Él le dijo: «Gārgya, así como todos los rayos del sol poniente se unifican en este disco de luz y, cada vez que sale, se dispersan de nuevo, así también todo eso se unifica en la divinidad suprema, la mente. Por eso, entonces, esta persona no oye, no ve, no huele, no gusta, no toca, no habla, no toma, no goza, no excreta, no se mueve: dicen que duerme».
सः तस्मै ह उवाचsaḥ tasmai ha uvāca — गार्ग्यgārgya, यथा अस्तं गच्छतः अर्कस्य सर्वाः मरीचयः एतस्मिन् तेजोमण्डले एकीभवन्तिyathā astaṃ gacchataḥ arkasya sarvāḥ marīcayaḥ etasmin tejomaṇḍale ekībhavanti, ताः पुनः पुनः उदयतः प्रचरन्तिtāḥ punaḥ punaḥ udayataḥ pracaranti, एवं ह वै तत् सर्वं परे देवे मनसि एकीभवति । तेन तर्हि एषः पुरुषः न शृणोतिevaṃ ha vai tat sarvaṃ pare deve manasi ekībhavati | tena tarhi eṣaḥ puruṣaḥ na śṛṇoti, न पश्यतिna paśyati, न जिघ्रतिna jighrati, न रसयतेna rasayate, न स्पृशतेna spṛśate, न अभिवदतेna abhivadate, न आदत्तेna ādatte, न आनन्दयतेna ānandayate, न विसृजतेna visṛjate, न इयायतेna iyāyate; स्वपिति इति आचक्षते ॥svapiti iti ācakṣate ||
Él le dijo: Gārgya, así como todos los rayos del sol que se pone se unifican en este disco de luz y, cada vez que sale, se dispersan de nuevo, así también todo eso se unifica en la divinidad suprema, la mente. Por eso, entonces, esta persona no oye, no ve, no huele, no gusta, no toca, no habla, no toma, no goza, no excreta, no se mueve: dicen que duerme.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — glosa de तस्मै स होवाचtasmai sa hovāca
«Así como todos los rayos» (raśmayaḥ), sin excepción, «del sol» (ādityasya) «que se pone» —que se hace invisible— «se unifican en este disco de luz», que es una masa de resplandor: llegan a no admitir distinción, a la indiferenciación.
Análisis palabra por palabra
यथाyathā0así comoमरीचयःmarīcayaḥ1/3मरीचिmarīci-इiमतिmati flos rayosरश्मयःraśmayaḥ1/3रश्मिraśmi-इiहरिःhariḥ mlos rayos (glosa)अर्कस्यarkasya6/1अर्कarka-अaरामःrāmaḥ mdel solआदित्यस्यādityasya6/1आदित्यāditya-अaरामःrāmaḥ mdel sol (glosa)अस्तम्astam0al ocasoअदर्शनम्adarśanam2/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭअदर्शनadarśana-अaफलम्phalam n[न दर्शनम्na darśanam] नञ्nañ-TPa la invisibilidad (glosa)गच्छतःgacchataḥ6/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛगच्छत्gacchat-त्tपचत्pacat mque vaसर्वाःsarvāḥ1/3सर्वsarva ftodosअशेषतःaśeṣataḥ0अशेषaśeṣa+तसिल्tasil (taddhita)sin excepción (glosa)एतस्मिन्etasmin7/1एतद्etad nen esteतेजोमण्डलेtejomaṇḍale7/1तेजोमण्डलtejomaṇḍala-अaफलम्phalam n[तेजसः मण्डलम्tejasaḥ maṇḍalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPdisco de luzतेजोराशिरूपेtejorāśirūpe7/1तेजोराशिरूपtejorāśirūpa-अaफलम्phalam n[तेजसां राशिः रूपं यस्य तत्tejasāṃ rāśiḥ rūpaṃ yasya tat] BVque es una masa de resplandorएकीभवन्तिekībhavantiIII/3एकeka+च्विcvi√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise unificanविवेकानर्हत्वम्vivekānarhatvam2/1विवेकानर्हvivekānarha+त्वtva (taddhita)विवेकानर्हत्वvivekānarhatva-अaफलम्phalam nal no admitir distinciónअविशेषताम्aviśeṣatām2/1अविशेषaviśeṣa+तल्tal (taddhita)अविशेषताaviśeṣatā-आāसीताsītā fa la indiferenciaciónगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarillegan
Segmento 3 — glosa de ताः पुनः पुनः उदयतः प्रचरन्तिtāḥ punaḥ punaḥ udayataḥ pracaranti
Segmento 4 — glosa de एवं ह वै तत्सर्वं परे देवे मनसि एकीभवतिevaṃ ha vai tatsarvaṃ pare deve manasi ekībhavati: por qué la mente es la divinidad suprema
Como en este ejemplo, «así también todo eso» —el conjunto de objetos, sentidos, etc.— [se unifica] «en la divinidad suprema» —la más alta, la luminosa—, «la mente». La mente es la divinidad suprema porque las divinidades del ojo, etc., dependen de ella. En ella, en el momento del sueño, [todo eso] «se unifica»: llega a la indiferenciación, como los rayos en el disco.
Análisis palabra por palabra
यथाyathā0comoअयम्ayam1/1इदम्idam mesteदृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ mejemploएवम्evam0asíहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat1/1तद्tad nesoसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoविषयेन्द्रियादिजातम्viṣayendriyādijātam1/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)क्तktaविषयेन्द्रियादिजातviṣayendriyādijāta-अaफलम्phalam n[विषयाः इन्द्रियाणि आदयः चviṣayāḥ indriyāṇi ādayaḥ ca, तेषां जातम्teṣāṃ jātam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP (DV interno)el conjunto de objetos, sentidos, etc.परेpare7/1परpara msupremaप्रकृष्टेprakṛṣṭe7/1प्रpra+√कृष्kṛṣ (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaप्रकृष्टprakṛṣṭa-अaरामःrāmaḥ mla más alta (glosa)देवेdeve7/1देवdeva-अaरामःrāmaḥ men la divinidadद्योतनवतिdyotanavati7/1द्योतनdyotana+मतुप्matup (taddhita)द्योतनवत्dyotanavat-त्tभगवत्bhagavat mluminosa (glosa)मनसिmanasi7/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteचक्षुरादिदेवानाम्cakṣurādidevānām6/3चक्षुरादिदेवcakṣurādideva-अaरामःrāmaḥ m[चक्षुरादयः देवाःcakṣurādayaḥ devāḥ] KDde las divinidades del ojo, etc.मनस्तन्त्रत्वात्manastantratvāt5/1मनस्तन्त्रmanastantra+त्वtva (taddhita)मनस्तन्त्रत्वmanastantratva-अaफलम्phalam n[मनः तन्त्रं येषां तेmanaḥ tantraṃ yeṣāṃ te] BVpor depender de la menteपरःparaḥ1/1परpara msupremaदेवःdevaḥ1/1देवdeva-अaरामःrāmaḥ mdivinidadमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas n[es] la menteतस्मिन्tasmin7/1तद्tad nen ellaस्वप्नकालेsvapnakāle7/1स्वप्नकालsvapnakāla-अaरामःrāmaḥ m[स्वप्नस्य कालःsvapnasya kālaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el momento del sueñoएकीभवतिekībhavatiIII/1एकeka+च्विcvi√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise unificaमण्डलेmaṇḍale7/1मण्डलmaṇḍala-अaफलम्phalam nen el discoमरीचिवत्marīcivat0मरीचिmarīci+वतिvati (taddhita)como los rayosअविशेषताम्aviśeṣatām2/1अविशेषaviśeṣa+तल्tal (taddhita)अविशेषताaviśeṣatā-आāसीताsītā fa la indiferenciaciónगच्छतिgacchatiIII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarillega
Segmento 5 — al despertar, todo sale de nuevo de la mente
जिजागरिषोः च रश्मिवन्मण्डलान्मनसः एव प्रचरति। स्वjijāgariṣoḥ ca raśmivanmaṇḍalānmanasaḥ eva pracarati | sva-व्यापाराय प्रतिष्ठते।vyāpārāya pratiṣṭhate |
Y cuando [la persona] quiere despertar, [todo eso] sale de la mente misma, como los rayos del disco, y se pone en marcha hacia su propia actividad.
Análisis palabra por palabra
जिजागरिषोःjijāgariṣoḥ6/1√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)सन्san+उuजिजागरिषुjijāgariṣu-उuगुरुःguruḥ mde quien quiere despertarचca0yरश्मिवत्raśmivat0रश्मिraśmi+वतिvati (taddhita)como los rayosमण्डलात्maṇḍalāt5/1मण्डलmaṇḍala-अaफलम्phalam ndel discoमनसःmanasaḥ5/1मनस्manas-स्sमनस्manas nde la menteएवeva0mismaप्रचरतिpracaratiIII/1प्रpra+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarisaleस्वव्यापारायsvavyāpārāya4/1स्वव्यापारsvavyāpāra-अaरामःrāmaḥ m[स्वस्य व्यापारःsvasya vyāpāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPhacia su propia actividadप्रतिष्ठतेpratiṣṭhateIII/1प्रpra+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (A por समवप्रविभ्यः स्थःsamavapravibhyaḥ sthaḥ)se pone en marcha
Segmento 6 — glosa de तेन तर्हि एष पुरुषो न श्रृणोतिtena tarhi eṣa puruṣo na śrṛṇoti … स्वपिति इत्याचक्षतेsvapiti ityācakṣate
Puesto que en el momento del sueño los órganos que perciben el sonido, etc. —el oído y los demás— cesan en su actividad de órganos, como si se hubieran unificado en la mente, «por eso» (tasmāt), «entonces», en el tiempo del sueño, «esta persona» —Devadatta o cualquier otra— «no oye, no ve, no huele, no gusta, no toca, no habla, no toma, no goza, no excreta, no se mueve». La gente común «dice que duerme». ॥||2॥ ||
Análisis palabra por palabra
यस्मात्yasmāt5/1यद्yad npuesto queस्वप्नकालेsvapnakāle7/1स्वप्नकालsvapnakāla-अaरामःrāmaḥ m[स्वप्नस्य कालःsvapnasya kālaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el momento del sueñoश्रोत्रादीनिśrotrādīni1/3श्रोत्रादिśrotrādi-इiवारिvāri n[श्रोत्रम् आदिः येषां तानिśrotram ādiḥ yeṣāṃ tāni] BVel oído y los demásशब्दाद्युपलब्धिकरणानिśabdādyupalabdhikaraṇāni1/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्युट्lyuṭशब्दाद्युपलब्धिकरणśabdādyupalabdhikaraṇa-अaफलम्phalam n[शब्दादीनाम् उपलब्धेः करणानिśabdādīnām upalabdheḥ karaṇāni] षष्ठीṣaṣṭhī-TPórganos de la percepción del sonido, etc.मनसिmanasi7/1मनस्manas-स्sमनस्manas nen la menteएकीभूतानिekībhūtāni1/3एकeka+च्विcvi√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaएकीभूतekībhūta-अaफलम्phalam nunificadosइवiva0como siकरणव्यापारात्karaṇavyāpārāt5/1करणव्यापारkaraṇavyāpāra-अaरामःrāmaḥ m[करणानां व्यापारःkaraṇānāṃ vyāpāraḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPde la actividad de órganosउपरतानिuparatāni1/3उपupa+√रम्ram (1 भ्वादिbhvādi A)क्तktaउपरतuparata-अaफलम्phalam nhan cesadoतेनtena3/1तद्tad npor esoतस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor eso (glosa)तर्हिtarhi0entoncesतस्मिन्tasmin7/1तद्tad men eseस्वापकालेsvāpakāle7/1स्वापकालsvāpakāla-अaरामःrāmaḥ m[स्वापस्य कालःsvāpasya kālaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPtiempo del sueñoएषःeṣaḥ1/1एतद्etad mestaदेवदत्तादिलक्षणःdevadattādilakṣaṇaḥ1/1देवदत्तादिलक्षणdevadattādilakṣaṇa-अaरामःrāmaḥ m[देवदत्तादिः लक्षणं यस्य सःdevadattādiḥ lakṣaṇaṃ yasya saḥ] BVDevadatta o cualquier otraपुरुषःpuruṣaḥ1/1पुरुषpuruṣa-अaरामःrāmaḥ mpersonaनna0noशृणोतिśṛṇotiIII/1√श्रुśru (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarioyeनna0noपश्यतिpaśyatiIII/1√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariveनna0noजिघ्रतिjighratiIII/1√घ्राghrā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarihueleनna0noरसयतेrasayateIII/1√रसrasa (10 चुरादिcurādi U)लट्laṭकर्तरिkartarigustaनna0noस्पृशतेspṛśateIII/1√स्पृश्spṛś (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)tocaनna0noअभिवदतेabhivadateIII/1अभिabhi+√वद्vad (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)hablaनna0noआदत्तेādatteIII/1आā+√दाdā (3 जुहोत्यादिjuhotyādi U)लट्laṭकर्तरिkartaritomaनna0noआनन्दयतेānandayateIII/1आā+√नन्द्nand (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarigozaनna0noविसृजतेvisṛjateIII/1विvi+√सृज्sṛj (6 तुदादिtudādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)excretaनna0noइयायतेiyāyateIII/1forma ārṣa, verbo de movimiento ⚠️लट्laṭकर्तरिkartarise mueveस्वपितिsvapitiIII/1√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartariduermeइतिiti0asíआचक्षतेācakṣateIII/3आā+√चक्ष्cakṣ (2 अदादिadādi A)लट्laṭकर्तरिkartaridicenलौकिकाःlaukikāḥ1/3लोकloka+ठक्ṭhak (taddhita)लौकिकlaukika-अaरामःrāmaḥ mla gente común
॥ इति चतुर्थप्रश्ने द्वितीयो मन्त्रः ॥|| iti caturthapraśne dvitīyo mantraḥ || Así, el segundo mantra de la cuarta pregunta.
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información