Quinta pregunta, mantra 3 — quien medita en el oṃkāra de una sola mātrā renace pronto como hombre, llevado por los ṛcs
स यद्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेदितस्तूर्णमेव जगत्यामभिसंपद्यते ।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते ।
स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संपन्नो महिमानमनुभवति ॥ ३ ॥
sa yadyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃveditastūrṇameva jagatyāmabhisaṃpadyate |
tamṛco manuṣyalokamupanayante |
sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā saṃpanno mahimānamanubhavati || 5-3 ||
Si medita [en el oṃkāra] como de una sola mātrā, instruido por eso mismo, [renace] enseguida en la tierra. Los ṛcs lo conducen al mundo de los hombres. Allí, dotado de austeridad, castidad y fe, experimenta grandeza.
Palabra por palabra
सः1/1तद् mélयदि0siएकमात्रम्2/1एकमात्र-अरामः m[एका मात्रा यस्य तम्] BVcomo de una sola mātrāअभिध्यायीतIII/1अभि+√ध्यै (1 भ्वादि P)विधिलिङ्कर्तरि (forma A)meditaसः1/1तद् mélतेन3/1तद् npor esoएव0mismoसंवेदितः1/1सम्+√विद् (2 अदादि P)णिच्+क्तसंवेदित-अरामः minstruidoतूर्णम्0enseguidaएव0precisamenteजगत्याम्7/1जगती-ईनदी fen la tierraअभिसंपद्यतेIII/1अभि+सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिllega [a nacer]तम्2/1तद् ma élऋचः1/3ऋच्-च्वाच् flos ṛcsमनुष्यलोकम्2/1मनुष्यलोक-अरामः m[मनुष्याणां लोकः] षष्ठी-TPal mundo de los hombresउपनयन्तेIII/3उप+√नी (1 भ्वादि U)लट्कर्तरिconducenसः1/1तद् mélतत्र0allíतपसा3/1तपस्-स्मनस् nde austeridadब्रह्मचर्येण3/1√चर् (1 भ्वादि P)यत्ब्रह्मचर्य-अफलम् nde castidadश्रद्धया3/1श्रत्+√धा (3 जुहोत्यादि U)अङ्श्रद्धा-आसीता fde feसंपन्नः1/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)क्तसंपन्न-अरामः mdotadoमहिमानम्2/1महिमन्-न्आत्मन् mgrandezaअनुभवतिIII/1अनु+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिexperimenta
Si medita [en el oṃkāra] como de una sola mātrā, instruido solo por eso, llega enseguida [a nacer] en la tierra. Los ṛcs lo conducen al mundo de los hombres. Allí, dotado de austeridad, castidad y fe, experimenta grandeza.
Bhāṣya de Śaṅkara
Lee el comentario de Śaṅkara
Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.
Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.
Segmento 1 — avataraṇikā: aun con un conocimiento parcial del oṃkāra no se va a mal destino
सःयदि अपि ओंकारस्य सकल-मात्रा-विभागज्ञः न भवति तथा अपि ओंकाराभिध्यान-प्रभावाद् विशिष्टामेव गतिं गच्छति एतद् एकदेश-ज्ञान-वैगुण्यतया ओंकार-शरणः कर्म-ज्ञानोभय-भ्रष्टः न दुर्गतिं गच्छति। किं तर्हि -
Aunque «él» no conozca la división de todas las mātrās del oṃkāra, aun así, por el poder de la meditación en el oṃkāra, alcanza un destino excelente. Quien se ha refugiado en el oṃkāra no va a mal destino por haber caído de ambos, del ritual y del conocimiento, a causa de la deficiencia de conocer solo una parte de él. ¿Qué [le ocurre], entonces?
Nota. La edición separa एतद् de एकदेश-ज्ञान-वैगुण्यतया. Se lee como un solo compuesto, «la deficiencia de conocer [solo] una parte de esto (del oṃkāra)», como Gambhirananda («the defect of such partial knowledge»). ⚠️ Si etad fuera palabra suelta («esto [es lo que se quiere decir]:»), el sentido no cambia.
Análisis palabra por palabra
सः1/1तद् mélयदि0siअपि0aunqueओंकारस्य6/1ओंकार-अरामः mdel oṃkāraसकलमात्राविभागज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कसकलमात्राविभागज्ञ-अरामः m[सकलानां मात्राणां विभागं जानाति इति] उपपद-TPconocedor de la división de todas las mātrāsन0noभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिesतथा0asíअपि0aunओंकाराभिध्यानप्रभावात्5/1ओंकाराभिध्यानप्रभाव-अरामः m[ओंकाराभिध्यानस्य प्रभावः] षष्ठी-TPpor el poder de la meditación en el oṃkāraविशिष्टाम्2/1वि+√शिष् (7 रुधादि P)क्तविशिष्टा-आसीता fexcelenteएव0precisamenteगतिम्2/1√गम् (1 भ्वादि P)क्तिन्गति-इमति fun destinoगच्छतिIII/1√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिalcanzaएतदेकदेशज्ञानवैगुण्यतया3/1…वैगुण्य+तल् (taddhita)…वैगुण्यता-आसीता f[एतस्य एकदेशस्य ज्ञानेन वैगुण्यम्] तृतीया-TPpor la deficiencia de conocer solo una parte de estoओंकारशरणः1/1ओंकारशरण-अरामः m[ओंकारः शरणं यस्य सः] BVel que se ha refugiado en el oṃkāraकर्मज्ञानोभयभ्रष्टः1/1√भ्रंश् (4 दिवादि P)क्तकर्मज्ञानोभयभ्रष्ट-अरामः m[कर्मज्ञानोभयात् भ्रष्टः] पञ्चमी-TPcaído de ambos, ritual y conocimientoन0noदुर्गतिम्2/1√गम् (1 भ्वादि P)क्तिन्दुर्गति-इमति f[दुष्टा गतिः] KDa mal destinoगच्छतिIII/1√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिvaकिम्0¿qué?तर्हि0entonces
Segmento 2 — glosa de स यद्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेदितस्तूर्णमेव जगत्यामभिसंपद्यते
यद्यपि एवम् ओंकारमेव एक-मात्रा-विभागज्ञः एव केवलः अभिध्यायीतएकमात्रम् सदा ध्यायीत सतेनैव एक-मात्रा-विशिष्टोंकाराभिध्यानेनैव संवेदितः संबोधितः तूर्णम् क्षिप्रम् एवजगत्याम् पृथिव्याम् अभिसंपद्यते।
Aunque, así, conociendo solo la división de una única mātrā, «medite» siempre en el oṃkāra mismo «como de una sola mātrā», «él», «instruido» (saṃbodhitaḥ) «por eso mismo» —por la meditación en el oṃkāra cualificado por una sola mātrā—, «llega enseguida» (kṣipram) [a nacer] «en la tierra» (pṛthivyām).
Nota. Paramārthānanda entiende «una sola mātrā» como la meditación en el oṃkāra con predominio de la a, es decir, en Virāṭ, y saṃveditaḥ como la identificación total con esa deidad (tanmayatva). Śaṅkara glosa saṃveditaḥ por saṃbodhitaḥ, «instruido, iluminado».
Análisis palabra por palabra
यद्यपि0aunqueएवम्0asíओंकारम्2/1ओंकार-अरामः men el oṃkāraएव0mismoएकमात्राविभागज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कएकमात्राविभागज्ञ-अरामः m[एकमात्रायाः विभागं जानाति इति] उपपद-TPque conoce la división de una sola mātrāएव0soloकेवलः1/1केवल-अरामः múnicamenteअभिध्यायीतIII/1अभि+√ध्यै (1 भ्वादि P)विधिलिङ्कर्तरि (forma A)mediteएकमात्रम्2/1एकमात्र-अरामः m[एका मात्रा यस्य तम्] BVcomo de una sola mātrāसदा0siempreध्यायीतIII/1√ध्यै (1 भ्वादि P)विधिलिङ्कर्तरि (forma A)medite (glosa)सः1/1तद् mélतेन3/1तद् npor esoएव0mismoएकमात्राविशिष्टोंकाराभिध्यानेन3/1अभि+√ध्यै (1 भ्वादि P)ल्युट्…अभिध्यान-अफलम् n[एकमात्रया विशिष्टस्य ओंकारस्य अभिध्यानम्] षष्ठी-TPpor la meditación en el oṃkāra cualificado por una sola mātrāएव0mismoसंवेदितः1/1सम्+√विद् (2 अदादि P)णिच्+क्तसंवेदित-अरामः minstruidoसंबोधितः1/1सम्+√बुध् (4 दिवादि A)णिच्+क्तसंबोधित-अरामः miluminado (glosa)तूर्णम्0enseguidaक्षिप्रम्0rápidamente (glosa)एव0precisamenteजगत्याम्7/1जगती-ईनदी fen la tierraपृथिव्याम्7/1पृथिवी-ईनदी fen la tierra (glosa)अभिसंपद्यतेIII/1अभि+सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिllega [a nacer]
Segmento 3 — glosa de तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते
किम्? मनुष्यलोकम्। अनेकानि हि जन्मानि जगत्यां संभवन्ति। तत्र तं साधकं जगत्यां मनुष्यलोकमेव ऋचोउपनयन्ते उपनिगमयन्ति ऋचः। ऋग्वेद-रूपा हि ओंकारस्य प्रथमैकमात्राऽभिध्याता। तेन।
¿A qué [llega]? «Al mundo de los hombres». Porque en la tierra son posibles muchos nacimientos; entre ellos, «los ṛcs» «conducen» (upanigamayanti) a ese aspirante precisamente al mundo de los hombres en la tierra. Porque la primera mātrā del oṃkāra, sobre la que meditó, tiene la forma del Ṛgveda. Por eso.
Análisis palabra por palabra
किम्0¿qué?मनुष्यलोकम्2/1मनुष्यलोक-अरामः m[मनुष्याणां लोकः] षष्ठी-TPal mundo de los hombresअनेकानि1/3अनेक nmuchosहि0porqueजन्मानि1/3जन्मन्-न्नाम nnacimientosजगत्याम्7/1जगती-ईनदी fen la tierraसंभवन्तिIII/3सम्+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिson posiblesतत्र0entre ellosतम्2/1तद् ma eseसाधकम्2/1√साध् (5 स्वादि P)ण्वुल्साधक-अरामः maspiranteजगत्याम्7/1जगती-ईनदी fen la tierraमनुष्यलोकम्2/1मनुष्यलोक-अरामः m[मनुष्याणां लोकः] षष्ठी-TPal mundo de los hombresएव0precisamenteऋचः1/3ऋच्-च्वाच् flos ṛcsउपनयन्तेIII/3उप+√नी (1 भ्वादि U)लट्कर्तरिconducenउपनिगमयन्तिIII/3उप+नि+√गम् (1 भ्वादि P)णिच्लट्कर्तरिllevan (glosa)ऋचः1/3ऋच्-च्वाच् flos ṛcsऋग्वेदरूपा1/1ऋग्वेदरूपा-आसीता f[ऋग्वेदः रूपं यस्याः सा] BVque tiene la forma del Ṛgvedaहि0porqueओंकारस्य6/1ओंकार-अरामः mdel oṃkāraप्रथमा1/1प्रथमा-आसीता fla primeraएकमात्रा1/1एकमात्रा-आसीता f[एका मात्रा] KDúnica mātrāअभिध्याता1/1अभि+√ध्यै (1 भ्वादि P)क्तअभिध्याता-आसीता fsobre la que meditóतेन3/1तद् npor eso
Segmento 4 — glosa de स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संपन्नो महिमानमनुभवति
सतत्र मनुष्य-जन्मनि द्विजाग्र्यः सन् तपसाब्रह्मचर्येणश्रद्धया च संपन्नोमहिमानं विभूतिम् अनुभवति। न वीत-श्रद्धः यथेष्ट-चेष्टः भवति। योग-भ्रष्टः कदाचिदपि न दुर्गतिं गच्छति॥ ३ ॥
«Él», «allí», en el nacimiento humano, siendo el primero entre los nacidos dos veces, «dotado de austeridad, castidad» y «fe», «experimenta grandeza» (vibhūtim). No se vuelve alguien sin fe que actúa a su antojo. El que ha caído del yoga nunca va a mal destino. ॥3॥
Análisis palabra por palabra
सः1/1तद् mélतत्र0allíमनुष्यजन्मनि7/1मनुष्यजन्मन्-न्नाम n[मनुष्यस्य जन्म] षष्ठी-TPen el nacimiento humanoद्विजाग्र्यः1/1अग्र+यत् (taddhita)द्विजाग्र्य-अरामः m[द्विजेषु अग्र्यः] सप्तमी-TPel primero entre los nacidos dos vecesसन्1/1√अस् (2 अदादि P)शतृसत्-त्पचत् msiendoतपसा3/1तपस्-स्मनस् nde austeridadब्रह्मचर्येण3/1√चर् (1 भ्वादि P)यत्ब्रह्मचर्य-अफलम् nde castidadश्रद्धया3/1श्रत्+√धा (3 जुहोत्यादि U)अङ्श्रद्धा-आसीता fde feच0yसंपन्नः1/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)क्तसंपन्न-अरामः mdotadoमहिमानम्2/1महिमन्-न्आत्मन् mgrandezaविभूतिम्2/1वि+√भू (1 भ्वादि P)क्तिन्विभूति-इमति fesplendor (glosa)अनुभवतिIII/1अनु+√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिexperimentaन0noवीतश्रद्धः1/1वीतश्रद्ध-अरामः m[वीता श्रद्धा यस्य सः] BVsin feयथेष्टचेष्टः1/1यथेष्टचेष्ट-अरामः m[यथेष्टं चेष्टा यस्य सः] BVque actúa a su antojoभवतिIII/1√भू (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिse vuelveयोगभ्रष्टः1/1√भ्रंश् (4 दिवादि P)क्तयोगभ्रष्ट-अरामः m[योगात् भ्रष्टः] पञ्चमी-TPel que ha caído del yogaकदाचित्0nuncaअपि0(con न) en absolutoन0noदुर्गतिम्2/1√गम् (1 भ्वादि P)क्तिन्दुर्गति-इमति f[दुष्टा गतिः] KDa mal destinoगच्छतिIII/1√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिva
॥ इति पञ्चमप्रश्ने तृतीयो मन्त्रः ॥ Así, el tercer mantra de la quinta pregunta.
अध्ययनम्
Estos textos se estudian con un maestro
Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.
Usamos cookies propias necesarias y, si aceptas, las de Google Analytics y Meta (Facebook e Instagram) para medir las visitas y mostrar nuestros cursos a quien ya nos conoce. Más información
