Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 4.7

Cuarta pregunta, mantra 7 — como las aves van a su árbol, todo se establece en el ātman supremo

Sánscrito en

स यथा सोम्य वयांसि वासोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।

एवं ह वै तत्सर्वं परे आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ७ ॥

sa yathā somya vayāṃsi vāsovṛkṣaṃ saṃpratiṣṭhante |

evaṃ ha vai tatsarvaṃ pare ātmani saṃpratiṣṭhate || 4-7 ||

[El ejemplo es] este: así como, querido, las aves van a posarse en el árbol donde moran, así también todo eso se establece en el ātman supremo.

Palabra por palabra

सःsaḥ1/1तद्tad meste [es el ejemplo]यथाyathā0así comoसोम्यsomyaS/1सोम्यsomya-अaरामःrāmaḥ m¡querido!वयांसिvayāṃsi1/3वयस्vayas-स्sमनस्manas nlas avesवासोवृक्षम्vāsovṛkṣam2/1वासोवृक्षvāsovṛkṣa-अaरामःrāmaḥ m[वासाय वृक्षःvāsāya vṛkṣaḥ] चतुर्थीcaturthī-TPal árbol donde moranसंप्रतिष्ठन्तेsaṃpratiṣṭhanteIII/3सम्sam+प्रpra+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (A por समवप्रविभ्यः स्थःsamavapravibhyaḥ sthaḥ)van a posarseएवम्evam0asíहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat1/1तद्tad nesoसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoपरेpare7/1परpara msupremoआत्मनिātmani7/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman men el ātmanसंप्रतिष्ठतेsaṃpratiṣṭhateIII/1सम्sam+प्रpra+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (A por समवप्रविभ्यः स्थःsamavapravibhyaḥ sthaḥ)se establece

Anvaya (el verso en orden de prosa)

सःsaḥ (दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ) — सोम्यsomya, यथा वयांसि वासोवृक्षं संप्रतिष्ठन्तेyathā vayāṃsi vāsovṛkṣaṃ saṃpratiṣṭhante, एवं ह वै तत् सर्वं परे आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥evaṃ ha vai tat sarvaṃ pare ātmani saṃpratiṣṭhate ||

Este es el ejemplo: querido, así como las aves van a posarse en el árbol donde moran, así también todo eso se establece en el ātman supremo.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — avataraṇikā: en el sueño profundo el ātman queda sin segundo; se da un ejemplo

एतस्मिन् काले अविद्याetasmin kāle avidyā-कामkāma-कर्मkarma-निबन्धनानि कार्यnibandhanāni kārya-करणानि शान्तानि भवन्ति। तेषु शान्तेषु आत्मस्वरूपमुपाधिभिः अन्यथा विभाव्यमानम् अद्वयमेकं शिवं शान्तं भवति इत्येतामेव अवस्थां पृथिव्याद्यविद्याकृतkaraṇāni śāntāni bhavanti | teṣu śānteṣu ātmasvarūpamupādhibhiḥ anyathā vibhāvyamānam advayamekaṃ śivaṃ śāntaṃ bhavati ityetāmeva avasthāṃ pṛthivyādyavidyākṛta-मात्रानुप्रवेशेन दर्शयितुं दृष्टान्तमाहmātrānupraveśena darśayituṃ dṛṣṭāntamāha -

En ese momento, los efectos y los instrumentos, que dependen de la ignorancia, el deseo y la acción, se apaciguan. Apaciguados ellos, la naturaleza propia del ātman, que por los condicionantes se percibe de otro modo, queda sin segundo, una, auspiciosa, en calma. Para mostrar ese mismo estado mediante la entrada [en él] de los elementos sutiles (mātrā) —la tierra y los demás—, producidos por la ignorancia, [la śruti] da un ejemplo:

Análisis palabra por palabra
एतस्मिन्etasmin7/1एतद्etad men eseकालेkāle7/1कालkāla-अaरामःrāmaḥ mmomentoअविद्याकामकर्मनिबन्धनानिavidyākāmakarmanibandhanāni1/3निni+√बन्ध्bandh (9 क्र्यादिkryādi P)ल्युट्lyuṭअविद्याकामकर्मनिबन्धनavidyākāmakarmanibandhana-अaफलम्phalam n[अविद्याकामकर्माणि निबन्धनं येषां तानिavidyākāmakarmāṇi nibandhanaṃ yeṣāṃ tāni] BVque dependen de la ignorancia, el deseo y la acciónकार्यकरणानिkāryakaraṇāni1/3कार्यकरणkāryakaraṇa-अaफलम्phalam n[कार्याणि च करणानि चkāryāṇi ca karaṇāni ca] DVlos efectos y los instrumentosशान्तानिśāntāni1/3√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तktaशान्तśānta-अaफलम्phalam napaciguadosभवन्तिbhavantiIII/3√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariquedanतेषुteṣu7/3तद्tad nellosशान्तेषुśānteṣu7/3√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तktaशान्तśānta-अaफलम्phalam napaciguadosआत्मस्वरूपम्ātmasvarūpam1/1आत्मस्वरूपātmasvarūpa-अaफलम्phalam n[आत्मनः स्वरूपम्ātmanaḥ svarūpam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla naturaleza propia del ātmanउपाधिभिःupādhibhiḥ3/3उपाधिupādhi-इiहरिःhariḥ mpor los condicionantesअन्यथाanyathā0de otro modoविभाव्यमानम्vibhāvyamānam1/1विvi+√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+यक्yak+शानच्śānac (कर्मणिkarmaṇi)विभाव्यमानvibhāvyamāna-अaफलम्phalam nque se percibeअद्वयम्advayam1/1अद्वयadvaya-अaफलम्phalam n[न विद्यते द्वयं यस्य तत्na vidyate dvayaṃ yasya tat] BVsin segundoएकम्ekam1/1एकeka nunaशिवम्śivam1/1शिवśiva-अaफलम्phalam nauspiciosaशान्तम्śāntam1/1√शम्śam (4 दिवादिdivādi P)क्तktaशान्तśānta-अaफलम्phalam nen calmaभवतिbhavatiIII/1√भूbhū (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartariquedaइतिiti0asíएताम्etām2/1एतद्etad feseएवeva0mismoअवस्थाम्avasthām2/1अवava+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)अङ्aṅ+टाप्ṭāpअवस्थाavasthā-आāसीताsītā festadoपृथिव्याद्यविद्याकृतमात्रानुप्रवेशेनpṛthivyādyavidyākṛtamātrānupraveśena3/1अनुanu+प्रpra+√विश्viś (6 तुदादिtudādi P)घञ्ghañपृथिव्याद्यविद्याकृतमात्रानुप्रवेशpṛthivyādyavidyākṛtamātrānupraveśa-अaरामःrāmaḥ m[पृथिव्यादीनाम् अविद्याकृतानां मात्राणाम् अनुप्रवेशःpṛthivyādīnām avidyākṛtānāṃ mātrāṇām anupraveśaḥ] षष्ठीṣaṣṭhī-TPmediante la entrada de los elementos sutiles producidos por la ignorancia, la tierra y los demásदर्शयितुम्darśayitum0√दृश्dṛś (1 भ्वादिbhvādi P)णिच्ṇic+तुमुन्tumunpara mostrarदृष्टान्तम्dṛṣṭāntam2/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ mun ejemploआहāhaIII/1√ब्रूbrū (2 अदादिadādi U)लट्laṭ (आहāha)कर्तरिkartarida

Segmento 2 — glosa de स यथा सोम्य वयांसि वासोवृक्षं संप्रतिष्ठन्तेsa yathā somya vayāṃsi vāsovṛkṣaṃ saṃpratiṣṭhante

सsa दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ यथाyathā येन प्रकारेणyena prakāreṇa सोम्यsomya प्रियpriya-दर्शनdarśana वयांसिvayāṃsi पक्षिणः वासार्थं वृक्षंpakṣiṇaḥ vāsārthaṃ vṛkṣaṃ वासोवृक्षंvāsovṛkṣaṃ प्रतिprati संप्रतिष्ठन्तेsaṃpratiṣṭhante गच्छन्ति।gacchanti |

«Este» es el ejemplo: «así como» —del modo en que—, «querido» (priya-darśana, de grata presencia), «las aves» (pakṣiṇaḥ) «van a posarse» (gacchanti) «en el árbol donde moran», el árbol [que buscan] para morar.

Análisis palabra por palabra
सःsaḥ1/1तद्tad mesteदृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ m[es] el ejemploयथाyathā0así comoयेनyena3/1यद्yad mdelप्रकारेणprakāreṇa3/1प्रpra+√कृkṛ (8 तनादिtanādi U)घञ्ghañप्रकारprakāra-अaरामःrāmaḥ mmodo en que (glosa)सोम्यsomyaS/1सोम्यsomya-अaरामःrāmaḥ m¡querido!प्रियदर्शनpriyadarśanaS/1प्रियदर्शनpriyadarśana-अaरामःrāmaḥ m[प्रियं दर्शनं यस्य सःpriyaṃ darśanaṃ yasya saḥ] BV¡de grata presencia! (glosa)वयांसिvayāṃsi1/3वयस्vayas-स्sमनस्manas nlas avesपक्षिणःpakṣiṇaḥ1/3पक्षिन्pakṣin-इन्inयोगिन्yogin mlas aves (glosa)वासार्थम्vāsārtham0para morarवृक्षम्vṛkṣam2/1वृक्षvṛkṣa-अaरामःrāmaḥ mal árbolवासोवृक्षम्vāsovṛkṣam2/1वासोवृक्षvāsovṛkṣa-अaरामःrāmaḥ m[वासाय वृक्षःvāsāya vṛkṣaḥ] चतुर्थीcaturthī-TPal árbol donde moranप्रतिprati0haciaसंप्रतिष्ठन्तेsaṃpratiṣṭhanteIII/3सम्sam+प्रpra+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (A por समवप्रविभ्यः स्थःsamavapravibhyaḥ sthaḥ)van a posarseगच्छन्तिgacchantiIII/3√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarivan (glosa)

Segmento 3 — glosa de एवं ह वै तत्सर्वं परे आत्मनि संप्रतिष्ठतेevaṃ ha vai tatsarvaṃ pare ātmani saṃpratiṣṭhate

एवंevaṃ यथा दृष्टान्तःyathā dṛṣṭāntaḥ हha वैvai तद्tad वक्ष्यमाणंvakṣyamāṇaṃ सर्वंsarvaṃ परेpare आत्मनिātmani अक्षरेakṣare संप्रतिष्ठतेsaṃpratiṣṭhate।। ७ ।। | | 7 | |

«Así también», como en el ejemplo, «todo eso» que se va a enumerar «se establece en el ātman supremo», el akṣara. ॥||7॥ ||

Análisis palabra por palabra
एवम्evam0así tambiénयथाyathā0comoदृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥ1/1दृष्टान्तdṛṣṭānta-अaरामःrāmaḥ m[en] el ejemploहha0(partícula)वैvai0en verdadतत्tat1/1तद्tad nesoवक्ष्यमाणम्vakṣyamāṇam1/1√वच्vac (2 अदादिadādi P)स्यsya+शानच्śānac (लृट्lṛṭ)वक्ष्यमाणvakṣyamāṇa-अaफलम्phalam nque se va a enumerarसर्वम्sarvam1/1सर्वsarva ntodoपरेpare7/1परpara msupremoआत्मनिātmani7/1आत्मन्ātman-न्nआत्मन्ātman men el ātmanअक्षरेakṣare7/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nen el akṣaraसंप्रतिष्ठतेsaṃpratiṣṭhateIII/1सम्sam+प्रpra+√स्थाsthā (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartari (A por समवप्रविभ्यः स्थःsamavapravibhyaḥ sthaḥ)se establece

॥ इति चतुर्थप्रश्ने सप्तमो मन्त्रः ॥|| iti caturthapraśne saptamo mantraḥ ||
Así, el séptimo mantra de la cuarta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.