प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 4.10

Cuarta pregunta, mantra 10 — quien conoce el akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo y puro, alcanza el akṣara supremo: se vuelve omnisciente, se vuelve todo

परमेव अक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायम् अशरीरमलोहितं शुभ्रमक्षरं वेदयते

यस्तु सोम्य । स सर्वज्ञः सर्वः भवति । तदेष श्लोकः ॥ १० ॥

parameva akṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyam aśarīramalohitaṃ śubhramakṣaraṃ vedayate

yastu somya | sa sarvajñaḥ sarvaḥ bhavati | tadeṣa ślokaḥ || 4-10 ||

Alcanza el akṣara supremo mismo aquel que conoce ese akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo, puro. Y quien [lo conoce], querido, ese se vuelve omnisciente, se vuelve todo. Sobre esto hay este verso.

Palabra por palabra

परम्2/1पर nsupremoएव0mismoअक्षरम्2/1अक्षर-अफलम् nel akṣaraप्रतिपद्यतेIII/1प्रति+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिalcanzaसः1/1तद् maquelयः1/1यद् mqueह0(partícula)वै0en verdadतत्2/1तद् neseअच्छायम्2/1अच्छाय-अफलम् n[न विद्यते छाया यस्य तत्] BVsin sombraअशरीरम्2/1अशरीर-अफलम् n[न विद्यते शरीरं यस्य तत्] BVsin cuerpoअलोहितम्2/1अलोहित-अफलम् n[न लोहितम्] नञ्-TPsin rojoशुभ्रम्2/1शुभ्र-अफलम् npuroअक्षरम्2/1अक्षर-अफलम् nakṣaraवेदयतेIII/1√विद् (10 चुरादि A)लट्कर्तरिconoceयः1/1यद् mquienतु0yसोम्यS/1सोम्य-अरामः m¡querido!सः1/1तद् meseसर्वज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कसर्वज्ञ-अरामः m[सर्वं जानाति इति] उपपद-TPomniscienteसर्वः1/1सर्व mtodoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveतत्0sobre estoएषः1/1एतद् mesteश्लोकः1/1श्लोक-अरामः mverso

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यः ह वै तत् अच्छायम् अशरीरम् अलोहितं शुभ्रम् अक्षरं वेदयते, सः परम् एव अक्षरं प्रतिपद्यते । सोम्य, यः तु (वेदयते), सः सर्वज्ञः सर्वः भवति । तत् एषः श्लोकः (भवति) ॥

Quien conoce ese akṣara sin sombra, sin cuerpo, sin rojo y puro, alcanza el akṣara supremo mismo. Querido, quien [lo conoce] se vuelve omnisciente, se vuelve todo. Sobre esto hay este verso.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: el fruto para quien conoce la unidad

तदेकत्वविदः फलमाह -

[La śruti] dice el fruto para quien conoce la unidad con eso:

Análisis palabra por palabra

तदेकत्वविदः6/1√विद् (2 अदादि P)क्विप्तदेकत्वविद्-द्जगत् (aquí m)[तदेकत्वं वेत्ति इति] उपपद-TPde quien conoce la unidad con esoफलम्2/1फल-अफलम् nel frutoआहIII/1√ब्रू (2 अदादि U)लट् (आह)कर्तरिdice

Segmento 2 — glosa de परमेव अक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायम् … वेदयते

परमेव अक्षरं वक्ष्यमाण-विशेषणं प्रतिपद्यते इति। एतदुच्यते। सः यो ह वै तत् सर्वैषणा-विनिर्मुक्तः अच्छायम् तमोवर्जितम्। अशरीरं नाम-रूप-सर्वोपाधि-शरीर-वर्जितम्। अलोहितं लोहितादि-सर्व-गुण-वर्जितम्। यतः एवम् अतः शुभ्रं शुद्धम् सर्व-विशेषण-रहितत्वात्। अक्षरं सत्यं पुरुषाख्यम्। अप्राणम् अमनोगोचरं शिवं शान्तं सबाह्याभ्यन्तरमजं वेदयते विजानाति।

«Alcanza el akṣara supremo mismo», cuyas características se van a decir. Esto es lo que se dice: «aquel que», libre de todos los deseos, «conoce» (vijānāti) «ese» [akṣara] «sin sombra» —exento de tamas—, «sin cuerpo» —exento del cuerpo que son todos los condicionantes, el nombre y la forma—, «sin rojo» —exento de todas las cualidades, empezando por el rojo—; y, puesto que es así, «puro» (śuddham), porque carece de toda característica; «el akṣara», lo real, llamado Puruṣa, sin prāṇa, fuera del alcance de la mente, auspicioso, en calma, que abarca lo exterior y lo interior, no nacido.

Análisis palabra por palabra

परम्2/1पर nsupremoएव0mismoअक्षरम्2/1अक्षर-अफलम् nel akṣaraवक्ष्यमाणविशेषणम्2/1वि+√शिष् (7 रुधादि P)ल्युट्वक्ष्यमाणविशेषण-अफलम् n[वक्ष्यमाणानि विशेषणानि यस्य तत्] BVcuyas características se van a decirप्रतिपद्यतेIII/1प्रति+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिalcanzaइति0asíएतत्1/1एतद् nestoउच्यतेIII/1√वच् (2 अदादि P)लट्कर्मणिes lo que se diceसः1/1तद् maquelयः1/1यद् mqueह0(partícula)वै0en verdadतत्2/1तद् neseसर्वैषणाविनिर्मुक्तः1/1वि+निर्+√मुच् (6 तुदादि U)क्तसर्वैषणाविनिर्मुक्त-अरामः m[सर्वाभिः एषणाभिः विनिर्मुक्तः] तृतीया-TPlibre de todos los deseosअच्छायम्2/1अच्छाय-अफलम् n[न विद्यते छाया यस्य तत्] BVsin sombraतमोवर्जितम्2/1√वृज् (10 चुरादि U)क्ततमोवर्जित-अफलम् n[तमसा वर्जितम्] तृतीया-TPexento de tamasअशरीरम्2/1अशरीर-अफलम् n[न विद्यते शरीरं यस्य तत्] BVsin cuerpoनामरूपसर्वोपाधिशरीरवर्जितम्2/1√वृज् (10 चुरादि U)क्तनामरूपसर्वोपाधिशरीरवर्जित-अफलम् n[नामरूपात्मकसर्वोपाधिशरीरेण वर्जितम्] तृतीया-TPexento del cuerpo que son todos los condicionantes, el nombre y la formaअलोहितम्2/1अलोहित-अफलम् n[न लोहितम्] नञ्-TPsin rojoलोहितादिसर्वगुणवर्जितम्2/1√वृज् (10 चुरादि U)क्तलोहितादिसर्वगुणवर्जित-अफलम् n[लोहितादिभिः सर्वैः गुणैः वर्जितम्] तृतीया-TPexento de todas las cualidades, empezando por el rojoयतः0यद्+तसिल् (taddhita)puesto queएवम्0asíअतः0por esoशुभ्रम्2/1शुभ्र-अफलम् npuroशुद्धम्2/1√शुध् (4 दिवादि P)क्तशुद्ध-अफलम् npuro (glosa)सर्वविशेषणरहितत्वात्5/1सर्वविशेषणरहित+त्व (taddhita)सर्वविशेषणरहितत्व-अफलम् n[सर्वैः विशेषणैः रहितम्] तृतीया-TPporque carece de toda característicaअक्षरम्2/1अक्षर-अफलम् nel akṣaraसत्यम्2/1सत्य-अफलम् nlo realपुरुषाख्यम्2/1पुरुषाख्य-अफलम् n[पुरुषः आख्या यस्य तत्] BVllamado Puruṣaअप्राणम्2/1अप्राण-अफलम् n[न विद्यते प्राणः यस्य तत्] BVsin prāṇaअमनोगोचरम्2/1अमनोगोचर-अफलम् n[न मनसः गोचरः] नञ्-TPfuera del alcance de la menteशिवम्2/1शिव-अफलम् nauspiciosoशान्तम्2/1√शम् (4 दिवादि P)क्तशान्त-अफलम् nen calmaसबाह्याभ्यन्तरम्2/1सबाह्याभ्यन्तर-अफलम् n[बाह्येन अभ्यन्तरेण च सह वर्तते] BVque abarca lo exterior y lo interiorअजम्2/1√जन् (4 दिवादि A)डअज-अफलम् n[न जायते इति]no nacidoवेदयतेIII/1√विद् (10 चुरादि A)लट्कर्तरिconoceविजानातिIII/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)लट्कर्तरिconoce (glosa)

Segmento 3 — glosa de यस्तु सोम्य स सर्वज्ञः सर्वः भवति

यस्तु सर्वत्यागी सोम्य स सर्वज्ञः न तेन अविदितं किंचित् संभवति। पूर्वमविद्यया असर्वज्ञः आसीत्। पुनः विद्यया अविद्यापनये सर्वः भवति तदा।

«Y quien», renunciando a todo, [lo conoce], «querido, ese se vuelve omnisciente»: no puede haber nada que él no conozca. Antes, por la ignorancia, no era omnisciente; después, cuando el conocimiento elimina la ignorancia, entonces «se vuelve todo».

Análisis palabra por palabra

यः1/1यद् mquienतु0yसर्वत्यागी1/1√त्यज् (1 भ्वादि P)णिनिसर्वत्यागिन्-इन्योगिन् m[सर्वं त्यजति इति] उपपद-TPque renuncia a todoसोम्यS/1सोम्य-अरामः m¡querido!सः1/1तद् meseसर्वज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कसर्वज्ञ-अरामः m[सर्वं जानाति इति] उपपद-TPomniscienteन0noतेन3/1तद् mpor élअविदितम्1/1√विद् (2 अदादि P)क्तअविदित-अफलम् n[न विदितम्] नञ्-TPno conocidoकिंचित्1/1किम् n (+चित्)nadaसंभवतिIII/1सम्+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिpuede haberपूर्वम्0antesअविद्यया3/1अविद्या-आसीता fpor la ignoranciaअसर्वज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कअसर्वज्ञ-अरामः m[न सर्वज्ञः] नञ्-TPno omniscienteआसीत्III/1√अस् (2 अदादि P)लङ्कर्तरिeraपुनः0despuésविद्यया3/1विद्या-आसीता fpor el conocimientoअविद्यापनये7/1अप+√नी (1 भ्वादि U)अच्अविद्यापनय-अरामः m[अविद्यायाः अपनयः] षष्ठी-TPcuando elimina la ignoranciaसर्वः1/1सर्व mtodoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveतदा0entonces

Segmento 4 — glosa de तदेष श्लोकः

तद् तस्मिन् अर्थे एषः श्लोकः मन्त्रः भवति उक्तार्थ-संग्राहकः।। १० ।।

«Sobre esto» —sobre este asunto— hay «este verso», un mantra que recoge lo dicho. ॥10॥

Análisis palabra por palabra

तत्0sobre estoतस्मिन्7/1तद् msobre esteअर्थे7/1अर्थ-अरामः masuntoएषः1/1एतद् mesteश्लोकः1/1श्लोक-अरामः mversoमन्त्रः1/1मन्त्र-अरामः mmantraभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिhayउक्तार्थसंग्राहकः1/1सम्+√ग्रह् (9 क्र्यादि U)ण्वुल्उक्तार्थसंग्राहक-अरामः m[उक्तस्य अर्थस्य संग्राहकः] षष्ठी-TPque recoge lo dicho

॥ इति चतुर्थप्रश्ने दशमो मन्त्रः ॥
Así, el décimo mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →