Saltar al contenido
प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 5.2

Quinta pregunta, mantra 2 — el Brahman superior y el inferior es el oṃkāra; con este solo apoyo el sabio alcanza uno de los dos

Sánscrito en

एतद्वै सत्यकाम परं चापरं च ब्रह्म यदोंकारः ।

तस्माद् विद्वान् एतेन एव आयतनेन एकतरमन्वेति ॥ २ ॥

etadvai satyakāma paraṃ cāparaṃ ca brahma yadoṃkāraḥ |

tasmād vidvān etena eva āyatanena ekataramanveti || 5-2 ||

Satyakāma, este Brahman, el superior y el inferior, es en verdad el oṃkāra. Por eso el sabio, con este solo apoyo, alcanza uno de los dos.

Palabra por palabra

एतत्etat1/1एतद्etad nesteवैvai0en verdadसत्यकामsatyakāmaS/1सत्यकामsatyakāma-अaरामःrāmaḥ m¡Satyakāma!परम्param1/1परpara nsuperiorचca0yअपरम्aparam1/1अपरapara ninferiorचca0yब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanयत्yat1/1यद्yad nque [es]ओंकारःoṃkāraḥ1/1ओंकारoṃkāra-अaरामःrāmaḥ mel oṃkāraतस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor esoविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ (→वसुvasu)विद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mel sabioएतेनetena3/1एतद्etad ncon esteएवeva0soloआयतनेनāyatanena3/1आā+√यत्yat (1 भ्वादिbhvādi A)ल्युट्lyuṭआयतनāyatana-अaफलम्phalam napoyoएकतरम्ekataram2/1एकतरekatara nuno de los dosअन्वेतिanvetiIII/1अनुanu+√इi (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarialcanza

Anvaya (el verso en orden de prosa)

सत्यकामsatyakāma, यत् परं च अपरं च ब्रह्मyat paraṃ ca aparaṃ ca brahma, एतत् वै ओंकारः । तस्मात् विद्वान् एतेन एव आयतनेन एकतरम् अन्वेति ॥etat vai oṃkāraḥ | tasmāt vidvān etena eva āyatanena ekataram anveti ||

Satyakāma, el Brahman que es superior e inferior es en verdad este oṃkāra. Por eso el sabio, solo con este apoyo, alcanza uno de los dos.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de एतद्वै सत्यकाम परं चापरं च ब्रह्म यदोंकारःetadvai satyakāma paraṃ cāparaṃ ca brahma yadoṃkāraḥ

एतद्etad वैvai सत्यकामsatyakāma। एतद् ब्रह्म वै | etad brahma vai परंparaṃ चca अपरंaparaṃ चca ब्रह्मbrahma परं सत्यमक्षरं पुरुषाख्यम्paraṃ satyamakṣaraṃ puruṣākhyam, अपरं च प्रणाख्यं प्रथमजंaparaṃ ca praṇākhyaṃ prathamajaṃ यत्yat तद्tad ओंकारःoṃkāraḥ एव ओंकारात्मकम् ओंकारeva oṃkārātmakam oṃkāra-प्रतीकत्वात्।pratīkatvāt |

«Satyakāma, este» Brahman, «el superior y el inferior» —el superior, el que es real, el imperecedero, llamado Puruṣa; y el inferior, llamado prāṇa, el primer nacido—, eso «es el oṃkāra», es decir, tiene al oṃkāra por esencia, porque el oṃkāra es su símbolo.

Análisis palabra por palabra
एतत्etat1/1एतद्etad nesteवैvai0en verdadसत्यकामsatyakāmaS/1सत्यकामsatyakāma-अaरामःrāmaḥ m¡Satyakāma!एतत्etat1/1एतद्etad nesteब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanवैvai0en verdadपरम्param1/1परpara nsuperiorचca0yअपरम्aparam1/1अपरapara ninferiorचca0yब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanपरम्param1/1परpara nel superiorसत्यम्satyam1/1सत्यsatya-अaफलम्phalam nrealअक्षरम्akṣaram1/1अक्षरakṣara-अaफलम्phalam nimperecederoपुरुषाख्यम्puruṣākhyam1/1पुरुषाख्यpuruṣākhya-अaफलम्phalam n[पुरुषः आख्या यस्य तत्puruṣaḥ ākhyā yasya tat] BVllamado Puruṣaअपरम्aparam1/1अपरapara nel inferiorचca0yप्राणाख्यम्prāṇākhyam1/1प्राणाख्यprāṇākhya-अaफलम्phalam n[प्राणः आख्या यस्य तत्prāṇaḥ ākhyā yasya tat] BVllamado prāṇaप्रथमजम्prathamajam1/1√जन्jan (4 दिवादिdivādi A)डḍaप्रथमजprathamaja-अaफलम्phalam n[प्रथमं जायते इतिprathamaṃ jāyate iti] उपपदupapada-TPel primer nacidoयत्yat1/1यद्yad nqueतत्tat1/1तद्tad nesoओंकारःoṃkāraḥ1/1ओंकारoṃkāra-अaरामःrāmaḥ mel oṃkāraएवeva0precisamenteओंकारात्मकम्oṃkārātmakam1/1ओंकारात्मकoṃkārātmaka-अaफलम्phalam n[ओंकारः आत्मा यस्य तत्oṃkāraḥ ātmā yasya tat] BVque tiene al oṃkāra por esenciaओंकारप्रतीकत्वात्oṃkārapratīkatvāt5/1ओंकारप्रतीकoṃkārapratīka+त्वtva (taddhita)ओंकारप्रतीकत्वoṃkārapratīkatva-अaफलम्phalam n[ओंकारः प्रतीकं यस्यoṃkāraḥ pratīkaṃ yasya] BVporque el oṃkāra es su símbolo

Segmento 2 — por qué se acude a un símbolo: el Brahman superior no se alcanza con la sola mente

परं हि ब्रह्म शब्दाद्युपलक्षणानर्हं सर्वparaṃ hi brahma śabdādyupalakṣaṇānarhaṃ sarva-धर्मdharma-विशेषviśeṣa-वर्जितम्। अतः न शक्यम् अतीन्द्रियvarjitam | ataḥ na śakyam atīndriya-गोचरत्वात् केवलेन मनसा अवगाहितुम्।gocaratvāt kevalena manasā avagāhitum |

Porque el Brahman superior no puede ser indicado por el sonido ni por las demás [cualidades sensibles], y está libre de toda particularidad de atributos. Por eso, como está fuera del alcance de los sentidos, no es posible adentrarse en él con la sola mente.

Análisis palabra por palabra
परम्param1/1परpara nsuperiorहिhi0porqueब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nel Brahmanशब्दाद्युपलक्षणानर्हम्śabdādyupalakṣaṇānarham1/1√अर्ह्arh (1 भ्वादिbhvādi P)अच्ac…अनर्हanarha-अaफलम्phalam n[शब्दादिभिः उपलक्षणम् न अर्हति इतिśabdādibhiḥ upalakṣaṇam na arhati iti] TPque no puede ser indicado por el sonido y lo demásसर्वधर्मविशेषवर्जितम्sarvadharmaviśeṣavarjitam1/1√वृज्vṛj (10 चुरादिcurādi U)क्तktaसर्वधर्मविशेषवर्जितsarvadharmaviśeṣavarjita-अaफलम्phalam n[सर्वैः धर्मविशेषैः वर्जितम्sarvaiḥ dharmaviśeṣaiḥ varjitam] तृतीयाtṛtīyā-TPlibre de toda particularidad de atributosअतःataḥ0por esoनna0noशक्यम्śakyam1/1√शक्śak (5 स्वादिsvādi P)यत्yatशक्यśakya-अaफलम्phalam nes posibleअतीन्द्रियगोचरत्वात्atīndriyagocaratvāt5/1अतीन्द्रियगोचरatīndriyagocara+त्वtva (taddhita)अतीन्द्रियगोचरत्वatīndriyagocaratva-अaफलम्phalam n[इन्द्रियगोचरम् अतिक्रान्तम्indriyagocaram atikrāntam] TPporque está fuera del alcance de los sentidosकेवलेनkevalena3/1केवलkevala-अaफलम्phalam nsolaमनसाmanasā3/1मनस्manas-स्sमनस्manas ncon la menteअवगाहितुम्avagāhitum0अवava+√गाह्gāh (1 भ्वादिbhvādi A)तुमुन्tumunadentrarse

Segmento 3 — el oṃkāra como imagen: por él se hace propicio el Brahman

ओंकारे तु विष्ण्वादिoṃkāre tu viṣṇvādi-प्रतिमाpratimā-स्थानीये भक्त्यावेशितsthānīye bhaktyāveśita-ब्रह्मbrahma-भावे ध्यायिनां तत्प्रसीदति इत्यवगम्यते शास्त्रbhāve dhyāyināṃ tatprasīdati ityavagamyate śāstra-प्रामाण्यात्। तथा अपरं च ब्रह्मprāmāṇyāt | tathā aparaṃ ca brahma तस्माद्tasmād परं च अपरं च ब्रह्म यदोंकारः इत्युपचर्यते।paraṃ ca aparaṃ ca brahma yadoṃkāraḥ ityupacaryate |

Pero a los que meditan en el oṃkāra —que hace las veces de la imagen de Viṣṇu y de otros, y en el que con devoción se ha depositado la idea de Brahman—, ese [Brahman] se les vuelve propicio: así se entiende por la autoridad de la escritura. Lo mismo el Brahman inferior. Por eso se dice, en sentido figurado, que el Brahman superior y el inferior es el oṃkāra.

Análisis palabra por palabra
ओंकारेoṃkāre7/1ओंकारoṃkāra-अaरामःrāmaḥ men el oṃkāraतुtu0peroविष्ण्वादिप्रतिमास्थानीयेviṣṇvādipratimāsthānīye7/1स्थानsthāna+taddhitaविष्ण्वादिप्रतिमास्थानीयviṣṇvādipratimāsthānīya-अaरामःrāmaḥ m[विष्ण्वादीनां प्रतिमायाः स्थानीयेviṣṇvādīnāṃ pratimāyāḥ sthānīye] षष्ठीṣaṣṭhī-TPque hace las veces de la imagen de Viṣṇu y otrosभक्त्यावेशितब्रह्मभावेbhaktyāveśitabrahmabhāve7/1भक्त्यावेशितब्रह्मभावbhaktyāveśitabrahmabhāva-अaरामःrāmaḥ m[भक्त्या आवेशितः ब्रह्मभावः यस्मिन् तस्मिन्bhaktyā āveśitaḥ brahmabhāvaḥ yasmin tasmin] BVen el que con devoción se ha depositado la idea de Brahmanध्यायिनाम्dhyāyinām6/3√ध्यैdhyai (1 भ्वादिbhvādi P)णिनिṇiniध्यायिन्dhyāyin-इन्inयोगिन्yogin ma los que meditanतत्tat1/1तद्tad nese [Brahman]प्रसीदतिprasīdatiIII/1प्रpra+√सद्sad (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarise vuelve propicioइतिiti0asíअवगम्यतेavagamyateIII/1अवava+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise entiendeशास्त्रप्रामाण्यात्śāstraprāmāṇyāt5/1प्रमाणpramāṇa+ष्यञ्ṣyañ (taddhita)शास्त्रप्रामाण्यśāstraprāmāṇya-अaफलम्phalam n[शास्त्रस्य प्रामाण्यम्śāstrasya prāmāṇyam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPpor la autoridad de la escrituraतथाtathā0lo mismoअपरम्aparam1/1अपरapara ninferiorचca0tambiénब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nel Brahmanतस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor esoपरम्param1/1परpara nsuperiorचca0yअपरम्aparam1/1अपरapara ninferiorचca0yब्रह्मbrahma1/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanयत्yat1/1यद्yad nqueओंकारःoṃkāraḥ1/1ओंकारoṃkāra-अaरामःrāmaḥ mel oṃkāraइतिiti0asíउपचर्यतेupacaryateIII/1उपupa+√चर्car (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्मणिkarmaṇise dice en sentido figurado

Segmento 4 — glosa de तस्माद् विद्वान् एतेन एव आयतनेन एकतरमन्वेतिtasmād vidvān etena eva āyatanena ekataramanveti

तस्मादेवंtasmādevaṃ विद्वान्vidvān एतेनetena एवeva आत्मप्राप्तिātmaprāpti-साधनेन एव ओंकाराभिध्यानेनsādhanena eva oṃkārābhidhyānena एकतरम्ekataram परमपरं वा ब्रह्मparamaparaṃ vā brahma अन्वेतिanveti अनुगच्छति नेदिष्ठं हि आलम्बनमोंकारः ब्रह्मणः॥ २ ॥anugacchati nediṣṭhaṃ hi ālambanamoṃkāraḥ brahmaṇaḥ || 2 ||

Por eso, «el sabio» que así lo conoce, «solo con este» medio para alcanzar el Ser, la meditación en el oṃkāra, «alcanza uno de los dos» (anugacchati), el Brahman superior o el inferior; porque el oṃkāra es el apoyo más cercano de Brahman. ॥||2॥ ||

Análisis palabra por palabra
तस्मात्tasmāt5/1तद्tad npor esoएवम्evam0asíविद्वान्vidvān1/1√विद्vid (2 अदादिadādi P)शतृśatṛ (→वसुvasu)विद्वस्vidvas-स्sविद्वस्vidvas mel sabioएतेनetena3/1एतद्etad ncon esteएवeva0soloआत्मप्राप्तिसाधनेनātmaprāptisādhanena3/1√साध्sādh (5 स्वादिsvādi P)ल्युट्lyuṭआत्मप्राप्तिसाधनātmaprāptisādhana-अaफलम्phalam n[आत्मनः प्राप्तेः साधनम्ātmanaḥ prāpteḥ sādhanam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPmedio para alcanzar el Serएवeva0precisamenteओंकाराभिध्यानेनoṃkārābhidhyānena3/1अभिabhi+√ध्यैdhyai (1 भ्वादिbhvādi P)ल्युट्lyuṭओंकाराभिध्यानoṃkārābhidhyāna-अaफलम्phalam n[ओंकारस्य अभिध्यानम्oṃkārasya abhidhyānam] षष्ठीṣaṣṭhī-TPla meditación en el oṃkāraएकतरम्ekataram2/1एकतरekatara nuno de los dosपरम्param2/1परpara nel superiorअपरम्aparam2/1अपरapara nel inferiorवाvā0oब्रह्मbrahma2/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nBrahmanअन्वेतिanvetiIII/1अनुanu+√इi (2 अदादिadādi P)लट्laṭकर्तरिkartarialcanzaअनुगच्छतिanugacchatiIII/1अनुanu+√गम्gam (1 भ्वादिbhvādi P)लट्laṭकर्तरिkartarillega (glosa)नेदिष्ठम्nediṣṭham1/1अन्तिकantika+इष्ठन्iṣṭhan (taddhita, नेदneda)नेदिष्ठnediṣṭha-अaफलम्phalam nel más cercanoहिhi0porqueआलम्बनम्ālambanam1/1आā+√लम्ब्lamb (1 भ्वादिbhvādi A)ल्युट्lyuṭआलम्बनālambana-अaफलम्phalam napoyoओंकारःoṃkāraḥ1/1ओंकारoṃkāra-अaरामःrāmaḥ mel oṃkāraब्रह्मणःbrahmaṇaḥ6/1ब्रह्मन्brahman-न्nनामnāma nde Brahman

॥ इति पञ्चमप्रश्ने द्वितीयो मन्त्रः ॥|| iti pañcamapraśne dvitīyo mantraḥ ||
Así, el segundo mantra de la quinta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.