Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 4.4

Cuarta pregunta, mantra 4 — samāna es el hotṛ, la mente el sacrificador, udāna el fruto que cada día lleva al sacrificador a Brahman

Sánscrito en

यदुच्छ्वासनिश्वासौ एतौ आहुती । समं नयति इति स समानः ।

मनो ह वाव यजमानः । इष्टफलमेवोदानः ।

स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४ ॥

yaducchvāsaniśvāsau etau āhutī | samaṃ nayati iti sa samānaḥ |

mano ha vāva yajamānaḥ | iṣṭaphalamevodānaḥ |

sa enaṃ yajamānamaharaharbrahma gamayati || 4-4 ||

Puesto que la inspiración y la espiración son estas dos oblaciones, [el aire] que las lleva equilibradamente es samāna [: él es el hotṛ]. La mente es, en verdad, el sacrificador. Udāna es el fruto del sacrificio: él lleva cada día a este sacrificador a Brahman.

Palabra por palabra

यत्yat0puesto queउच्छ्वासनिश्वासौucchvāsaniśvāsau1/2निni+√श्वस्śvas (2 अदादिadādi P)घञ्ghañउच्छ्वासनिश्वासucchvāsaniśvāsa-अaरामःrāmaḥ m[उच्छ्वासः च निश्वासः चucchvāsaḥ ca niśvāsaḥ ca] DVla inspiración y la espiraciónएतौetau1/2एतद्etad mestas dosआहुतीāhutī1/2आā+√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तिन्ktinआहुतिāhuti-इiमतिmati f[son] las oblacionesसमम्samam0equilibradamenteनयतिnayatiIII/1√नीnī (1 भ्वादिbhvādi U)लट्laṭकर्तरिkartarilleva [las]इतिiti0por esoसःsaḥ1/1तद्tad meseसमानःsamānaḥ1/1समानsamāna-अaरामःrāmaḥ m[es] samānaमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteहha0(partícula)वावvāva0en verdadयजमानःyajamānaḥ1/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)शानन्śānanयजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ m[es] el sacrificadorइष्टफलम्iṣṭaphalam1/1इष्टफलiṣṭaphala-अaफलम्phalam n[इष्टस्य फलम्iṣṭasya phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fruto del sacrificioएवeva0precisamenteउदानःudānaḥ1/1उदानudāna-अaरामःrāmaḥ m[es] udānaसःsaḥ1/1तद्tad mélएनम्enam2/1एतद्etad m (anvādeśa)a esteयजमानम्yajamānam2/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)शानन्śānanयजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ msacrificadorअहरहःaharahaḥ0cada díaब्रह्मbrahma2/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma na BrahmanगमयतिgamayatiIII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarilleva

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यत् उच्छ्वासनिश्वासौ एतौ आहुतीyat ucchvāsaniśvāsau etau āhutī, (तौtau) समं नयति इति सः समानःsamaṃ nayati iti saḥ samānaḥ (होताhotā) । मनः ह वाव यजमानः । उदानः एव इष्टफलम् । सः एनं यजमानम् अहरहः ब्रह्म गमयति ॥| manaḥ ha vāva yajamānaḥ | udānaḥ eva iṣṭaphalam | saḥ enaṃ yajamānam aharahaḥ brahma gamayati ||

Puesto que la inspiración y la espiración son estas dos oblaciones, el que las lleva equilibradamente es samāna [: el hotṛ]. La mente es, en verdad, el sacrificador. Udāna es el fruto del sacrificio: él lleva cada día a este sacrificador a Brahman.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de यदुच्छ्वासनिश्वासौ एतौ आहुतीyaducchvāsaniśvāsau etau āhutī: las dos oblaciones

अत्र च होता अग्निहोत्रस्यatra ca hotā agnihotrasya यद्yad यस्मात्yasmāt उच्छ्वासनिश्वासौucchvāsaniśvāsau अग्निहोत्राहुती इव नित्यं द्वित्वagnihotrāhutī iva nityaṃ dvitva-सामान्यादेव तुsāmānyādeva tu एतौetau अहुतीahutī। |

Aquí está también el hotṛ del agnihotra. «Puesto que» (yasmāt) «la inspiración y la espiración» son como las dos oblaciones del agnihotra, «estas dos» son siempre «oblaciones», aunque solo sea por la semejanza de ser dos.

Análisis palabra por palabra
अत्रatra0aquíचca0tambiénहोताhotā1/1√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)तृच्tṛcहोतृhotṛ-ऋṛदातृdātṛ m[está] el hotṛअग्निहोत्रस्यagnihotrasya6/1अग्निहोत्रagnihotra-अaफलम्phalam ndel agnihotraयत्yat0puesto queयस्मात्yasmāt0puesto que (glosa)उच्छ्वासनिश्वासौucchvāsaniśvāsau1/2निni+√श्वस्śvas (2 अदादिadādi P)घञ्ghañउच्छ्वासनिश्वासucchvāsaniśvāsa-अaरामःrāmaḥ m[उच्छ्वासः च निश्वासः चucchvāsaḥ ca niśvāsaḥ ca] DVla inspiración y la espiraciónअग्निहोत्राहुतीagnihotrāhutī1/2आā+√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तिन्ktinअग्निहोत्राहुतिagnihotrāhuti-इiमतिmati f[अग्निहोत्रस्य आहुतीagnihotrasya āhutī] षष्ठीṣaṣṭhī-TPlas dos oblaciones del agnihotraइवiva0comoनित्यम्nityam0siempreद्वित्वसामान्यात्dvitvasāmānyāt5/1समानsamāna+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)द्वित्वसामान्यdvitvasāmānya-अaफलम्phalam n[द्वित्वेन सामान्यम्dvitvena sāmānyam] तृतीयाtṛtīyā-TPpor la semejanza de ser dosएवeva0soloतुtu0aunqueएतौetau1/2एतद्etad mestas dosआहुतीāhutī1/2आā+√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तिन्ktinआहुतिāhuti-इiमतिmati f[son] oblaciones

Segmento 2 — glosa de समं नयति इति स समानःsamaṃ nayati iti sa samānaḥ: samāna es el hotṛ

समंsamaṃ साम्येन शरीरsāmyena śarīra-स्थितिsthiti-भावायbhāvāya नयतिnayati यो वायुःyo vāyuḥ, अग्निagni-स्थानीयः अपि होता च आहुत्योः नेतृत्वात्। कोऽसौsthānīyaḥ api hotā ca āhutyoḥ netṛtvāt | ko'sau? सsa समानsamānaः।ḥ |

El aire que las «lleva equilibradamente» (sāmyena) para que el cuerpo se mantenga es también el hotṛ, aunque ocupa el lugar de un fuego, porque lleva las dos oblaciones. ¿Quién es? «Es samāna».

Análisis palabra por palabra
समम्samam0equilibradamenteसाम्येनsāmyena3/1समsama+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)साम्यsāmya-अaफलम्phalam ncon equilibrio (glosa)शरीरस्थितिभावायśarīrasthitibhāvāya4/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)घञ्ghañशरीरस्थितिभावśarīrasthitibhāva-अaरामःrāmaḥ m[शरीरस्य स्थितेः भावःśarīrasya sthiteḥ bhāvaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpara que el cuerpo se mantengaनयतिnayatiIII/1√नीnī (1 भ्वादिbhvādi U)लट्laṭकर्तरिkartarillevaयःyaḥ1/1यद्yad mel queवायुःvāyuḥ1/1वायुvāyu-उuगुरुःguruḥ maireअग्निस्थानीयःagnisthānīyaḥ1/1अग्निस्थानagnisthāna+छcha (taddhita)अग्निस्थानीयagnisthānīya-अaरामःrāmaḥ m[अग्नेः स्थानम्agneḥ sthānam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque ocupa el lugar de un fuegoअपिapi0aunqueहोताhotā1/1√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)तृच्tṛcहोतृhotṛ-ऋṛदातृdātṛ mel hotṛचca0tambiénआहुत्योःāhutyoḥ6/2आā+√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)क्तिन्ktinआहुतिāhuti-इiमतिmati fde las dos oblacionesनेतृत्वात्netṛtvāt5/1नेतृnetṛ+त्वtva (taddhita)नेतृत्वnetṛtva-अaफलम्phalam npor ser el que llevaकःkaḥ1/1किम्kim m¿quiénअसौasau1/1अदस्adas mes?सःsaḥ1/1तद्tad meseसमानःsamānaḥ1/1समानsamāna-अaरामःrāmaḥ m[es] samāna

Segmento 3 — consecuencia: el sueño del sabio es agnihotra

अतश्च विदुषः स्वापोऽपि अग्निहोत्रataśca viduṣaḥ svāpo'pi agnihotra-हवनमेव। तस्माद् विद्वान् न अकर्मी इत्येवं मन्तव्यः इत्यभिप्रायः।havanameva | tasmād vidvān na akarmī ityevaṃ mantavyaḥ ityabhiprāyaḥ | “सर्वदा सर्वाणि भूतानि विचिन्वन्त्यपि स्वपतेsarvadā sarvāṇi bhūtāni vicinvantyapi svapate (शतपथ १०śatapatha 10.५5.३3.१२12)” इति हि वाजसनेयके।iti hi vājasaneyake |

Y por eso, también el sueño del sabio es precisamente la ofrenda del agnihotra. La intención es: por tanto, no hay que tener al sabio por alguien que no realiza acciones [rituales]. Pues en el Vājasaneyaka se dice: «Todos los seres le construyen siempre [el altar], incluso mientras duerme» (Śatapatha 10.5.3.12).

Nota. Gambhirananda explica el pasaje del Vājasaneyaka como alabanza de un conocimiento: para quien sabe así, las funciones de prāṇa siguen «construyendo» el sacrificio incluso en su sueño. Śaṅkara lo dice explícitamente en el segmento 7 (vidvattā-stuti).

Análisis palabra por palabra
अतःataḥ0por esoचca0yविदुषःviduṣaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasuविद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mdel sabioस्वापःsvāpaḥ1/1√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)घञ्ghañस्वापsvāpa-अaरामःrāmaḥ mel sueñoअपिapi0tambiénअग्निहोत्रहवनम्agnihotrahavanam1/1√हुhu (3 जुहोत्यादिjuhotyādi P)ल्युट्lyuṭअग्निहोत्रहवनagnihotrahavana-अaफलम्phalam n[अग्निहोत्रस्य हवनम्agnihotrasya havanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla ofrenda del agnihotraएवeva0precisamenteतस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor tantoविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasuविद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mel sabioनna0noअकर्मीakarmī1/1कर्मन्karman+इनिini (taddhita)अकर्मिन्akarmin-इन्inयोगिन्yogin m[न कर्मीna karmī] नञ्nañ-TPalguien que no realiza accionesइतिiti0asíएवम्evam0de este modoमन्तव्यःmantavyaḥ1/1√मन्man (4 दिवादिdivādi A)तव्यtavyaमन्तव्यmantavya-अaरामःrāmaḥ mha de ser consideradoइतिiti0asíअभिप्रायःabhiprāyaḥ1/1अभिabhi+प्रpra+√इi (2 अदादिadādi P)अच्acअभिप्रायabhiprāya-अaरामःrāmaḥ m[es] la intenciónसर्वदाsarvadā0सर्वsarva+दाdā (taddhita)siempreसर्वाणिsarvāṇi1/3सर्वsarva ntodosभूतानिbhūtāni1/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaभूतbhūta-अaफलम्phalam nlos seresविचिन्वन्तिvicinvantiIII/3विvi+√चिci (5 स्वादिsvādi U)लट्laṭकर्तरिkartariconstruyen [el altar]अपिapi0inclusoस्वपतेsvapate4/1√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)शतृśatṛस्वपत्svapat-त्tपचत्pacat mpara él mientras duermeइतिiti0asíहिhi0puesवाजसनेयकेvājasaneyake7/1वाजसनेयकvājasaneyaka-अaफलम्phalam nen el Vājasaneyaka

Segmento 4 — glosa de मनो ह वाव यजमानःmano ha vāva yajamānaḥ: por qué la mente es el sacrificador

अत्र हि जाग्रत्सु प्राणाग्निषुatra hi jāgratsu prāṇāgniṣu, उपसंहृत्य बाह्यupasaṃhṛtya bāhya-करणानि विषयांश्चkaraṇāni viṣayāṃśca, अग्निहोत्रagnihotra-फलमिव स्वर्गंphalamiva svargaṃ, ब्रह्म जिगमिषुःbrahma jigamiṣuḥ मनोmano हha वावvāva यजमानःyajamānaḥ जागर्त्ति यजमानवत्। कार्यjāgartti yajamānavat | kārya-करणेषु प्राधान्येन संव्यवहारात्karaṇeṣu prādhānyena saṃvyavahārāt, स्वर्गमिव ब्रह्म प्रति प्रस्थितत्वाद् यजमानः मनः कल्प्यते।svargamiva brahma prati prasthitatvād yajamānaḥ manaḥ kalpyate |

Pues aquí, mientras velan los fuegos de prāṇa, «la mente», tras recoger los órganos externos y sus objetos, y deseando ir a Brahman como [el sacrificador] al cielo, fruto del agnihotra, vela como un sacrificador: «la mente es, en verdad, el sacrificador». Se considera a la mente el sacrificador porque actúa como la principal entre los efectos y los instrumentos, y porque se ha puesto en camino hacia Brahman como [el sacrificador] hacia el cielo.

Análisis palabra por palabra
अत्रatra0aquíहिhi0puesजाग्रत्सुjāgratsu7/3√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)शतृśatṛजाग्रत्jāgrat-त्tपचत्pacat mmientras velanप्राणाग्निषुprāṇāgniṣu7/3प्राणाग्निprāṇāgni-इiहरिःhariḥ m[प्राणाः अग्नयः इवprāṇāḥ agnayaḥ iva] KD (उपमितupamita)los fuegos de prāṇaउपसंहृत्यupasaṃhṛtya0उपupa+सम्sam+√हृhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)ल्यप्lyaptras recogerबाह्यकरणानिbāhyakaraṇāni2/3√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)ल्युट्lyuṭबाह्यकरणbāhyakaraṇa-अaफलम्phalam n[बाह्यानि करणानिbāhyāni karaṇāni] KDlos órganos externosविषयान्viṣayān2/3विषयviṣaya-अaरामःrāmaḥ mlos objetosचca0yअग्निहोत्रफलम्agnihotraphalam2/1अग्निहोत्रफलagnihotraphala-अaफलम्phalam n[अग्निहोत्रस्य फलम्agnihotrasya phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPfruto del agnihotraइवiva0comoस्वर्गम्svargam2/1स्वर्गsvarga-अaरामःrāmaḥ mal cieloब्रह्मbrahma2/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma na Brahmanजिगमिषुःjigamiṣuḥ1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)सन्san+उuजिगमिषुjigamiṣu-उuगुरुःguruḥ mdeseando irमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteहha0(partícula)वावvāva0en verdadयजमानःyajamānaḥ1/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)शानन्śānanयजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ m[es] el sacrificadorजागर्त्तिjāgarttiIII/1√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivelaयजमानवत्yajamānavat0यजमानyajamāna+वतिvati (taddhita)como un sacrificadorकार्यकरणेषुkāryakaraṇeṣu7/3कार्यकरणkāryakaraṇa-अaफलम्phalam n[कार्याणि च करणानि चkāryāṇi ca karaṇāni ca] DVentre los efectos y los instrumentosप्राधान्येनprādhānyena3/1प्रधानpradhāna+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)प्राधान्यprādhānya-अaफलम्phalam ncomo principalसंव्यवहारात्saṃvyavahārāt5/1सम्sam+विvi+अवava+√हृhṛ (1 भ्वादिbhvādi U)घञ्ghañसंव्यवहारsaṃvyavahāra-अaरामःrāmaḥ mporque actúaस्वर्गम्svargam2/1स्वर्गsvarga-अaरामःrāmaḥ mel cieloइवiva0comoब्रह्मbrahma2/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanप्रतिprati0haciaप्रस्थितत्वात्prasthitatvāt5/1प्रस्थितprasthita+त्वtva (taddhita)प्रस्थितत्वprasthitatva-अaफलम्phalam nporque se ha puesto en caminoयजमानःyajamānaḥ1/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)शानन्śānanयजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ msacrificadorमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteकल्प्यतेkalpyateIII/1√कृप्kṛp (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇicलट्laṭकर्मणिkarmaṇise considera

Segmento 5 — glosa de इष्टफलमेवोदानःiṣṭaphalamevodānaḥ

इष्टफलंiṣṭaphalaṃ यागफलम्yāgaphalam एवeva उदानudānaः वायुः। उदानḥ vāyuḥ | udāna-निमित्तत्वाद् इष्टnimittatvād iṣṭa-फलphala-प्राप्तेः।prāpteḥ |

«El fruto del sacrificio» (yāgaphalam) «es precisamente udāna», el aire, porque obtener el fruto del sacrificio tiene a udāna como causa.

Análisis palabra por palabra
इष्टफलम्iṣṭaphalam1/1इष्टफलiṣṭaphala-अaफलम्phalam n[इष्टस्य फलम्iṣṭasya phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fruto del sacrificioयागफलम्yāgaphalam1/1यागफलyāgaphala-अaफलम्phalam n[यागस्य फलम्yāgasya phalam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPel fruto del sacrificio (glosa)एवeva0precisamenteउदानःudānaḥ1/1उदानudāna-अaरामःrāmaḥ m[es] udānaवायुःvāyuḥ1/1वायुvāyu-उuगुरुःguruḥ mel aireउदाननिमित्तत्वात्udānanimittatvāt5/1उदाननिमित्तudānanimitta+त्वtva (taddhita)उदाननिमित्तत्वudānanimittatva-अaफलम्phalam n[उदानः निमित्तं यस्याः साudānaḥ nimittaṃ yasyāḥ sā] BVporque tiene a udāna como causaइष्टफलप्राप्तेःiṣṭaphalaprāpteḥ6/1प्रpra+√आप्āp (5 स्वादिsvādi P)क्तिन्ktinइष्टफलप्राप्तिiṣṭaphalaprāpti-इiमतिmati f[इष्टफलस्य प्राप्तिःiṣṭaphalasya prāptiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla obtención del fruto del sacrificio

Segmento 6 — glosa de स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयतिsa enaṃ yajamānamaharaharbrahma gamayati

कथम्katham? सःsaḥ उदानःudānaḥ एनंenaṃ मनआख्यंmanaākhyaṃ यजमानंyajamānaṃ स्वप्नsvapna-वृत्तिvṛtti-रूपादपि प्रच्याव्यrūpādapi pracyāvya अहरहःaharahaḥ सुषुप्तिsuṣupti-काले स्वर्गमिवkāle svargamiva ब्रह्मbrahma अक्षरंakṣaraṃ गमयतिgamayati। अतो याग | ato yāga-फलphala-स्थानीयः उदानः।sthānīyaḥ udānaḥ |

¿Cómo? «Él», udāna, «lleva cada día a este sacrificador» llamado mente, en el momento del sueño profundo, «a Brahman», el akṣara, como [se lleva al sacrificador] al cielo, tras hacerlo caer incluso de su forma de funcionamiento onírico. Por eso udāna ocupa el lugar del fruto del sacrificio.

Análisis palabra por palabra
कथम्katham0¿cómo?सःsaḥ1/1तद्tad mélउदानःudānaḥ1/1उदानudāna-अaरामःrāmaḥ mudānaएनम्enam2/1एतद्etad m (anvādeśa)a esteमनआख्यम्manaākhyam2/1मनआख्यmanaākhya-अaरामःrāmaḥ m[मनः आख्या यस्य सःmanaḥ ākhyā yasya saḥ] BVllamado menteयजमानम्yajamānam2/1√यज्yaj (1 भ्वादिbhvādi U)शानन्śānanयजमानyajamāna-अaरामःrāmaḥ msacrificadorस्वप्नवृत्तिरूपात्svapnavṛttirūpāt5/1स्वप्नवृत्तिरूपsvapnavṛttirūpa-अaफलम्phalam n[स्वप्नवृत्तिः रूपं यस्य तत्svapnavṛttiḥ rūpaṃ yasya tat] BVde su forma de funcionamiento oníricoअपिapi0inclusoप्रच्याव्यpracyāvya0प्रpra+√च्युcyu (1 भ्वादिbhvādi A)णिच्ṇic+ल्यप्lyaptras hacerlo caerअहरहःaharahaḥ0cada díaसुषुप्तिकालेsuṣuptikāle7/1सुषुप्तिकालsuṣuptikāla-अaरामःrāmaḥ m[सुषुप्तेः कालःsuṣupteḥ kālaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPen el momento del sueño profundoस्वर्गम्svargam2/1स्वर्गsvarga-अaरामःrāmaḥ mal cieloइवiva0comoब्रह्मbrahma2/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma na Brahmanअक्षरम्akṣaram2/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nel akṣaraगमयतिgamayatiIII/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇicलट्laṭकर्तरिkartarillevaअतःataḥ0por esoयागफलस्थानीयःyāgaphalasthānīyaḥ1/1यागफलस्थानyāgaphalasthāna+छcha (taddhita)यागफलस्थानीयyāgaphalasthānīya-अaरामःrāmaḥ m[यागफलस्य स्थानम्yāgaphalasya sthānam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque ocupa el lugar del fruto del sacrificioउदानःudānaḥ1/1उदानudāna-अaरामःrāmaḥ mudāna

Segmento 7 — todo esto es alabanza del conocimiento

एवं विदुषः श्रोत्राद्युपरमevaṃ viduṣaḥ śrotrādyuparama-कालाद् आरभ्य यावत् सुप्तोत्थितः भवति तावत् सर्वkālād ārabhya yāvat suptotthitaḥ bhavati tāvat sarva-यागyāga-फलानुभवः एवphalānubhavaḥ eva, न अविदुषाम् इव अनर्थायna aviduṣām iva anarthāya, इति विद्वत्ता स्तूयते।iti vidvattā stūyate |

Así, para el sabio, desde el momento en que cesan el oído y los demás hasta que se levanta del sueño, todo es experiencia del fruto de todos los sacrificios, y no algo sin provecho, como para los ignorantes. De este modo se alaba el conocimiento.

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0asíविदुषःviduṣaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasuविद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mpara el sabioश्रोत्राद्युपरमकालात्śrotrādyuparamakālāt5/1श्रोत्राद्युपरमकालśrotrādyuparamakāla-अaरामःrāmaḥ m[श्रोत्रादीनाम् उपरमस्य कालःśrotrādīnām uparamasya kālaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPdesde el momento en que cesan el oído y los demásआरभ्यārabhya0आā+√रभ्rabh (1 भ्वादिbhvādi A)ल्यप्lyapa partirयावत्yāvat0hasta queसुप्तोत्थितःsuptotthitaḥ1/1उत्ut+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)क्तktaसुप्तोत्थितsuptotthita-अaरामःrāmaḥ m[सुप्तःsuptaḥ (पूर्वम्pūrvam) उत्थितःutthitaḥ] KDlevantado del sueñoभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariestáतावत्tāvat0hasta entoncesसर्वयागफलानुभवःsarvayāgaphalānubhavaḥ1/1अनुanu+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)अप्apसर्वयागफलानुभवsarvayāgaphalānubhava-अaरामःrāmaḥ m[सर्वेषां यागानां फलस्य अनुभवःsarveṣāṃ yāgānāṃ phalasya anubhavaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPexperiencia del fruto de todos los sacrificiosएवeva0soloनna0noअविदुषाम्aviduṣām6/3√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasuअविद्वस्avidvas-स्sविद्वस्vidvas m[न विद्वांसःna vidvāṃsaḥ] नञ्nañ-TPde los ignorantesइवiva0comoअनर्थायanarthāya4/1अनर्थanartha-अaरामःrāmaḥ m[न अर्थःna arthaḥ] नञ्nañ-TPpara lo sin provechoइतिiti0asíविद्वत्ताvidvattā1/1विद्वस्vidvas+तल्tal (taddhita)विद्वत्ताvidvattā-आāसीताsītā fel conocimientoस्तूयतेstūyateIII/1√स्तुstu (2 अदादिadādi U)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise alaba

Segmento 8 — por qué es solo alabanza: el ciclo es igual para todos

न हि विदुषः एव श्रोत्रादीनि स्वपन्ते प्राणाग्नयः वा जाग्रतिna hi viduṣaḥ eva śrotrādīni svapante prāṇāgnayaḥ vā jāgrati, जाग्रत्स्वप्नयोः मनः स्वातन्त्र्यमनुभवद् अहरहः सुषुप्तं वा प्रतिपद्यते। समानं हि सर्वjāgratsvapnayoḥ manaḥ svātantryamanubhavad aharahaḥ suṣuptaṃ vā pratipadyate | samānaṃ hi sarva-प्राणिनां पर्यायेण जाग्रत्prāṇināṃ paryāyeṇa jāgrat-स्वप्नsvapna-सुषुप्तिsuṣupti-गमनम्। अतो विद्वत्ताgamanam | ato vidvattā-स्तुतिरेव अयमुपपद्यते।। ४।।stutireva ayamupapadyate | | 4 | |

Pues no es solo en el sabio donde el oído y los demás duermen o los fuegos de prāṇa velan, ni solo en él donde la mente, que experimenta libertad en la vigilia y en el sueño, llega cada día al sueño profundo. Pasar por turno por la vigilia, el sueño y el sueño profundo es común a todos los seres vivos. Por eso esto solo tiene sentido como alabanza del conocimiento. ॥||4॥ ||

Análisis palabra por palabra
नna0noहिhi0puesविदुषःviduṣaḥ6/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ→वसुvasuविद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mdel sabioएवeva0soloश्रोत्रादीनिśrotrādīni1/3श्रोत्रादिśrotrādi-इiवारिvāri n[श्रोत्रम् आदिः येषां तानिśrotram ādiḥ yeṣāṃ tāni] BVel oído y los demásस्वपन्तेsvapanteIII/3√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (forma A)duermenप्राणाग्नयःprāṇāgnayaḥ1/3प्राणाग्निprāṇāgni-इiहरिःhariḥ m[प्राणाः अग्नयः इवprāṇāḥ agnayaḥ iva] KD (उपमितupamita)los fuegos de prāṇaवाvā0oजाग्रतिjāgratiIII/3√जागृjāgṛ (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivelanजाग्रत्स्वप्नयोःjāgratsvapnayoḥ7/2जाग्रत्स्वप्नjāgratsvapna-अaरामःrāmaḥ m[जाग्रत् च स्वप्नः चjāgrat ca svapnaḥ ca] DVen la vigilia y el sueñoमनःmanaḥ1/1मनस्manas-स्sमनस्manas nla menteस्वातन्त्र्यम्svātantryam2/1स्वतन्त्रsvatantra+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)स्वातन्त्र्यsvātantrya-अaफलम्phalam nlibertadअनुभवत्anubhavat1/1अनुanu+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)शतृśatṛअनुभवत्anubhavat-त्tपचत्pacat nque experimentaअहरहःaharahaḥ0cada díaसुषुप्तम्suṣuptam2/1सुsu+√स्वप्svap (2 अदादिadādi P)क्तktaसुषुप्तsuṣupta-अaफलम्phalam nel sueño profundoवाvā0oप्रतिपद्यतेpratipadyateIII/1प्रतिprati+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaसमानम्samānam1/1समानsamāna-अaफलम्phalam ncomúnहिhi0puesसर्वप्राणिनाम्sarvaprāṇinām6/3सर्वप्राणिन्sarvaprāṇin-इन्inयोगिन्yogin m[सर्वे प्राणिनःsarve prāṇinaḥ] KDde todos los seres vivosपर्यायेणparyāyeṇa3/1परिpari+√इi (2 अदादिadādi P)घञ्ghañपर्यायparyāya-अaरामःrāmaḥ mpor turnoजाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिगमनम्jāgratsvapnasuṣuptigamanam1/1√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭजाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिगमनjāgratsvapnasuṣuptigamana-अaफलम्phalam n[जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तीनां गमनम्jāgratsvapnasuṣuptīnāṃ gamanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TP (DV interno)el paso por la vigilia, el sueño y el sueño profundoअतःataḥ0por esoविद्वत्तास्तुतिःvidvattāstutiḥ1/1√स्तुstu (2 अदादिadādi U)क्तिन्ktinविद्वत्तास्तुतिvidvattāstuti-इiमतिmati f[विद्वत्तायाः स्तुतिःvidvattāyāḥ stutiḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPalabanza del conocimientoएवeva0soloअयम्ayam1/1इदम्idam mestoउपपद्यतेupapadyateIII/1उपupa+√पद्pad (4 दिवादिdivādi A)लट्laṭकर्तरिkartaritiene sentido

॥ इति चतुर्थप्रश्ने चतुर्थो मन्त्रः ॥|| iti caturthapraśne caturtho mantraḥ ||
Así, el cuarto mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.