tyaj (1 भ्वादिbhvādi P)णिनिṇiniसर्वत्यागिन्sarvatyāgin-इन्inयोगिन्yogin m[सर्वं त्यजति इतिsarvaṃ tyajati iti] उपपदupapada-TPque renuncia a todoसोम्यsomyaS/1सोम्यsomya-अaरामःrāmaḥ m¡querido!सःsaḥ1/1तद्tad meseसर्वज्ञःsarvajñaḥ1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)कkaसर्वज्ञsarvajña-अaरामःrāmaḥ m[सर्वं जानाति इतिsarvaṃ jānāti iti] उपपदupapada-TPomniscienteनna0noतेनtena3/1तद्tad mpor élअविदितम्aviditam1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)क्तktaअविदितavidita-अaफलम्phalam n[न विदितम्na viditam] नञ्nañ-TPno conocidoकिंचित्kiṃcit1/1किम्kim n (+चित्cit)nadaसंभवतिsaṃbhavatiIII/1सम्sam+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartaripuede haberपूर्वम्pūrvam0antesअविद्ययाavidyayā3/1अविद्याavidyā-आāसीताsītā fpor la ignoranciaअसर्वज्ञःasarvajñaḥ1/1√ज्ञाjñā (9 क्र्यादिkryādi P)कkaअसर्वज्ञasarvajña-अaरामःrāmaḥ m[न सर्वज्ञःna sarvajñaḥ] नञ्nañ-TPno omniscienteआसीत्āsītIII/1√अस्as (2 अदादिadādi P)लङ्laṅकर्तरिkartarieraपुनःpunaḥ0despuésविद्ययाvidyayā3/1विद्याvidyā-आāसीताsītā fpor el conocimientoअविद्यापनयेavidyāpanaye7/1अपapa+√नीnī (1 भ्वादिbhvādi U)अच्acअविद्यापनयavidyāpanaya-अaरामःrāmaḥ m[अविद्यायाः अपनयःavidyāyāḥ apanayaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPcuando elimina la ignoranciaसर्वःsarvaḥ1/1सर्वsarva mtodoभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelveतदाtadā0entonces

Segmento 4 — glosa de तदेष श्लोकःtadeṣa ślokaḥ

तद्tad तस्मिन् अर्थेtasmin arthe एषःeṣaḥ श्लोकślokaः मन्त्रः भवति उक्तार्थḥ mantraḥ bhavati uktārtha-संग्राहकः।। १० ।।saṃgrāhakaḥ | | 10 | |

«Sobre esto» —sobre este asunto— hay «este verso», un mantra que recoge lo dicho. ॥||10॥ ||

Análisis palabra por palabra
तत्tat0sobre estoतस्मिन्tasmin7/1तद्tad msobre esteअर्थेarthe7/1अर्थartha-अaरामःrāmaḥ masuntoएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mesteश्लोकःślokaḥ1/1श्लोकśloka-अaरामःrāmaḥ mversoमन्त्रःmantraḥ1/1मन्त्रmantra-अaरामःrāmaḥ mmantraभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarihayउक्तार्थसंग्राहकःuktārthasaṃgrāhakaḥ1/1सम्sam+√ग्रह्grah (9 क्र्यादिkryādi U)ण्वुल्ṇvulउक्तार्थसंग्राहकuktārthasaṃgrāhaka-अaरामःrāmaḥ m[उक्तस्य अर्थस्य संग्राहकःuktasya arthasya saṃgrāhakaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque recoge lo dicho

॥ इति चतुर्थप्रश्ने दशमो मन्त्रः ॥|| iti caturthapraśne daśamo mantraḥ ||
Así, el décimo mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.