प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 4.6

Cuarta pregunta, mantra 6 — cuando la mente queda dominada por la luz, no ve sueños: surge en el cuerpo la dicha del sueño profundo

स यदा तेजसा अभिभूतः भवति । अत्रैष देवः स्वप्नान् न पश्यति । अथ तदैतस्मिन्

शरीरे एतत्सुखं भवति ॥ ६ ॥

sa yadā tejasā abhibhūtaḥ bhavati | atraiṣa devaḥ svapnān na paśyati | atha tadaitasmin

śarīre etatsukhaṃ bhavati || 4-6 ||

Cuando él [la mente] queda dominado por la luz, entonces esta divinidad no ve sueños. Entonces surge en este cuerpo esta dicha.

Palabra por palabra

सः1/1तद् mélयदा0cuandoतेजसा3/1तेजस्-स्मनस् npor la luzअभिभूतः1/1अभि+√भू (1 भ्वादि P)क्तअभिभूत-अरामः mdominadoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिquedaअत्र0entoncesएषः1/1एतद् mestaदेवः1/1देव-अरामः mdivinidadस्वप्नान्2/3√स्वप् (2 अदादि P)नन्स्वप्न-अरामः msueñosन0noपश्यतिIII/1√दृश् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिveअथ0entoncesतदा0en ese momentoएतस्मिन्7/1एतद् nen esteशरीरे7/1शरीर-अफलम् ncuerpoएतत्1/1एतद् nestaसुखम्1/1सुख-अफलम् ndichaभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिsurge

Anvaya (el verso en orden de prosa)

यदा सः तेजसा अभिभूतः भवति, अत्र एषः देवः स्वप्नान् न पश्यति । अथ तदा एतस्मिन् शरीरे एतत् सुखं भवति ॥

Cuando él queda dominado por la luz, entonces esta divinidad no ve sueños. Entonces, en ese momento, surge en este cuerpo esta dicha.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de स यदा तेजसा अभिभूतः भवति

सः यदा मनोरूपः देवः यस्मिन् काले सौरेण पित्ताख्येन तेजसा नाडी-शयेन सर्वतः अभिभूतः भवति तिरस्कृत-वासना-द्वारः भवति।

«Cuando» —en el momento en que— «él», la divinidad que tiene forma de mente, «queda» por completo «dominado por la luz» solar llamada bilis, que reside en las nāḍīs, quedan cerradas las puertas de sus impresiones.

Análisis palabra por palabra

सः1/1तद् mélयदा0cuandoमनोरूपः1/1मनोरूप-अरामः m[मनः रूपं यस्य सः] BVque tiene forma de menteदेवः1/1देव-अरामः mla divinidadयस्मिन्7/1यद् men el queकाले7/1काल-अरामः mmomentoसौरेण3/1सूर्य+अण् (taddhita)सौर-अफलम् nsolarपित्ताख्येन3/1पित्ताख्य-अफलम् n[पित्तम् आख्या यस्य तत्] BVllamada bilisतेजसा3/1तेजस्-स्मनस् npor la luzनाडीशयेन3/1√शी (2 अदादि A)अच्नाडीशय-अफलम् n[नाडीषु शेते इति] उपपद-TPque reside en las nāḍīsसर्वतः0सर्व+तसिल् (taddhita)por completoअभिभूतः1/1अभि+√भू (1 भ्वादि P)क्तअभिभूत-अरामः mdominadoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिquedaतिरस्कृतवासनाद्वारः1/1तिरस्कृतवासनाद्वार-अरामः m[तिरस्कृतानि वासनाद्वाराणि यस्य सः] BVcon las puertas de sus impresiones cerradasभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिqueda

Segmento 2 — el sueño profundo: la mente penetra el cuerpo como el fuego la leña

तदा सह करणैः मनसः रश्मयः हृद्युपसंहृताः भवन्ति। यदा मनः दार्वग्निवद् अविशेष-विज्ञान-रूपेण कृत्स्नं शरीरं व्याप्य अवतिष्ठते तदा सुषुप्तो भवति।

Entonces los rayos de la mente, junto con los órganos, quedan recogidos en el corazón. Cuando la mente permanece impregnando todo el cuerpo en forma de conciencia indiferenciada, como el fuego en la leña, entonces [la persona] está en sueño profundo.

Análisis palabra por palabra

तदा0entoncesसह0junto conकरणैः3/3√कृ (8 तनादि U)ल्युट्करण-अफलम् nlos órganosमनसः6/1मनस्-स्मनस् nde la menteरश्मयः1/3रश्मि-इहरिः mlos rayosहृदि7/1हृद्-द्जगत् (aquí n)en el corazónउपसंहृताः1/3उप+सम्+√हृ (1 भ्वादि U)क्तउपसंहृत-अरामः mrecogidosभवन्तिIII/3√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिquedanयदा0cuandoमनः1/1मनस्-स्मनस् nla menteदार्वग्निवत्0दार्वग्नि+वति (taddhita)[दारुणि अग्निः] सप्तमी-TPcomo el fuego en la leñaअविशेषविज्ञानरूपेण3/1अविशेषविज्ञानरूप-अफलम् n[अविशेषं विज्ञानम्, तत् एव रूपम्] KDen forma de conciencia indiferenciadaकृत्स्नम्2/1कृत्स्न-अफलम् ntodoशरीरम्2/1शरीर-अफलम् nel cuerpoव्याप्य0वि+√आप् (5 स्वादि P)ल्यप्impregnandoअवतिष्ठतेIII/1अव+√स्था (1 भ्वादि P)लट्कर्तरि (A por समवप्रविभ्यः स्थः)permaneceतदा0entoncesसुषुप्तः1/1सु+√स्वप् (2 अदादि P)क्तसुषुप्त-अरामः men sueño profundoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिestá

Segmento 3 — glosa de अत्रैष देवः स्वप्नान् न पश्यति

अत्र एतस्मिन् काले एष मन-आख्यः देवः स्वप्नान् न पश्यति, दर्शन-द्वारस्य निरुद्धत्वात् तेजसा।

«Entonces», en este momento, «esta divinidad» llamada mente «no ve sueños», porque la luz ha cerrado la puerta de la visión.

Análisis palabra por palabra

अत्र0entoncesएतस्मिन्7/1एतद् men esteकाले7/1काल-अरामः mmomentoएषः1/1एतद् mestaमनआख्यः1/1मनआख्य-अरामः m[मनः आख्या यस्य सः] BVllamada menteदेवः1/1देव-अरामः mdivinidadस्वप्नान्2/3√स्वप् (2 अदादि P)नन्स्वप्न-अरामः msueñosन0noपश्यतिIII/1√दृश् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिveदर्शनद्वारस्य6/1दर्शनद्वार-अफलम् n[दर्शनस्य द्वारम्] षष्ठी-TPde la puerta de la visiónनिरुद्धत्वात्5/1निरुद्ध+त्व (taddhita)निरुद्धत्व-अफलम् npor estar cerradaतेजसा3/1तेजस्-स्मनस् npor la luz

Segmento 4 — glosa de अथ तदैतस्मिन् शरीरे एतत्सुखं भवति

अथ तदा एतस्मिन् शरीरे एतत्सुखं भवति यद्विज्ञानं निराबाधम् अविशेषेण शरीर-व्यापकं प्रसन्नं भवति इत्यर्थः।। ६ ।।

«Entonces», en ese momento, «surge en este cuerpo esta dicha». El sentido es que la conciencia se vuelve serena, sin obstáculo, y penetra el cuerpo entero sin distinción. ॥6॥

Análisis palabra por palabra

अथ0entoncesतदा0en ese momentoएतस्मिन्7/1एतद् nen esteशरीरे7/1शरीर-अफलम् ncuerpoएतत्1/1एतद् nestaसुखम्1/1सुख-अफलम् ndichaभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिsurgeयत्1/1यद् nqueविज्ञानम्1/1वि+√ज्ञा (9 क्र्यादि P)ल्युट्विज्ञान-अफलम् nla concienciaनिराबाधम्1/1निराबाध-अफलम् n[निर्गतः आबाधः यस्मात् तत्] BVsin obstáculoअविशेषेण3/1अविशेष-अरामः m[न विशेषः] नञ्-TPsin distinciónशरीरव्यापकम्1/1वि+√आप् (5 स्वादि P)ण्वुल्शरीरव्यापक-अफलम् n[शरीरस्य व्यापकम्] षष्ठी-TPque penetra el cuerpoप्रसन्नम्1/1प्र+√सद् (1 भ्वादि P)क्तप्रसन्न-अफलम् nserenaभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveइति0asíअर्थः1/1अर्थ-अरामः m[es] el sentido

॥ इति चतुर्थप्रश्ने षष्ठो मन्त्रः ॥
Así, el sexto mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →