प्रश्नभाष्यम्

Praśna Upaniṣad 5.4

Quinta pregunta, mantra 4 — quien medita con dos mātrās se une a la mente; los yajus lo elevan al mundo de la luna, y de allí vuelve

अथ यदि द्विमात्रेण मनसि संपद्यते । सः अन्तरिक्षं यजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम् । स

सोमलोके विभूतिमनुभूय पुनरावर्त्तते ॥ ४ ॥

atha yadi dvimātreṇa manasi saṃpadyate | saḥ antarikṣaṃ yajurbhirunnīyate somalokam | sa

somaloke vibhūtimanubhūya punarāvarttate || 5-4 ||

Y si [medita en el oṃkāra] con dos mātrās, se une a la mente. Los yajus lo elevan al espacio intermedio, al mundo de la luna. Tras experimentar su esplendor en el mundo de la luna, vuelve de nuevo.

Palabra por palabra

अथ0yयदि0siद्विमात्रेण3/1द्विमात्र-अरामः m[द्वे मात्रे यस्य तेन] BVcon dos mātrāsमनसि7/1मनस्-स्मनस् na la menteसंपद्यतेIII/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse uneसः1/1तद् mélअन्तरिक्षम्2/1अन्तरिक्ष-अफलम् nal espacio intermedioयजुर्भिः3/3यजुस्-उस्धनुस् npor los yajusउन्नीयतेIII/1उत्+√नी (1 भ्वादि U)लट्कर्मणिes elevadoसोमलोकम्2/1सोमलोक-अरामः m[सोमस्य लोकः] षष्ठी-TPal mundo de la lunaसः1/1तद् mélसोमलोके7/1सोमलोक-अरामः m[सोमस्य लोकः] षष्ठी-TPen el mundo de la lunaविभूतिम्2/1वि+√भू (1 भ्वादि P)क्तिन्विभूति-इमति fesplendorअनुभूय0अनु+√भू (1 भ्वादि P)ल्यप्tras experimentarपुनः0de nuevoआवर्त्ततेIII/1आ+√वृत् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिvuelve

Anvaya (el verso en orden de prosa)

अथ यदि द्विमात्रेण (ओंकारम् अभिध्यायीत, तदा) मनसि संपद्यते । सः यजुर्भिः अन्तरिक्षं सोमलोकम् उन्नीयते । सः सोमलोके विभूतिम् अनुभूय पुनः आवर्तते ॥

Y si [medita en el oṃkāra] con dos mātrās, se une a la mente. Los yajus lo elevan al espacio intermedio, al mundo de la luna. Él, tras experimentar esplendor en el mundo de la luna, vuelve de nuevo.

Bhāṣya de Śaṅkara

Lee el comentario de Śaṅkara

Déjanos tu correo y se abre toda la Biblioteca Vedanta: el bhāṣya íntegro de cada verso, el análisis gramatical completo y los PDF de cada texto. Solo una vez.

Te escribiremos sobre Vedanta. Puedes darte de baja cuando quieras.

Segmento 1 — glosa de अथ यदि द्विमात्रेण मनसि संपद्यते

अथ पुनः यदि द्विमात्रा-विभागज्ञः द्विमात्रेण विशिष्टम् ओंकारम् अभिध्यायीत स्वप्नात्मके मनसि मननीये यजुर्मये सोम-दैवत्ये संपद्यते एकाग्रतया आत्मभावं गच्छति।

«Y» además, «si» el que conoce la división de las dos mātrās medita en el oṃkāra cualificado «por dos mātrās», «se une a la mente» —la que tiene la naturaleza del sueño, la que ha de ser meditada, la que consiste en los yajus y tiene por deidad a la luna—: por la concentración llega a identificarse con ella.

Nota. Śaṅkara resume luego «dos mātrās» como dvitīya-mātrā-rūpa, «de la forma de la segunda mātrā»; Gambhirananda traduce «as possessed of the second letter» (la u). Paramārthānanda: meditación con predominio de la u, cuyo objeto es Hiraṇyagarbha; manas es la mente total (Hiraṇyagarbha), y el mundo de la luna, el svarga.

Análisis palabra por palabra

अथ0yपुनः0ademásयदि0siद्विमात्राविभागज्ञः1/1√ज्ञा (9 क्र्यादि P)कद्विमात्राविभागज्ञ-अरामः m[द्वयोः मात्रयोः विभागं जानाति इति] उपपद-TPel que conoce la división de las dos mātrāsद्विमात्रेण3/1द्विमात्र-अरामः m[द्वे मात्रे यस्य तेन] BVpor dos mātrāsविशिष्टम्2/1वि+√शिष् (7 रुधादि P)क्तविशिष्ट-अरामः mcualificadoओंकारम्2/1ओंकार-अरामः men el oṃkāraअभिध्यायीतIII/1अभि+√ध्यै (1 भ्वादि P)विधिलिङ्कर्तरि (forma A)meditaस्वप्नात्मके7/1स्वप्नात्मक-अफलम् n[स्वप्नः आत्मा यस्य तस्मिन्] BVque tiene la naturaleza del sueñoमनसि7/1मनस्-स्मनस् na la menteमननीये7/1√मन् (4 दिवादि A)अनीयर्मननीय-अफलम् nque ha de ser meditadaयजुर्मये7/1यजुस्+मयट् (taddhita)यजुर्मय-अफलम् nque consiste en los yajusसोमदैवत्ये7/1सोमदैवत्य-अफलम् n[सोमः देवता यस्य तस्मिन्] BVque tiene por deidad a la lunaसंपद्यतेIII/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)लट्कर्तरिse uneएकाग्रतया3/1एकाग्र+तल् (taddhita)एकाग्रता-आसीता fpor la concentraciónआत्मभावम्2/1आत्मभाव-अरामः m[आत्मनः भावः] षष्ठी-TPidentidad consigoगच्छतिIII/1√गम् (1 भ्वादि P)लट्कर्तरिllega

Segmento 2 — glosa de सः अन्तरिक्षं यजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम्

सः एवं संपन्नः, मृतः अन्तरिक्षम् अन्तरिक्षाधारं द्वितीय-मात्रा-रूपं द्वितीय-मात्रा-रूपैः एव यजुर्भिः उन्नीयते सोमलोकम्। सौम्यं जन्म प्रापयन्ति तं यजूंषि इत्यर्थः।

«Él», así unido, al morir, «es elevado por los yajus», que tienen la forma de la segunda mātrā, «al espacio intermedio», al mundo de la luna, que se apoya en el espacio intermedio y tiene la forma de la segunda mātrā. Es decir: los yajus le hacen alcanzar un nacimiento lunar.

Análisis palabra por palabra

सः1/1तद् mélएवम्0asíसंपन्नः1/1सम्+√पद् (4 दिवादि A)क्तसंपन्न-अरामः munidoमृतः1/1√मृ (6 तुदादि A)क्तमृत-अरामः mal morirअन्तरिक्षम्2/1अन्तरिक्ष-अफलम् nal espacio intermedioअन्तरिक्षाधारम्2/1अन्तरिक्षाधार-अरामः m[अन्तरिक्षम् आधारः यस्य तम्] BVque se apoya en el espacio intermedioद्वितीयमात्रारूपम्2/1द्वितीयमात्रारूप-अरामः m[द्वितीया मात्रा रूपं यस्य तम्] BVque tiene la forma de la segunda mātrāद्वितीयमात्रारूपैः3/3द्वितीयमात्रारूप-अफलम् n[द्वितीया मात्रा रूपं येषां तैः] BVque tienen la forma de la segunda mātrāएव0precisamenteयजुर्भिः3/3यजुस्-उस्धनुस् npor los yajusउन्नीयतेIII/1उत्+√नी (1 भ्वादि U)लट्कर्मणिes elevadoसोमलोकम्2/1सोमलोक-अरामः m[सोमस्य लोकः] षष्ठी-TPal mundo de la lunaसौम्यम्2/1सोम+taddhitaसौम्य-अफलम् nlunarजन्म2/1जन्मन्-न्नाम nun nacimientoप्रापयन्तिIII/3प्र+√आप् (5 स्वादि P)णिच्लट्कर्तरिhacen alcanzarतम्2/1तद् ma élयजूंषि1/3यजुस्-उस्धनुस् nlos yajusइति0asíअर्थः1/1अर्थ-अरामः m[es] el sentido

Segmento 3 — glosa de स सोमलोके विभूतिमनुभूय पुनरावर्त्तते

स तत्र विभूतिमनुभूय सोमलोके, मनुष्यलोकं प्रति पुनरावर्त्तते॥ ४ ॥

«Él», «tras experimentar» allí «esplendor», «en el mundo de la luna», «vuelve de nuevo» hacia el mundo de los hombres. ॥4॥

Análisis palabra por palabra

सः1/1तद् mélतत्र0allíविभूतिम्2/1वि+√भू (1 भ्वादि P)क्तिन्विभूति-इमति fesplendorअनुभूय0अनु+√भू (1 भ्वादि P)ल्यप्tras experimentarसोमलोके7/1सोमलोक-अरामः m[सोमस्य लोकः] षष्ठी-TPen el mundo de la lunaमनुष्यलोकम्2/1मनुष्यलोक-अरामः m[मनुष्याणां लोकः] षष्ठी-TPel mundo de los hombresप्रति0haciaपुनः0de nuevoआवर्त्ततेIII/1आ+√वृत् (1 भ्वादि A)लट्कर्तरिvuelve

॥ इति पञ्चमप्रश्ने चतुर्थो मन्त्रः ॥
Así, el cuarto mantra de la quinta pregunta.

अध्ययनम्

Estos textos se estudian con un maestro

Las upaniṣads se leen con el comentario de Śaṅkara, dentro del recorrido de la escuela.

Ver el recorrido de estudio o empieza por el curso gratuito →